Bhikkhuvibhaṅgo · 比库分别
Bhikkhuvibhaṅgo比库分别
Pārājikakathā
巴拉基咖论
Paṭhamapārājikakathā第一巴拉基咖之释
§6
6.
Tividhe tilamattampi, magge sevanacetano;
于三种道中,以芝麻许量,怀行淫意;
Aṅgajātaṃ pavesento, allokāse parājito.
插入肢分已生者,于露地中,即巴拉基咖。
§7
7.
Pavesanaṃ paviṭṭhaṃ vā, ṭhitamuddharaṇampi vā;
插入、已入、住立或抽出;
Sasikkho sādiyanto so, ṭhapetvā kiriyaṃ cuto.
有学者受用彼,除无记业,即堕落。
§8
8.
Santhatenaṅgajātena, santhataṃ vā asanthataṃ;
以已展开之肢分已生者,对已展开或未展开者;
Maggaṃ pana pavesento, tathevāsanthatena ca.
然而,进入道时,亦以未敷展之物。
§9
9.
Upādinnenupādinne, anupādinnakena vā;
以所取之物于所取之物,或以非所取之物;
Ghaṭṭite anupādinne, sace sādiyatettha so.
若触及非所取之物,若彼于此处同意。
§10
10.
Hoti pārājikakkhette, paviṭṭhe tu parājito;
则成巴拉基咖之境,进入时即已败;
Khette thullaccayaṃ tassa, dukkaṭañca viniddise.
于境中,彼有土喇吒亚,于分别中则为恶作。
§11
11.
Mate akkhāyite cāpi, yebhuyyakkhāyitepi ca;
于死者、于未告知者,以及于多数已告知者中;
Methunaṃ paṭisevanto, hoti pārājiko naro.
行交媾者,彼人成巴拉基咖。
§12
12.
Yebhuyyakkhāyite cāpi, upaḍḍhakkhāyitepi ca;
于大半已啮入者,及于半已啮入者,
Hoti thullaccayāpatti, sese āpatti dukkaṭaṃ.
成土喇吒亚罪;于其余者,成恶作罪。
§13
13.
Nimittamattaṃ sesetvā, khāyitepi sarīrake;
仅留相标而于身体已啮入者,
Nimitte methunaṃ tasmiṃ, sevatopi parājayo.
于彼相中行交媾者,亦成巴拉基咖。
§14
14.
Uddhumātādisampatte, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ;
于膨胀等已至者,一切处皆成恶作。
Khāyitākkhāyitaṃ nāma, sabbaṃ matasarīrake.
「可食与不可食」者,于一切死尸身。
§15
15.
Chinditvā pana tacchetvā, nimittuppāṭite pana;
然而切断、割截之后,于相已灭失时;
Vaṇasaṅkhepato tasmiṃ, sevaṃ thullaccayaṃ phuse.
于彼以伤口之略说,如是触犯土喇吒亚。
§16
16.
Tato methunarāgena, patitāya nimittato;
其后以交媾之染,从相而堕落者;
Tāyaṃ upakkamantassa, dukkaṭaṃ maṃsapesiyaṃ.
于彼女着手者,于肉块为恶作。
§17
17.
Nakhapiṭṭhippamāṇepi, maṃse nhārumhi vā sati;
即使于指甲背之量,若肉中或筋中存在;
Methunaṃ paṭisevanto, jīvamāne parājito.
行交媾者,于生者,巴拉基咖。
§18
18.
Kaṇṇacchiddakkhināsāsu, vatthikose vaṇesu vā;
于耳孔、鼻孔、伤口、疮处,
Aṅgajātaṃ pavesento, rāgā thullaccayaṃ phuse.
插入肢体所生者,因贪而触土喇吒亚。
§19
19.
Avasesasarīrasmiṃ, upakacchūrukādisu;
于其余身体处,腋下、膝等处,
Vasā methunarāgassa, sevamānassa dukkaṭaṃ.
因交媾贪而行者,恶作。
§20
20.
Assagomahisādīnaṃ, oṭṭhagadrabhadantinaṃ;
于马、牛、水牛等,骆驼、驴、象,
Nāsāsu vatthikosesu, sevaṃ thullaccayaṃ phuse.
于鼻孔、于衣囊,若行交会,触土喇吒亚。
§21
21.
Tathā sabbatiracchānaṃ, akkhikaṇṇavaṇesupi;
同样,于一切畜生,于眼、于耳、于伤口,
Avasesasarīresu, sevamānassa dukkaṭaṃ.
于其余身体部位,行交会者,恶作。
§22
22.
Tesaṃ allasarīresu, matānaṃ sevato pana;
然而,于彼等湿润身体,于已死者行交会,
Tividhāpi siyāpatti, khettasmiṃ tividhe sati.
当有三种田时,可有三种罪。
§23
23.
Bahi methunarāgena, nimittaṃ itthiyā pana;
然而,于外以欲染心,对女人之相,
Nimittena chupantassa, tassa thullaccayaṃ siyā.
以相触摸者,彼有土喇吒亚。
§24
24.
Kāyasaṃsaggarāgena, nimittena mukhena vā;
以身触染欲,以相或以口;
Nimittaṃ itthiyā tassa, chupato garukaṃ siyā.
以相触女人者,彼触者有重罪。
§25
25.
Tathevobhayarāgena, nimittaṃ purisassapi;
同样以两者染欲,对男子以相;
Nimittena chupantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以相触摸者,有恶作罪。
§26
26.
Nimittena nimittaṃ tu, tiracchānagatitthiyā;
以相触相者,对畜生道女性;
Thullaccayaṃ chupantassa, hoti methunarāgato.
触摸者得土喇吒亚,若有交媾之欲。
§27
27.
Kāyasaṃsaggarāgena, tiracchānagatitthiyā;
以身触之欲,对畜生道女、外道女;
Nimittena nimittassa, chupane dukkaṭaṃ mataṃ.
以相触相,触摸时,判为恶作。
§28
28.
Aṅgajātaṃ pavesetvā, tamāvaṭṭakate mukhe;
插入肢体后,于彼转动之口中;
Tatthākāsagataṃ katvā, nīharantassa dukkaṭaṃ.
于彼处作虚空行,拔出者得恶作。
§29
29.
Tathā catūhi passehi, itthiyā heṭṭhimattalaṃ;
同样以四方,女人之下部底面;
Achupantaṃ pavesetvā, nīharantassa dukkaṭaṃ.
将未触者插入,拔出者恶作。
§30
30.
Uppāṭitoṭṭhamaṃsesu , bahi nikkhantakesu vā;
于已拔起之肉,或已出外者;
Dantesu vāyamantassa, tassa thullaccayaṃ siyā.
于齿间努力者,彼有土喇吒亚。
§31
31.
Aṭṭhisaṅghaṭṭanaṃ katvā, magge duvidharāgato;
作骨相击后,于道成二种行;
Sukke muttepi vāmutte, vāyamantassa dukkaṭaṃ.
于精液、尿或已排出,努力者恶作。
§32
32.
Itthiṃ methunarāgena, āliṅgantassa dukkaṭaṃ;
以淫欲拥抱女人者,恶作;
Hatthaggāhaparāmāsa-cumbanādīsvayaṃ nayo.
握手、触摸、接吻等,其方式亦同此。
§33
33.
Apade ahayo macchā, kapotā dvipadepi ca;
无足者为蛇与鱼,鸽为二足者;
Godhā catuppade heṭṭhā, vatthu pārājikassime.
蜥蜴为四足者,此等为下方巴拉基咖之事。
§34
34.
Sevetukāmatācittaṃ, magge maggappavesanaṃ;
欲行淫之心,道之进入于道中;
Idamaṅgadvayaṃ vuttaṃ, paṭhamantimavatthuno.
此二支已说,为第一与最后事之。
§35
35.
Dukkaṭaṃ paṭhamasseva, sāmantamiti vaṇṇitaṃ;
仅第一者为恶作,其周边如是已说。
Sesānaṃ pana tiṇṇampi, thullaccayamudīritaṃ.
然而对于其余三者,已宣说为土喇吒亚。
§36
36.
‘‘Anāpattī’’ti ñātabbaṃ, ajānantassa bhikkhuno;
应知「无犯」,对于不知的比库;
Tathevāsādiyantassa, jānantassādikammino.
同样对于不接受者,以及知而行者。
§37
37.
Vinaye anayūparame parame;
于律中,于不止息与最上;
Sujanassa sukhānayane nayane;
于善人之乐引导与引导;
Paṭu hoti padhānarato na rato;
于精勤中敏锐,热衷精进而非热衷。
Idha yo pana sāramate ramate.
在此,凡喜乐于精要者,即喜乐。
§38
38.
Imaṃ hitavibhāvanaṃ bhāvanaṃ;
此利益之阐明,即修习;
Avedi surasambhavaṃ sambhavaṃ;
已觉知天人所生之生起;
Sa mārabaḷisāsane sāsane;
彼于魔军之教法中,即教法;
Samo bhavatupālinā pālinā.
愿与守护者平等,即守护者。
Iti vinayavinicchaye paṭhamapārājikakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中第一巴拉基咖之释已毕。
Dutiyapārājikakathā第二巴拉基咖之释
§39
39.
Ādiyanto harantova-haranto iriyāpathaṃ;
取持者如同搬运者,搬运者即威仪路;
Vikopento tathā ṭhānā, cāventopi parājito.
「动摇」者,从原处移动;「移离」者,亦为巴拉基咖。
§40
40.
Tattha nānekabhaṇḍānaṃ, pañcakānaṃ vasā pana;
其中,「众多物品」者,五件之脂肪;
Avahārā dasevete, viññātabbā vibhāvinā.
「搬运」者,此等十种,应由善解者了知。
§41
41.
Sāhatthāṇattiko ceva, nissaggo atthasādhako;
「亲手」、「非亲手」、以及「舍弃」、「成就利益」;
Dhuranikkhepanañcāti, idaṃ sāhatthapañcakaṃ.
「卸下负担」者,此为亲手五种。
§42
42.
Pubbasahapayogo ca, saṃvidāharaṇampi ca;
「先前共同使用」、以及「约定搬运」;
Saṅketakammaṃ nemittaṃ, pubbayogādipañcakaṃ.
约定甘马、无相、前行等五法。
§43
43.
Theyyapasayhaparikappa-paṭicchannakusādikā;
盗取、强夺、意图、隐藏、草等;
Avahārā ime pañca, veditabbāva viññunā.
此等五种搬移,智者应当了知。
§44
44.
Vatthukālagghadese ca, paribhogañca pañcapi;
于物、时、重、处,以及受用此五者;
Ñatvā etāni kātabbo, paṇḍitena vinicchayo.
了知此等后,贤者应作判定。
§45
45.
Dutiyaṃ vāpi kuddālaṃ, piṭakaṃ pariyesato;
或第二把锄头、篮子,寻求者;
Gacchato theyyacittena, dukkaṭaṃ pubbayogato.
以盗心前往者,因前行而得恶作。
§46
46.
Tatthajātakakaṭṭhaṃ vā, lataṃ vā chindato pana;
然而,砍伐生于彼处之木材或藤蔓者,
Dukkaṭaṃ ubhayatthāpi, vuttaṃ sahapayogato.
于两种情况下皆得恶作,此乃就伴随行为而说。
§47
47.
Pathaviṃ khaṇato vāpi, byūhato paṃsumeva vā;
或者挖掘土地,或者移除尘土,
Āmasantassa vā kumbhiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
或者触摸瓮者,得恶作罪。
§48
48.
Mukhe pāsaṃ pavesetvā, khāṇuke baddhakumbhiyā;
将绳索投入口中,于桩上所系之瓮,
Bandhanānaṃ vasā ñeyyo, ṭhānabhedo vijānatā.
「诸缚之差别,应由了知处之差异者而知。」
§49
49.
Dve ṭhānāni panekasmiṃ, khāṇuke baddhakumbhiyā;
「于一桩上有二处,于被缚之瓶;」
Valayaṃ rukkhamūlasmiṃ, pavesetvā katāya vā.
「于树根处之环,或以绳索所作。」
§50
50.
Uddharantassa khāṇuṃ vā, chindato saṅkhalimpi vā;
「拔起桩时,或切断锁链时;」
Thullaccayaṃ tato kumbhiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
「土喇吒亚;若从彼处移动瓶,则从处堕。」
§51
51.
Paṭhamaṃ pana kumbhiṃ vā, uddharitvā tathā puna;
「然而首先拔起瓶,或如是再次;」
Ṭhānā cāveti khāṇuṃ vā, saṅkhaliṃ vāpi so nayo.
「从处所移动树桩或木柱,此亦同法。」
§52
52.
Ito cito ca ghaṃsanto, mūle sāreti rakkhati;
「从此处至彼处摩擦,使其根部动摇而守护;」
Valayaṃ khegataṃ tattha, karontova parājito.
「于彼处作圆形或坑穴者,即巴拉基咖。」
§53
53.
Jātaṃ chindati ce rukkhaṃ, dukkaṭaṃ kumbhimatthake;
「若砍伐已生之树,于树干顶端者恶作;」
Samīpe chindato tassa, pācittiyamatatthajaṃ.
「于近处砍伐彼者,因自身所生故巴吉帝亚。」
§54
54.
Antokumbhigataṃ bhaṇḍaṃ, phandāpeti sace pana;
「然而若使树干内之物震动;」
Apabyūheti tattheva, tassa thullaccayaṃ siyā.
若于彼处移开,则有土喇吒亚。
§55
55.
Haranto kumbhiyā bhaṇḍaṃ, muṭṭhiṃ chindati attano;
从瓮中取物时,切断自己的手腕;
Bhājane vā gataṃ katvā, hoti bhikkhu parājito.
或置于容器中已,比库成巴拉基咖。
§56
56.
Hāraṃ vā pana pāmaṅgaṃ, suttāruḷhaṃ tu kumbhiyā;
或者项链或手镯,以线系于瓮中;
Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
若使之摇动如实,从位置移动而落下。
§57
57.
Sappiādīsu yaṃ kiñci, pivato pādapūraṇaṃ;
酥油等任何物,饮用时满足量。
Ekeneva payogena, pītamatte parājayo.
仅以一次饮用,饮已即成巴拉基咖。
§58
58.
Katvāva dhuranikkhepaṃ, pivantassa punappunaṃ;
已作卸担之后,反复饮用者;
Sakalampi ca taṃ kumbhiṃ, pivato na parājayo.
即使饮尽整个瓮,饮者亦不成巴拉基咖。
§59
59.
Sace khipati yaṃ kiñci, bhaṇḍakaṃ telakumbhiyaṃ;
若投掷任何物品于油瓮中;
Taṃ pādagghanakaṃ telaṃ, dhuvaṃ pivati tāvade.
彼足踝量之油,必定即刻饮之。
§60
60.
Hatthato muttamatteva, theyyacitto vinassati;
从手脱落之时,盗心即灭。
Āviñjetvāpi vā kumbhiṃ, telaṃ gāḷeti ce tathā.
或者不打开瓶子,却如此滤油。
§61
61.
Telassākiraṇaṃ ñatvā, khittaṃ rittāya kumbhiyā;
知道油已倾倒,投入空瓶中;
Pītaṃ telañca taṃ bhaṇḍaṃ, uddharantova dhaṃsito.
已饮用的油与那物品,如同提起时沉没。
§62
62.
Tattheva bhindato telaṃ, chaḍḍentassa tatheva ca;
在那里打破时的油,以及如此弃舍时;
Jhāpentassa abhogaṃ vā, karontassa ca dukkaṭaṃ.
燃烧时或使之不适用,以及做时为恶作。
Bhūmaṭṭhakathā. · 地之释义。
§63
63.
Ṭhapitaṃ pattharitvā ca, sāṭakattharaṇādikaṃ;
已放置并铺展,衣布等。
Veṭhetvā uddharantassa, mutte ṭhānā parābhavo.
缠绕后提起者,从处所脱落则败坏。
§64
64.
Orimantena vā phuṭṭha-mokāsaṃ pārimantato;
或以此岸边所触及之释放处所,从彼岸边;
Pārājikamatikkante, kaḍḍhato ujukampi vā.
巴拉基咖已超越,拖拽者或直行者。
Thalaṭṭhakathā. · 陆地之释义。
§65
65.
Purato mukhatuṇḍañca, kalāpaggañca pacchato;
前方口与喙,束端在后方;
Dvīsu passesu pakkhanto, heṭṭhā pādanakhā tathā.
两侧之翼,下方足爪亦然。
§66
66.
Uddhañcāpi sikhagganti, gagane gacchato pana;
上方及顶端,然而于空中行者;
Morassa cha paricchedā, veditabbā vibhāvinā.
孔雀有六种分别,应由善分别者了知。
§67
67.
Bhikkhu ‘‘sassāmikaṃ moraṃ, gahessāmī’’ti khegataṃ;
比库「我将取有主之孔雀」,或「我将捕捉」,向飞行者
Hatthaṃ vāpi pasāreti, purato vāssa tiṭṭhati.
伸出手,或站在其前方。
§68
68.
Moropi gagane pakkhe, cāreti na ca gacchati;
孔雀在空中扇动翅膀,但不前行;
Dukkaṭaṃ gamanacchede, āmasantassa ceva taṃ.
于行动断绝时为恶作,触摸它时亦然。
§69
69.
Ṭhānā moramamocento, phandāpeti sace pana;
然而,若从站立处使孔雀不得脱离而使其挣扎;
Evaṃ phandāpane tassa, thullaccayamudīritaṃ.
如是令其动摇者,宣说为土喇吒亚。
§70
70.
Aggahetvā gahetvā vā, hatthena pana attano;
或不握持或握持,然以自己之手;
Ṭhānā cāveti ce moraṃ, sayaṃ ṭhānā cuto siyā.
若令孔雀从位移,自己应从位退出。
§71
71.
Phuṭṭhokāsaṃ mukhaggena, kalāpaggena vā pana;
以口端触及空处,或以尾端;
Kalāpaggena vā phuṭṭhaṃ, mukhatuṇḍena bhikkhu ce.
或以尾端所触,若比库以口喙。
§72
72.
Atikkāmeyya yo moraṃ, ṭhānā cāveti nāma so;
凡越过孔雀者,彼名为令从位移;
Eseva ca nayo pāda-sikhāpakkhesu dīpito.
此同一方法,已于足、头、翅诸部分中阐明。
§73
73.
Gagane pana gacchanto, kare moro nilīyati;
然而,当孔雀在空中飞行时,它以翅膀隐藏自身;
Taṃ kareneva cārento, phandāpetīti vuccati.
仅以该翅膀驱使它,被称为『使之振翅』。
§74
74.
Sace gaṇhāti taṃ moraṃ, itarena karena so;
若他以另一翅膀捕捉该孔雀;
Cāvitattā pana ṭhānā, bhikkhu ṭhānā cuto siyā.
然而,由于从处所被驱离,比库应从处所堕落。
§75
75.
Itaraṃ pana morassa, upaneti sace karaṃ;
然而,若他将另一翅膀靠近孔雀;
Na doso tattha uḍḍetvā, sayameva nilīyati.
于彼处无罪,举起后,自行隐没。
§76
76.
Disvā aṅge nilīnaṃ taṃ, theyyacittena gacchato;
见彼隐没于肢体,以盗心而行;
Pāde thullaccayaṃ hoti, dutiye ca parājayo.
于足时为土喇吒亚,于第二时则为巴拉基咖。
§77
77.
Bhūmiyaṃ ṭhitamorassa, tīṇi ṭhānāni paṇḍito;
智者应以孔雀立于地上之三处,
Pādānañca kalāpassa, vasena paridīpaye.
依足与羽束之方式而阐明。
§78
78.
Tato kesaggamattampi, moraṃ pathavito pana;
从彼处乃至发端量,然而孔雀从地面;
Hoti pārājikaṃ tassa, ukkhipantassa bhikkhuno.
对于那位举起的比库,有巴拉基咖罪。
§79
79.
Chijjamānaṃ suvaṇṇādiṃ, patte patati ce pana;
若正被切割的金等,落入钵中;
Hatthena uddharantassa, tassa pārājikaṃ siyā.
以手取出者,彼有巴拉基咖罪。
§80
80.
Sace anuddharitvāva, theyyacittena gacchati;
若不取出而,以盗心离去;
Dutiye padavārasmiṃ, pārājikamudīraye.
在第二足步时,犯巴拉基咖罪。
§81
81.
Eseva ca nayo ñeyyo, hatthe vattheva matthake;
此同样的方法应知,在手中、在衣上、在头上。
Taṃ taṃ tassa bhave ṭhānaṃ, yattha yattha patiṭṭhitaṃ.
彼彼有中之处所,即彼物所安立处。
Ākāsaṭṭhakathā. · 虚空中物的解说。
§82
82.
Theyyacittena yaṃ kiñci, mañcapīṭhādisuṭṭhitaṃ;
以盗心而触任何,安置于床座等物;
Āmāsampi anāmāsaṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
已触或未触之物,触者得恶作罪也。
§83
83.
Saṃharitvā sace vaṃse, ṭhapitaṃ hoti cīvaraṃ;
若收摄后于竹竿,安置衣已成立者;
Katvā punorato bhogaṃ, tathā antañca pārato.
作后夜之受用已,如是内侧及彼侧。
§84
84.
Cīvarena phuṭṭhokāso, ṭhānaṃ tassa pavuccati;
衣所触及之空间,说为彼物之处所;
Na tu cīvaravaṃso so, hotīti sakalo mato.
然而,那并非衣竿,故被认为是完整的。
§85
85.
Orimantena okāsaṃ, phuṭṭhaṃ tamitarena vā;
以边缘触及处所,或以另一边触及;
Itarenapi vā phuṭṭhaṃ, orimantena vā puna.
或以另一边触及,或再以边缘触及。
§86
86.
Dakkhiṇantena phuṭṭhaṃ vā, vāmantenitarena vā;
或以右边触及,或以另一边触及左边;
Vāmantena phuṭṭhaṭṭhānaṃ, atikkāmayato cuti.
越过以左边所触及之处,则舍。
§87
87.
Uddhaṃ vā ukkhipantassa, cīvaraṃ pana vaṃsato;
或从上方举起衣从竿上;
Kesaggamatte ukkhitte, tassa pārājikaṃ bhave.
若举起发端之量,则彼有巴拉基咖。
§88
88.
Rajjukena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana cīvaraṃ;
又,以绳索系缚而置之衣,
Thullaccayaṃ vimocento, mutte pārājikaṃ phuse.
解开时为土喇吒亚,脱落时触巴拉基咖。
§89
89.
Veṭhetvā ṭhapitaṃ vaṃse, nibbeṭhentassa bhikkhuno;
卷绕而置于竹竿之衣,对于解卷之比库,
Valayaṃ chindato vāpi, mocentassapyayaṃ nayo.
或对于切断环者,或对于解开者,此规则亦同。
§90
90.
Cīvarassa pasāretvā, ṭhapitassa hi vaṃsake;
衣展开而置于竹竿上,
Saṃharitvā tu nikkhitte, cīvare viya nicchayo.
然而,当收摄后放置时,如同衣之决定。
§91
91.
Sikkāya pakkhipitvā yaṃ, laggitaṃ hoti bhaṇḍakaṃ;
凡投入戒中后,附着之物品;
Sikkāto taṃ haranto vā, saha sikkāya vā cuto.
从戒中取走彼者,或与戒一同堕落。
§92
92.
Kuntādiṃ nāgadantesu, ṭhitesu paṭipāṭiyā;
在象牙等依次安立时,取锥等;
Agge vā pana bunde vā, gahetvā parikaḍḍhato.
或者在前端或在根部,取而拖拉者。
§93
93.
Pārājikaṃ phuṭṭhokāsaṃ, atikkāmayato siyā;
越过所触之处时,可能成巴拉基咖。
Ujukaṃ ukkhipantassa, kesaggena parājayo.
若直立举起时,以发尖之量即巴拉基咖。
§94
94.
Pākārābhimukho ṭhatvā, ākaḍḍhati sace pana;
若站立面向围墙,而拉引之,
Orimantaphuṭṭhokāsa-mitarantaccaye cuto.
则于内侧所触之空间量与外侧之间堕落。
§95
95.
Tatheva parato tassa, pellentassāpi bhikkhuno;
同样地,对于从外侧推动之比库,
Bhittiṃ pana ca nissāya, ṭhapitepi ayaṃ nayo.
即使依靠墙壁而设立,此规则亦然。
§96
96.
Cālentassa ca tālassa, phalaṃ vatthu hi pūrati;
摇动棕榈树时,果实确实充满地面。
Yenassa bandhanā mutte, tasmiṃ pārājikaṃ bhave.
若由其束缚解脱,于彼即成巴拉基咖。
§97
97.
Piṇḍiṃ chindati tālassa, sace pārājikaṃ siyā;
若切断棕榈之果穗,若成巴拉基咖;
Eseva ca nayo sesa-rukkhapupphaphalesupi.
此即为其余树木、花、果之法则。
Vehāsaṭṭhakathā. · 空际中物的解说。
§98
98.
Gacchato hi nidhiṭṭhānaṃ, padavārena dukkaṭaṃ;
于前往藏宝处时,每一步即为恶作;
Udake pana gambhīre, tathā nimujjanādisu.
然于深水中,以及于潜入等处亦然。
§99
99.
Tatthajātakapupphesu, yena pupphena pūrati;
于彼处所生之花中,以何花供养;
Vatthu taṃ chindato pupphaṃ, tassa pārājikaṃ vade.
若切断其根茎而取花者,应说彼为巴拉基咖。
§100
100.
Ekanāḷassa vā passe, vāko uppalajātiyā;
若于一茎之侧,或于莲花之类,
Na chijjati tato yāva, tāva naṃ parirakkhati.
未从彼处切断之时,彼仍守护之。
§101
101.
Sāmikeheva pupphesu, chinditvā ṭhapitesupi;
即使于诸花,由主人切断后置放者,
Pubbe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
应以前述方式理解其判定。
§102
102.
Bhārabaddhāni pupphāni, chasvākāresu kenaci;
若有人以六种方式之一,将负载的花束从某处移动,则因该方式而使其从原处移离者,犯罪。
Ākārena sace tāni, ṭhānā cāveti nassati.
若以某种方式,使彼等从[该]处离去而消亡,
§103
103.
Ṭhapitaṃ pana pupphānaṃ, kalāpaṃ jalapiṭṭhiyaṃ;
然而,若将花束置于水面上,
Cāletvā udakaṃ puppha-ṭṭhānā cāveti ce cuto.
摇动后,若从花处使水落下,则为已落。
§104
104.
Parikappeti ce ‘‘ettha, gahessāmī’’ti rakkhati;
若预备「我将于此处取之」而守护;
Uddharanto gataṭṭhānā, bhaṭṭho nāma pavuccati.
从已到达之处取出者,名为已煮。
§105
105.
Accuggatassa taṃ ṭhānaṃ, jalato sakalaṃ jalaṃ;
对于已超越者,彼处从燃烧而全部燃烧;
Uppāṭetvā tato pupphaṃ, ujumuddharato pana.
从那里摘取花后,若直接向上拔起,
§106
106.
Nāḷante jalato mutta-matte pārājikaṃ bhave;
若从芦苇中放出的水量达到射出之量,则成巴拉基咖;
Amutte jalato tasmiṃ, thullaccayamudīritaṃ.
若从那水中未射出,则说为土喇吒亚。
§107
107.
Pupphe gahetvā nāmetvā, uppāṭeti sace pana;
若取花后使之弯曲,然后拔起,
Na tassa udakaṃ ṭhānaṃ, naṭṭho uppāṭitakkhaṇe.
彼之水无处所,于拔起之刹那已失。
§108
108.
Yo hi sassāmike macche, theyyacittena gaṇhati;
凡以盗心取有主之鱼者,无论以钩、以网、以手、以笱,
Baḷisenapi jālena, hatthena kuminena vā.
以钓钩、以网,或以手、以篓笼,
§109
109.
Tassevaṃ gaṇhato vatthu, yena macchena pūrati;
彼如是取时之物,以何鱼而满足,
Tasmiṃ uddhaṭamattasmiṃ, jalā hoti parājayo.
当彼被举起之时,即从水中败北。
§110
110.
Ṭhānaṃ salilajānañhi, kevalaṃ sakalaṃ jalaṃ;
水生者之处所,唯独完全是水;若脱离水之处所,即从水中成巴拉基咖。
Salilaṭṭhaṃ vimocento, jalā pārājiko bhave.
令水中所住者脱离水中,则犯巴拉基咖。
§111
111.
沉没者跃起后,水生者落于岸上;
Nīrato uppatitvā yo, tīre patati vārijo;
有鱼从水中跃起,落于岸上;
Gaṇhato taṃ panāpattiṃ, bhaṇḍagghena viniddise.
「取者」,彼无罪,应以物价分别。
§112
112.
Māraṇatthāya macchānaṃ, taḷāke nadiyāpi vā;
「为杀鱼故,于池中或河中」
Ninne macchavisaṃ nāma, pakkhipitvā gate pana.
「于低处投下名为鱼毒者,去后」
§113
113.
Pacchā macchavisaṃ macchā, khāditvā pilavanti ce;
「后来诸鱼食鱼毒而死者」
Pārājikaṃ mate macche, theyyacittena gaṇhato.
对于死鱼,以盗心取者,犯巴拉基咖。
§114
114.
Paṃsukūlikasaññāya, na doso koci gaṇhato;
以尘堆衣想而取者,无任何过失;当诸主人搬运时,所说的是应施之物。
Sāmikesvāharantesu, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.
以尘堆衣想而取者,无任何过失;当诸主人搬运时,所说的是应施之物。
§115
115.
Gahetvā sāmikā macche, sace yanti nirālayā;
诸主人取鱼后,若前往无人处;
Gaṇhato pana te sese, theyyacittena dukkaṭaṃ.
然而,当以盗心取彼等其余者时,为恶作。
§116
116.
Amatesu anāpattiṃ, vadanti vinayaññuno;
通晓律者说:对于未死者,无罪。此同样的方法,亦适用于其余水中之龟等。
Eseva ca nayo sese, kacchapādimhi vārije.
其余龟类及诸鱼,亦依此同理类推。
Udakaṭṭhakathā. · 水中物的解说。
§117
117.
‘‘Nāvaṃ nāvaṭṭhaṃ vā bhaṇḍaṃ, thenetvā gaṇhissāmī’’ti;
「我将偷取船、船上之物或货物后取之」——
Pāduddhāre dosā vuttā, bhikkhussevaṃ gacchantassa.
在足擦拭中,已说诸过失,对如是行的比库。
§118
118.
一一八偈。
Baddhāya nāvāya hi caṇḍasote;
于急流中系缚之船,
Ṭhānaṃ mataṃ bandhanamekameva;
立处即死处,唯一系缚而已;
Bhikkhussa tasmiṃ muttamatte;
比库于彼解脱之时,
Pārājikaṃ tassa vadanti dhīrā.
智者说彼为巴拉基咖。
§119
119.
Niccale udake nāva-mabandhanamavaṭṭhitaṃ;
在不动的水中,船未系缚而不稳固;
Purato pacchato vāpi, passato vāpi kaḍḍhato.
无论在前或在后,或者看着或者拉着。
§120
120.
Ekenantena samphuṭṭha-mokāsamitarena taṃ;
以一端触及,以另一端未触及;
Atikkāmayato nāvaṃ, tassa pārājikaṃ siyā.
越过船者,彼应成巴拉基咖。
§121
121. Tathā –
121. 同样地——
Uddhaṃ kesaggamattampi, udakamhā vimocite;
「向上从水中露出,哪怕仅一发端之量;向下至不及水面处,以及被面部所触及之处。
Adhonāvātalaṃ tena, phuṭṭhañca mukhavaṭṭiyā.
其下方触及气流层,并触及船口之边沿。
§122
122.
Bandhitvā pana yā tīre, ṭhapitā niccale jale;
「然而,系于岸边,置于不动之水中者;其系缚处与停留之处,被认为是彼船的两种住处。」
Bandhanañca ṭhitokāso, ṭhānaṃ tassā dvidhā mataṃ.
结缚之处及立身空间,其处被认为有两种情形。
§123
123.
Hoti thullaccayaṃ pubbaṃ, bandhanassa vimocane;
若先有土喇吒亚,于解缚时;
Pacchā kenacupāyena, ṭhānā cāveti ce cuto.
后以某种方便,若从位令堕,则已堕。
§124
124.
Cāvetvā paṭhamaṃ ṭhānā, pacchā bandhanamocane;
先从位令堕,后于解缚时;
Eseva ca nayo vutto, theyyacittassa bhikkhuno.
此即所说之法则,对于有盗心之比库。
§125
125.
Ussāretvā nikujjitvā, ṭhapitāya thale pana;
翻转后倒覆,或置于陆地上;
Phuṭṭhokāsova hi ṭhānaṃ, nāvāya mukhavaṭṭiyā.
船只触及之处所,即为船口之范围。
§126
126.
Ñeyyo ṭhānaparicchedo;
应知处所之界限;
Ākāreheva pañcahi;
以五种行相而已;
Yato kutoci cāvento;
从任何处使之落下,
Hoti pārājiko naro.
此人成巴拉基咖。
§127
127.
Eseva ca nayo ñeyyo, nāvāyukkujjitāyapi;
此理亦应知:于翻覆之船,于停泊之船,以及于瓶罐之上,亦同此。
Ṭhapitāyapi nāvāya, ghaṭikānaṃ tathūpari.
对于已置放之船,插销在其上方亦同此例。
§128
128.
Theyyā titthe ṭhitaṃ nāvaṃ, āruhitvā sace pana;
若以盗心登上停泊于渡口之船;
Arittena phiyenāpi, pājentassa parājayo.
即使以空船或以满载之船使其漂流,亦巴拉基咖。
§129
129.
Sace chattaṃ paṇāmetvā, ussāpetvāva cīvaraṃ;
若降下伞盖,或升起衣服;
Laṅkārasadisaṃ katvā, gaṇhāpeti samīraṇaṃ.
作成旗帜之相,令风吹动而使船漂流。
§130
130.
Āgamma balavā vāto, nāvaṃ harati ce pana;
若依强风,而船被带走;
Vāteneva haṭā nāvā, na doso koci vijjati.
船被风所带走,不存在任何过失。
§131
131.
Sayameva ca yaṃ kiñci, gāmatitthamupāgataṃ;
凡自行来到村渡头之任何物,
Acāventova taṃ ṭhānā, kiṇitvā ce palāyati.
若不使其离开该处,购买后即离去。
§132
132.
Avahāro na bhikkhussa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ;
「搬运」非比库之事,「施予物品」已明说;
Sayameva ca gacchantiṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
若自行前往者,从处所使其离开则堕。
Nāvaṭṭhakathā. · 船中物的解说。
§133
133.
Yānaṃ nāma ratho vayhaṃ, sakaṭaṃ sandamānikā;
「车乘」者,谓战车、牛车、货车、轿舆;
Yānaṃ avaharissāmi, yānaṭṭhamiti vā pana.
「我将搬运车乘」,或「为了车乘之故」。
§134
134.
Gacchato dukkaṭaṃ vuttaṃ, dutiyaṃ pariyesato;
「行者恶作」已说,「第二者寻求」;
Ṭhānā cāvanayogasmiṃ, vijjamāne parājayo.
「从位退失之结合中」,「存在时巴拉基咖」。
§135
135.
Yānassa dukayuttassa, dasa ṭhānāni dīpaye;
「车之恶轭者」,「十处我阐明」;
Yānaṃ pājayato tassa, nisīditvā dhure pana.
「车之驱使者彼」,「然坐于轭中」。
§136
136.
Thullaccayaṃ tu goṇānaṃ, pāduddhāre viniddise;
土喇吒亚者,于牛之举足时应明示;
Cakkānañhi ṭhitokāsa-matikkante parābhavo.
因于车轮之停止空间,若越过则为败坏。
§137
137.
Ayuttakassāpi ca yānakassa, dhurenupatthambhaniyaṃ ṭhitassa;
于不相应之车辆,立于轭之支撑处时;
Vasenupatthambhanicakkakānaṃ, ṭhānāni tīṇeva bhavanti tassa.
于轭之支撑处与车轮,彼有三处。
§138
138.
Tathā dhurena dārūnaṃ, upariṭṭhapitassa ca;
同样地,对于以轭置于上方者,以及
Bhūmiyampi dhureneva, tatheva ṭhapitassa ca.
对于置于地上者,亦以轭同样置放者。
§139
139.
Purato pacchato vāpi, ṭhānā cāveti ce pana;
若从前方或后方,或从位置移动者,
Thullaccayaṃ tu tiṇṇampi, ṭhānā cāve parājayo.
三者皆为土喇吒亚,若从位置移动则为巴拉基咖。
§140
140.
Apanetvāna cakkāni, akkhānaṃ sīsakehi tu;
「除去车轮后,以车轴之顶端;」
Ṭhitassūpari dārūnaṃ, ṭhānāni dve viniddise.
「立于木上者,应指示两处。」
§141
141.
Kaḍḍhanto ukkhipanto vā, phuṭṭhokāsaccaye cuto;
「拖拉或举起时,触及空间而超越则堕;」
Ṭhapitassa panaññassa, bhūmiyaṃ yassa kassaci.
「但对于已放置于地上之另一物,无论属于何人。」
§142
142.
Akkhuddhīnaṃ dhurassāti, pañca ṭhānāni dīpaye;
「无轴者之负荷」者,应显示五处;
Uddhīsu vā gahetvā taṃ, ṭhānā cāveti ce cuto.
或于诸轴中取彼,若从处堕落则使离处。
§143
143.
Ṭhapitassa hi cakkassa, nābhiyā pana bhūmiyaṃ;
已安置之轮,以轮毂于地面;
Ekameva siyā ṭhānaṃ, paricchedopi pañcadhā.
唯一处应有,然区分则有五种。
§144
144.
Phusitvā yaṃ ṭhitaṃ bhūmiṃ, nemipassena nābhiyā;
「以轮辋与轮毂触及所立之地,
Ṭhānāni dve bhavantassa, naṭṭho tesamatikkame.
尊者有二处,越此二者则失。」
§145
145.
Disvā yānamanārakkhaṃ, paṭipannaṃ mahāpathe;
「见无守护之车,已行于大道,
Āruhitvā acodetvā, kiṇitvā yāti vaṭṭati.
登上而不驱策,买而去,是应当。」
Yānaṭṭhakathā. · 车乘中物的解说。
§146
146.
Sīsakkhandhakaṭolamba-vasā bhāro catubbidho;
头、颈、肩、腰之重担有四种;
Tattha sīsagataṃ bhāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
其中,触摸头上之重担者,恶作。
§147
147.
Ito cito ca ghaṃsanto, theyyacittena yo pana;
从此处至彼处摩擦者,若以盗心
Sirasmiṃyeva sāreti, tassa thullaccayaṃ siyā.
仅在头上移动者,彼为土喇吒亚。
§148
148.
Khandhaṃ oropite bhāre, tassa pārājikaṃ mataṃ;
当放下肩上之重担时,彼被认为犯巴拉基咖;
Sīsato kesamattampi, mocentopi parājito.
即使从头上解下一根头发许之物,亦已犯巴拉基咖。
§149
149.
Bhāraṃ pathaviyaṃ kiñci, ṭhapetvā suddhamānaso;
以清净心将重担置于地上某处后,
Pacchā taṃ theyyacittena, uddharanto parājito.522
其后以盗心取起彼物者,犯巴拉基咖。
§150
150.
Ettha vuttanayeneva, sesesupi asesato;
此处所说之方式,于其余一切负担中,亦应以慧之精要,如是了知其判定。
Bhāresu matisārena, veditabbo vinicchayo.
此处所说之方式,于其余一切负担中,亦应以慧之精要,如是了知其判定。
Bhāraṭṭhakathā. · 负载中物的解说。
§151
151.
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, ārāmaṃ abhiyuñjato;
牟尼所说之恶作,于从事园林者;
Parājeti paraṃ dhammaṃ, caranto ce parājito.522
若行时被他法所败,则败他法。
§152
152.
Vimatiṃ janayantassa, tassa thullaccayaṃ siyā;
对于令生疑惑者,彼有土喇吒亚;
Parajjati sayaṃ dhammaṃ, caranto yopi tassa ca.
自行法而败,以及行彼者亦然。
§153
153.
Sāmino dhuranikkhepe, ‘‘na dassāmī’’ti cattano;
于主人之负担放下时,『我不给』从自己,
Pārājikaṃ bhave tassa, sabbesaṃ kūṭasakkhinaṃ.
彼有巴拉基咖,一切虚伪证人。
Ārāmaṭṭhakathā. · 园林注释。
§154
154.
Vihāraṃ saṅghikaṃ kiñci, acchinditvāna gaṇhituṃ;
若截断僧团的任何住处而取之,
Sabbesaṃ dhuranikkhepā-bhāvatova na sijjhati.
因一切人皆有卸责之性故,不得成就。
Vihāraṭṭhakathā. · 住所注释。
§155
155.
Sīsāni sāliādīnaṃ, nirumbhitvāna gaṇhato;
若摘取稻等之穗而取之者,
Asitena ca lāyitvā, chinditvā vā karena ca.
或以镰刈割,或以手折断。
§156
156.
Yasmiṃ bījepi vā vatthu, sīse pūreti muṭṭhiyaṃ;
于任何种子或物品,以拳满盈于头上;
Bandhanā mocite tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.
从彼束缚中解脱时,彼有巴拉基咖罪。
§157
157.
Acchinno pana daṇḍo vā, taco vā appamattako;
然而被切断的杖或少许皮革;
Vīhināḷampi vā dīghaṃ, anikkhantova rakkhati.
或长的稻草管,未出而守护。
§158
158.
Sace so parikappeti, ‘‘madditvā panidaṃ ahaṃ;
若彼作意:『我将捣碎此物之后』
Papphoṭetvā ito sāraṃ, gaṇhissāmī’’ti rakkhati.
『从此处击破取出精华』而守护之。
§159
159.
Maddanuddharaṇe natthi, doso papphoṭanepi vā;
于捣碎与取出中,无罪过;于击破中,亦无罪过;
Attano bhājanagataṃ, karontassa parājayo.
若作为自己钵中之物者,则犯巴拉基咖。
§160
160.
Jānaṃ kesaggamattampi, pathaviṃ parasantakaṃ;
若知晓乃至毛端量之地,属他人所有;
Theyyacittena ce khīlaṃ, saṅkāmeti parājayo.
若以盗心移动界标,即巴拉基咖。
§161
161.
Tañca kho sāmikānaṃ tu, dhuranikkhepane sati;
然而,当诸所有者放弃负担时;
Anagghā bhūmi nāmesā, tasmā evamudīritaṃ.
此地名为无价,故如是宣说。
§162
162.
Gahetabbā sace hoti, dvīhi khīlehi yā pana;
若有应取者,以二桩为界;
Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiyeva parājayo.
初者为土喇吒亚,第二即巴拉基咖。
§163
163.
Ñāpetukāmo yo bhikkhu, ‘‘mamedaṃ santaka’’nti ca;
欲令知者,比库言『此是我之物』,
Rajjuṃ vāpi pasāreti, yaṭṭhiṃ pāteti dukkaṭaṃ.
伸绳或投杖,恶作。
§164
164.
Yehi dvīhi payogehi, attano santakaṃ siyā;
以此二种方式,若成为自己所有者;
Ādo thullaccayaṃ tesu, dutiye ca parājayo.
初者为土喇吒亚,第二者为巴拉基咖。
Khettaṭṭhakathā. · 田地注释。
§165
165.
Khette vuttanayeneva, vatthuṭṭhassa vinicchayo;
如田地中所说之方式,对住处地之判定亦同;
Gāmaṭṭhepi ca vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi.
于村落地亦应如是说,无有任何未曾说者。
Vatthuṭṭhagāmaṭṭhakathā. · 地基、村落注释。
§166
166.
Tiṇaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, lataṃ vā kaṭṭhameva vā;
草也好,叶也好,藤也好,或者木材也好;
Bhaṇḍaggheneva kātabbo, gaṇhanto tatthajātakaṃ.
应以物品之价值来计算,取用那里生长之物。
§167
167.
Mahagghe pana rukkhasmiṃ, chinnamattepi nassati;
然而在贵重的树木上,即使只是砍断也会坏失;
Tacchetvā ṭhapito rukkho, gahetabbo na kocipi.
砍伐后放置的树木,任何人都不应取用。
§168
168.
Chinditvā ṭhapitaṃ mūle, rukkhamaddhagataṃ pana;
砍断后置于根部,或在树中段者;
‘‘Chaḍḍito sāmikehī’’ti, gahetuṃ pana vaṭṭati.
「为主人所弃」,取之则无过。
§169
169.
Lakkhaṇe challiyonaddhe, na doso koci gaṇhato;
有标记、以树皮覆盖者,取之无任何过失;
Ajjhāvutthaṃ kataṃ vāpi, vinassantañca gaṇhato.
已被覆盖、已作处理,或正在坏灭者,取之亦然。
§170
170.
Yo cārakkhaṭṭhānaṃ patvā, katvā kammaṭṭhānādīni;
若人到达守护处后,作业处等;
Citte cintento vā aññaṃ, bhaṇḍadeyyaṃ hotevassa.
心中思惟其他事,或言说其他事,彼应给予物品。
§171
171.
Varāhabyagghacchataracchakādito;
从野猪、虎、豹、鬣狗等;
Upaddavā muccitukāmatāya yo;
为欲脱离危难者,若人;
Tatheva taṃ ṭhānamatikkameti ce;
如是越过彼处者;
Na koci doso pana bhaṇḍadeyyakaṃ.
然而,对于物品施予者,无任何过失。
§172
172.
Idamārakkhaṇaṭṭhānaṃ, garukaṃ suṅkaghātato;
此为守护之处,因税关而重;是故,对于不避开彼而行者,宣说恶作。
Tasmā dukkaṭamuddiṭṭhaṃ, tamanokkamma gacchato.
因此,越出彼处而行者,被判定为恶作。
§173
173.
对于以盗心与商队一起携带此者,
Etaṃ pariharantassa, theyyacittena satthunā;
对于回避此物者,以偷盗之心对待导师之物;
Pārājikamanuddiṭṭhaṃ, ākāsenāpi gacchato.
即使以虚空而行者,亦已宣说巴拉基咖。
§174
174.
Tasmā ettha visesena, satisampannacetasā;
因此,于此处,应以特别具足念之心,
Appamattena hotabbaṃ, piyasīlena bhikkhunā.
比库应以不放逸、爱戒而住。
Araññaṭṭhakathā. · 阿兰若注释。
§175
175.
Toyadullabhakālasmiṃ, bhājane gopitaṃ jalaṃ;
于水难得之时,容器中所护持之水;
Āviñjitvā pavesetvā, chiddaṃ katvāpi vā tathā.
不破坏而放入,或者如是作孔穴。
§176
176.
Vāpiyaṃ vā taḷāke vā, bhājanaṃ attano pana;
在水池或在湖中,然而自己的容器;
Gaṇhantassa pavesetvā, bhaṇḍagghena viniddise.
取者放入后,以物品价值来判定。
§177
177.
Chindato mariyādaṃ tu, adinnādānapubbato;
切断界标者,从不与取开始;
Bhūtagāmena saddhimpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
与生物村一起,恶作已被阐明。
§178
178.
Anto ṭhatvā bahi ṭhatvā, chindanto ubhayatthapi;
站在内侧或站在外侧,在两处切断时;
Bahiantena kātabbo, antoantena majjhato.
应以外侧的做,以内侧的从中间。
Udakakathā. · 水的论述。
§179
179.
Vārena sāmaṇerā yaṃ, dantakaṭṭhamaraññato;
沙玛内拉们以次第从森林取齿木时,
Ānetvācariyānampi, āharanti sace pana.
若带来老师们的(物品),若他们取来。
§180
180.
Chinditvā yāva saṅghassa, na niyyādenti te pana;
截断直至僧团的(份),然而他们不交出;
Ābhataṃ tāva taṃ sabbaṃ, tesameva ca santakaṃ.
凡所带来的一切,以及那些属于他们自己的。
§181
181.
Tasmā taṃ theyyacittena, gaṇhantassa ca bhikkhuno;
因此,以盗心取彼的比库,
Garubhaṇḍañca saṅghassa, bhaṇḍagghena parābhavo.
僧团的重物,因物品的价值而败坏。
§182
182.
Yadā niyyāditaṃ tehi, tato paṭṭhāya saṅghikaṃ;
当由彼等已搬出时,从那时起,僧团的;
Gaṇhantassāpi theyyāya, avahāro na vijjati.
即使取者,以盗心,亦无犯。
§183
183.
Arakkhattā yathāvuḍḍha-mabhājetabbatopi ca;
因不守护故,如应依长幼而分配故,以及;
Sabbasādhāraṇattā ca, aññaṃ viya na hotidaṃ.
因一切共通故,此非如其他。
Dantakaṭṭhakathā. · 齿木论
§184
184.
Aggiṃ vā deti satthena, ākoṭeti samantato;
或以刀给予火,或四处敲击;
Ākoṭeti visaṃ vāpi, maṇḍūkaṇṭakanāmakaṃ.
或敲击毒,名为蛙刺。
§185
185.
Yena vā tena vā rukkho, vinassati ca ḍayhati;
以此或以彼,树坏灭且燃;
Sabbattha bhikkhuno tassa, bhaṇḍadeyyaṃ pakāsitaṃ.
彼比库之应施物,于一切处已说明。
Vanappatikathā. · 树木论
§186
186.
Sīsato kaṇṇato vāpi, gīvato hatthatopi vā;
从头、从耳、或从颈,或从手,
Chinditvā vāpi mocetvā, gaṇhato theyyacetasā.
以盗心,切断或解开而取者。
§187
187.
Hoti mocitamattasmiṃ, sīsādīhi parājayo;
于仅解开时,从头等,即巴拉基咖;
Thullaccayaṃ karontassa, ākaḍḍhanavikaḍḍhanaṃ.
对于正在犯土喇吒亚者,拉扯与拖拽。
§188
188.
Hatthā anīharitvāva, valayaṃ kaṭakampi vā;
不移动手臂,而是手镯或手环,以及摩擦前臂,反复来回移动。
Aggabāhuñca ghaṃsanto, cāreti aparāparaṃ.
摩擦其上臂,反复来回移动。
§189
189.
若盗贼使那个到达虚空中,若守护,则成就。
Tamākāsagataṃ coro, karoti yadi rakkhati;
若盗贼对那悬置于空中之物,加以取用或予以守护,
Saviññāṇakato mūle, valayaṃva na hotidaṃ.
「有识作于根,此不成环也。」
§190
190.
Nivatthaṃ pana vatthaṃ yo, acchindati parassa ce;
「若人截断他人已穿之衣,」
Paropi pana lajjāya, sahasā taṃ na muñcati.
「而他人亦因羞耻,不即刻放弃彼衣。」
§191
191.
Ākaḍḍhati ca coropi, so paro tāva rakkhati;
「盗贼拉扯,而彼他人仍守护之;」
Parassa hatthato vatthe, muttamatte parājayo.
从他人手中取衣,一放下即巴拉基咖。
§192
192.
Sabhaṇḍahārakaṃ bhaṇḍaṃ, nentassa paṭhame pade;
携带全部物品之物,在带走者第一步时;
Thullaccayamatikkante, dutiyeva cuto siyā.
土喇吒亚,超越时,第二步即堕。
§193
193.
Pātāpeti sace bhaṇḍaṃ, tajjetvā theyyacetano;
若使物品落下,舍弃彼,以盗心;
Parassa hatthato bhaṇḍe, muttamatte parājayo.
从他人手中取物品,仅释放即巴拉基咖。
§194
194.
Athāpi parikappetvā, pātāpeti va yo pana;
又或者经过筹划后,使之落下者;
Tassa pātāpane vuttaṃ, dukkaṭāmasanepi ca.
对于使之落下,已说为恶作,在使之移动中亦然。
§195
195.
Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānā cāveti ce cuto;
使之摇动如其事相,若从位置使之移动而落下;
‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vadato, na doso chaḍḍitepi ca.
「住!住!」如是说者,即使已舍弃,亦无罪。
§196
196.
Āgantvā theyyacittena, pacchā taṃ gaṇhato siyā;
以盗心前来,其后取彼者,可能有罪;
Pārājikaṃ taduddhāre, sālaye sāmike gate.
于彼取出时,若在堂内,主人已去,则为巴拉基咖。
§197
197.
Gaṇhato sakasaññāya, gahaṇe pana rakkhati;
以自己之想而取者,于取时则守护;
Bhaṇḍadeyyaṃ tathā paṃsu-kūlasaññāya gaṇhato.
对于以尘堆衣想而拾取者,应给予物品。
§198
198.
‘‘Tiṭṭha tiṭṭhā’’ti vutto ca, chaḍḍetvā pana bhaṇḍakaṃ;
被呼喊『站住!站住!』后,却抛弃物品;卸下重担后,因畏惧盗贼而逃走。
Katvāva dhuranikkhepaṃ, bhīto corā palāyati.
放下重担之后,盗贼因恐惧而逃走。
§199
199.
以盗心拾取者,在举离时又犯恶作。
Gaṇhato theyyacittena, uddhāre dukkaṭaṃ puna;
以盗心取用之时,于举离原处再犯恶作;
Dātabbamāharāpente, adentassa parājayo.
「应给予者,尊者,不给予者则巴拉基咖。」
§200
200.
‘‘Kasmā? Tassa payogena, chaḍḍitattā’’ti sādaraṃ;
「为何?因其加行,因已舍弃故。」此恭敬说于大注疏中,然于其他诸注疏中未见此说。
Mahāaṭṭhakathāyaṃ tu, vuttamaññāsu nāgataṃ.
然于《大注疏》中所说者,不见于其余诸注疏。
Haraṇakathā. · 夺取论
§201
201.
Sampajānamusāvādaṃ, ‘‘na gaṇhāmī’’ti bhāsato;
知而妄语者,说「我不取」时;
Adinnādānapubbattā, dukkaṭaṃ hoti bhikkhuno.
不与取的前行,对比库而言是恶作。
§202
202.
‘‘Raho mayā panetassa, ṭhapitaṃ kiṃ nu dassati’’;
「我秘密地放置了那个,它会显示什么呢?」
Iccevaṃ vimatuppāde, tassa thullaccayaṃ siyā.
如是生起疑虑时,对他而言应是土喇吒亚。
§203
203.
Tasmiṃ dāne nirussāhe, paro ce nikkhipe dhuraṃ;
若对那布施无努力,他人若承担重担;
Ubhinnaṃ dhuranikkhepe, bhikkhu hoti parājito.
于双方卸责时,比库即巴拉基咖。
§204
204.
Cittenādātukāmova, ‘‘dassāmī’’ti mukhena ce;
若心欲不与取,口说『我将给』;
Vadato dhuranikkhepe, sāmino hi parājayo.
说时卸责,于主人即巴拉基咖。
Upanidhikathā. · 寄存论
§205
205.
Suṅkaghātassa antova, ṭhatvā pāteti ce bahi;
若站在关税所内,令落于外;
Dhuvaṃ patati ce hatthā, muttamatte parājayo.
若从手中落下,在释放的瞬间即成巴拉基咖。
§206
206.
Taṃ rukkhe khāṇuke vāpi, hutvā paṭihataṃ puna;
若彼物撞击树木或树桩后再次落下,或被风吹回而落于内侧,若落下则保护。
Vātukkhittampi vā anto, sace patati rakkhati.
即便是被风吹起之物,若落入〔界〕内,则亦予以守护。
§207
207.
然而,物品落地后滚动,
Patitvā bhūmiyaṃ pacchā, vaṭṭantaṃ pana bhaṇḍakaṃ;
其后落于地面,至于那滚动着的财物,
Sace pavisatyantova, tassa pārājikaṃ siyā.
若确实进入,则彼应成巴拉基咖。
§208
208.
Ṭhatvā ṭhatvā pavaṭṭantaṃ, paviṭṭhaṃ ce parājayo;
站立又站立而转动者,若已进入则成波罗夷;不站立而转动者,虽已进入亦守护。
Atiṭṭhamānaṃ vaṭṭitvā, paviṭṭhaṃ pana rakkhati.
站立又站立而转动者,若已进入则成波罗夷;不站立而转动者,虽已进入亦守护。
§209
209.
Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, kurundaṭṭhakathādisu;
如是所说,于《咖伦德注疏》等中作坚固。
Sārato taṃ gahetabbaṃ, yuttaṃ viya ca dissati.
应从核心把握它,且显得如理相应。
§210
210.
Sayaṃ vā yadi vaṭṭeti, vaṭṭāpeti parena vā;
若自己转动,或令他人转动;站立而转动它,已去者可能成为鼻毁坏。
Aṭṭhatvā vaṭṭamānaṃ taṃ, gataṃ nāsakaraṃ siyā.
『站立』者,当其行于轮转之中而站立,所经之处或不成为令其败坏之因也。
§211
211.
若站立又站立,若内,若外去守护;
Ṭhatvā ṭhatvā sace anto, bahi gacchati rakkhati;
若站立又站立,守护内者,乃出于外而守护之;
Ṭhapite suddhacittena, sayaṃ vaṭṭati vaṭṭati.
若以清净心放置,自己转动则允许。
§212
212.
Gacchante pana yāne vā, gaje vā taṃ ṭhapeti ce;
若在行进的车乘或象上放置,为了搬出外面,即使未搬出也算搬出。
Bahi nīharaṇatthāya, nāvahāropi nīhaṭe.
为令运出于外,即便未携入者,亦得运出也。
§213
213.
Ṭhapite ṭhitayāne vā, payogena vinā gate;
若放置在停止的车乘上,或无意图而去,
Satipi theyyacittasmiṃ, avahāro na vijjati.
即使有念,若有盗心,亦不成取用。
§214
214.
Sace pājeti taṃ yānaṃ, ṭhapetvā yānake maṇiṃ;
若驱使彼车乘,除却车上之宝珠;
Siyā pārājikaṃ tassa, sīmātikkamane pana.
于彼可成巴拉基咖,然于越界时。
§215
215.
Suṅkaṭṭhāne mataṃ suṅkaṃ, gantuṃ datvāva vaṭṭati;
于税关处,应给付已定之税,方可前行;
Seso idha kathāmaggo, araññaṭṭhakathāsamo.
其余在此的论说道,与阿兰若注疏相同。
Suṅkaghātakathā. · 关税论
§216
216.
Antojātaṃ dhanakkītaṃ, dinnaṃ vā pana kenaci;
家内所生者、以财购得者、或由任何人所给予者;
Dāsaṃ karamarānītaṃ, harantassa parājayo.
奴仆、工人、或被带来者,取之者巴拉基咖。
§217
217.
Bhujissaṃ vā harantassa, mānusaṃ mātarāpi vā;
取布基萨者、或取人类者、或甚至取母亲者;
Pitarāṭhapitaṃ vāpi, avahāro na vijjati.
「父亲所积聚之物,或者不存在可取之物。」
§218
218.
Taṃ palāpetukāmova, ukkhipitvā bhujehi vā;
「如欲使其消失者,或以举起、或以手臂;从其所住立之处,若移动任何物,即巴拉基咖。」
Taṃ ṭhitaṭṭhānato kiñci, saṅkāmeti parājayo.
从其所站立之处,若令某物移转,则成巴拉基咖。
§219
219.
「以足踢打奴仆后,不从其足步之限制;」
Tajjetvā padasā dāsaṃ, nentassa padavārato;
以足踢打奴隶,令其行走,而于步行之际加以阻拦;
Honti āpattiyo vuttā, tassa thullaccayādayo.
有诸罪被说,彼之土喇吒亚等。
§220
220.
Hatthādīsu gahetvā taṃ, kaḍḍhatopi parājayo;
于手等执取彼,拖拉亦巴拉基咖;说『去、走、逃』,此亦此法。
‘‘Gaccha yāhi palāyā’’ti, vadatopi ayaṃ nayo.
『去吧、离开、逃走』,如此说者,亦依此道理。
§221
221.
速疾逃走者,说『逃』者;
Vegasāva palāyantaṃ, ‘‘palāyā’’ti ca bhāsato;
以奔跑之速度逃跑者,以及对其说『逃跑吧』者;
Hoti pārājikenassa, anāpatti hi bhikkhuno.
对于巴拉基咖者,比库确实无罪。
§222
222.
Saṇikaṃ pana gacchantaṃ, sace vadati sopi ca;
然而对于缓慢行走者,若彼亦说;若彼快速行走,则因言说而巴拉基咖。
Sīghaṃ gacchati ce tassa, vacanena parājayo.
若彼迅速离去,则以其言语而成败堕。
§223
223.
Palāyitvā sace aññaṃ, gāmaṃ vā nigamampi vā;
若逃走后,若另一村或镇;
Gataṃ disvā tato tañce, palāpeti parājayo.
见已去者,若从彼处使之逃走,巴拉基咖。
Pāṇakathā. · 饮料论
§224
224.
Theyyā sappakaraṇḍaṃ ce, parāmasati dukkaṭaṃ;
若以盗心触摸有蛇之箱,恶作;
Phandāpeti yathāvatthuṃ, ṭhānato cāvane cuto.
使之动摇,依事而定,从位移动则堕。
§225
225.
Ugghāṭetvā karaṇḍaṃ tu, sappamuddharato pana;
然而,若打开箱子,而拔出蛇;
Karaṇḍatalato mutte, naṅguṭṭhe tu parājayo.
从箱中放出者,于拇指则巴拉基咖。
§226
226.
Ghaṃsitvā kaḍḍhato sappaṃ, naṅguṭṭhe mukhavaṭṭito;
摩擦拖拉蛇者,于拇指从口门出;
Tassa sappakaraṇḍassa, muttamatte parājayo.
彼蛇箱者,仅放出即巴拉基咖。
§227
227.
Karaṇḍaṃ vivaritvā ce, pakkosantassa nāmato;
若开箱后,以名呼唤者;
So nikkhamati ce sappo, tassa pārājikaṃ siyā.
若蛇出来,则彼有巴拉基咖。
§228
228.
Tathā katvā tu maṇḍūka-mūsikānaṃ ravampi vā;
如是作青蛙或老鼠之声,或者
Pakkosantassa nāmena, nikkhantepi parājayo.
以名称呼唤,出来时亦巴拉基咖。
§229
229.
Mukhaṃ avivaritvāva, karontassevameva ca;
不张开口而如是作时,亦
Yena kenaci nikkhante, sappe pārājikaṃ siyā.
无论以何种方式出去,蛇都可能构成巴拉基咖。
§230
230.
Mukhe vivarite sappo, sayameva palāyati;
当口被打开时,蛇自己会逃走;若不召唤它,则说为物品施与。
Na pakkosati ce tassa, bhaṇḍadeyyamudīritaṃ.
若不呼唤彼,则所说者为宣告给予之物。
Apadakathā. · 无足论。
§231
231.
Theyyacittena yo hatthiṃ, karotāmasanādayo;
以盗心者,若使象做不净行等;
Honti āpattiyo tassa, tividhā dukkaṭādayo.
彼有诸罪,三种恶作等。
§232
232.
Sālāyaṃ ṭhitahatthissa, antovatthaṅgaṇesupi;
于堂中立者之手,于内衣界等处亦然;
Ṭhānaṃ sālā ca vatthu ca, aṅgaṇaṃ sakalaṃ siyā.
处所、堂、地基、庭院,全部皆可为。
§233
233.
Abaddhassa hi baddhassa, ṭhitaṭṭhānañca bandhanaṃ;
未系缚者与已系缚者,立处与系缚;
Tasmā tesaṃ vasā hatthiṃ, harato kāraye budho.
是故智者应令彼等之象,依其势力而行。
§234
234.
Nagarassa bahiddhā tu, ṭhitassa pana hatthino;
然而,对于站立在城外之象,
Ṭhitaṭṭhānaṃ bhave ṭhānaṃ, padavārena kāraye.
其站立之处应为处所,应依足迹之门而行。
§235
235.
Nipannassa gajassekaṃ, ṭhānaṃ taṃ uṭṭhapeti ce;
若卧象之一处所令其起立,
Tasmiṃ uṭṭhitamatte tu, tassa pārājikaṃ siyā.
当彼从该处起身时,对彼即成巴拉基咖。
§236
236.
Eseva ca nayo ñeyyo, turaṅgamahisādisu;
此同一方法应知于马、水牛等;于二足或多足,无有任何应说之事。
Natthi kiñcipi vattabbaṃ, dvipadepi bahuppade.
无论对于两足者还是多足者,皆无任何可说之处。
Catuppadakathā. · 四足论。
§237
237.
Paresanti vijānitvā, paresaṃ santakaṃ dhanaṃ;
「他人之物」者,了知为他人所有之财物。
Garukaṃ theyyacittena, ṭhānā cāveti ce cuto.
若以盗心,从处所移动重物,则堕。
§238
238.
Anāpatti sasaññissa, tiracchānapariggahe;
对于有想者,于畜生所属物,无犯。
Tāvakālikavissāsa-ggāhe petapariggahe.
于暂时信托所取物,于饿鬼所属物。
§239
239.
Yo panettha ca vattabbo, pāḷimuttavinicchayo;
于此应说者,乃离经文之决断。
Taṃ mayaṃ paratoyeva, bhaṇissāma pakiṇṇake.
彼我等将于后,在杂事中说。
§240
240.
Parājitānekamalena vuttaṃ;
胜者以不一之口所说,
Pārājikaṃ yaṃ dutiyaṃ jinena;
第二巴拉基咖,
Vutto samāsena mayassa cattho;
我已略说其义,
Vattuṃ asesena hi ko samattho.
谁能详尽说之。
Iti vinayavinicchaye dutiyapārājikakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中第二巴拉基咖论已竟。
Tatiyapārājikakathā第三巴拉基咖论
§241
241.
Manussajātiṃ jānanto, jīvitā yo viyojaye;
知人类生,若使其离命;
Nikkhipeyyassa satthaṃ vā, vadeyya maraṇe guṇaṃ.
或为彼置刀剑,或说死之功德。
§242
242.
Deseyya maraṇūpāyaṃ, hotāyampi parājito;
教导死亡方法,即使仅为助者,亦已巴拉基咖;
Asandheyyova so ñeyyo, dvedhā bhinnasilā viya.
应知彼不可修复,如裂为两段之石。
§243
243.
Vuttā pāṇātipātassa, payogā cha mahesinā;
大仙已说杀生之六种方便:自手、教令、遣使、设置、投掷等。
Sāhatthiko tathāṇatti-nissaggithāvarādayo.
自手、教令、遣使、设置、投掷等。
§244
244.
Tattha kāyena vā kāya-paṭibaddhena vā sayaṃ;
于此,以身或以身所系属之物,自己
Mārentassa paraṃ ghāto, ayaṃ sāhatthiko mato.
杀害他者之杀害,此被称为自手。
§245
245.
‘‘Evaṃ tvaṃ paharitvā taṃ, mārehī’’ti ca bhikkhuno;
「如是汝击打彼后,应杀之」,对比库如此说;
Parassāṇāpanaṃ nāma, ayamāṇattiko nayo.
名为教他杀,此为应悔过之法。
§246
246.
Dūraṃ māretukāmassa, usuādinipātanaṃ;
欲从远处杀害者,以箭等射击;
Kāyena paṭibaddhena, ayaṃ nissaggiyo vidhi.
以身体所系缚者,此为尼萨耆亚之法。
§247
247.
Asañcārimupāyena, māraṇatthaṃ parassa ca;
以不移动之方便,为杀害他人之故;
Opātādividhānaṃ tu, payogo thāvaro ayaṃ.
如推落等之施设,此精勤为固定精勤。
§248
248.
Paraṃ māretukāmassa, vijjāya jappanaṃ pana;
然而,欲杀害他人者,以明咒之念诵;
Ayaṃ vijjāmayo nāma, payogo pañcamo mato.
此名为明咒精勤,被认为是第五精勤。
§249
249.
Samatthā māraṇe yā ca, iddhi kammavipākajā;
能杀生之神变力,及业果报所生者,此名为神变方便,已被宣说。
Ayamiddhimayo nāma, payogo samudīrito.
能杀生之神变力,及业果报所生者,此名为神变方便,已被宣说。
§250
250.
Ekeko duvidho tattha, hotīti paridīpito;
于彼处,一一各有二种,如是已被阐明;略说与非略说,此为彼等之分别。
Uddesopi anuddeso, bhedo tesamayaṃ pana.
于彼处,一一各有二种,如是已被阐明;略说与非略说,此为彼等之分别。
§251
251.
Bahusvapi yamuddissa, pahāraṃ deti ce pana;
若对众多人,施以击打时;
Maraṇena ca tasseva, kammunā tena bajjhati.
若因彼而死,以此业而缚。
§252
252.
Anuddissa pahārepi, yassa kassaci dehino;
即使不对准,任何有身者;
Pahārappaccayā tassa, maraṇaṃ ce parājayo.
若因击打缘,彼死则巴拉基咖。
§253
253.
Mate pahaṭamatte vā, pacchā mubhayathāpi ca;
于死者、于被击打者,或于之后,或于两者;击打者于被击打时,以彼业而被系缚。
Hantā pahaṭamattasmiṃ, kammunā tena bajjhati.
击打者,于击打之瞬间,即以彼业而被系缚。
§254
254.
Evaṃ sāhatthiko ñeyyo, tathā āṇattikopi ca;
如是应知自手者,以及教令者亦然;以此略说,已示二种方便。
Ettāvatā samāsena, dve payogā hi dassitā.
至此,已以简略之方式,示明了两种作法。
§255
255.
Vatthu kālo ca deso ca, satthañca iriyāpatho;
事、时、处、武器、威仪,以及行为之差别,此六者为命令之决定因。
Karaṇassa visesoti, cha āṇattiniyāmakā.
『作』之差别者,乃六种规定指令之决定因素也。
§256
256.
Māretabbo hi yo tattha, so ‘‘vatthū’’ti pavuccati;
于此应被杀者,称为『事』;时可为上午等,以及众生之青年期等。
Pubbaṇhādi siyā kālo, sattānaṃ yobbanādi ca.
上午等或为时节,众生之青春等亦然。
§257
257.
Deso gāmādi viññeyyo, satthaṃ taṃ sattamāraṇaṃ;
「处」者,应知为村等;「有情」者,即彼所杀之有情;「杀」者,杀有情之行为;
Māretabbassa sattassa, nisajjādiriyāpatho.
「应被杀之有情」者,指被杀之有情;「威仪路」者,坐等威仪路。
§258
258.
Vijjhanaṃ bhedanañcāpi, chedanaṃ tāḷanampi vā;
穿刺、破裂,以及截断、击打,或其余类此之事;
Evamādividhoneko, viseso karaṇassa tu.
如是等多种,乃「行为」之差别。
§259
259.
‘‘Yaṃ mārehī’’ti āṇatto, aññaṃ māreti ce tato;
「杀此者」被命令,却从彼杀其他者;
‘‘Purato paharitvāna, mārehī’’ti ca bhāsito.
「从前方击打后,杀之」如是被说。
§260
260.
Pacchato passato vāpi, paharitvāna mārite;
从后方或从侧方,击打后杀之;
Vatthāṇatti visaṅketā, mūlaṭṭho pana muccati.
事相告知有差异,然根本者得脱免。
§261
261.
Vatthuṃ taṃ avirajjhitvā, yathāṇattiñca mārite;
对象未错失,依命令而杀者;对双方依时节,业系缚已说。
Ubhayesaṃ yathākālaṃ, kammabaddho udīrito.
二者各依其时,由业所缚者被宣说。
§262
262.
Āṇatto ‘‘ajja pubbaṇhe, mārehī’’ti ca yo pana;
若被命令『今日上午当杀』者,
So ce māreti sāyanhe, mūlaṭṭho parimuccati.
若彼于傍晚杀之,则脱离根本罪。
§263
263.
Āṇattasseva so vutto;
彼被大仙所命令者,即是所说;
Kammabaddho mahesinā;
被业所缚故;
Kālassa hi visaṅketā;
因为时的不确定性;
Doso nāṇāpakassa so.
那是不命令者的过失。
§264
264.
‘‘Ajja mārehi pubbaṇhe, svevā’’ti aniyāmite;
「今日诸魔于上午,或于明日」,于不确定时;
Yadā kadāci pubbaṇhe, visaṅketo na mārite.
何时何日于上午,无约定而不杀者。
§265
265.
Eteneva upāyena, kālabhedesu sabbaso;
以此同样方法,于一切时分差别中;
Saṅketo ca visaṅketo, veditabbo vibhāvinā.
约定与无约定,应由辨别者了知。
§266
266.
‘‘Imaṃ gāme ṭhitaṃ veriṃ, mārehī’’ti ca bhāsito;
「杀此住于村中之怨敌」如是所说;
Sace so pana māreti, ṭhitaṃ taṃ yattha katthaci.
然而若彼杀之,无论住于何处,彼皆成立。
§267
267.
Natthi tassa visaṅketo, ubho bajjhanti kammunā;
彼无疑惑,二者皆因业而结缚;「唯村中」如是所命令,或于林中亦应注意。
‘‘Gāmeyevā’’ti āṇatto, vane vā sāvadhāraṇaṃ.
『唯于村中』者,乃被指令之语,『于林中』亦然,此为限定词也。
§268
268.
‘‘Vaneyevā’’ti vā vutto, gāme māreti cepi vā;
「仅在林中」如是所说,或于村中杀亦然;
Visaṅketo viññātabbo, mūlaṭṭho parimuccati.
应知为不同处,根本处得脱。
§269
269.
Eteneva upāyena, sabbadesesu bhedato;
以此同样方法,于一切处所因差别故;
Saṅketo ca visaṅketo, veditabbova viññunā.
同处与不同处,智者应当了知。
§270
270.
‘‘Satthena pana mārehi, āṇatto’’ti ca kenaci;
「然而,以刀杀之」,被某人所命令;
Yena kenaci satthena, visaṅketo na mārite.
以任何刀,无疑地不杀。
§271
271.
‘‘Iminā vāsinā hī’’ti, vutto aññena vāsinā;
「以此箭」,被另一持箭者所说;
‘‘Imassāsissa vāpi tvaṃ, dhārāyetāya māraya’’.
「或者你以此箭,或以被磨利者杀之」。
§272
272.
Iti vutto sace veriṃ, dhārāya itarāya vā;
如是所说,若以怨恨,或以其他(心),
Tharunā vāpi tuṇḍena, visaṅketova mārite.
或以嘴喙刺伤,应视为有约定而杀。
§273
273.
Eteneva upāyena, sabbāvudhakajātisu;
以此同样方法,于一切武器种类中,
Saṅketo ca visaṅketo, veditabbo visesato.
有约定与无约定,应特别了知。
§274
274.
‘‘Gacchantamenaṃ mārehi’’, iti vutto parena so;
「杀彼行者」,如是被他人所说之彼人;
Māreti naṃ nisinnaṃ ce, visaṅketo na vijjati.
若杀彼坐者,则无违犯。
§275
275.
‘‘Nisinnaṃyeva mārehi’’, ‘‘gacchantaṃyeva vā’’ti ca;
「杀彼坐者」,或「杀彼行者」;
Vutto māreti gacchantaṃ, nisinnaṃ vā yathākkamaṃ.
被如是所说者,依次第杀行者或坐者。
§276
276.
Visaṅketanti ñātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā;
「应无疑」者,应为通晓律的比库所知。
Eseva ca nayo ñeyyo, sabbiriyāpathesu ca.
此理亦应知,于一切威仪路中。
§277
277.
‘‘Mārehī’’ti ca vijjhitvā, āṇatto hi parena so;
「勿杀」者,彼被他人所命令,射杀之后;射杀之后即杀害彼,不存在无疑。
Vijjhitvāva tamāreti, visaṅketo na vijjati.
射中之后方呼唤彼,故无混淆之处存在。
§278
278.
‘‘Mārehī’’ti ca vijjhitvā, āṇatto hi parena so;
「『杀之』者」,即被他人所命令;
Chinditvā yadi māreti, visaṅketova hoti so.
若切断后而杀害,则彼为无约定。
§279
279.
Eteneva upāyena, sabbesu karaṇesupi;
以此同样方法,在一切行为中亦然;
Saṅkete ca visaṅkete, veditabbo vinicchayo.
于有约定与无约定,应知其判定。
§280
280.
Dīghaṃ rassaṃ kisaṃ thūlaṃ, kāḷaṃ odātameva vā;
长的、短的、瘦的、胖的,黑的或白的;
Āṇatto aniyāmetvā, mārehīti ca kenaci.
被某人命令而未确定,『杀之』。
§281
281.
Sopi yaṃ kiñci āṇatto, sace māreti tādisaṃ;
彼亦被命令任何,若杀如是者;
Natthi tattha visaṅketo, ubhinnampi parājayo.
于此无疑惑,两者皆巴拉基咖。
§282
282.
Manussaṃ kiñci uddissa, sace khaṇativāṭakaṃ;
若为人而挖掘陷阱坑穴,
Khaṇantassa ca opātaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
挖掘者有恶作罪;若有人堕入,
§283
283.
Dukkhassuppattiyā tattha, tassa thullaccayaṃ siyā;
若彼因此生起苦受,则有土喇吒亚罪;
Patitvā ca mate tasmiṃ, tassa pārājikaṃ bhave.
若彼堕入后死亡,则有巴拉基咖罪。
§284
284.
Nipatitvā panaññasmiṃ, mate doso na vijjati;
若堕于他处,死时无罪;
Anuddissakamopāto, khato hoti sace pana.
若非为彼而设之陷阱,则已掘者无罪。
§285
285.
‘‘Patitvā ettha yo koci, maratū’’ti hi yattakā;
『凡堕于此者,愿其死』,若有如是之意图;
Maranti nipatitvā ce, dosā hontissa tattakā.
若堕而死者,则有如是之罪。
§286
286.
Ānantariyavatthusmiṃ, ānantariyakaṃ vade;
在无间业事中,应说为无间业;
Tathā thullaccayādīnaṃ, honti thullaccayādayo.
如是,土喇吒亚等诸事中,亦有土喇吒亚等。
§287
287.
Patitvā gabbhinī tasmiṃ, sagabbhā ce marissati;
若孕妇因彼而倒地,若彼有胎者将死,
Honti pāṇātipātā dve, ekovekekadhaṃsane.
则有二杀生罪,一次毁坏中各一。
§288
288.
Anubandhettha corehi, patitvā ce marissati;
若被盗贼追逐,堕落后若死去;
Opātakhaṇakasseva, hoti pārājikaṃ kira.
于堕落之刹那,即成巴拉基咖。
§289
289.
Verino tattha pātetvā, sace mārenti verino;
若怨敌于彼处使堕落,若怨敌杀害;若于彼处杀害已堕落者,或若携出外后;
Patitaṃ tattha mārenti, nīharitvā sace bahi.
凡倒毙于彼处者,若能抬出,则在外面将其杀死。
§290
290.
Nibbattitvā hi opāte, matā ce opapātikā;
因为生起后在坑中,若化生者死去;
Asakkontā ca nikkhantuṃ, sabbattha ca parājayo.
且无能力出离,一切处皆巴拉基咖。
§291
291.
Yakkhādayo panuddissa, khaṇane dukkhasambhave;
为驱逐亚卡等,掘坑时苦生起;
Dukkaṭaṃ maraṇe vatthu-vasā thullaccayādayo.
死时恶作,依处所则土喇吒亚等。
§292
292.
Manusseyeva uddissa, khate opātake pana;
仅为人而掘陷阱时,
Anāpatti patitvā hi, yakkhādīsu matesupi.
亚卡等堕入而死,实无罪。
§293
293.
Tathā yakkhādayo pāṇe, khate uddissa bhikkhunā;
同样,比库为亚卡等有情而掘陷阱时,
Nipatitvā marantesu, manussesupyayaṃ nayo.
人堕入而死,此规则亦同。
§294
294.
‘‘Pāṇino ettha bajjhitvā, marantū’’ti anuddisaṃ;
「愿众生于此被缚而死」,如是意图;
Pāsaṃ oḍḍeti yo tattha, sace bajjhanti pāṇino.
若于彼处设置罗网,若众生被缚。
§295
295.
Hatthato muttamattasmiṃ, tassa pārājikaṃ siyā;
从手中放开之时,彼即成巴拉基咖;
Ānantariyavatthusmiṃ, ānantariyameva ca.
于无间业事中,亦成无间业。
§296
296.
Uddissa hi kate pāse, yaṃ panuddissa oḍḍito;
『为某人而作之套索』者,即为彼而投掷之套索;
Bandhanesu tadaññesaṃ, anāpatti pakāsitā.
于其他诸缚具中,已宣说无罪。
§297
297.
Mūlena vā mudhā vāpi, dinne pāse parassa hi;
以根价或以愚痴而施与他人之套索,属于根本者也,如是业缚已决定。
Mūlaṭṭhasseva hotīti, kammabaddho niyāmito.
『唯归于根本罪』者,谓受业所缚、被决定也。
§298
298.
Yena laddho sace lopi, pāsamuggaḷitampi vā;
若以此而得,或失,或脱离套索,
Thiraṃ vāpi karotevaṃ, ubhinnaṃ kammabandhanaṃ.
或使之坚固,此即二者之业缚。
§299
299.
Yo pāsaṃ uggaḷāpetvā, yāti pāpabhayā sace;
若人因恶畏而脱离套索后离去,
Taṃ disvā puna aññopi, saṇṭhapeti hi tattha ca.
见此后,另一人又于彼处设置之。
§300
300.
Baddhā baddhā maranti ce, mūlaṭṭho na ca muccati;
若被缚者死,而根处不解脱;
Ṭhapetvā gahitaṭṭhāne, pāsayaṭṭhiṃ vimuccati.
除了执取处,索杖得解脱。
§301
301.
Gopetvāpi na mokkho hi, pāsayaṭṭhiṃ sayaṃkataṃ;
即使守护亦非解脱,索杖是自作的;
Tamañño puna gaṇhitvā, saṇṭhapeti sace pana.
若他人再取而安立。
§302
302.
Tappaccayā marantesu, mūlaṭṭho na ca muccati;
因彼缘故而死者,根本住者不得脱;
Nāsetvā sabbaso vā taṃ, jhāpetvā vā vimuccati.
完全灭除彼或烧尽之,则得解脱。
§303
303.
Ropentassa ca sūlaṃ vā, sajjentassa adūhalaṃ;
种植尖桩者,或装设陷阱者;
Opātena ca pāsena, sadisova vinicchayo.
以坑穴及以罗网,判决亦同。
§304
304.
Anāpatti asañcicca, ajānantassa bhikkhuno;
对于无意者、不知者的比库,无罪;
Tathāmaraṇacittassa, matepyummattakādino.
对于如是死心者,即使死亡,对疯狂者等亦然。
§305
305.
Manussapāṇimhi ca pāṇasaññitā;
对于人之生命有生命想;
Sacassa cittaṃ maraṇūpasaṃhitaṃ;
若其心与死亡相应;
Upakkamo tena ca tassa nāso;
由彼加行而彼灭坏;
Pañcettha aṅgāni manussaghāte.
此中,于人杀中有五支。
Iti vinayavinicchaye tatiyapārājikakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中第三巴拉基咖论已竟。
Catutthapārājikakathā第四巴拉基咖论
§306
306.
Asantamattassitameva katvā;
仅作为依止于非有之物;
Bhavaṃ adhiṭṭhāya ca vattamānaṃ;
依止于有而转起者;
Aññāpadesañca vinādhimānaṃ;
及教令他者,离于增上慢;
Jhānādibhedaṃ samudācareyya.
应行禅那等之差别。
§307
307.
Kāyena vācāyapi vā tadatthe;
以身或以语,为彼之目的;
Ñāteva viññattipathe abhabbo;
已知于表白道中,不能;
Yatheva tālo pana matthakasmiṃ;
犹如多罗树于顶端;
Chinno abhabbo puna ruḷhibhāve.
被断,不能于再生长之状态。
§308
308.
Asantamevattani yo parassa;
若人向他人显示自己实际上不存在的禅那等功德,
Dīpeti jhānādimanantaraṃ so;
此人若知道自己已证得禅那等,则犯巴拉基咖;若不知道,
Jānāti ce hoti cuto hi no ce;
则犯土喇吒亚。
Jānāti thullaccayamassa hoti.
此处『知道』指明确了知自己是否已证得;『已证得』指实际达到禅那等境界;『不知道』指对自己的证量不确定。若明知自己未证而向他人宣称已证,即成根本罪;若自己不确定而妄称,则成粗罪。
§309
309.
‘‘Yo te vihāre vasatīdha bhikkhu;
『若有比库住在你的寺院中』
So jhānalābhī’’ti ca dīpite ce;
「彼禅那获得者」,若如是显示;
Jānāti thullaccayamassa no ce;
若知其为土喇吒亚;
Jānāti taṃ dukkaṭameva hoti.
若知其为恶作。
§310
310.
Asantamevattani dhammametaṃ;
此法于自身实不存在;
Atthīti katvā vadatodhimānā;
作『有』而说者,为增上慢;
Vutto anāpattinayo panevaṃ;
如是已说无犯之理;
Avattukāmassa tathādikassa.
对于不欲说者及如是等人。
§311
311.
Pāpicchatā tassa asantabhāvo;
彼之恶欲性、不真实性;
Ārocanañceva manussakassa;
以及向人告知;
Naññāpadesena tadeva ñāṇaṃ;
非以他教而得知彼事之智;
Pañcettha aṅgāni vadanti dhīrā.
于此,智者说有五支。
§312
312.
Paṭhame dutiye cante, pariyāyo na vijjati;
于初、于二、于终,不见有转变;于二、于三,有命令,而非于其余。
Dutiye tatiyeyeva, āṇatti na panetare.
唯于第二、第三〔白〕,方有告知之效;其余则否。
§313
313.
初、中为一等起,二支从身与心。
Ādi mekasamuṭṭhānaṃ, duvaṅgaṃ kāyacittato;
〔诸罪〕之始,有一因生者,有身与心二支〔所生〕者;
Sesā ca tisamuṭṭhānā, tesamaṅgāni satta tu.
其余诸法则为三因所生,彼等之支分有七。
§314
314.
Sukhopekkhāyutaṃ ādi, tatiyaṃ dukkhavedanaṃ;
初禅与第三禅具乐与舍,第三禅具苦受;
Dutiyañca catutthañca, tivedanamudīritaṃ.
第二禅与第四禅,说为三受。
§315
315.
Paṭhamassaṭṭha cittāni, tatiyassa duve pana;
初禅有八心,第三禅则有二;
Dutiyassa catutthassa, dasa cittāni labbhare.
于第二与第四,可得十心。
§316
316.
Tasmā sacittakaṃ vuttaṃ, sabbametaṃ catubbidhaṃ;
因此说有心,此一切为四种;唯作与想解脱,及世间罪已显示。
Kriyā saññāvimokkhañca, lokavajjanti dīpitaṃ.
唯作、想解脱,以及世间之过,此皆已阐明。
§317
317.
此仅于罪中,然规定相应;
Idamāpattiyaṃyeva, vidhānaṃ pana yujjati;
然此规定,唯应用于犯罪之情形。
Tasmā āpattiyaṃyeva, gahetabbaṃ vibhāvinā.
因此,有智者应当仅就罪过本身来理解。
§318
318.
Mudupiṭṭhi ca lambī ca, mukhaggāhī nisīdako;
软背者、垂者、口执者、坐者,这些般哒咖有四种巴拉基咖,是随顺于他们的。
Pārājikā ime tesaṃ, cattāro anulomikā.
对于他们而言,此四条巴拉基咖乃是相顺应的。
§319
319.
Bhikkhunīnañca cattāri, vibbhantā bhikkhunī sayaṃ;
比库尼们也有四种,已离去的比库尼自己
Tathā ekādasābhabbā, sabbete catuvīsati.
如是十一种不能者,此等全部二十四种。
§320
320.
Ime pārājikā vuttā, catuvīsati puggalā;
此等巴拉基咖已说,二十四种人;
Abhabbā bhikkhubhāvāya, sīsacchinnova jīvituṃ.
不能成为比库,如断头者不能活命。
§321
321.
Paṇḍako ca tiracchāno, ubhatobyañjanopi ca;
般哒咖、畜生、二根者,
Tayo vatthuvipannā hi, ahetupaṭisandhikā.
三种事损坏者,即无因结生者。
§322
322.
Pañcānantarikā theyya-saṃvāsopi ca dūsako;
五无间者、盗住者及污染者;
Titthipakkantako ceti, kriyānaṭṭhā panaṭṭha te.
以及转向外道者,彼等八人于作用无能。
§323
323.
Vinicchayo yo pana sārabhūto;
然而,此决择乃精要;
Pārājikānaṃ kathito mayāyaṃ;
我已说示诸巴拉基咖;
Tassānusārena budhena ñātuṃ;
智者依此类推而知;
Sakkā hi sesopi asesatova.
其余诸法亦可全知无余。
§324
324.
Piṭake paṭubhāvakare parame;
于三藏中最胜令明了者;
Vinaye vividhehi nayehi yute;
于律中具足种种方法者;
Paramatthanayaṃ abhipatthayatā;
以胜义谛之方式希求者;
Pariyāpuṇitabbamayaṃ satataṃ.
此应常常学习。
Iti vinayavinicchaye catutthapārājikakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中第四巴拉基咖之论述已竟。
Saṅghādisesakathā
桑喀地谢萨之论述
§325
325.
Mocetukāmatācittaṃ, vāyāmo sukkamocanaṃ;
欲释放之心、努力、精液之释放;
Aññatra supinantena, hoti saṅghādisesatā.
除梦中以外,成为桑喀地谢萨。
§326
326.
Parenupakkamāpetvā, aṅgajātaṃ panattano;
若令他人触动,自己的肢体;若释放精液,我为彼宣说重罪。
Sukkaṃ yadi vimoceti, garukaṃ tassa niddise.
若漏出精液,则应为其宣示重罪。
§327
327.
Sañciccupakkamantassa, aṅgajātaṃ panattano;
若故意触动者,自己的肢体;若不释放精液,已宣说土喇吒亚。
Thullaccayaṃ samuddiṭṭhaṃ, sace sukkaṃ na muccati.
若精液未漏出,则所揭示者为土喇吒亚。
§328
328.
Sañciccupakkamantassa , ākāse kampanenapi;
故意努力者,即使以空中震动,若精液不出,彼有土喇吒亚。
Hoti thullaccayaṃ tassa, yadi sukkaṃ na muccati.
若精液不出,彼有土喇吒亚。
§329
329.
Vatthiṃ kīḷāya pūretvā, passāvetuṃ na vaṭṭati;
以游戏填满膀胱后,令排尿不允许;然而以手游戏相者,有恶作。
Nimittaṃ pana hatthena, kīḷāpentassa dukkaṭaṃ.
然而以手游戏相者,有恶作。
§330
330.
Tissannaṃ pana itthīnaṃ, nimittaṃ rattacetasā;
对于三种女人,以染心观相;
Purato pacchato vāpi, olokentassa dukkaṭaṃ.
无论向前或向后,观看者犯恶作。
§331
331.
Ekenekaṃ payogena, divasampi ca passato;
以一一相应之方式,即使整日观看;
Nāpattiyā bhave aṅgaṃ, ummīlananimīlanaṃ.
睁眼与闭眼,不成为犯罪之要素。
§332
332.
Amocanādhippāyassa, anupakkamatopi ca;
无解脱意图者,亦无努力者;以梦终而出者,宣说无罪。
Supinantena muttasmiṃ, anāpatti pakāsitā.
于梦中漏泄之情形,已明示为无犯。
Sukkavisaṭṭhikathā. · 精液论。
§333
333.
Āmasanto manussitthiṃ, kāyasaṃsaggarāgato;
触摸人女者,由身触之染故;以『人女』之想,成桑喀地谢萨。
‘‘Manussitthī’’ti saññāya, hoti saṅghādisesiko.
以『是人类女性』之想,则构成桑喀地谢萨。
§334
334.
Lomenantamaso lomaṃ, phusantassāpi itthiyā;
乃至触碰女人的体毛,即使是触碰者,
Kāyasaṃsaggarāgena, hoti āpatti bhikkhuno.
比库若以身触染欲,即成犯罪。
§335
335.
Itthiyā yadi samphuṭṭho, phassaṃ sevanacetano;
若被女人所触,以受用触之意,
Vāyamitvādhivāseti, hoti saṅghādisesatā.
努力而容忍者,即成桑喀地谢萨。
§336
336.
Ekena pana hatthena, gahetvā dutiyena vā;
以一手执持,或以第二手;于彼彼处触者,显示一罪。
Tattha tattha phusantassa, ekāvāpatti dīpitā.
于彼彼处触碰之时,已阐明为一次犯罪。
§337
337.
Aggahetvā phusantassa, yāva pādañca sīsato;
不执持而触者,从头至足;身体不离手者,即使一日亦一罪。
Kāyā hatthamamocetvā, ekāva divasampi ca.
从手中释放身体,即使仅一日亦然。
§338
338.
Aṅgulīnaṃ tu pañcannaṃ, gahaṇe ekato pana;
然而,若取五指,一起取时,
Ekāyeva siyāpatti, na hi koṭṭhāsato siyā.
则只有一罪,不应从部分而有罪。
§339
339.
Nānitthīnaṃ sace pañca, gaṇhātyaṅguliyo pana;
若非其他女人,然而若取五指,
Ekato pañca saṅghādi-sesā hontissa bhikkhuno.
一起取五指,则此比库有五桑喀地谢萨。
§340
340.
Itthiyā vimatissāpi, paṇḍakādikasaññino;
对女人有疑者,以及认知为般哒咖等者;以身触女人身所连结之物者。
Kāyena itthiyā kāya-sambaddhaṃ phusatopi vā.
以身触女人身所连结之物者。
§341
341.
Paṇḍake yakkhipetīsu, tassa thullaccayaṃ siyā;
于般哒咖、亚卡、饿鬼女,彼得土喇吒亚;
Dukkaṭaṃ kāyasaṃsagge, tiracchānagatitthiyā.
于身相触,畜生道女人,得恶作。
§342
342.
Bhikkhuno paṭibaddhena, kāyena pana itthiyā;
比库被女人以身体束缚,而以身体被束缚者,即使触碰,亦为恶作。
Kāyena paṭibaddhañca, phusantassapi dukkaṭaṃ.
以身体被束缚者,触碰时亦为恶作。
§343
343.
Itthīnaṃ itthirūpañca, dārulohamayādikaṃ;
女人们的女人形像,以及木制、金属制等,
Tāsaṃ vatthamalaṅkāraṃ, āmasantassa dukkaṭaṃ.
触碰她们的衣服与装饰品者,为恶作。
§344
344.
Tatthajātaphalaṃ khajjaṃ, muggādiṃ tatthajātakaṃ;
触彼处生果之副食、豆等彼处生者,一切谷类,触者恶作。
Dhaññāni pana sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
然而触碰一切谷物,犯恶作。
§345
345.
Sabbaṃ dhamanasaṅkhādiṃ, pañcaṅgaturiyampi ca;
一切吹奏乐器等、五支乐器,及一切宝,触者恶作。
Ratanāni ca sabbāni, āmasantassa dukkaṭaṃ.
触碰一切珍宝,犯恶作。
§346
346.
Sabbamāvudhabhaṇḍañca, jiyā ca dhanudaṇḍako;
一切武器兵器、弓弦及弓杖
Anāmāsamidaṃ sabbaṃ, jālañca saravāraṇaṃ.
此一切皆不触,网及箭障亦然
§347
347.
Suvaṇṇapaṭibimbādi, cetiyaṃ ārakūṭakaṃ;
金像等、塔、铜钱
Anāmāsanti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi.
于《咖伦德注疏》中,说为不触
§348
348.
Sabbaṃ onahituṃ vāpi, onahāpetumeva vā;
一切浸湿或令浸湿,令洗或洗,已洗不应。
Vādāpetuñca vādetuṃ, vāditaṃ na ca vaṭṭati.
令人演奏、自行演奏、已演奏——皆不应当。
§349
349.
‘‘Karissāmupahāra’’nti, vuttena pana bhikkhunā;
「我将作供养」,如是说之比库,
Pūjā buddhassa kātabbā, vattabbāti ca viññunā.
智者应作佛陀之供养,应行也。
§350
350.
Sayaṃ phusiyamānassa, itthiyā pana dhuttiyā;
自身被触者,然而由邪恶女人;
Avāyamitvā kāyena, phassaṃ paṭivijānato.
未以身努力,了知触者。
§351
351.
Anāpatti asañcicca, ajānantassa bhikkhuno;
无犯,无意者,不知之比库;
Mokkhādhippāyino ceva, tathā ummattakādino.
以及意求解脱者,如是癫狂等最初者。
§352
352.
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo pana;
与第一相同,然而生起等,对于身接触之贪,以及精液漏泄。
Kāyasaṃsaggarāgassa, tathā sukkavisaṭṭhiyā.
关于身体接触之贪染,以及同样关于精液流出之事。
Kāyasaṃsaggakathā. · 身触论。
§353
353.
Duṭṭhullavācassādena, itthiyā itthisaññino;
由于粗恶语之义,对女人有女人想者,以及对于二道,依赞叹与不赞叹。
Dvinnañca pana maggānaṃ, vaṇṇāvaṇṇavasena ca.
然而关于两条道路,以及依据美丑之别。
§354
354.
Methunayācanādīhi , obhāsantassa bhikkhuno;
以交媾之请求等,向比库尼劝说者;对有智者,乃至以手势,亦应为重。
Viññuṃ antamaso hattha-muddāyapi garuṃ siyā.
对有智者,乃至以手势,亦应为重。
§355
355.
‘‘Sikharaṇīsi , sambhinnā, ubhatobyañjanā’’ti ca;
「汝是石女、是破坏者、是二根者」等,
Akkosavacanenāpi, garukaṃ tu suṇantiyā.
以辱骂之语,对听闻者,亦为重罪。
§356
356.
Punappunobhāsantassa, ekavācāya vā bahū;
反复说者,或以一语说多次;以及计数诸语,对诸女人可成重罪。
Gaṇanāya ca vācānaṃ, itthīnaṃ garukā siyuṃ.
反复说者,或以一语说多次;以及计数诸语,对诸女人可成重罪。
§357
357.
Sā ce nappaṭijānāti, tassa thullaccayaṃ siyā;
若彼女不应允,则彼比库犯土喇吒亚;于指示而说时,亦然,膝上腰下。
Ādissa bhaṇane cāpi, ubbhajāṇumadhakkhakaṃ.
若彼女不应允,则彼比库犯土喇吒亚;于指示而说时,亦然,膝上腰下。
§358
358.
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalaṃ pana uddisaṃ;
然而,若指示膝盖以上、膝盖以下之圆圈区域;
Vaṇṇādibhaṇane kāya-paṭibaddhe ca dukkaṭaṃ.
若说色等,与身体相关联者,则为恶作。
§359
359.
Thullaccayaṃ bhave tassa, paṇḍake yakkhipetisu;
若对般哒咖、亚卡、饿鬼等,则为土喇吒亚;
Adhakkhakobbhajāṇumhi, dukkaṭaṃ paṇḍakādisu.
若在膝盖以下、肚脐以上,对般哒咖等,则为恶作。
§360
360.
Ubbhakkhakamadhojāṇu-maṇḍalepi ayaṃ nayo;
于仰卧、下膝、圆圈中,此理亦同;
Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, tiracchānagatitthiyā.
一切处皆说恶作,于畜生道、外道女。
§361
361.
Atthadhammapurekkhāraṃ, katvā obhāsatopi ca;
以义与法为先导,作已而照耀,
Vadatopi anāpatti, purakkhatvānusāsaniṃ.
说时亦无犯,前置教诫已。
§362
362.
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā;
如是,疯狂者等的生起等诸法则,与不与取相同;在此,知晓被认为有二种。
Adinnādānatulyāva, vedanettha dvidhā matā.
〔此罪〕与不与取相当,然此处之受〔报〕,被认为有两种方式。
Duṭṭhullavācākathā. · 粗恶语论。
§363
363.
Vaṇṇaṃ panattano kāma-pāricariyāya bhāsato;
若为了欲乐侍奉而对女人说赞叹语,若她在那一刻知晓,则成重罪。
Tasmiṃyeva khaṇe sā ce, jānāti garukaṃ siyā.
若她在那同一刹那便知晓,则〔罪〕可能成为重罪。
§364
364.
No ce jānāti sā yakkhi-petidevīsu paṇḍake;
若彼女不知,于亚卡女、饿鬼女、天女、般哒咖,彼有土喇吒亚,于其余者有恶作罪。
Hoti thullaccayaṃ tassa, sese āpatti dukkaṭaṃ.
于彼则构成土喇吒亚,其余诸〔情形〕罪属恶作。
§365
365.
Cīvarādīhi aññehi, vatthukāmehi attano;
以衣等其他自己的物品欲具,
Natthi doso bhaṇantassa, pāricariyāya vaṇṇanaṃ.
为侍奉而赞叹者无罪。
§366
366.
Itthisaññā manussitthī, pāricariyāya rāgitā;
女想者人女,因侍奉而染着;因彼染故有光明,于彼刹那有了知。
Obhāso tena rāgena, khaṇe tasmiṃ vijānanaṃ.
由彼贪欲所生之光显,即于那一刹那的了知。
§367
367.
Pañcaṅgāni imānettha, veditabbāni viññunā;
此处此等五支,应由智者了知;彼之生起等,亦被认为是无间相等。
Samuṭṭhānādayopyassa, anantarasamā matā.
其起因等〔诸缘〕,被认为与紧接〔前者〕相等。
Attakāmapāricariyakathā. · 自欲供奉论。
§368
368.
Paṭiggaṇhāti sandesaṃ, purisassitthiyāpi vā;
接受信息,或者由女人派遣;
Vīmaṃsati garu hoti, paccāharati ce pana.
审察、尊重,若回复则。
§369
369.
‘‘Yassā hi santikaṃ gantvā, ārocehī’’ti pesito;
「去往彼女处,告知」而被派遣;
Tamadisvā tadaññassa, avassārocakassa so.
未见彼女而告知他人,彼必须告知者。
§370
370.
‘‘Ārocehī’’ti vatvā taṃ, paccāharati ce pana;
「告知吧」说后,若撤回那(话),比库不从桑喀地谢萨的传信脱离。
Bhikkhu saṅghādisesamhā, sañcarittā na muccati.
比库由桑喀地谢萨〔罪〕,不因充当媒使而得免脱。
§371
371.
‘‘Mātarā rakkhitaṃ itthiṃ, gaccha brūhī’’ti pesito;
「去告诉母亲守护的女人」被派遣,对父亲守护的另一女人,说不相应的话。
Piturakkhitamaññaṃ vā, visaṅketova bhāsato.
若为父所护持者,或以暗语而说者。
§372
372.
Paṭiggaṇhanatādīhi, tīhi aṅgehi saṃyute;
以接受等三支具足,
Sañcaritte samāpanne, garukāpattimādise.
于行淫已成就时,如重罪等。
§373
373.
Dvīhi thullaccayaṃ vuttaṃ, paṇḍakādīsu tīhipi;
以二支说为土喇吒亚,于般哒咖等以三支亦然;
Ekeneva ca sabbattha, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
而以一支于一切处,有恶作罪。
§374
374.
Cetiyassa ca saṅghassa, gilānassa ca bhikkhuno;
为塔、为僧团、为病比库,
Gacchato pana kiccena, anāpatti pakāsitā.
以事务而行者,已宣说无犯。
§375
375.
Manussattaṃ tathā tassā, nanālaṃvacanīyatā;
人性、彼女之不应言说性,
Paṭiggaṇhanatādīnaṃ, vasā pañcaṅgikaṃ mataṃ.
受持等之脂,被认为是五支。
§376
376.
Idañhi chasamuṭṭhānaṃ, acittakamudīritaṃ;
此为六种生起,无心业所说;不知可说性,或不知施设。
Alaṃvacanīyattaṃ vā, paṇṇattiṃ vā ajānato.
或不知『适宜被告知』之情形,或不知施设者。
§377
377.
Gahetvā sāsanaṃ kāya-vikārenūpagamma taṃ;
取教法已,以身变化而行彼,审察后搬运者,从身而言可能为重。
Vīmaṃsitvā harantassa, garukaṃ kāyato siyā.
经过考量而取走者,从身体方面而言,则为重罪。
§378
378.
Sutvā yathānisinnova, vacanaṃ itthiyā puna;
听闻后,如其所坐,再次对女人说话;
Taṃ tatthevāgatasseva, ārocentassa vācato.
对那刚到达那里者,以言语告知那事。
§379
379.
Ajānantassa paṇṇattiṃ, kāyavācāhi taṃ vidhiṃ;
对不知制定的人,以身或语作那方式;
Karoto harato vāpi, garukaṃ kāyavācato.
无论是作或是取,以身或语成重罪。
§380
380.
Jānitvāpi karontassa, garukāpattiyo tathā;
知而作者,重罪亦然;
Sacittakehi tīheva, samuṭṭhānehi jāyare.
由三种有心之生起而生。
Sañcarittakathā. · 媒嫁论。
§381
381.
Sayaṃyācitakeheva, kuṭikaṃ appamāṇikaṃ;
自己乞求而作无量小屋,
Attuddesaṃ karontassa, tathādesitavatthukaṃ.
为自己所作,且在如是所指示之地。
§382
382.
Honti saṅghādisesā dve, sārambhādīsu dukkaṭaṃ;
桑喀地谢萨有二,于发起等为恶作;若彼一支坏,则重罪为一。
Sace ekavipannā sā, garukaṃ ekakaṃ siyā.
若彼(共犯)中有一人犯戒,则(罪)为单独一人之重罪。
§383
383.
Purisaṃ yācituṃ kamma-sahāyatthāya vaṭṭati;
为甘马助伴之义,允许请求男子;仅以断根之方式,请求者为恶作。
Mūlacchejjavaseneva, yācamānassa dukkaṭaṃ.
依斩断根本之原则,对索求者而言,则为恶作。
§384
384.
Avajjaṃ hatthakammampi, yācituṃ pana vaṭṭati;
手工作虽应避免,然而乞求则允许;
Hatthakammampi nāmetaṃ, kiñci vatthu na hoti hi.
此所谓手工作者,实际上并非任何物品。
§385
385.
Goṇamāyācamānassa, ṭhapetvā ñātakādike;
对于乞求牛车者,除了亲族等之外;
Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, mūlacchejjena tesupi.
对彼宣说恶作罪,即使对彼等亦以根本断除。
§386
386.
‘‘Goṇaṃ demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati;
即使说「我们给牛」,也不允许取;
Sakaṭaṃ dārubhaṇḍattā, gahetuṃ pana vaṭṭati.
但车因为是木材之物,允许取。
§387
387.
Vāsipharasukuddāla-kuṭhārādīsvayaṃ nayo;
斧、锄、镐、锹等,自身即是方法;
Anajjhāvutthakaṃ sabbaṃ, harāpetumpi vaṭṭati.
一切未被使用过的,也允许令人搬走。
§388
388.
Valliādimhi sabbasmiṃ, garubhaṇḍappahonake;
于藤蔓等一切,及重物之运送;
Paresaṃ santakeyeva, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
唯于他人之物,有恶作罪。
§389
389.
Paccayesu hi tīsveva, viññatti na ca vaṭṭati;
于三种资具中,告知不被允许;
Tatiye parikathobhāsa-nimittāni ca labbhare.
于第三种可得,商议、暗示、相。
§390
390.
‘‘Adesite ca vatthusmiṃ, pamāṇenādhikaṃ kuṭiṃ;
「于未指定之地,超过量而造小屋」,如是思惟后,即使前往阿兰若,
Karissāmī’’ti cintetvā, araññaṃ gacchatopi ca.
心念『我将去做』,乃至前往林野者亦然。
§391
391.
Pharasuṃ vāpi vāsiṃ vā, nisentassāpi dukkaṭaṃ;
即使磨斧或磨凿,亦恶作;
Chindato dukkaṭaṃ rukkhaṃ, tassa pācittiyā saha.
砍伐树木者恶作,彼与巴吉帝亚俱。
§392
392.
Evaṃ pubbapayogasmiṃ, kuṭikārakabhikkhuno;
如是于前行中,造屋比库之
Yathāpayogamāpattiṃ, vinayaññū viniddise.
随其前行之罪,通律者应分别。
§393
393.
Yā pana dvīhi piṇḍehi, niṭṭhānaṃ tu gamissati;
若以二次食团,将达完成者,
Hoti thullaccayaṃ tesu, paṭhame dutiye garu.
于彼等中有土喇吒亚,第一、第二为重。
§394
394.
Anāpatti sacaññassa, deti vippakataṃ kuṭiṃ;
若为自己,给予已坏的小屋,无罪;
Tathā bhūmiṃ samaṃ katvā, bhindatopi ca taṃ kuṭiṃ.
同样,平整土地,或拆毁那小屋。
§395
395.
Guhaṃ leṇaṃ karontassa, tiṇapaṇṇacchadampi vā;
若造洞窟、岩窟,或草叶覆盖之屋;
Vāsāgāraṃ ṭhapetvāna, aññassatthāya vā tathā.
除了住所,或为他人之利益,同样无罪。
§396
396.
Desāpetvāva bhikkhūhi, vatthuṃ pana ca bhikkhuno;
由比库们教令之后,然而比库之事,
Kriyatova samuṭṭhāti, karoto appamāṇikaṃ.
由作而生起,作者无量。
§397
397.
Adesetvā karontassa, taṃ kriyākriyato siyā;
未教令而作者,彼由作与作而有;
Samuṭṭhānādayo sesā, sañcarittasamā matā.
生起等其余,被认为与行相同。
Kuṭikārasikkhāpadakathā. · 造小屋学处之说。
§398
398.
Adesetvā sace vatthuṃ, yo kareyya mahallakaṃ;
若未指示而造作大住处之地基,
Vihāraṃ attavāsatthaṃ, garukaṃ tassa niddise.
为自己居住而造寺院,应对彼指示重罪。
§399
399.
Pamāṇātikkamenāpi , doso natthi mahallake;
即使超越尺度,在大住处中亦无过失;
Tasmā kriyasamuṭṭhānā-bhāvaṃ samupalakkhaye.
因此应观察由造作所生起之状态。
§400
400.
Pamāṇaniyamābhāvā, ekasaṅghādisesatā;
因无量限之故,为一桑喀地谢萨;转起等其余,被认为与前相同。
Samuṭṭhānādikaṃ sesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ.
其余的起罪缘等项,被认定与前者相同。
Mahallakakathā. · 大房舍之说。
§401
401.
四百零一。
Pārājikāni vuttāni, catuvīsati satthunā;
巴拉基咖由导师所说二十四条;
Bhikkhuno anurūpāni, tesu ekūnavīsati.
其中适合比库者,有十九条。
§402
402.
Amūlakena codeti, hutvā cāvanacetano;
以无根罪诃责,且具有驱摈之意;无论对清净者或不清净者,以此二者中任一者。
Suddhaṃ vā yadi vāsuddhaṃ, tesu aññatarena yo.
无论是净或不净,凡以彼等其中之一者。
§403
403.
Garukaṃ tassa āpattiṃ, katokāsamhi niddise;
于已作机会处,为彼指出重罪;同样于未作机会处,则有恶作罪。
Tatheva akatokāse, dukkaṭāpattiyā saha.
同样,在未作允许的情况下,连同恶作罪一并成立。
§404
404.
‘‘Koṇṭhosi ca nigaṇṭhosi;
「汝是秃头者,或是尼干陀;
Sāmaṇerosi tāpaso;
汝是沙玛内拉,或是苦行者;
Gahaṭṭhosi tathā jeṭṭha-;
汝是在家者,或是长老;
Bbatikosi upāsako.
汝是过老者,或是近事男。
§405
405.
Dussīlo pāpadhammosi, antopūti avassuto’’;
『汝破戒、恶法者,内腐、漏泄』;
Iccevampi vadantassa, garukaṃ tassa niddise.
如是说者,我为彼说重罪。
§406
406.
Sammukhā hatthamuddāya, codentassapi taṅkhaṇe;
当面以手势呵责者,于彼时;
Taṃ ce paro vijānāti, hoti āpatti bhikkhuno.
若他人知晓彼事,比库有罪。
§407
407.
Garukaṃ sammukhe ṭhatvā, codāpentassa kenaci;
站立于尊长面前,以任何方式教唆者;
Tassa vācāya vācāya, codāpentassa niddise.
以彼之言语,教唆者,应指出。
§408
408.
Atha sopi ‘‘mayā diṭṭhaṃ, sutaṃ vā’’ti ca bhāsati;
若彼亦说『我见』或『我闻』,
Tesaṃ dvinnampi saṅghādi-seso hoti na saṃsayo.
此二者皆为桑喀地谢萨,无疑。
§409
409.
Dūtaṃ vā pana pesetvā, paṇṇaṃ vā pana sāsanaṃ;
或遣使者,或遣书信;
Codāpentassa āpatti, na hotīti pakāsitā.
令他举罪者,无罪,如是已显示。
§410
410.
Tathā saṅghādisesehi, vutte cāvanasaññino;
同样,于桑喀地谢萨中所说,有覆藏想者;
Hoti pācittiyāpatti, sesāpattīhi dukkaṭaṃ.
有巴吉帝亚罪,于其余诸罪为恶作。
§411
411.
Akkosanādhippāyassa, akatokāsamattanā;
对于意图辱骂者,仅因未说出完整之语;
Saha pācittiyenassa, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
与巴吉帝亚同时,对于正在说者有恶作。
§412
412.
Asammukhā vadantassa, āpattīhipi sattahi;
对于不现前而说者,以七种罪亦然;
Tathā kammaṃ karontassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
如是对于正作甘马者,有恶作罪。
§413
413.
Na dosummattakādīnaṃ, hoti pañcaṅgasaṃyutaṃ;
对于二指量等,不具足五支;
Upasampannatā tasmiṃ, puggale suddhasaññitā.
于彼人中的达上,被称为清净。
§414
414.
Pārājikena codeti, yena tassa amūlatā;
以巴拉基咖罪举发,由于彼无根;
Sammukhā codanā ceva, tassa cāvanasaññino.
现前举发,且对彼有驱摈想。
§415
415.
Taṅkhaṇe jānanañceva, pañcaṅgāni bhavanti hi;
于彼刻那,知与五支俱生。
Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
此三因生起,有心之苦受。
Duṭṭhadosakathā. · 恶意嗔恨之说。
§416
416.
Lesamattamupādāya, bhikkhumantimavatthunā;
取少许为依,以比库为最后所依,
Codeyya garukāpatti, sace cāvanacetano.
应呵责重罪,若有驱摈之意。
§417
417.
Codeti vā tathāsaññī, codāpeti parena vā;
若自己如是想而举罪,或令他人举罪;
Anāpatti siyā seso, anantarasamo mato.
其余可能无罪,被认为与前者相同。
Dutiyaduṭṭhadosakathā. · 第二恶意嗔恨之说。
§418
418.
Samaggassa ca saṅghassa, bhedatthaṃ vāyameyya yo;
若对和合的僧团,为破坏之目的而努力;
Bhedahetuṃ gahetvā vā, tiṭṭheyya paridīpayaṃ.
或执取破僧之因,而住立宣说。
§419
419.
So hi bhikkhūhi vattabbo, ‘‘bhedatthaṃ mā parakkama’’;
彼应被诸比库如是告知:『勿为破僧而努力』;
Iti ‘‘saṅghassa mā tiṭṭha, gahetvā bhedakāraṇaṃ’’.
如是『勿为僧团而住立,执取破僧之因』。
§420
420.
Vuccamāno hi teheva, nissajjeyya na ceva yaṃ;
被彼等如是告知时,若不舍弃彼;
Samanubhāsitabbo taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
应对彼随顺劝谏,触犯重罪。
§421
421.
Parakkamantaṃ saṅghassa, bhikkhuṃ bhedāya bhikkhuno;
对于正在努力破僧的比库,见到僧团中的比库时;
Disvā sutvā hi ñatvā vā, avadantassa dukkaṭaṃ.
若见、若闻、若知而告知者,恶作。
§422
422.
Gantvā ca pana vattabbo, addhayojanatādikaṃ;
前往后应当告知,半由旬等距离;
Dūrampi pana gantabbaṃ, sace sakkoti tāvade.
即使远处也应当前往,若当时能够的话。
§423
423.
Tikkhattuṃ pana vuttassa, apariccajatopi taṃ;
然而,即使已三次告知,若仍不舍弃该事;
Dūtaṃ vā pana paṇṇaṃ vā, pesatopi ca dukkaṭaṃ.
或者派遣使者,或者送出书信,亦为恶作。
§424
424.
Ñattiyā pariyosāne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
在单白结束时,已阐明恶作;以两次甘马语,则有两次土喇吒亚。
Kammavācāhi ca dvīhi, hoti thullaccayaṃ dvayaṃ.
以两种甘马语,则成立两种土喇吒亚罪。
§425
425.
Yya-kāre pana sampatte, garukeyeva tiṭṭhati;
然而,当达到应行舍弃之时,仍住于重罪;
Passambhanti hi tissopi, bhikkhuno dukkaṭādayo.
因为对于比库,那些恶作等三种罪确实会止息。
§426
426.
Akate pana kammasmiṃ, apariccajatopi ca;
然而,当甘马未作时,即使不舍弃,
Tassa saṅghādisesena, anāpatti pakāsitā.
对于他,以桑喀地谢萨,无罪被宣说。
§427
427.
Ñattito pana pubbe vā, pacchā vā taṅkhaṇepi vā;
然而,从白之前、或之后、或当时;
Asampatte yya-kārasmiṃ, paṭinissajjatopi ca.
在未达到『亚』字时,以及从舍弃;
§428
428.
Paṭinissajjato vāpi, taṃ vā samanubhāsato;
或从舍弃,或随顺说彼;
Tathevummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
如是对于疯狂者等,无罪已被阐明。
§429
429.
Yañhi bhikkhumanuddissa, macchamaṃsaṃ kataṃ bhave;
若为比库而作鱼肉者,
Yasmiñca nibbematiko, taṃ sabbaṃ tassa vaṭṭati.
于彼无疑者,一切对彼许可。
§430
430.
Samuddissa kataṃ ñatvā, bhuñjantasseva dukkaṭaṃ;
知为特意而作,食者即恶作;
Tathā akappiyaṃ maṃsaṃ, ajānitvāpi khādato.
如是不许可之肉,即使不知而食者亦然。
§431
431.
Hatthussacchamanussānaṃ , ahikukkuradīpinaṃ;
象、马、人、蛇、狗、豹之
Sīhabyagghataracchānaṃ, maṃsaṃ hoti akappiyaṃ.
狮、虎、熊、鬣狗之肉,是不允许的。
§432
432.
Thullaccayaṃ manussānaṃ, maṃse sesesu dukkaṭaṃ;
人肉为土喇吒亚,其余诸肉为恶作;有意为己所杀者,其余无意者。
Sacittakaṃ samuddissa-kataṃ sesamacittakaṃ.
有意为己所杀者,其余无意者。
§433
433.
Pucchitvāyeva maṃsānaṃ, bhikkhūnaṃ gahaṇaṃ pana;
询问之后,比库们才可取肉;
Etaṃ vattanti vattaṭṭhā, vadanti vinayaññuno.
持律者说此为应行之事,通晓律者如是宣说。
§434
434.
Idamekasamuṭṭhānaṃ, vuttaṃ samanubhāsanaṃ;
此为一起源所说之共同阐述;
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
身业、语业、不作、苦受。
Saṅghabhedakathā. · 破僧之说。
§435
435.
Dutiye saṅghabhedasmiṃ, vattabbaṃ natthi kiñcipi;
于第二僧团破裂中,无任何应说之事;
Samuṭṭhānādayopissa, paṭhamena samā matā.
其起源等,被认为与第一相同。
Dutiyasaṅghabhedakathā. · 第二破僧之说。
§436
436.
Uddesapariyāpanne, bhikkhu dubbacajātiko;
于诵说所摄中,比库成为难劝者;
Avacanīyamattānaṃ, karoti garukaṃ siyā.
使自己成为不可告语者,可能成为重罪。
§437
437.
Dubbacepi panetasmiṃ, saṅghabhedakavaṇṇane;
然而,于此僧团破坏之解释中,关于难谏者,
Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
一切决断,应以已说之方式而了知。
Dubbacakathā. · 难谏戒释义。
§438
438.
Yo chandagāmitādīhi, pāpento kuladūsako.
凡以欲贪行等而劝导者,为家族败坏者。
Kamme kariyamāne taṃ, accajaṃ garukaṃ phuse.
于甘马正行时,若犯彼者,则触重罪。
§439
439.
Cuṇṇaṃ paṇṇaṃ phalaṃ pupphaṃ, veḷuṃ kaṭṭhañca mattikaṃ;
粉末、叶、果、花,竹、木及泥土;
Kulasaṅgahaṇatthāya, attano vā parassa vā.
为了摄受家族,或为自己或为他人。
§440
440.
Santakaṃ dadato hoti, kuladūsanadukkaṭaṃ;
若施与现存之物,则有家族败坏之恶作;
Bhaṇḍagghena ca kātabbo, theyyā saṅghaññasantake.
应以物品价值作偿,若僧团现存物则为盗。
§441
441.
Saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ vā, senāsananiyāmitaṃ;
僧团的重物,或住所的指定物;
Yopissaravatāyeva, dento thullaccayaṃ phuse.
若以主人身份给予者,触犯土喇吒亚。
§442
442.
Haritvā vā harāpetvā, pakkositvāgatassa vā;
自己拿取或令人拿取,或呼唤已来者;
Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphaṃ dentassa dukkaṭaṃ.
为了摄受俗家,给予花者,恶作。
§443
443.
Haritvā vā harāpetvā, pitūnaṃ pana vaṭṭati;
自取或令取,对父母则允许;
Dātuṃ pupphaṃ panaññassa, āgatasseva ñātino.
但对其他已来的亲戚,允许施与花。
§444
444.
Tañca kho vatthupūjatthaṃ, dātabbaṃ na panaññathā;
而且那应为供养塔之目的而施与,不应为其他目的;
Sivādipūjanatthaṃ vā, maṇḍanatthaṃ na vaṭṭati.
或为供养湿婆等之目的,为装饰之目的则不允许。
§445
445.
Phalādīsupi sesesu, bhikkhunā vinayaññunā;
于果等其余诸物,通晓律之比库,
Pupphe vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
应以花所说之方式,了知其判定。
§446
446.
Pupphādibhājane koci, āgacchati sace pana;
若有人前来,分配花等诸物时,
Sammatenassa dātabbaṃ, ñāpetvā itarena tu.
应给予僧团所认可者,但应由他人告知。
§447
447.
Upaḍḍhabhāgaṃ dātabbaṃ, iti vuttaṃ kurundiyaṃ;
「应施半分」,此说于《咖伦地》中;
‘‘Thokaṃ thoka’’nti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
「少许少许」,此说于《玛哈巴吒利亚》中。
§448
448.
Gilānānaṃ manussānaṃ, dātabbaṃ tu sakaṃ phalaṃ;
对于病人,应施自己的果实;对于无资具者,乃至对于有资具者亦然。
Paribbayavihīnassa, sampattissariyassapi.
对于缺乏旅费者,以及对于具足财富者亦然。
§449
449.
Saṅghārāme yathā yatra, saṅghena katikā katā;
在僧园中,无论何处,僧团已作决议;
Phalarukkhaparicchedaṃ, katvā tatrāgatassapi.
作果树之分配后,即使对来到那里者。
§450
450.
Phalaṃ yathāparicchedaṃ, dadato pana vaṭṭati;
依分配而给予果实,则是允许的;
‘‘Dassetabbāpi vā rukkhā’’, ‘‘ito gaṇha phala’’nti ca.
「应指示树木」,或「从此取果」。
§451
451.
Sayaṃ khaṇitvā pathaviṃ, mālāgacchādiropane;
自己掘地,种植花环树等,
Hoti pācittiyenassa, dukkaṭaṃ kuladūsane.
彼有巴吉帝亚,在坏族姓中有恶作。
§452
452.
Akappiyena vākyena, tathā ropāpanepi ca;
以不如法之语,以及令种植,
Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, bhikkhuno kuladūsane.
一切处说恶作,比库在坏族姓中。
§453
453.
Ropane dukkaṭaṃyeva, hoti kappiyabhūmiyaṃ;
在净地种植,仅为恶作;
Tathā ropāpane vuttaṃ, ubhayattha ca bhikkhuno.
在使人种植方面亦如是说,对比库而言,两种情况皆然。
§454
454.
Sakiṃ āṇattiyā tassa, bahūnaṃ ropane pana;
依彼一次命令,而种植众多者;
Sadukkaṭā tu pācitti, suddhaṃ vā dukkaṭaṃ siyā.
则为带恶作之巴吉帝亚,或为纯恶作。
§455
455.
Kappiyeneva vākyena, ubhayattha ca bhūmiyā;
以如法之语,于两处之地;
Ropane paribhogatthaṃ, na doso koci vijjati.
为受用而种植,无有任何过失。
§456
456.
Kappiyabhūmi ce hoti, sayaṃ ropetumeva ca;
若是如法之地,自己种植亦可;
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
已说为许可,然为大供养。
§457
457.
Ārāmādīnamatthāya, sayaṃ saṃropitassa vā;
为了园林等之利益,即使是自己种植的,
Vaṭṭateva ca bhikkhūnaṃ, taṃ phalaṃ paribhuñjituṃ.
比库们也允许享用那些果实。
§458
458.
Siñcane pana sabbattha, sayaṃ siñcāpanepi ca;
然而在一切处浇灌,或令人浇灌,
Akappiyodakeneva, hoti pācitti bhikkhuno.
若以不净水,比库即犯巴吉帝亚。
§459
459.
Kulasaṅgahaṇatthañca, paribhogatthameva vā;
为了摄受家族,或者为了受用之故;
Saddhiṃ pācittiyenassa, siñcato hoti dukkaṭaṃ.
与巴吉帝亚一起,对彼浇灌者有恶作。
§460
460.
Tesaṃyeva panatthāya, dvinnaṃ kappiyavārinā;
为了那些(植物)之故,以二种净水;
Siñcane dukkaṭaṃ vuttaṃ, tathā siñcāpanepi ca.
于浇灌时说有恶作,于令浇灌时亦如是。
§461
461.
Kulasaṅgahaṇatthāya, pupphānaṃ ocināpane;
为了摄受家族,令采花;
Sayamocinane cāpi, sapācittiyadukkaṭaṃ.
或自己采花,亦有巴吉帝亚与恶作。
§462
462.
Pupphānaṃ gaṇanāyassa, pupphamocinato pana;
为了计数花,而采花者;
Hoti pācittiyāpatti, kulatthaṃ ce sadukkaṭā.
若为了家族,则有巴吉帝亚罪,连同恶作。
§463
463.
Ganthimaṃ gopphimaṃ nāma, vedhimaṃ veṭhimampi ca;
「缚结式」、「束缚式」,「穿刺式」、「缠绕式」,
Pūrimaṃ vāyimaṃ ceti, chabbidho pupphasaṅgaho.
「充填式」、「编织式」,此六种为花之结集。
§464
464.
Tattha daṇḍena daṇḍaṃ vā, vaṇṭenapi ca vaṇṭakaṃ;
于此,以杖结杖,或以茎结茎,
Ganthitvā karaṇaṃ sabbaṃ, ‘‘ganthima’’nti pavuccati.
凡以结缚而作者,称为「缚结式」。
§465
465.
Gopphimaṃ nāma gopphetvā, suttādīhi karīyati;
「果披玛」者,以线等编结而成;
Ekatovaṇṭikā mālā, ubhatovaṇṭikā ca taṃ.
单边串花鬘与双边串花鬘即是此。
§466
466.
Vedhimaṃ nāma vijjhitvā, bundesu makulādikaṃ;
「韦迪玛」者,以针等穿刺花蕾等;
Āvutā sūciādīhi, mālāvikati vuccati.
穿缀而成者,称为花鬘变化。
§467
467.
Veṭhimaṃ nāma veṭhetvā, kataṃ mālāguṇehi vā;
「韦提玛」者,谓以花鬘线缠绕而成者;
Vākādīhi ca baddhaṃ vā, ‘‘veṭhima’’nti pavuccati.
或以树皮等缚结者,称为「韦提玛」。
§468
468.
Pūrimaṃ pana daṭṭhabbaṃ, pupphamālāhi pūraṇe;
「普利玛」则应见于以花鬘充满;
Bodhiṃ pupphapaṭādīnaṃ, parikkhepesu labbhati.
于菩提树、花布等之围绕处得见。
§469
469.
Vāyimaṃ nāma daṭṭhabbaṃ, puppharūpapaṭādisu;
「编织」者,应见于花形、布等;
Pupphamālāguṇeheva, vāyitvā karaṇe pana.
如花鬘之线,编织于制作中。
§470
470.
Sabbametaṃ sayaṃ kātuṃ, kārāpetuṃ parehi vā;
凡此一切,自作或令他人作,
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca, buddhassapi na vaṭṭati.
对比库、比库尼,乃至对佛陀,皆不允许。
§471
471.
Tathā kalambakaṃ kātuṃ, aḍḍhacandakameva vā;
同样地,制作咖喇巴咖,或半月形;
Aññehi pūritaṃ puppha-paṭaṃ vā vāyitumpi ca.
或编织由他人填充的花布。
§472
472.
Piṭṭhakācamayaṃ dāmaṃ, geṇḍupupphamayampi ca;
面粉制的花环,球花制的,
Kharapattamayaṃ mālaṃ, sabbaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
粗叶制的花鬘,一切制作皆不允许。
§473
473.
Kaṇikārādipupphāni, vitāne baddhakaṇṭake;
迦尼咖拉等花,系于有刺之帐篷;
Hīrādīhi paṭākatthaṃ, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
以绳等为幡之故,穿刺者亦恶作。
§474
474.
Kaṇṭakādīhi bhikkhussa, ekapupphampi vijjhituṃ;
以刺等为比库,穿刺一花亦不可;
Pupphesuyeva vā pupphaṃ, pavesetuṃ na vaṭṭati.
或于诸花中,插入花亦不允许。
§475
475.
Asokapiṇḍiādīnaṃ, antare dhammarajjuyā;
在阿首咖宾地等处,以法绳之间隙;
Pavesentassa pupphāni, na doso koci vijjati.
插入花者,无有任何过失。
§476
476.
Ṭhapitesu pavesetvā, kadalicchattabhittisu;
于已设置之芭蕉伞壁等处插入后;
Kaṇṭakesupi pupphāni, vijjhantassapi dukkaṭaṃ.
即使于荆棘中插入花者,亦为恶作。
§477
477.
Kappiyaṃ pana vattabbaṃ, vacanaṃ vatthupūjane;
「应说净」者,是指在供养物品时的言说;
Nimittobhāsapariyā, vaṭṭantīti pakāsitā.
「相、光明、围绕」,这些被阐明为「转动」。
§478
478.
Na kevalamakattabbaṃ, kuladūsanameva ca;
不仅是不应作的,以及败坏家族的;
Atha kho vejjakammādi, na kattabbaṃ kudācanaṃ.
而且医疗业等,任何时候都不应作。
§479
479.
Kātabbaṃ pana bhesajjaṃ, pañcannaṃ sahadhamminaṃ;
应作之药,对于五种同法者;
Katvāpyakataviññattiṃ, kā kathā attano dhane.
作已亦未作告白,何况对于自己之财。
§480
480.
Tathā mātāpitūnampi, tadupaṭṭhākajantuno;
如是对于父母,以及彼侍奉之人;
Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
对于亲族自己,以及服务者。
§481
481.
Jeṭṭhabhātā kaniṭṭho ca, tathā bhaginiyo duve;
长兄、幼弟,以及两位姊妹;
Cūḷamātā cūḷapitā, mahāmātā mahāpitā.
叔母、叔父,伯母、伯父。
§482
482.
Pitucchā mātulo cāti, dasime ñātayo matā;
父之姊妹、母之兄弟,此等十种被认为是亲族;
Imesampi dasannañca, kātuṃ vaṭṭati bhikkhuno.
对于此等十种人,比库可以为之作。
§483
483.
Sace bhesajjametesaṃ, nappahoti na hoti vā;
若此等之药不足,或无有;
Yācantipi ca taṃ bhikkhuṃ, dātabbaṃ tāvakālikaṃ.
彼等亦乞求该比库者,应给予时限药。
§484
484.
Sace te na ca yācanti, dātabbaṃ tāvakālikaṃ;
若彼等不乞求,应给予时限药;
Ābhogaṃ pana katvā vā, ‘‘dassanti puna me ime’’.
或作意思惟:『此等将再给予我』。
§485
485.
Etesaṃ tu kulā yāva, sattamā kuladūsanaṃ;
然而对于这些家族,直至第七代,家族污染者;
Bhesajjakaraṇāpatti, viññatti vā na rūhati.
制药之罪,或求听,皆不得成立。
§486
486.
Bhātujāyāpi vā hoti, sace bhaginisāmiko;
兄弟之妻亦可,若姊妹之夫;
Sace te ñātakā honti, kātuṃ tesampi vaṭṭati.
若彼等是亲族,为彼等作亦许可。
§487
487.
Aññātakā sace honti, bhātuno anujāya vā;
若彼等为不相识者,或经兄弟之允许;
‘‘Tumhākaṃ jagganaṭṭhāne, dethā’’ti ca vade budho.
智者应说:『于汝等之守护处,应施与。』
§488
488.
Atha tesampi puttānaṃ, katvā dātabbameva vā;
或者,对彼等之子,作已应施与;
‘‘Mātāpitūnaṃ tumhākaṃ, dethā’’ti vinayaññunā.
通达律者应说:『于汝等父母之处,应施与。』
§489
489.
Aññopi yo koci panissaro vā;
「又或任何其他无主者」
Coropi vā yuddhaparājito vā;
「或盗贼,或战败者」
Āgantuko khīṇaparibbayo vā;
「或来客,资粮已尽者」
Akallako ñātijanujjhito vā.
「或无能者,为亲族所弃者」
§490
490.
Etesaṃ pana sabbesaṃ, apaccāsīsatā satā;
然而对于这一切人,以不期望之心布施
Kātabbo paṭisanthāro, bhikkhunā sādhunādhunā.
比库应当善巧地作招待。
§491
491.
Parittodakasuttāni, vutte dethāti kenaci;
当有人说『给少水经』时,应以手搅动水,然后揉搓经线。
Jalaṃ hatthena cāletvā, madditvā pana suttakaṃ.
以手搅动水,再揉捏线绳。
§492
492.
Dātabbaṃ bhikkhunā katvā, tesameva ca santakaṃ;
比库应作应给予之事,并将其所有物给予彼等。
Attano udakaṃ tesaṃ, suttaṃ vā deti dukkaṭaṃ.
若以自己的水或线给予彼等,犯恶作。
§493
493.
Anāmaṭṭhopi dātabbo, piṇḍapāto vijānatā;
即使未受邀请,亦应以钵食施与,若知者:父母二人,以及侍奉彼等者。
Dvinnaṃ mātāpitūnampi, tadupaṭṭhāyakassa ca.
父母二人,以及侍奉彼等者。
§494
494.
Issarassāpi dātabbo, coradāmarikassa ca;
亦应施与主人、盗贼、奴婢。
Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapi.
班杜咖之物,以及侍者之物。
§495
495.
Dātuṃ paṇḍupalāsassa, thālakepi ca vaṭṭati;
允许给予般杜巴喇萨之钵;除此之外,即使父亲之物,亦不允许。
Ṭhapetvā taṃ panaññassa, pitunopi na vaṭṭati.
除彼之外,即便是父亲,亦不得受用。
§496
496.
Gihīnaṃ pana dūteyyaṃ, jaṅghapesaniyampi ca;
然而,在家众之使者事务,以及腿使事务。
Satthunā dukkaṭaṃ vuttaṃ, karontassa pade pade.
导师说,每一步行此者,皆为恶作。
§497
497.
Bhaṇḍumātāpitūnampi, veyyāvaccakarassa ca;
然而,为亲族之母父,以及为作侍奉者,
Sāsanaṃ sahadhammīnaṃ, harituṃ pana vaṭṭati.
为同法者传教令,则是允许的。
§498
498.
Kuladūsanakammena, laddhaṃ aṭṭhavidhenapi;
以败坏家族之业,即使以八种方式所得,
Pañcannaṃ sahadhammīnaṃ, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.
对于五种共法者,不允许食用。
§499
499.
Ajjhohāresu sabbattha, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
在一切吞咽中,恶作已被阐明;
Paribhogavaseneva, sesesupi ayaṃ nayo.
仅以受用之方式,在其余诸项中亦此法则。
§500
500.
Katvā rūpiyavohāraṃ, abhūtārocanena ca;
作了金银交易,以及以非实告知,
Uppannapaccayā sabbe, samānāti pakāsitā.
「已生缘者,一切」者,已阐明为相同。
§501
501.
Viññattinuppadānañca, vejjakammamanesanaṃ;
表白之不生起、医师业之寻求、被轻蔑、绿豆汤、宅地占卜。
Pāribhaṭukataṃ mugga-sūpataṃ vatthuvijjakaṃ.
被他人所食用之物、绿豆汤、地基鉴定之事。
§502
502.
Jaṅghapesaniyaṃ dūta-kammañca kuladūsanaṃ;
腿使、使者业、及族败坏。
Abhūtārocanaṃ buddha-paṭikuṭṭhaṃ vivajjaye.
应避免对佛陀不实的诽谤与诋毁。
§503
503.
Na dosummattakādīnaṃ, paṭinissajjatopi taṃ;
即使对于仅有少许过失等之人,亦不应舍弃;一切从发起等起,皆被认为等同于破僧。
Samuṭṭhānādikaṃ sabbaṃ, saṅghabhedasamaṃ mataṃ.
起源等一切,皆被认为等同于破僧。
Kuladūsanakathā. · 坏家戒释义。
§504
504.
Jānaṃ yāvatihaṃ yena, chāditāpatti bhikkhunā;
比库以任何方式故意覆藏罪过,知道覆藏了多少,
Akāmā parivatthabbaṃ, tena tāvatihaṃ pana.
不愿意者应被转换,因此有三十种。
§505
505.
Āpatti ca anukkhitto, pahu cānantarāyiko;
有罪且未被驱摈,有能力且无障碍者;于四者中亦有彼想,彼有欲覆藏之意。
Catusvapi ca taṃsaññī, tassa chādetukāmatā.
于四者中,亦具有彼想、欲使彼隐覆之心。
§506
506.
Chādananti panetehi, dasahaṅgehi bhikkhunā;
以此等十支,比库之覆藏;
Channā nāma siyāpatti, aruṇuggamanena sā.
『遮那』者,谓夜分;彼以日出而成。
Dve bhāṇavārā niṭṭhitā. · 二诵品已毕。
§507
507.
Tividho parivāso hi, tividhāpetacetasā;
别住有三种,以三种心而行;覆藏者与清净者,合并已说明。
Paṭicchanno ca suddhanto, samodhānoti dīpito.
『隐覆』与『清净界』,已被阐明为『合并』。
§508
508.
Tatrāyaṃ tu paṭicchanna-parivāso pakāsito;
此中,此覆藏别住已说明;
Paṭicchannāya dātabbo, vasenāpattiyāti ca.
应给予覆藏者,以及依罪而。
§509
509.
Vatthugottavasenāpi, nāmāpattivasena vā;
依事物种类而,或依名称罪而;
Kammavācā hi kātabbā, dātabbo tassa tena ca.
甘马语应作,应以彼给予彼。
§510
510.
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘parivāsa’’nti vā puna;
「我受持行法」,或又「别住」;
Samādiyitvā saṅghassa, ārocetabbamādito.
受持之后,应从最初向僧团告知。
§511
511.
Punappunāgatānampi, ārocentova rattiyā;
对于一再来者,亦应于夜间告知;不作截断或行破,应常住。
Chedaṃ vā vattabhedaṃ vā, akatvāva sadā vase.
不论是切断抑或是语破,皆不得为之,应常住于此。
§512
512.
然而,若在彼处不能清净别住,
Parivāso visodhetuṃ, na sakkā tattha ce pana;
若在彼处无法清净别住,
Nikkhipitvāna taṃ vattaṃ, vatthabbaṃ tena bhikkhunā.
放下那义务之后,那比库应当说。
§513
513.
Tattheva saṅghamajjhe vā, puggale vāpi nikkhipe;
就在那里,或在僧团中,或对个人放下;或说『我放下义务』,或如是说『别住』。
Nikkhipāmīti vattaṃ vā, parivāsanti vā tathā.
或宣告:『我放下此行仪』,或同样宣告:『我放下别住』。
§514
514.
如是以一句,或以二句。
Evamekapadenāpi, padehi dvīhi vā pana;
如此,或以一词,或以二词,
Vattaṃ nikkhipitabbaṃ taṃ, samādānepyayaṃ nayo.
应舍弃彼瓦达,于受持中亦此法则。
§515
515.
Nikkhittakālato uddhaṃ, pakatattoti vuccati;
从舍弃时起,称为恢复原状;再于黎明时,与一比库共。
Puna paccūsakālasmiṃ, saddhimekena bhikkhunā.
再于翌晨黎明时,偕同一位比库,
§516
516.
有围墙之住处者,二者在围墙之外;
Parikkhittavihārassa, dve parikkhepato bahi;
围有围墙之寺院,其围墙之外两处;
Parikkhepārahaṭṭhānā, aparikkhittato bahi.
「围绕处」者,从阿拉汉处;「未围绕」者,在外。
§517
517.
Leḍḍupāte atikkamma, okkamitvā ca maggato;
越过土块落下处,或从道路下降;
Gumbena vatiyā vāpi, channaṭṭhāne ṭhitena tu.
以丛林、或以坑洞、或以有覆盖处站立者。
§518
518.
Tena antoruṇeyeva, vattamādāya viññunā;
由彼,智者应在内部取衣。
Ārocetvāruṇe tasmiṃ, vuṭṭhite tassa santike.
在彼黎明时告知后,当彼起身时在其近处。
§519
519.
Nikkhipitvā tato vattaṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ;
其后放下职务,应随意而去;若比库在黎明时分内,去往任何人处。
Antoyevāruṇe bhikkhu, gato ce yassa kassaci.
若某比库于黎明前已进入〔界〕内,
§520
520.
Ārocetvāva taṃ vattaṃ, nikkhipe puna paṇḍito;
智者应告知后,再放下彼职务;
Sesaṃ samuccayassaṭṭha-kathāya ca vibhāvaye.
其余者,应以集合义的注释来阐明。
§521
521.
Āpattīnañca rattīnaṃ, paricchedaṃ na jānati;
诸罪与诸夜的界限,彼不知者;
Yo tassa pana dātabbo, ‘‘suddhanto’’ti pavuccati.
应给予彼者,被称为『清净边』。
§522
522.
Eseva parisuddhehi, suddhanto duvidho mato;
此清净边,被清净者们认为有二种;
Cūḷasuddhantanāmo ca, mahāsuddhantanāmako.
名为小净行者,以及名为大净行者。
§523
523.
Duvidhopi ayaṃ ratti-paricchedaṃ ajānato;
此二种别住,对于不知夜分限者,
Ekaccaṃ sakalaṃ vāpi, dātabbo vimatissa vā.
应给予某部分或全部,或给予有疑者。
§524
524.
Itaropi samodhāna-parivāso tidhā mato;
其余的合并别住,被认为有三种。
So odhānasamodhāno, agghamissakapubbako.
彼覆藏与覆藏相同,以混合前行为先。
§525
525.
Āpajjitvāntarāpattiṃ, chādentassa hi bhikkhuno;
对于犯罪后又犯中间罪,而覆藏之比库;
Divase parivutthe tu, odhunitvā padīyate.
当日数经过时,抖落后应给与。
§526
526.
Purimāpattiyā mūla-divase tu vinicchite;
当前罪之根本日数被决定时;
Pacchā āpannamāpattiṃ, samodhāya vidhānato.
后来犯下的罪,依法合并。
§527
527.
Yācamānassa saṅghena, dātabbo pana bhikkhuno;
对请求的比库,僧团应给予;此合并别住已宣说。
Esodhānasamodhāna-parivāso pakāsito.
此乃合并别住之宣说。
§528
528.
Tathā sambahulāsvekā, dve vā sambahulāpi vā;
如是,众多罪中一罪,或二罪,或众多罪;
Yā yā cirapaṭicchannā, tāsaṃ agghavasena hi.
凡诸长久覆藏者,依其价值而论。
§529
529.
Āpattīnaṃ tato ūna-paṭicchannānameva yo;
诸罪中,若有少于彼覆藏日数者,应合并给予,此称为别住。
Samodhāya padātabbo, parivāsoti vuccati.
合并而给予者,称为别住。
§530
530.
Nānāvatthukasaññāyo, sabbā āpattiyo pana;
诸不同事之想,然而一切诸罪,
Sabbātā ekato katvā, dātabbo missako mato.
将一切合并为一,应给予混合的摩那德。
§531
531.
Parivutthaparivāsassa, mānattaṃ deyyamuttari;
对于已行别住者,应给予更进一步的僧悦;六夜为覆藏,二为覆藏依。
Cha rattiyo paṭicchannā-paṭicchannavasā duve.
六夜中,已覆藏与已覆藏之因各有两夜。
§532
532.
其中,对于任何人,若有不覆藏的罪,
Tattha yā apaṭicchannā, hoti āpatti yassa tu;
其中凡属未覆藏者,乃某人之罪行;
Tassa dātabbamānattaṃ, apaṭicchannanāmakaṃ.
应给予彼僧悦者,名为『不覆藏』。
§533
533.
Yassāpatti paṭicchannā, parivāsāvasānake;
其罪已覆藏者,于别住终了时;
Tassa dātabbamānattaṃ, ‘‘paṭicchanna’’nti vuccati.
应给予彼僧悦,称为『覆藏』。
§534
534.
Gantvā catūhi bhikkhūhi, paccūsasamaye saha;
前往与四位比库一起,于黎明时分;
Parivāse viniddiṭṭha-ppakāraṃ desameva ca.
在别住中,已说明的方式,以及地方。
§535
535.
‘‘Vattaṃ samādiyāmī’’ti, ‘‘mānatta’’miti vā pana;
「我受持行法」,或者「僧悦」;受持彼之后,向彼等告知,无畏。
Ādiyitvāna taṃ tesaṃ, ārocetvā visārado.
接受彼等之后,向彼等如实告知,坦然无畏。
§536
536.
在彼等近处舍弃行法,或者当彼等离去时;
Nikkhipe santike tesaṃ, vattaṃ tesu gatesu vā;
于彼等面前放下,或于彼等离去后履行应行之事;
Bhikkhussa pubbadiṭṭhassa, ārocetvāna nikkhipe.
对于先前已见之比库,告知后应舍弃。
§537
537.
Tassa dānavidhānañca, ratticchedādiko nayo;
其布施之规定,以及夜分截断等方法;
Ñeyyo samuccayassaṭṭha-kathāpāḷivasena tu.
应依集论第八注疏圣典之文而知。
§538
538.
Puna taṃ ciṇṇamānattaṃ, saṅgho vīsativaggiko;
再者,彼已行僧悦者,由二十众僧团;
Abbheyya vidhinā bhikkhu, pakatatto punabbhito.
比库应以仪轨被恢复,已还俗者再次受具足。
§539
539.
Chādentiyāpi āpattiṃ, parivāso na vijjati;
即使覆藏罪过,别住亦不存在;比库尼之罪过,对于自己覆藏者,亦无。
Na ca bhikkhuniyāpatti, attano chādayantiyā.
比库尼覆藏自己所犯之罪,并不构成(覆藏)罪。
§540
540.
或覆藏罪过后,或不覆藏而
Chādetvā vāpi āpattiṃ, acchādetvāpi vā pana;
无论已覆藏所犯之罪,抑或尚未覆藏,
Kevalaṃ caritabbanti, pakkhamānattameva tu.
「仅应行」者,即偏僧悦也。
§541
541.
Vinayanayamatibuddhidīpanaṃ;
此律决择之法,能显智慧之灯;
Vinayavinicchayametamuttamaṃ;
此最上之律决择;
Vividhanayanayutaṃ upenti ye;
凡修习具种种理法者;
Vinayanaye paṭutaṃ upenti te.
彼等于律决择之法中得达熟练。
Iti vinayavinicchaye saṅghādisesakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中桑喀地谢萨释义已毕。
Aniyatakathā
不定法之释
§542
542.
Raho nisajjassādena, mātugāmassa santikaṃ;
欲以独坐之乐,往女人近处;
Gantukāmo nivāseti, akkhiṃ añjeti bhuñjati.
欲前往者着下衣,涂眼药,进食。
§543
543.
Payoge ca payoge ca, hoti sabbattha dukkaṭaṃ;
于方便中及方便中,一切处皆有恶作;
Gacchato padavārena, gantvā cassa nisīdato.
行者以足步,行已而坐者。
§544
544.
Nisajjāya ubhinnampi, payogagaṇanāya ca;
于坐之二者,以用功计数故;
Hoti pācittiyaṃ tassa, bahukāni bahūsvapi.
彼有巴吉帝亚,多次于多人亦。
§545
545.
Samīpepi ṭhito andho, antodvādasahatthake;
盲者立于近处,十二手张之内;
Na karoti anāpattiṃ, itthīnaṃ tu satampi ca.
对女人们即使百人,亦不犯无罪。
§546
546.
Cakkhumāpi nipajjitvā, niddāyantopi kevalaṃ;
即使有眼者躺卧,完全睡眠;于门已关闭之内室,即使坐着亦不守护。
Dvāre pihitagabbhassa, nisinnopi na rakkhati.
关闭了门的房间,即便坐在(门口)守护,亦无法(起)保护(作用)。
§547
547.
当有不盲且有智者,站立而有秘密想者;
Anandhe sati viññusmiṃ, ṭhitassārahasaññino;
在无眼见者面前,若对独处有想而住立;
Nisajjapaccayā doso, natthi vikkhittacetaso.
「坐卧资具」之罪,于散乱心者不存在。
§548
548.
Na dosummattakādīnaṃ, āpattīhipi tīhipi;
于醉者等,不以此三罪;其生起等,与第一及最后事相同。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
起源等诸项相同,以初事与末事为准。
Paṭhamāniyatakathā. · 第一不定戒释义。
§549
549.
Anandhābadhiro viññū, itthī vā purisopi vā;
非盲非聋之有智者,或女或男;
Antodvādasahatthaṭṭho, anāpattikaro siyā.
内部十二手肘之柱,可成为无罪。
§550
550.
Andho abadhiro vāpi, badhiro vāpi cakkhumā;
盲者或非聋者,或聋者而有眼者;
Na karoti anāpattiṃ, tisamuṭṭhānamevidaṃ.
不成无罪,此为三种生起。
Dutiyāniyatakathā. · 第二不定戒释义。
Iti vinayavinicchaye aniyatakathā niṭṭhitā. · 如是律决择中不定说已竟。
Nissaggiyakathā
尼萨耆亚之论
§551
551.
Khomaṃ kappāsakoseyyaṃ, sāṇaṃ bhaṅgañca kambalaṃ;
亚麻、棉、野蚕丝、麻布、大麻及羊毛毯;
Cīvaraṃ chabbidhaṃ vuttaṃ, jātito pana kappiyaṃ.
衣有六种,依生成而说为如法。
§552
552.
Dukūlañceva pattuṇṇaṃ, cinaṃ somārapaṭṭakaṃ;
细棉布、毛织物、中国丝、麻丝混纺布;
Iddhijaṃ devadinnañca, tassetaṃ anulomikaṃ.
神变所生及天人所施,此等为其随顺。
§553
553.
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷañca mukhapuñchanaṃ;
三衣、资具布及拭口布,
Nisīdanamadhiṭṭheyya, paccattharaṇameva ca.
应确定坐具,以及敷具。
§554
554.
Ekāhampi vinā bhikkhu, na vaseyya ticīvaraṃ;
比库不应离三衣,即使一日亦不应住;
Na vaseyya tathādhiṭṭhā, cātumāsaṃ nisīdanaṃ.
如是确定之坐具,不应住四月。
§555
555.
Rajitvā kappiyaṃ binduṃ, datvā tattha ticīvaraṃ;
染成净色之点后,将三衣施与于彼处;
Upapannaṃ pamāṇena, adhiṭṭhātabbameva taṃ.
依量而得者,应当确定彼。
§556
556.
Pacchimantena saṅghāṭi, dīghaso muṭṭhipañcakā;
桑喀帝以后边计,长度为五拳;
Muṭṭhittikā ca tiriyaṃ, uttamantena sā pana.
而宽度为三拳,然而以上边计彼。
§557
557.
Satthuno cīvarūnāpi, vaṭṭatīti pakāsitā;
「师之衣亦不足」者,已显示。
Idamevuttarāsaṅge, pamāṇaṃ paridīpitaṃ.
此即于上衣中,已阐明量度。
§558
558.
Muṭṭhipañcakaṃ dīghantaṃ, pamāṇaṃ tiriyantato;
五拳为长度,量度于横向;
Aḍḍhateyyaṃ dvihatthaṃ vā, sese antaravāsake.
二肘半或二手,其余于下衣。
§559
559.
Ahatāhatakappānaṃ, saṅghāṭi diguṇā matā;
对于未捶打与已捶打的衣,桑喀帝被认为是双层的;
Ekapaṭṭuttarāsaṅgo, evamantaravāsako.
上衣是单片的,下衣也是如此。
§560
560.
Utuddhaṭānaṃ pana cīvarānaṃ;
然而对于抖开的衣,
Saṅghāṭi bhikkhussa catugguṇā vā;
比库的桑喀帝是四层的,或者
Duvepi sesā diguṇāva vuttā;
其余两件也被说为双层的。
Yathāsukhaṃ vaṭṭati paṃsukūlaṃ.
随意适宜的尘堆衣。
§561
561.
Tīṇipi dvepi cekaṃ vā, chinditabbaṃ pahoti ce;
三件或二件或一件,若能裁割;
Sabbesu appahontesu, deyyamanvādhikampi vā.
若一切皆不足,应给予超过的或
§562
562.
Acchinnaṃ vā anādinnaṃ, dhārentassa ticīvaraṃ;
未裁割的或未取的,持三衣者
Bhikkhuno dukkaṭaṃ vuttaṃ, dubbhogena ca sevato.
对比库说恶作,以及以难受用物而行施者。
§563
563.
Kusiṃ aḍḍhakusiñcāpi, maṇḍalaṃ aḍḍhamaṇḍalaṃ;
库西、半库西,曼达喇、半曼达喇;
Vivaṭṭaṃ anuvivaṭṭaṃ, bāhantampi ca bhikkhuno.
维瓦德、阿努维瓦德,以及比库的巴汉德。
§564
564.
Dassetvāva vidhiṃ sabbaṃ, pañcakādippabhedakaṃ;
已示一切规定,从五种等开始的分别;
Chinnaṃ samaṇasāruppaṃ, kātabbaṃ tu ticīvaraṃ.
沙玛那相应性已断,但应作三衣。
§565
565.
Dānenacchijjagāhena, vissāsaggahaṇena ca;
由施与而断、由取而断、由信赖取而断、
Hīnāyāvattanenāpi, sikkhāya ca pahānato.
由还向下劣而断,以及由舍弃学而断。
§566
566.
Paccuddhāravināsehi, liṅgassa parivattanā;
由拒绝与毁坏而断,由相之转变而断。
Sabbaṃ bhijjatidhiṭṭhānaṃ, chiddabhāve ticīvaraṃ.
一切破裂者,于有孔洞之状态,三衣也。
§567
567.
Kaniṭṭhassaṅgulasseva , nakhapiṭṭhippamāṇakaṃ;
如小指之指甲背面之量,
Vinividdhaṃ panacchidda-madhiṭṭhānavināsanaṃ.
若穿透者,则破坏决意,非孔洞。
§568
568.
Eko tantupi acchinno, adhiṭṭhānaṃ na bhindati;
即使一条经线被切断,亦不破坏决意;
Setabhāvaṃ karontena, dhotampi rajakena vā.
「使成白色者,或以洗衣者。」
§569
569.
Paṭhamaṃ aggaḷaṃ datvā, pacchā chindati rakkhati;
「先给予门闩,后切断守护;」
Ghaṭetvā koṭiyo dve vā, pacchā chindati rakkhati.
「结合两端或,后切断守护。」
§570
570.
Caturaṭṭhaṅgulā oraṃ, ekadvinnaṃ tirīyato;
「四指宽以内,一二之横向;」
Tiṇṇampi dīghato chiddaṃ, bhindateva vidatthiyā.
三者之长度孔,应以一维达提破之。
§571
571.
Nisīdanassa dīghena, bhavanti dve vidatthiyo;
坐具之长度,有二维达提;
Vitthārena diyaḍḍhā ca, sugatassa vidatthiyā.
宽度一又半,以善逝之维达提。
§572
572.
Honti kaṇḍuppaṭicchādi, tiriyaṃ dve vidatthiyo;
有痒疮覆等,横向二维达提;
Dīghatopi catassova, sugatassa vidatthiyā.
长度方面,善逝的四维达提也。
§573
573.
Dīghato sugatasseva, bhavanti cha vidatthiyo;
长度方面,善逝的六维达提;
Vitthārenaḍḍhateyyāva, siyā vassikasāṭikā.
宽度方面,一维达提半,应是雨季衣。
§574
574.
Muninā tīsu etesu, karontassa taduttariṃ;
牟尼对于这三者,若作超过彼者;
Adhikacchedanaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ.
对于过量裁剪,已宣说巴吉帝亚。
§575
575.
Mukhapuñchanacoḷassa, paccattharaṇakassa vā;
对于拭面布或敷具衣,其量度未以无量而阐明。
Pamāṇaṃ appamāṇena, na ceva paridīpitaṃ.
对于拭面布或敷具衣,其量度未以无量而阐明。
§576
576.
Sadasaṃ adasaṃ sabbaṃ, paccattharaṇacīvaraṃ;
有边或无边,一切敷具衣,
Mahantaṃ khuddakaṃ eka-manekampi ca vaṭṭati.
大的、小的、一件或多件,皆许可。
§577
577.
Mukhapuñchanacoḷekaṃ, dvepi vaṭṭanti sabbathā;
拭口布一件,或二件亦一切许可;有缘或无缘,或如有缘之坐具。
Sadasaṃ adasaṃ vāpi, sadasaṃva nisīdanaṃ.
无论是有坐具、无坐具,还是有坐具者亦同。
§578
578.
Adasā rajitāyeva, vaṭṭatādinnakappakā;
无缘而染色者,许可已给予之如法物;
Vuttā kaṇḍuppaṭicchādi, tathā vassikasāṭikā.
已说疥疮覆布等,以及雨浴衣。
§579
579.
Gaṇanaṃ vā pamāṇaṃ vā, na parikkhāracoḷake;
对于资具布片,无数量或尺寸之限;超越尺寸与数量者,本性智者如是说。
Pamāṇagaṇanātīti, bhaṇanti pakataññuno.
『超量计数』者,依知情者所说也。
§580
580.
Sugataṭṭhaṅgulāyāmaṃ, caturaṅgulavitthataṃ;
善逝八指长,四指宽;
Vikappanupagaṃ hoti, pacchimaṃ nāma cīvaraṃ.
「不入计算」者,名为「后衣」。
§581
581.
Parissāvapaṭaṃ patta-potthakatthavikādikaṃ;
滤水布、钵袋、拭布、针筒等;
Adhiṭṭheyya parikkhāra-coḷaṃ pacchimacīvaraṃ.
应决意为资具布,此为后衣。
§582
582.
Bahūni ekato katvā, adhiṭṭhātumpi vaṭṭati;
将众多合为一处,决意亦为允许;
Mātuādīnamatthāya, ṭhapite natthi dosatā.
为母亲等而置存者,无有过失。
§583
583.
Vassamāse adhiṭṭheyya, caturo vassasāṭikaṃ;
于雨季月中应决意四件雨季衣;再从中取出后,从彼以后应作净。
Puna paccuddharitvā taṃ, vikappeyya tato paraṃ.
再度收回之后,从彼处起方可作分别共享。
§584
584.
乃至疥癣等病未痊愈之间;
Tāva kaṇḍuppaṭicchādiṃ, yāva rogo na sammati;
乃至疾病未痊愈之间,得持覆疥疮衣;
Adhiṭṭhahitvā tato uddhaṃ, uddharitvā vikappaye.
决意之后,从那以上,提起后应分配。
§585
585.
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, imamantaravāsakaṃ;
「此疮痂布等,此下衣;我决意」,应如是决意,在其余诸物中也是此法。
Adhiṭṭhāmī’’tidhiṭṭheyya, sesesupi ayaṃ nayo.
应作意『我受持此』,其余诸物亦同此法。
§586
586.
「此疮痂布等,此等」,以及在不现前时;
‘‘Imaṃ kaṇḍuppaṭicchādiṃ, eta’’nti ca asammukhe;
『此覆疥疮衣』及『就是这个』,于不现前之情形;
Vatvā paccuddhareyyevaṃ, sesesupi vicakkhaṇo.
说已,应如是辨明,于其余诸事亦应善巧。
§587
587.
Ābhogaṃ manasā katvā, kāyena phusanākataṃ;
以意作意向,以身未作触;以语决意者,决意有二种。
Vacasādhiṭṭhitañcāti, adhiṭṭhānaṃ dvidhā mataṃ.
以语言受持者,与以意受持者,受持共分二种。
§588
588.
Iti sabbamidaṃ vuttaṃ, tecīvarikabhikkhuno;
如是一切此所说,为持三衣之比库;
Tathā vatvāvadhiṭṭheyya, taṃ parikkhāracoḷiko.
如是说已应决意,彼为资具布。
§589
589.
Ticīvaraṃ parikkhāra-coḷaṃ kātumpi vaṭṭati;
三衣与资具布作亦可;如是被诘难时所说,辩护无义。
Evaṃ cudosite vutto, parihāro niratthako.
如此被指控者,所说之辩护,实属徒劳无益。
§590
590.
Na, tecīvarikasseva, vuttattā tattha satthunā;
非也,因为导师在彼处唯对持三衣者说故。
Taṃ parikkhāracoḷassa, tasmā sabbampi vaṭṭati.
彼为资具布之故,是故一切皆许可。
§591
591.
‘‘Adhiṭṭheti vikappeti, anāpattī’’ti ettha ca;
「决意或作净施,无罪」者,于此中;由应决意者之作净施规定故。
Adhiṭṭhātabbakasseva, vikappanavidhānato.
仅就应当受持者,依分配之规定而言。
§592
592.
Bhikkhussevaṃ karontassa, na doso upalabbhati;
比库如是作者,不得过失。
Evañca na siyā kasmā, mukhapuñchanakādikaṃ.
若如是,为何不可?因拭口布等之故。
§593
593.
Mukhapuñchanakādīnaṃ, tesaṃ kiccavidhānato;
拭口布等诸物,因其作用之规定故;无作用、无主之物,决意则适宜。
Akiccassāmikassassa, adhiṭṭhānaṃ tu yujjati.
然对于无事务之主人,受持则是合宜的。
§594
594.
「藏口」者,然而大供养;
Nidhānamukhametanti, mahāpaccariyaṃ pana;
此乃入藏库之门——然玛哈巴恰利亚则
Vuttattā ca nisedhetuṃ, na sakkā vinayaññunā.
因已说故,通晓律者不能禁止。
§595
595.
Cīvaraṃ paripuṇṇanti, nidānuppattitopi ca;
『衣圆满』者,从因缘生起方面,以及
Nidhānamukhametanti, veditabbaṃ vibhāvinā.
『藏处之口』者,应由阐明者了知。
§596
596.
Kusavākādicīrāni, kambalaṃ kesavālajaṃ;
姑沙草等之树皮、羊毛毯、毛发所生之物;
Thullaccayaṃ dhārayato-lūkapakkhājinakkhipe.
对持土喇吒亚者——于羊毛毯、羽毛衣、皮革衣中。
§597
597.
Kadalerakadussesu, akkadusse ca potthake;
于芭蕉布、树皮布、阿咖布及书写布;
Dukkaṭaṃ tiriṭe vāpi, veṭhane kañcukepi ca.
于草席或包裹物、外套中,恶作。
§598
598.
Sabbanīlakamañjeṭṭha-kaṇhalohitapītake ;
于全青色、深红色、黑色、血色、黄色者;
Mahānāmamahāraṅga-rattesupi ca dukkaṭaṃ.
在大名大染衣中,亦有恶作。
§599
599.
Acchinnadasake dīgha-phalapupphadasesu ca;
在未截断的十种、长果花的十种中;对于未截断衣者,无有任何不净。
Acchinnacīvarassettha, natthi kiñci akappiyaṃ.
于此,衣被夺取者,并无任何不净之物。
§600
600.
Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati;
决意、净施、舍与、坏失;
Antodasāhaṃ vissāse, anāpatti pakāsitā.
「十日内信赖」者,无罪已被宣说。
§601
601.
Kathinaṃ nāma nāmena, samuṭṭhānamidaṃ pana;
「咖提那」者,以名称而言;此之生起,则是;已说为无心、无作,三心与三受。
Acittamakriyaṃ vuttaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
所说者无心、无作,以及三心、三受。
Paṭhamakathinakathā. · 第一咖提那衣说。
§602
602.
Gāmādīsu padesesu, tipañcasu ticīvaraṃ;
于村等诸处,于三处或五处,三衣
Ṭhapetvā ekarattampi, saṅghasammutiyā vinā.
除了一夜,若无僧团许可。
§603
603.
Bhikkhuno pana tenassa, vippavatthuṃ na vaṭṭati;
对于那位比库而言,离开不被允许;
Hoti nissaggiyaṃ vippa-vasato aruṇuggame.
离开者于黎明升起时,成为尼萨耆亚。
§604
604.
Cīvaraṃ nikkhipitvāna, nhāyantasseva rattiyaṃ;
放下衣后,于夜间沐浴者;
Aruṇe uṭṭhite kiṃ nu, kātabbaṃ tena bhikkhunā.
「当明相出现时,彼比库应作何事?」
§605
605.
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, nissaggiyanivāsane;
「牟尼说,于尼萨耆亚衣上卧者,犯恶作。然而,彼比库因畏惧此罪,裸身而行,亦犯恶作。」
Tabbhayā pana so bhikkhu, naggo gacchati dukkaṭaṃ.
然而,该比库因畏惧于此(被夺衣之事),裸体而行——(犯)恶作。
§606
606.
Acchinnacīvaraṭṭhāne, ṭhitattā pana bhikkhuno;
「然而,因比库住于未截断衣之处,」
Na tassākappiyaṃ nāma, cīvaraṃ atthi kiñcipi.
对于彼者,不存在任何不如法的衣。
§607
607.
Nigāsetvā gahetvā ca, gantvā bhikkhussa santikaṃ;
派遣之后取得,前往比库近处;
Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva viññunā.
舍弃之后,罪应由智者说明。
§608
608.
Parassa nissajjitvā taṃ, dukkaṭaṃ paribhuñjato;
向他人舍弃彼之后,受用者犯恶作。
Payoge ca payoge ca, hoti pārupanādisu.
于用时与用时,于披覆等处有。
§609
609.
Anāpatti tamaññassa, bhikkhuno paribhuñjato;
于彼另一比库受用时,无罪;于未给予而已舍弃者,恶作,已覆藏。
Adentassa ca nissaṭṭhaṃ, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
而(该衣物)未给予者,(若被他人)抛舍,(犯)恶作;(若)被缠绕包裹,(亦犯)恶作。
§610
610.
于长老与少年二者,于道路行走时;
There ca dahare maggaṃ, gacchantesu ubhosupi;
(若)长老与年轻比库两者均走在(正确的)路上……
Pattacīvaramādāya, ohīne dahare pana.
「持钵与衣而行」者,于被舍弃之年少者。
§611
611.
Asampatte garuṃ tasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi;
于彼长老未到达时,若年少者先行到达,则衣成为尼萨耆亚,所依不得安心。
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, na passambhati nissayo.
(该)衣物成为须舍出之物,而依止关系并不消失(得以保留)。
§612
612.
「稍作休息后」者,于年少者行去时。
Muhuttaṃ vissamitvāna, gacchante dahare pana;
然而,(若比库)稍作休息之后,(方才)与年轻比库同行……
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
衣成为尼萨耆亚,所依亦平息。
§613
613.
Sutā dhammakathā yasmiṃ, uggacchatyaruṇo yadi;
于彼处已听闻法说,若日出升起时;
Hoti nissaggiyaṃ vatthaṃ, passambhati ca nissayo.
衣成为尼萨耆亚,所依亦平息。
§614
614.
Paccuddhāre anāpatti, laddhasammutikassapi;
于取回时无罪,对已得许可者亦然;
Antoyevāruṇe taṃ vā, vissajjeti vinassati.
在黎明之内,若舍弃或失坏彼(衣)。
§615
615.
Paṭhamena samānāva, samuṭṭhānādayo nayā;
与第一(学处)相同的,是生起等诸法;此处特别说明的是,不取出(即)不作(取出之行为)。
Apaccuddharaṇaṃ ettha, akriyāti visesitaṃ.
此处,『未取回』即是『不作为』,(此乃)特别指明之义。
Dutiyakathinakathā. · 第二咖提那衣说。
§616
616.
Akālacīvaraṃ māsa-paramaṃ nikkhipe sati;
非时衣,若有(因缘),最多可存放一个月;
Paccāsāya tato uddhaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
过五十日后,不允许储存。
§617
617.
Dasāhātikkamoyeva;
此处仅是过十日;
Paṭhame kathine idha;
在第一咖提那衣中;
Māsassātikkamo vutto;
说过一月;
Seso tena samo mato.
其余被认为与此相同。
Tatiyakathinakathā. · 第三咖提那衣说。
§618
618.
Bhikkhu bhikkhuniyā bhuttaṃ, vatthaṃ aññātikāya yo;
比库若为非亲族比库尼,洗涤已食用之衣、染色或捶打;
Dhovāpeti rajāpeti, ākoṭāpeti ce tato.
若使人洗涤、使人染色、或使人捶打,
§619
619.
Tassa nissaggiyāpatti, paṭhamena pakāsitā;
彼之尼萨耆亚罪,以第一句显示;
Tathā sesehi ca dvīhi, dīpitaṃ dukkaṭadvayaṃ.
同样以其余二句,显示二种恶作。
§620
620.
Sikkhamānāya vā hatthe, dhovanatthāya deti ce;
若给予在学尼手中,为了洗涤之故;
Sā hutvā upasampannā, pacchā dhovati so nayo.
彼女成为达上者后,彼洗涤,此为规则。
§621
621.
Sāmaṇeraniddesepi, liṅgaṃ ce parivattati;
在沙玛内拉章节中,若性征转变;
Bhikkhunīsupasampajja, dhote nissaggiyaṃ siyā.
达上为比库尼后,洗涤时,应为尼萨耆亚。
§622
622.
Daharānañca bhikkhūnaṃ, hatthe vatthe niyyādite;
对于年少诸比库,于手中、衣上交付时;
Parivattitaliṅgesu, tesupesa nayo mato.
于转变性别者,于彼等此法则被认为。
§623
623.
Tathā bhikkhuniyā hatthe, dinne ‘‘dhovā’’ti cīvare;
同样,于比库尼手中,给予『洗涤』之衣时;
Parivatte tu liṅgasmiṃ, sace dhovati vaṭṭati.
然而于性别转变时,若洗涤则允许。
§624
624.
‘‘Dhovā’’ti bhikkhunī vuttā, sace sabbaṃ karoti sā;
「洗者」,谓比库尼所说,若彼女做一切,
Dhovanappaccayāyeva, tassa nissaggiyaṃ siyā.
仅因洗涤之缘故,彼即有尼萨耆亚。
§625
625.
‘‘Imasmiṃ cīvare sabbaṃ, kattabbaṃ tvaṃ karohi’’ti;
「于此衣,一切应作之事,汝应作」,
Hoti nissaggiyañceva, vadato dukkaṭadvayaṃ.
既有尼萨耆亚,说者亦有二恶作。
§626
626.
Ñātikāñātisaññissa, paccattharanisīdanaṃ;
对于亲族有亲族想者,令洗铺具或坐具;
Aññassa santakaṃ vāpi, dhovāpentassa dukkaṭaṃ.
或令洗属于其他人者,恶作。
§627
627.
Ekatoupasampannā, bhikkhunīnaṃ vasena yā;
以一法达上的比库尼之方式,
Tāya dhovāpane vāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
令洗或令洗涤者,有恶作罪。
§628
628.
Avuttā paribhuttaṃ vā, aññaṃ vā yadi dhovati;
未说而受用,或洗他人之,无罪,因共用,生起等相同。
Na doso, sañcarittena, samuṭṭhānādayo samā.
以媒介传递者,无过失;起源等方面,则相同。
Purāṇacīvaradhovāpanakathā. · 旧衣洗染说。
§629
629.
Vikappanupagaṃ kiñci, pacchimaṃ pana cīvaraṃ;
任何不入分别,然而后来衣,取者有罪,除巴利瓦德咖。
Gaṇhato hoti āpatti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
(向非比库处)接取者,犯戒;但以交换所得者除外。
§630
630.
Payoge gahaṇatthāya, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ;
为取而致力时,恶作被包含;其尼萨耆亚罪,由取而显示。
Tassa nissaggiyāpatti, gahaṇena pakāsitā.
彼之尼萨耆亚巴吉帝亚罪,由接取之行为而显明。
§631
631.
Sace anupasampanna-hatthe peseti cīvaraṃ;
若遣衣于未达上者手中;除转换外,然而允许取。
Aññatra pārivattāpi, gahetuṃ pana vaṭṭati.
然而,除交换所得之外,亦得接取。
§632
632.
Ñātikāyapi aññāti-saññissa vimatissa vā;
于亲族中,若有认为是亲族之想者,或有疑者,以一手达上者之手取之,犯恶作。
Ekatoupasampanna-hatthā gaṇhāti dukkaṭaṃ.
(于)仅一方受具足戒者之手中接取,犯恶作。
§633
633.
‘‘Dassāmī’’ti ca ābhogaṃ, katvā vā pārivattakaṃ;
若作『我将给予』之意向,或作交换,于暂时信托之取,无罪。
Tāvakālikavissāsa-ggāhe doso na vijjati.
暂时性信任关系下之接取,无过失。
§634
634.
Aññaṃ pana parikkhāraṃ, na doso hoti gaṇhato;
然而取其他资具,无过失;此说由交往而生起之作与不作。
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, idaṃ vuttaṃ kriyākriyaṃ.
由媒介行为所生起,此即所说之作与不作。
Cīvarapaṭiggahaṇakathā. · 衣受持说。
§635
635.
Cīvaraṃ viññāpentassa, aññātakāppavāritaṃ;
向非亲戚之在家人请求衣,有尼萨耆亚罪,除适时外。
Hoti nissaggiyāpatti, aññatra samayā pana.
除特定时节外,其余则成尼萨耆亚罪。
§636
636.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva dvikadukkaṭaṃ;
三巴吉帝亚已说,同样二恶作,
Ñātakeñātisaññissa, tattha vematikassa ca.
对亲属有亲属想者,以及对此有疑者。
§637
637.
Samaye viññāpentassa, ñātake vā pavārite;
在时机告知时,或对已邀请的亲属;
Aññassatthāya vā tassa, ñātake vā pavārite.
或为他人利益而对彼,或对已邀请的亲属。
§638
638.
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino;
应知无犯,如是疯狂者等;一切起源等,被认为与行仪相同。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
生起等一切诸法,皆被认定与媒介行为相同。
Aññātakaviññattikathā. · 未知者告知之论
§639
639.
Appavāritamaññātiṃ , cīvaraṃ tu taduttariṃ;
未满足的亲戚,衣超过那个;
Hoti nissaggiyāpatti, viññāpentassa bhikkhuno.
对于请求的比库,有尼萨耆亚巴吉帝亚罪。
§640
640.
Yassa tīṇipi naṭṭhāni, dve vā ekampi vā pana;
若其三者皆失,或二者,或一者;
Dve vā ekampi vā tena, sāditabbaṃ na kiñcipi.
彼以二者或一者,不应受用任何物。
§641
641.
Sesakaṃ āharantassa, dinne nacchinnakāraṇā;
持来剩余者时,因已施与而不断因;
Santake ñātakādīnaṃ, attanopi dhanena vā.
于现存之亲族等,或以自己之财。
§642
642.
Anāpattīti ñātabbaṃ, tathā ummattakādino;
「无犯」者应知,如是疯狂者等;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
生起等一切,被认为与行仪相同。
Tatuttarikathā. · 彼上之论
§643
643.
Kalyāṇakamyatāhetu , āpajjati vikappanaṃ;
因欲善美故,犯于分别;
Cīvare pana yo tassa, lābhā nissaggiyaṃ bhave.
然而于衣,若彼之所得,则成尼萨耆亚。
§644
644.
Mahagghaṃ dātukāmamhi, appagghaṃ viññāpeti yo;
欲施高价物,彼令知低价;于亲族等现存者,无罪已说示。
Santake ñātakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
属于亲属等人财物者,已明示不犯。
§645
645.
Ñātakeññātisaññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca;
于亲族作亲族想者,恶作;于疑者亦然;媒嫁等已说,起源等诸法。
Sañcarittasamā vuttā, samuṭṭhānādayo nayā.
生起等诸法则,被说为与媒介行为相同。
Paṭhamopakkhaṭakathā. · 第一舍弃之论
§646
646.
Dutiyopakkhaṭe yasmā, vattabbaṃ natthi kiñcipi;
于第二半月中,因无任何应说之事;
Tasmā anantarenassa, sadisova vinicchayo.
故其决断,与紧接前者相同。
Dutiyopakkhaṭakathā. · 第二舍弃之论
§647
647.
Raññā vā rājabhoggena, bhikkhumuddissamābhataṃ;
由国王或以王之财物,为比库而带来之
Akappiyaṃ suvaṇṇādiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
不净物——金等,不应受取。
§648
648.
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, attano vā parassa vā;
银或金,无论为自己或为他人,
Atthāya gaṇhituṃ kiñci, dīyamānaṃ na vaṭṭati.
为了任何目的而接受所给予之物,皆不允许。
§649
649.
Aññassatthāya niddiṭṭhaṃ, bhikkhuno paṭiggaṇhato;
为他人之利益而指定,比库接受者,
Dukkaṭaṃ tassa hotīti, mahāpaccariyaṃ pana.
彼有恶作,然而是大开许。
§650
650.
Netvā akappiyaṃ bhaṇḍaṃ, itthaṃ koci sace vade;
若有人携带不净物,如是说:
‘‘Idaṃ saṅghassa dammīti, puggalassa gaṇassa vā.
「我将此施与僧团,或施与个人,或施与群体。
§651
651.
Ārāmaṃ vā vihāraṃ vā, cetiyaṃ vā karohi’’ti;
请建造园林,或建造精舍,或建造塔庙。」
Na ca vaṭṭati taṃ vatthuṃ, sabbesaṃ sampaṭicchituṃ.
不允许为一切人接受那物。
§652
652.
Anāmasitvā saṅghaṃ vā, gaṇaṃ vā puggalampi vā;
若不告知僧团、或众、或个人,而说『我们施予塔寺』者,
‘‘Cetiyassa vihārassa, demā’’tipi vadanti ce.
若有人说:『我们将给予塔庙或寺院。』
§653
653.
Taṃ hiraññaṃ suvaṇṇaṃ vā, nisedhetuṃ na vaṭṭati;
不应禁止彼金银,应对园民说『彼等如是说』。
Ārāmikānaṃ vattabbaṃ, ‘‘vadantevamime’’ti ca.
应告知园丁,『彼等如是说』亦然。
§654
654.
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, saṅghassa paṭiggaṇhato;
银或金,僧团受取者,
Hoti nissaggiyāpatti, paribhoge ca dukkaṭaṃ.
有尼萨耆亚罪,于受用则恶作。
§655
655.
Taḷākassa ca khettattā, sassuppattinidānato;
池塘及田地,谷物收获因,
Gahaṇaṃ paribhogo vā, na ca vaṭṭati bhikkhuno.
取或受用,于比库不许。
§656
656.
‘‘Cattāro paccaye saṅgho, gaṇo vā paribhuñjatu’’;
「僧团或僧众应受用四种资具」
Iccevaṃ pana vatvā ce, deti sabbampi vaṭṭati.
若如是说后,施与一切亦可。
§657
657.
Kārāpeti ca kedāre, chindāpetvā vanaṃ pana;
令人耕作田地,砍伐林木后;
Kedāresu purāṇesu, atirekampi gaṇhati.
在旧田地中,亦取得超额之物。
§658
658.
Aparicchinnabhāgasmiṃ, navasassepi ‘‘ettakaṃ;
于未分配份额之新谷中,若说『给予如此多之份额』而使人取得咖哈巴纳,
Bhāgaṃ dethā’’ti vatvā ce, uṭṭhāpeti kahāpaṇe.
则所取得之咖哈巴纳为不净。
§659
659.
Vatvā akappiyaṃ vācaṃ, ‘‘kasatha vapathā’’ti ca;
若说不净之语,如『耕作』『播种』等,
Uppāditañca sabbesaṃ, hoti sabbamakappiyaṃ.
则由一切人所生起者,对一切人皆为不净。
§660
660.
‘‘Ettako nāma bhāgoti, ettikāya ca bhūmiyā’’;
「名为如此份量」者,即「以如此之地」;
Patiṭṭhāpeti yo bhūmiṃ, avatvā kasathādikaṃ.
若人未掘挖耕犁等,而于地上建立界标。
§661
661.
Sayameva pamāṇassa, jānanatthaṃ tu bhūmiyā;
然而为了自己了知地之度量;
Rajjuyā vāpi daṇḍena, khettaṃ mināti yo pana.
或以绳索或以杖,而测量田地者。
§662
662.
Khale vā rakkhati ṭhatvā, khalatopi tato puna;
站在打谷场守护,或从打谷场再次,
Nīharāpeti vā vīhī, tassevetamakappiyaṃ.
或令取出稻谷,此对彼即为不允许。
§663
663.
‘‘Ettakehi ca vīhīhi, idaṃ āharathā’’ti ca;
「以此许多稻谷,取来此」如是,
Āharanti sace vuttā, tassevetamakappiyaṃ.
若被如是说而取来,此对彼即为不允许。
§664
664.
‘‘Ettakena hiraññena, idamāharathā’’ti ca;
「以此许金钱,请取此物来」,
Āharanti ca yaṃ vuttā, sabbesaṃ tamakappiyaṃ.
凡如是所说而取来者,对一切比库皆不许可。
§665
665.
Pesakārakadāsaṃ vā, aññaṃ vā rajakādisu;
若以洗衣工奴仆,或染衣者等其他人,
Ārāmikānaṃ nāmena, dente vaṭṭati gaṇhituṃ.
以园林守护者之名而施与时,许可受取。
§666
666.
‘‘Gāvo demā’’ti vuttepi, gahetuṃ na ca vaṭṭati;
虽说「我施牛」,然不应取;
Pañcagorasabhogatthaṃ, vutte demāti vaṭṭati.
为五牛味受用故,说「我施」则应取。
§667
667.
Ajikādīsu eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
于山羊等,此理应由辨别者知;
Kappiyena ca vākyena, sabbaṃ vaṭṭati gaṇhituṃ.
以如法之语,一切应取。
§668
668.
Hatthiṃ vā mahisaṃ assaṃ, goṇaṃ kukkuṭasūkaraṃ;
「象、水牛、马、牛、鸡、猪,
Dentesu ca manussesu, na ca vaṭṭati gaṇhituṃ.
人们施与时,不允许接受。
§669
669.
Paṭisiddhepi saṅghassa, datvā gacchati ce pana;
即使对僧团禁止,若施与后离去,
Mūlaṃ datvā ca saṅghassa, keci gaṇhanti vaṭṭati.
施与僧团根本价后,某些人接受是允许的。」
§670
670.
‘‘Khettaṃ vatthuṃ taḷākaṃ vā, dema goajikādikaṃ;
「我们施与田地、宅地、池塘,或牛、羊等,为了寺院」,即使如此说,也不应禁止。
Vihārassā’’ti vuttepi, nisedhetuṃ na vaṭṭati.
即便说『属于寺院』,亦不得加以禁止。
§671
671.
Tikkhattuṃ codanā vuttā, chakkhattuṃ ṭhānamabravi;
告白说了三次,处所说了六次;若告白也说六次,则告白是处所的两倍。
Yadi codetiyeva cha, codanā diguṇā ṭhiti.
若确实举发,则举发之数加倍成立。
§672
672.
Anāpatti acodetvā, laddhe ummattakādino;
未告知而无罪,得自痴狂等者;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
起源等一切,被认为与行筹相同。
Rājasikkhāpadakathā. · 王学处之论
Cīvaravaggo paṭhamo. · 衣品第一
§673
673.
Ekenāpi ca missetvā, santhataṃ kosiyaṃsunā;
即使以一根混合,用蚕丝制敷具;
Hoti nissaggiyāpatti, kārāpentassa bhikkhuno.
令作之比库,有尼萨耆亚罪。
§674
674.
Paratthāya karontassa, kārāpentassa santhataṃ;
为他人而作者,或令作敷具者;或得他人所作而使用者,恶作。
Aññena ca kataṃ laddhā, sevamānassa dukkaṭaṃ.
从他人所作处取得,使用者犯恶作。
§675
675.
Anāpatti vitānaṃ vā, bhūmattharaṇameva vā;
作天盖,或地敷具,或坐垫,或枕头者,无犯。
Bhisi bibbohanaṃ vāpi, karontassādikammino.
制作坐垫或枕头者,从最初之行为起算。
Kosiyakathā. · 蚕丝卧具事。
§676
676.
Kāḷakeḷakalomānaṃ, suddhānaṃ santhataṃ sace;
若黑色、褐色、棕色毛,清净者,若铺展,
Kareyyāpatti hotissa, sesaṃ tu paṭhamūpamaṃ.
若作,则有罪,其余则如第一相似。
Suddhakāḷakakathā. · 纯黑羊毛卧具事。
§677
677.
Anāpatti tulaṃ vāpi, bahuṃ vā sabbameva vā;
无罪者,等量或,多或一切,
Karontassa gahetvāna, odātaṃ kapilampi vā.
取而作者,白色或褐色亦。
§678
678.
Anukkamena etāni, santhatāni ca tīṇipi;
依次第,此等三衣亦然;舍后得而受用者,恶作。
Nissajjitvāpi laddhāni, sevamānassa dukkaṭaṃ.
即便已舍出之物,取回使用者犯恶作。
§679
679.
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
生起等一切,皆与行仪相等而说;然此三者中,第三为作与不作。
Imesaṃ pana tiṇṇampi, tatiyaṃ tu kriyākriyaṃ.
然而,于此三者之中,第三者〔之罪〕乃作与不作(皆成罪)。
Dvebhāgakathā. · 二分黑羊毛卧具事。
§680
680.
Channaṃ orena vassānaṃ, karontassa ca santhataṃ;
未满六年而作敷具者,成尼萨耆亚罪,除比库僧团许可。
Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
未满六年而作敷具者,成尼萨耆亚罪,除比库僧团许可。
§681
681.
Anāpatti paratthāya, kārāpeti karoti vā;
为他人而使人作或自作者,无罪;
Kataṃ vā pana aññena, labhitvā paribhuñjato.
或由他人所作而得之后受用者,无罪。
§682
682.
Chabbassāni karontassa, taduddhampi ca santhataṃ;
作满六年者,以及超过彼之铺盖物;
Vitāne sāṇipākāre, nissajjitvā katepi ca.
于天盖、麻布围墙,舍弃后所作者亦然。
Chabbassakathā. · 六年卧具事。
§683
683.
Anāpatti anādāya, asante santhate pana;
无犯者:不取而作,或于不存在铺盖物时;
Aññassatthāya kāretuṃ, katañca paribhuñjituṃ.
为他人利益而令作,以及已作成者受用。
§684
684.
Anādānavasenassa, sugatassa vidatthiyā;
以不取之义,以善逝之张手,
Karaṇena ca satthārā, vuttametaṃ kriyākriyaṃ.
以及以导师之作为,此所说者为作与所作。
§685
685.
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
生起等一切,被认为与行相等同,
Anantarassimassāpi, viseso nupalabbhati.
即使对于无间者,亦不得见差别。
Nisīdanasanthatakathā. · 坐具铺垫事。
§686
686.
Gacchante pana yāne vā, hatthiassādikesu vā;
若于行进中的车乘,或象、马等,
Ṭhapeti yadi lomāni, sāmikassa ajānato.
若将毛发置放,而主人不知。
§687
687.
Tiyojanamatītesu, tesu āpatti bhikkhuno;
当彼等超过三由旬时,比库有罪;
Agacchantesu tesveva, ṭhapitesupyayaṃ nayo.
即使彼等未行进,置放于其上者,此规则亦同。
§688
688.
Yāne pana agacchante, asse vā hatthipiṭṭhiyaṃ;
然而,当车乘不行进时,或在马上,或在象背上,
Ṭhapetvā abhirūhitvā, sace sāreti vaṭṭati.
除了登上之外,若驱使则为允许。
§689
689.
Na vaṭṭatīti niddiṭṭhaṃ, kurundaṭṭhakathāya hi;
『不允许』者,确实在《咖伦德注疏》中已说明;
Taṃ panaññaṃ harāpeti, vacanena virujjhati.
然而,令他者驱使,与此言说相违。
§690
690.
Kaṇṇacchiddesu lomāni, pakkhipitvāpi gacchato;
即使将毛发插入耳孔中而行,
Hotiyeva kirāpatti, lomānaṃ gaṇanāvasā.
由于毛发的计数,确实会有罪过。
§691
691.
Suttakena ca bandhitvā, ṭhapitaṃ pana vaṭṭati;
但若用线绳系缚后放置,则是允许的;
Veṇiṃ katvā harantassa, āpatti paridīpitā.
若编成辫子而携带者,已阐明有罪。
§692
692.
Suṅkaghātaṃ anuppatvā, corādīhi upadduto;
未到达税关,被盗贼等侵扰;
Yo caññavihito vāpi, āpatti yadi gacchati.
或者由他人所指定,若前往则有罪。
§693
693.
Tiyojanaṃ harantassa, ūnakaṃ vā tiyojanaṃ;
携带三由旬者,或不足三由旬;
Tathā paccāharantassa, tāniyeva tiyojanaṃ.
如是带回者,亦是三由旬。
§694
694.
Nivāsatthāya vā gantvā, harantassa tato paraṃ;
为了穿着而前往,从那里取走;
Acchinnaṃ vāpi nissaṭṭhaṃ, labhitvā haratopi ca.
或者已被切断或已被舍弃,得到后取走者亦然。
§695
695.
Harāpentassa aññena, harato katabhaṇḍakaṃ;
令他人取走者,取走已制成物品者;
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā.
如是对于疯狂者等,宣说无罪。
§696
696.
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kāyato kāyacittato;
此生起者,从身与从身心;
Acittaṃ kāyakammañca, ticittañca tivedanaṃ.
无心身业,三心三受。
Eḷakalomakathā. · 羊毛事。
§697
697.
Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, lomadhovāpanampi ca;
与生起等一起,毛发之洗涤,
Cīvarassa purāṇassa, dhovāpanasamaṃ mataṃ.
被认为等同于旧衣之洗涤。
Eḷakalomadhovāpanakathā. · 羊毛洗涤论
§698
698.
Gaṇheyya vā gaṇhāpeyya, rajataṃ jātarūpakaṃ;
若取或令取,银与黄金;
Nissajjitvā panāpatti, desetabbāva bhikkhunā.
舍弃后罪灭,比库应说示。
§699
699.
Rajataṃ jātarūpañca, ubhinnaṃ māsakopi ca;
银与黄金,二者之马萨咖亦;
Etaṃ catubbidhaṃ vatthu, hoti nissaggiyāvahaṃ.
此四种事物,成为应舍之因。
§700
700.
Muttā maṇi silā saṅkho, pavāḷaṃ lohitaṅkako;
珍珠、宝石、石、螺、珊瑚、红玉髓
Masāragallaṃ dhaññāni, satta gomahisādikaṃ.
玛瑙、谷物、七种牛、水牛等
§701
701.
Khettaṃ vatthuṃ taḷākañca, dāsidāsādikaṃ pana;
田地、宅地、池塘,以及女奴、男奴等
Dukkaṭasseva vatthūni, dīpitāni mahesinā.
大仙已说示,此等为恶作之事物
§702
702.
Muggamāsādikaṃ sabbaṃ, sappiādīni taṇḍulā;
绿豆、马萨咖等一切,酥油等诸物、米粒;线、布、犁、犁头,净物等如是诸物。
Suttaṃ vatthaṃ halaṃ phālaṃ, kappiyaṃ evamādikaṃ.
线、布、犁、犁铧,以及诸如此类之净物。
§703
703.
Tatthattano panatthāya, vatthuṃ nissaggiyassa hi;
于此中,为自己之利益,对于应舍物之物品,
Sampaṭicchati yo bhikkhu, tassa nissaggiyaṃ siyā.
若比库领受者,彼有应舍罪。
§704
704.
七百零四。
Saṅghādīnaṃ tamatthāya, gaṇhato dukkaṭaṃ tathā;
为僧团等之义而取者,亦有恶作。
Dukkaṭassa ca vatthumpi, sabbatthāya ca dukkaṭaṃ.
恶作之事亦然,一切处皆有恶作。
§705
705.
七百零五。
Sace kahāpaṇādīnaṃ, sahassaṃ paṭigaṇhati;
若取咖哈巴纳等千枚,
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
依事之计数,应有罪之计数。
§706
706.
Tathā sithilabaddhesu, thavikādīsu rūpato;
如是,对于松散系缚的皮革等,从色相上,已说罪的计算。然而,对于大资具,
Āpattigaṇanā vuttā, mahāpaccariyaṃ pana.
当有人说『此应属于尊者』时,即使想要接受,也应当被禁止。
§707
707.
‘‘Idaṃ ayyassa hotū’’ti, vutte vā pana kenaci;
当有人说『此应属于尊者』时,即使想要接受,
Sace gaṇhitukāmopi, nisedhetabbameva ca.
也应当被禁止。
§708
708.
Paṭikkhittepi taṃ vatthuṃ, ṭhapetvā yadi gacchati;
即使已拒绝该物,若舍置而去;应如是守护之,使其不坏失。
Tathā gopāyitabbaṃ taṃ, yathā taṃ na vinassati.
应如此守护之,使其不致损毁。
§709
709.
‘‘Āharedamidaṃ gaṇha, idaṃ dehīdha nikkhipa’’;
「取来此物」、「拿取此物」、「给与此物」、「置放于此」;
Iccevaṃ bhikkhuno vattuṃ, na vaṭṭati akappiyaṃ.
如是对比库说不净物,不应当。
§710
710.
Ṭhapetvā rūpiyaggāhaṃ, nissaṭṭhaparivattitaṃ;
除了接受金银、已舍弃转让之物外,酥油等物应分配后由一切人受用。
Sabbehi paribhottabbaṃ, bhājetvā sappiādikaṃ.
分配酥油等物后,应由一切人共同受用。
§711
711.
Attano pattabhāgampi, paṭiggāhakabhikkhuno;
受取比库不得从他人处取得自己的钵分,
Gahetuṃ aññato laddhaṃ, bhuñjituṃ vā na vaṭṭati.
亦不得受用。
§712
712.
Yaṃ kiñci pana sambhūtaṃ, paccayaṃ vatthuto tato;
然而,任何已生起之物,从彼缘、从彼事而生起者;
Bhikkhuno sevamānassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
比库若受用之,有恶作罪。
§713
713.
Ajjhārāme anāpatti, tamajjhāvasathepi vā;
在园内无罪,或在彼园内住处中;
Gahetvā vā gahāpetvā, nikkhipantassa bhikkhuno.
比库若取或令取而放置,亦无罪。
§714
714.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, rūpiyanti arūpiye;
三巴吉帝亚中已说,于非金银,
Saññino vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若有想者亦有疑者,有恶作罪。
§715
715.
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā;
生起等一切,与行相同被认为;
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ayameva visesatā.
此中已说作与不作,此即差别。
Rūpiyapaṭiggahaṇakathā. · 接受金银论
§716
716.
Vatthuṃ nissaggiyassāpi, vatthuṃ vā dukkaṭassa ca;
尼萨耆亚之事物,或恶作之事物;
Kappiyassa ca vatthuṃ vā, yo nissaggiyavatthunā.
或净许之事物,以尼萨耆亚事物。
§717
717.
Vatthunā dukkaṭassāpi, vatthuṃ nissaggiyassa vā;
以恶作之事物,或尼萨耆亚之事物;
Parivatteti āpatti, kappiyena ca vatthunā.
交换者有罪,以净许之事物亦然。
§718
718.
Dukkaṭassa ca vatthuṃ vā, vatthuṃ vā kappiyassa ca;
恶作之事,或净许之事;
Vatthunā dukkaṭasseva, parivatteti dukkaṭaṃ.
以恶作之事,转换恶作。
§719
719.
Vatthunā kappiyassāpi, tathā dukkaṭavatthukaṃ;
以净许之事,亦转换以恶作为事者;
Parivatteti yo tassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若转换彼者,有恶作罪。
§720
720.
Vatthuno dukkaṭassāpi, tathā nissaggiyassa ca;
对于物品的恶作,以及对于尼萨耆亚,取得在前已被禁止,以此(学处)转换(被禁止)。
Gahaṇaṃ vāritaṃ pubbe, iminā parivattanaṃ.
先前已禁止收取,而今以此〔条文〕禁止交换。
§721
721.
Rūpiyanti ca saññissa, vimatissa arūpiye;
对于认知为金银者,以及对于怀疑非金银者,由此有二恶作,对于使人取得金银者(亦然)。
Tena dve dukkaṭā honti, cetāpentassa rūpiyaṃ.
因此,令人兑换金钱者,犯二恶作。
§722
722.
Arūpiyanti saññissa, anāpatti arūpiye;
「无色」者,于想者,于无色无罪;
‘‘Idaṃ gahetvā dehī’’ti, vadatopi ca pañcahi.
「取此而施」如是说者,亦以五种。
§723
723.
Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ;
其余以无间即,等同生起等;
Idaṃ kriyasamuṭṭhānaṃ, ayameva visesatā.
此为作生起,此即为差别。
Rūpiyasaṃvohārakathā. · 金银交易论
§724
724.
Kappiyaṃ kappiyeneva, parivattayato pana;
以净物转换净物者,则有尼萨耆亚罪,除与法同分者。
Hoti nissaggiyāpatti, ṭhapetvā sahadhammike.
除如法者外,犯尼萨耆亚罪。
§725
725.
Akappiyassa vatthussa, teneva parivattanaṃ;
以不净物本身转换,不成立,此已说明,摄于买卖中。
Na gacchatīti niddiṭṭhaṃ, kayavikkayasaṅgahaṃ.
所说「不前往」者,涵摄买卖之义。
§726
726.
Tasmā mātāpitūnampi, vatthuṃ yaṃ kiñci kappiyaṃ;
因此,即使是父母的任何如法物品,
‘‘Imaṃ dehiminā hī’’ti, vadato pana dukkaṭaṃ.
若说『以此给我』者,恶作。
§727
727.
Sakaṃ vā deti ce bhaṇḍaṃ, evaṃ vatvāna mātuyā;
若如是对母亲说后,给予自己的物品,
Mātuyā vā tathā bhaṇḍaṃ, sayaṃ gaṇhāti dukkaṭaṃ.
或者同样地,自己取母亲的物品,恶作。
§728
728.
Sahatthaṃ parabhaṇḍasmiṃ, parahatthañca attano;
自手于他物,他手于自物;
Bhaṇḍake pana sampatte, nissaggiyamudīritaṃ.
然于物品得时,说为尼萨耆亚。
§729
729.
‘‘Gahetvā vā idaṃ nāma, bhuñjitvā odanaṃ imaṃ;
「取此名物,食此饭,
Idaṃ nāma karohī’’ti, vattuṃ pana na vaṭṭati.
作此名事」,然不允许说。
§730
730.
Vighāsādamathaññaṃ vā, ‘‘bhuñjitvā odanaṃ imaṃ;
或者残食、或者其他,『食用此饭后,',
Challiṃ vā pana valliṃ vā, kaṭṭhaṃ vā dārumeva vā.
或者树皮、或者藤蔓,或者木材、或者木料。
§731
731.
Āharā’’ti vadantassa, vatthūnaṃ gaṇanāvasā;
『请拿来』如是说者,因为事物的计算之故,
Honti āpattiyo tassa, bhikkhuno kayavikkaye.
彼比库在买卖中,有诸罪过。
§732
732.
‘‘Imañca yāguṃ piva bhuñja bhattaṃ;
「饮此粥,或食此饭;
Bhuttosi bhuñjissasi bhuñjasīdaṃ;
汝已食,汝将食,汝应食此;
Bhattaṃ, imaṃ nāma karohi kammaṃ’’;
饭,作此名为业」;
Icceva vattuṃ pana vaṭṭateva.
如是说亦是适当的。
§733
733.
Bhūmiyā sodhane vāpi, limpane vatthadhovane;
于地之清扫,或涂抹,或衣之洗濯;
Ettha kiñcāpi natthaññaṃ, bhaṇḍaṃ nissajjitabbakaṃ.
于此虽无其他,应舍之物。
§734
734.
Nissaggiye ca vatthumhi, naṭṭhe bhuttepi vā yathā;
于应舍之事中,如失坏或已食时;
Desetabbāva āpatti, desetabbā tathā ayaṃ.
罪应说,此亦应如是说。
§735
735.
‘‘Imināva imaṃ nāma, gahetvā dehi me’’iti;
「以此物,取此名,给我」如是;
Ācikkhati anāpatti, ṭhapetvā bhaṇḍasāmikaṃ.
告知者无罪,除物主外。
§736
736.
‘‘Idaṃ mamatthi attho me, iminā’’ti ca bhāsato;
「此是我的,我有需要,以此」如是说者;
Sesaṃ anantareneva, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
其余与前无异,生起等相同。
Kayavikkayakathā. · 买卖论
Kosiyavaggo dutiyo. · 国西亚品第二
§737
737.
Mattikāyomayā pattā, kappiyā jātito duve;
钵有泥制与铁制,依生成分为二种;钵之色泽有三等,上等、中等与下等。
Tayo pattassa vaṇṇā tu, ukkaṭṭho majjhimomako.
钵有三等级:上、中、下。
§738
738.
Dvinnaṃ taṇḍulanāḷīnaṃ, bhattaṃ magadhanāḷiyā;
二谭杜喇那离量之饭食,以马嘎达那离量计;副食为四分之一量,调味料亦与彼相应。
Khādanañca catubbhāgaṃ, byañjanañca tadūpiyaṃ.
副食四分之一,以及相应之羹菜。
§739
739.
Ukkaṭṭho nāma so patto, yo taṃ sabbaṃ tu gaṇhati;
「最上」者,名为能容纳彼一切之钵;
Majjhimo tassupaḍḍho ca, tadupaḍḍho ca omako.
「中等」者,为彼之半量,「下等」者,为彼之半量。
§740
740.
Ukkaṭṭhassa ca ukkaṭṭho, tassevomakamajjhimā;
最上之最上,彼之下等与中等;
Evaṃ majjhimaomesu, nava pattā bhavanti hi.
如是于中等与下等中,实有九种钵。
§741
741.
Ukkaṭṭhukkaṭṭhako tesu, apatto omakomako;
在那些当中,伍咖提伍咖提咖是未达上者,欧玛咖欧玛咖是低劣者;
Tasmā nāpi adhiṭṭhānaṃ, na gacchanti vikappanaṃ.
因此,既不进入决意,也不进入分别。
§742
742.
Sesaṃ sattavidhaṃ pattaṃ, pattalakkhaṇasaṃyutaṃ;
其余七种钵,具足钵的特相;
Adhiṭṭhāya vikappetvā, paribhuñjeyya paṇḍito.
智者应决意后分别,而后受用。
§743
743.
Dasāhaparamaṃ kālaṃ, dhāreyya atirekato;
最多十日之期,应持守;若超过,
Atikkamayato pattaṃ, tañhi nissaggiyaṃ siyā.
超越钵者,彼即应舍。
§744
744.
Yaṃ pattaṃ na vikappeti, yaṃ nādhiṭṭheti vā pana;
凡钵不作净分别,或不作决意者,
Vinayaññūhi so patto, atirekoti vaṇṇito.
通晓律者说,彼钵为超过。
§745
745.
Vattabbaṃ tu ‘‘imaṃ pattaṃ, adhiṭṭhāmī’’ti sammukhe;
应说『我决意此钵』于面前;
‘‘Etaṃ patta’’nti dūrasmiṃ, paccuddhārepyayaṃ nayo.
『此钵』于远处,于取回时亦此法。
§746
746.
Ābhogaṃ manasā katvā, katvā kāyavikārakaṃ;
以心作意向,作身之变化;
Kāyenapi ca pattassa, adhiṭṭhānaṃ pakāsitaṃ.
以身对于钵,决意已显示。
§747
747.
Patto jahatidhiṭṭhānaṃ, dānabhedakanāsato;
『已得』者,舍弃决意,由于施与之破坏、毁灭之故;
Vibbhamuddhārapaccakkha-parivattanagāhato.
由于错乱、取出、拒绝、转换、取持之故。
§748
748.
Kaṅgusitthappamāṇena, khenādhiṭṭhānamujjhati;
以糠、芝麻、量具之量,以灰尘而失去决意;
Pidahitvā adhiṭṭheyya, ayocuṇṇena vāṇiyā.
以覆盖而应决意,以铁粉而于商品。
§749
749.
Yo hi nissaggiyaṃ pattaṃ, anissajjeva bhuñjati;
若有比库未舍弃应舍弃之钵而受用者,
Dukkaṭaṃ tassa niddiṭṭhaṃ, bhutvā dhovanadhovane.
彼有恶作,此已被宣说。受用后,于洗与不洗。
§750
750.
Suvaṇṇamaṇipatto ca, veḷuriyaphalikubbhavo;
金钵、宝石钵、琉璃钵、水晶钵,
Kaṃsakācamayo patto, tipusīsamayopi ca.
青铜钵、铁钵,以及白铜钵。
§751
751.
Tathā dārumayo patto, tambasajjhumayopi ca;
同样,木制钵、铜制钵、黄铜制钵,
Ekādasavidho patto, vutto dukkaṭavatthuko.
十一种钵,已说为恶作事。
§752
752.
Ghaṭasīsakaṭāho ca, tumbaṃ cassānulomikaṃ;
瓶、头、车轮、葫芦,以及不顺应者;
Tambalohamayaṃ tattha, thālakaṃ pana vaṭṭati.
铜制、铁制者于此,然而盘则允许。
§753
753.
Phalikakācakaṃsānaṃ, taṭṭikādīni kānici;
水晶、玻璃、青铜制成之物,以及竹席等诸物;
Puggalassa na vaṭṭanti, vaṭṭanti gihisaṅghikā.
对个人比库不适宜,但适宜于在家众与僧团。
§754
754.
Yaṃ kiñci sodakaṃ pattaṃ, paṭisāmeyya dukkaṭaṃ;
凡任何有水之钵,应犯恶作而修补;
Sādhukaṃ vodakaṃ katvā, paṭisāmeyya paṇḍito.
善巧地将水除尽后,智者应当修补。
§755
755.
Bhikkhuno sodakaṃ pattaṃ, otāpetuṃ na vaṭṭati;
比库的湿钵,不允许晒干;
Uṇhe na nidahetabbo, nidahantassa dukkaṭaṃ.
不应在热处烘烤,烘烤者恶作。
§756
756.
Miḍḍhante paribhaṇḍante, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati;
在尿处、粪处,不允许放置;
Miḍḍhiyā paribhaṇḍe vā, vitthiṇṇe pana vaṭṭati.
在尿中、粪中,但在已铺展处则允许。
§757
757.
Dāruādhārake patte, dve ṭhapetumpi vaṭṭati;
在木制的支架上,放置两个也是允许的;
Ayameva nayo daṇḍa-bhūmiādhārakesupi.
在杖的支架和地面的支架上,也是同样的规则。
§758
758.
Taṭṭikāyapi coḷe vā, potthake kaṭasārake;
在席子上,或在布上,在书册上,在席草上;
Paribhaṇḍakatāyāpi, bhūmiyaṃ vālukāsu vā.
在包裹物上,在地面上,或在沙土上。
§759
759.
Tathārūpāsu suddhāsu, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati;
在如是诸清净处,然而允许放置;
Sarajāya ṭhapentassa, dukkaṭaṃ kharabhūmiyā.
若放置于有尘土处,在粗糙地上者,恶作。
§760
760.
Daṇḍe vā nāgadante vā, laggetumpi na vaṭṭati;
在杖上或象牙上,亦不允许悬挂;
Chattaṅgamañcapīṭhesu, ṭhapentassa ca dukkaṭaṃ.
若放置于伞柄、床、椅上者,恶作。
§761
761.
Aṭanīsu hi bandhitvā, olambetumpi vaṭṭati;
绑在横木上后,悬挂也是允许的;
Bandhitvā pana mañcassa, ṭhapetuṃpari vaṭṭati.
但绑在床上后,放置在上面是允许的。
§762
762.
Mañcapīṭhaṭṭake pattaṃ, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati;
在床脚或椅脚上,放置钵是允许的;
Bhattapūropi vā chatte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
但装满食物的钵,放置在伞上,则不允许。
Tayo bhāṇavārā niṭṭhitā. · 三诵品已完
§763
763.
Kavāṭaṃ na paṇāmeyya, pattahattho sace pana;
不应以钵在手而推门;
Yena kenaci aṅgena, paṇāmeyyassa dukkaṭaṃ.
若以任何肢体推门者,恶作。
§764
764.
Na nīhareyya pattena, calakānaṭṭhikāni vā;
不应以钵取出菜渣、骨头,或残食水;
Ucchiṭṭhamudakaṃ vāpi, nīharantassa dukkaṭaṃ.
取出者,恶作。
§765
765.
Pattaṃ paṭiggahaṃ katvā, dhovituṃ hatthameva vā;
接受钵后,为了洗涤,或仅为洗手;
Mukhato nīhaṭaṃ patte, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
从口中取出之物,置于钵中,不允许。
§766
766.
Anāpatti dasāhassa, antoyeva ca yo pana;
十日之内,无罪,而于其间,若有人;
Adhiṭṭheti vikappeti, vissajjeti vinassati.
决意、转让、舍弃,或毁坏。
§767
767.
Paṭhamassa hi pattassa, paṭhamena mahesinā;
对于第一个钵,由大仙以第一个〔钵〕;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
从生起等一切,被认为与咖提那衣相等。
Paṭhamapattakathā. · 第一钵之论
§768
768.
Pañcabandhanaūnasmiṃ, patte sati ca yo pana;
当具有缺少五种系缚的钵时,若有人;
Viññāpeyya navaṃ pattaṃ, tassa nissaggiyaṃ siyā.
请求新钵,对他应成尼萨耆亚。
§769
769.
Bandhanaṃ ekamuddiṭṭhaṃ, dvaṅgulāya ca rājiyā;
以二指宽之绳,说一种系缚;
Bandhanāni ca cattāri, tathāṭṭhaṅgularājiyā.
以八指宽之绳,则有四种系缚。
§770
770.
Pañca vā rājiyo yassa, ekā vāpi dasaṅgulā;
若有五条绳,或一条十指宽之绳;
Apatto nāmayaṃ patto, viññāpeyya tato paraṃ.
此人名为未得者,应从彼以上告知。
§771
771.
Ayopatto anekehi, lohamaṇḍalakehi vā;
铁钵若以众多铁圆片修补,
Baddho vaṭṭati maṭṭho ce, ayocuṇṇena vāṇiyā.
或被束缚而转动,则以铁粉与商人交易。
§772
772.
Pattaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ, tassa nissaggiyaṃ pana;
钵已舍与僧团,对彼则为尼萨耆亚;
Anukampāya taṃ tasmiṃ, agaṇhantassa dukkaṭaṃ.
出于悲愍而于彼,不取者为恶作。
§773
773.
Dīyamāne tu pattasmiṃ, yassa so na ca ruccati;
然而,当钵正被施予时,若对彼人而言,那个钵不合意;
Appicchatāya vā pattaṃ, taṃ na gaṇhāti vaṭṭati.
或者由于少欲之故,不取那个钵,是允许的。
§774
774.
Apattassa tu bhikkhussa;
然而,对于已有钵的比库;
Na dātabboti dīpito;
已阐明不应施予;
Tattha yo pattapariyanto;
在此,何为钵的限度;
So deyyo tassa bhikkhuno.
应给予彼比库。
§775
775.
Sace so taṃ jigucchanto, appadese ṭhapeti vā;
若彼厌恶之,置于非处,
Vissajjeti abhogena, paribhuñjati dukkaṭaṃ.
或无意中遗失,则犯恶作。
§776
776.
Naṭṭhe bhinnepi vā patte, anāpatti pakāsitā;
钵若失坏,已宣说无犯。
Attano ñātakādīnaṃ, gaṇhato vā dhanena vā.
对自己的亲族等,以取或以财物。
§777
777.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
由行动生起之业,除去施设之作,身业与语业,三心与三受。
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
身业与语业,三心与三受。
Dutiyapattakathā. · 第二钵之论
§778
778.
Sappiādiṃ purebhattaṃ, bhesajjaṃ paṭigayha hi;
酥油等食前药,受取之后。
Sāmisampi purebhattaṃ, paribhuñjati vaṭṭati.
有肉的,在早食前,受用,允许。
§779
779.
Tato paṭṭhāya sattāhaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ;
从那时起七日,那个无肉的,允许;七日过后,对他,宣说为尼萨耆亚。
Sattāhātikkame tassa, nissaggiyamudīritaṃ.
逾越七日者,说为尼萨耆亚。
§780
780.
午食后也取得,作了储藏;
Pacchābhattampi gaṇhitvā, katvā sannidhikārakaṃ;
于食后所受取,作积储之事;
Sāyato pana sattāhaṃ, vaṭṭateva nirāmisaṃ.
然而,已尝味者七日内,无肉食者是允许的。
§781
781.
Purebhattampi pacchā vā, sayamuggahitaṃ pana;
无论食前或食后,若是自己取得者,应用于身体受用,但不允许尝味。
Sarīrabhoge netabbaṃ, sāyituṃ na ca vaṭṭati.
「供身体使用者」,乃用于涂抹身体之意;至于食用,则不得行之。
§782
782.
若比库在食前取得生酥;
Navanītaṃ purebhattaṃ, bhikkhunā gahitaṃ sace;
若比库于食前已取得新鲜奶油,
Tāpetvānupasampanno, deti vaṭṭati sāmisaṃ.
若由他人煎煮后未达上者,施与或接受有脂者,
§783
783.
Sayaṃ tāpeti ce bhikkhu, sattāhampi nirāmisaṃ;
若比库自己煎煮,即使七日无脂者;煎煮生酥之行为,非自煮也。
Tāpanaṃ navanītassa, sāmapāko na hoti so.
加热新鲜奶油之事,并非自炊,故彼不属自煮。
§784
784.
Pacchābhattaṃ gahetvā ce, yena kenaci tāpitaṃ;
若于午后受取后,由任何人所煎煮者;
Vaṭṭateva ca taṃ sappi, sattāhampi nirāmisaṃ.
而彼熟酥亦许可,七日间无肉。
§785
785.
七八五偈。
Khīraṃ dadhiṃ cāpi paṭiggahetvā;
受取乳与酪后,
Sayaṃ purebhattamatho karoti;
自己于食前时作之,
Sappiṃ purebhattakameva tassa;
熟酥作为食前药者,
Nirāmisaṃ vaṭṭati bhikkhuno taṃ.
彼无肉者,对比库许可。
§786
786.
Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ;
午后食后所作者,不许食用;
Savatthukassa sappissa, gahitattāva bhikkhuno.
比库已取得有原因之酥油故。
§787
787.
Sattāhātikkamepissa , na doso koci vijjati;
七日过后亦无任何过失;
‘‘Paṭiggahetvā tānī’’ti, vuttattā hi mahesinā.
因大仙说『受取彼等后』故。
§788
788.
Yathā kappiyasappimhi, nissaggiyamudīritaṃ;
如于如法熟酥中,宣说尼萨耆亚;
Tathākappiyasappimhi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
如是于非法熟酥中,阐明恶作。
§789
789.
Sabbākappiyamaṃsānaṃ , vajjetvā maṃsameva ca;
一切非法肉类中,除肉本身外;
Khīraṃ dadhi ca sappi ca, navanītañca vaṭṭati.
乳、酪、熟酥、生酥皆允许。
§790
790.
‘‘Yesaṃ kappati maṃsañhi, tesaṃ sappī’’ti kiṃ idaṃ?
「对于那些允许肉者,对他们也允许酥油」,这是什么意思?
Paṇītabhojanassāpi, tathā sattāhakālike.
对于精美食物,以及对于七日药,也是如此。
§791
791.
Nissaggiyassa vatthūnaṃ, paricchedaniyāmanaṃ;
尼萨耆亚诸事物的界定与限定,
Na cākappiyamaṃsānaṃ, sappiādi nivāritaṃ.
并未禁止不允许的肉类、酥油等。
§792
792.
Navanītepi sappimhi, gahituggahitādike;
生酥于熟酥中,于取与不取等,
Sabbo vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
一切决断,应以所说之理而知。
§793
793.
Telabhikkhāya bhikkhūnaṃ, paviṭṭhānaṃ upāsakā;
为比库们的油食,近事男们
Telaṃ vā navanītaṃ vā, sappiṃ vā ākiranti hi.
对已入者,确实撒油、或生酥、或熟酥。
§794
794.
Bhattasitthāni vā tattha, taṇḍulā vā bhavanti ce;
若于彼处有饭余或有米粒,与日光热气相杂者,成为七日药。
Ādiccapakkasaṃsaṭṭhaṃ, hoti sattāhakālikaṃ.
与日晒相触合者,则成为七日药。
§795
795.
Tilasāsapatelaṃ vā, madhukeraṇḍatelakaṃ;
胡麻油、芥子油、蜂蜜、蜡油,于食前时受取者,虽与副食主食相杂,亦为非副食主食。
Gahitaṃ tu purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
然而食前所取者,即便是纯素之物,亦同。
§796
796.
Pacchābhattakato uddhaṃ, sāyitabbaṃ nirāmisaṃ;
午后食后所制作者,应饮用者为无肉脂;
Sattāhātikkame tesaṃ, vasā nissaggiyaṃ siyā.
彼等若过七日者,脂即成为尼萨耆亚。
§797
797.
Eraṇḍamadhukaṭṭhīni, sāsapādīni cattanā;
蓖麻、甘草、骨、芥子等,以四种方式
Gahetvā katatelampi, hoti sattāhakālikaṃ.
取而制作之油,亦为七日期限物。
§798
798.
Yāvajīvikavatthuttā, tesaṃ tiṇṇampi bhikkhuno;
因为是尽形寿物的缘故,对于那三位比库而言;
Savatthugahaṇe tassa, kācāpatti na vijjati.
在取有主物时,对于他,没有任何罪。
§799
799.
Attanā yaṃ kataṃ telaṃ, taṃ vaṭṭati nirāmisaṃ;
自己所制作的油,那是允许的,无染着的;
Sattāhātikkamenassa, hoti nissaggiyaṃ pana.
但对于他,若超过七日,则成为尼萨耆亚。
§800
800.
Dukkaṭaṃ sāsapādīnaṃ, telatthāyeva bhikkhunā;
芥子等之油,比库为油之目的而取得后存放者,
Gahetvā ṭhapitānaṃ tu, sattāhātikkame siyā.
若过七日,则为恶作。
§801
801.
Nāḷikerakarañjānaṃ, telaṃ kuruvakassa ca;
椰子油、迦兰阇油、苦楝油、国桑巴咖油、
Nimbakosambakānañca, telaṃ bhallātakassa ca.
以及帕喇达咖油。
§802
802.
Iccevamādikaṃ sabbaṃ, avuttaṃ pāḷiyaṃ pana;
「如是」等一切,于圣典中未说;
Gahetvā nikkhipantassa, dukkaṭaṃ samayaccaye.
取而置放者,时限过后,恶作。
§803
803.
Yāvakālikabhedañca , yāvajīvakameva ca;
时限药之区别,以及尽形寿药;
Viditvā sesametthāpi, sappinā sadiso nayo.
了知此中其余,与酥油相同之规则。
§804
804.
Acchamacchavarāhānaṃ, susukāgadrabhassa ca;
熊、鱼、鳄、猪、驴、骡、驴骡之
Vasānaṃ pana pañcannaṃ, telaṃ pañcavidhaṃ bhave.
脂,以及五种脂之油,有五种。
§805
805.
Sabbameva vasātelaṃ, kappiyākappiyassa ca;
一切脂油,无论净与不净,
Manussānaṃ vasātelaṃ, ṭhapetvā pana vaṭṭati.
除人之脂油外,皆许可。
§806
806.
Vasaṃ paṭiggahetvāna, purebhattaṃ panattanā;
受瓦萨后,于食前时所施设者,
Pakkaṃ vaṭṭati saṃsaṭṭhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ.
已煮者、混合者,乃至七日,无肉者亦允许。
§807
807.
Sace anupasampanno, katvā taṃ deti vaṭṭati;
若未达上者作后施与,允许;
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
有肉者于食前时,其后无肉者。
§808
808.
Paṭiggahetuṃ kātuṃ vā, pacchābhattaṃ na vaṭṭati;
午后不允许接受或制作,
Seso vuttanayeneva, veditabbo vibhāvinā.
其余应以已说之方式,由善解者了知。
§809
809.
Gahitañhi purebhattaṃ, madhuṃ madhukarīkataṃ;
午前所取得的蜜,由蜜蜂所制作者,
Vaṭṭateva purebhattaṃ, sāmisampi nirāmisaṃ.
午前允许,无论有脂或无脂。
§810
810.
Pacchābhattakato uddhaṃ, sattāhampi nirāmisaṃ;
午后食后所作者,七日亦无肉;
Sattāhātikkame doso, vatthūnaṃ gaṇanāvasā.
七日过越时有罪,依诸物之计算。
§811
811.
Ucchumhā pana nibbattaṃ, pakkāpakkaṃ ghanāghanaṃ;
然而从甘蔗所生者,熟与不熟、浓与不浓;
Rasādi pana taṃ sabbaṃ, ‘‘phāṇita’’nti pavuccati.
然而彼之汁等一切,被称为『糖浆』。
§812
812.
Phāṇitaṃ tu purebhattaṃ, gahitaṃ pana vaṭṭati;
糖浆于食前时取得者,允许;
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
有肉类者亦于食前时,其后则无肉类。
§813
813.
Asaṃsaṭṭhena ucchussa, rasena kataphāṇitaṃ;
以未混合之甘蔗汁所制糖浆;
Gahitena purebhattaṃ, tadaheva nirāmisaṃ.
于食前时取得者,当日即为无肉类。
§814
814.
Ucchuṃ paṭiggahetvāna, katepesa nayo mato;
受取甘蔗后,于此所作之规则已说;午后所作者,不应储存。
Pacchābhattakato uddhaṃ, taṃ na vaṭṭati sāyituṃ.
午后所作者,不应储存。
§815
815.
Gahitattā savatthussa, sattāhātikkamepi ca;
因已取得连同根处故,即使过七日,亦无犯;即使于午后所作,亦无犯。
Hoti tassa anāpatti, pacchābhattaṃ katepi ca.
即使于午后所作,亦无犯。
§816
816.
Saṃsaṭṭhañca purebhattaṃ, gahitaṃ tamupāsako;
混合的午前食,近事男已取得;若于当日作后施与,即使有肉亦允许。
Tadahe deti ce katvā, sāmisampi ca vaṭṭati.
混合的午前食,近事男已取得;若于当日作后施与,即使有肉亦允许。
§817
817.
Saṃsaṭṭhena purebhattaṃ, gahitena sayaṃkataṃ;
以混合的午前食,已取得者自己制作;
Pacchābhattaṃ katañcāpi, sattāhampi nirāmisaṃ.
午后所作者,乃至七日亦无肉。
§818
818.
Kataṃ madhukapupphānaṃ, phāṇitaṃ sītavārinā;
用摩度咖花所制成者,以冷水制成的糖浆;与副食一起于食前时,此后则为无副食。
Sāmisampi purebhattaṃ, tato uddhaṃ nirāmisaṃ.
与副食一起于食前时,此后则为无副食。
§819
819.
Sattāhātikkamepissa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
于此若超过七日,恶作已被阐明;投入后所制成的乳,彼为时限药。
Pakkhipitvā kataṃ khīraṃ, hoti taṃ yāvakālikaṃ.
投入后所制成的乳,彼为时限药。
§820
820.
Phalānaṃ pana sabbesaṃ, yāvakālikasaññinaṃ;
然而一切果实,皆被认定为时限药;
Yāvakālikamicceva, phāṇitaṃ paridīpitaṃ.
唯有糖浆,被阐明为时限药。
§821
821.
Pacchābhattampi bhikkhussa, paccaye sati kevalaṃ;
即使在午后,比库若有因缘,完全;
Kālikā pana vaṭṭanti, purebhattaṃ yathāsukhaṃ.
时限药则允许,午前随意。
§822
822.
Labhitvā pana nissaṭṭhaṃ, taṃ tu sattāhakālikaṃ;
得已舍弃之物,彼为七日药;不许涂抹伤口等,亦不许服用。
Aruādīni makkhetuṃ, sāyituṃ vā na vaṭṭati.
涂抹疮伤等处,或食用,皆不得行之。
§823
823.
Aññassa pana bhikkhussa, kāyabhoge ca vaṭṭati;
然于他比库,身用则许可;
Cajitvā nirapekkhova, labhitvā puna sāyituṃ.
舍已无所求,得已再服用。
§824
824.
Anāpatti adhiṭṭheti, vissajjeti vinassati;
无罪于决意、遣与、灭失
Acchinditvā ca vissāsaṃ, gaṇhatummattakādino.
及断信赖后、仅取量者
§825
825.
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
生起等一切、与咖提那衣同被认为
Sadākathinacittena, paṭhameneva satthunā.
以常咖提那衣心、由导师于最初即
Bhesajjasikkhāpadakathā. · 药学处之论
§826
826.
Māso sesoti gimhānaṃ, pariyeseyya sāṭikaṃ;
「月余」者,热季时,应寻求有衬里者;
Addhamāsova sesoti, katvā paridahe budho.
「半月余」者,智者作已应穿用。
§827
827.
Katvā pana satuppādaṃ, vassasāṭikacīvaraṃ;
作已生起后,雨季有衬里衣;
Nipphādentassa bhikkhussa, samaye piṭṭhisammate.
正在完成的比库,于时节、于背面认可时。
§828
828.
Hoti nissaggiyāpatti, ñātakāññātakādino;
对亲属与非亲属等,生起尼萨耆亚罪;
Tesuyeva ca viññattiṃ, katvā nipphādane tathā.
对彼等作求请后,同样于织成时亦然。
§829
829.
Katvā pana satuppādaṃ, samaye kucchisaññite;
然而作了生起后,于称为饥馑之时;
Nipphādentassa bhikkhussa, vatthamaññātakādino.
从非亲属等令织成衣之比库。
§830
830.
Tassādinnakapubbesu , vattabhedena dukkaṭaṃ;
于彼已受用之前诸衣,以衣之差别而有恶作;于彼处作求听时,说为尼萨耆亚。
Karoto tatra viññattiṃ, nissaggiyamudīritaṃ.
于彼处作求听时,说为尼萨耆亚。
§831
831.
Ovassāpeti ce kāyaṃ, naggo satipi cīvare;
若裸身淋湿身体,虽有衣在;
Nhānassa pariyosāne, dukkaṭaṃ vivaṭaṅgaṇe.
于沐浴之终了时,于露地则有恶作。
§832
832.
Ūnake pana māsasmiṃ, atirekoti saññino;
于不足之月中,认为是超过者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此有疑者,亦有恶作之罪。
§833
833.
Acchinnacīvarassāpi, anāpattāpadāsupi;
衣已断坏之比库,于无罪之足处;
Nhānakoṭṭhakavāpīsu, nhāyantassa ca bhikkhuno.
于浴室、池、井中,沐浴之比库。
§834
834.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ , kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
由行动与生起,业与施设所除;身业与语业,三心与三受。
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
身业与语业,三心与三受。
Vassikasāṭikakathā. · 雨浴衣之论
§835
835.
Sāmaṃ tu cīvaraṃ datvā, acchindantassa taṃ puna;
自己施与衣后,对于再次截断它者;若比库有己物想,彼应舍。
Sakasaññāya bhikkhussa, tassa nissaggiyaṃ siyā.
依比库自己的想法,彼应舍出。
§836
836.
Ekāyeva panāpatti, ekamacchindato siyā;
然而,从一物截断者,可能只有一罪;从多物结为一束而截断者,亦复如此。
Bahūni ekabaddhāni, acchindantassa vā tathā.
许多件捆扎在一起者,或如是夺取者。
§837
837.
Visuṃ ṭhitāni ekeka-māharāpayato pana;
然而,从分别放置之诸物,逐一取来者,
Vatthānaṃ gaṇanāyassa, āpattigaṇanā siyā.
其罪数之计算,应依衣物之数量而计算。
§838
838.
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, āharā’’ti ca bhāsato;
若说「凡我所施之一切食物」,
Ekena vacaneneva, honti āpattiyo bahū.
仅以一语,即成众多罪。
§839
839.
Āṇāpeti sace aññaṃ, bhikkhuṃ gaṇhāti cīvaraṃ;
若命令他比库取衣,
Bahūni gaṇhatāṇatto, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
虽取众多,因命令为一,故成一巴吉帝亚。
§840
840.
‘‘Mayā dinnāni sabbāni, gaṇhā’’ti vadato pana;
「凡我所给予之物,皆取之」,如是说者,
Ekāyassa ca vācāya, honti āpattiyo bahū.
以一句语,即有众多罪生。
§841
841.
‘‘Saṅghāṭimuttarāsaṅgaṃ, gaṇha gaṇhā’’ti bhāsato;
「取桑喀帝与上衣,取之、取之」,如是说者,
Hoti vācāya vācāya, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
每一语、每一语,命令者有恶作罪。
§842
842.
Vikappanupagaṃ kiñci, ṭhapetvā pacchimaṃ paraṃ;
除了最后的边缘之外,任何不属于分别的部分,若令人剪断其他资具,为恶作。
Aññaṃ pana parikkhāraṃ, chindāpentassa dukkaṭaṃ.
另外,若令人剪断其他资具,为恶作。
§843
843.
Ṭhapetvā upasampannaṃ, aññesaṃ cīvarādikaṃ;
除了达上者之外,对于其他人的衣等,即使不剪断,对比库而言,也有恶作罪。
Acchindatopi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
即使不剪断,对比库而言,也有恶作罪。
§844
844.
Evaṃ anupasampanne, upasampannasaññino;
如是于未达上者,有达上想者;
Tattha vematikassāpi, acchindantassa dukkaṭaṃ.
于彼有疑者,亦截断者,恶作。
§845
845.
So vā deti sace tuṭṭho, duṭṭho vissāsameva vā;
彼若喜而给与,或嗔而给与,或信赖而给与;
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino.
受取者亦无犯,如是疯狂者等。
§846
846.
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
生起等诸法,与不与取同;唯此处受异,彼为苦受也。
Aññatra vedanāyettha, hoti sā dukkhavedanā.
除受之外,此处有苦受生起。
Cīvaracchindanakathā. · 衣截断之论
§847
847.
Viññāpetvā sace suttaṃ, chabbidhaṃ sānulomikaṃ;
若令知后织,六种及随顺;
Cīvaraṃ tantavāyehi, vāyāpeti na vaṭṭati.
令织工织衣,不应如是为。
§848
848.
Sāmaṃ viññāpitaṃ suttaṃ, akappiyamudīritaṃ;
自己令知之经,宣说为不净;
Tantavāyopi viññatto, tathā aññātakādiko.
织工亦令知,以及非亲戚等。
§849
849.
Viññattatantavāyena, suttenākappiyena ca;
由令知之织工,以及不净之经;
Cīvaraṃ vāyāpentassa, nissaggiyamudīritaṃ.
令织衣者,宣说为尼萨耆亚。
§850
850.
Vidatthimatte dīghena, hatthamatte tirīyato;
长一维达他,横一手宽,
Vīte nissaggiyaṃ vuttaṃ, phalake phalakepi ca.
超过则说尼萨耆亚,于板及每一板。
§851
851.
Teneva kappiyaṃ suttaṃ, vāyāpentassa dukkaṭaṃ;
以彼如法线,令织者恶作;
Tatheva tantavāyena, kappiyena akappiyaṃ.
同样织工以如法令不如法。
§852
852.
Ekantarikato vāpi, dīghato vā tirīyato;
或从一端至另一端,或从长边,或从横边;
Kappiyākappiyeheva, vīte suttehi dukkaṭaṃ.
以如法与不如法之线超过者,恶作。
§853
853.
Kappiyākappiyeheva, tantavāyehi ve kate;
以如法与不如法之织工所作;
Kappiyākappiyaṃ suttaṃ, missetvā tassa dukkaṭaṃ.
混合如法与不如法之线者,彼恶作。
§854
854.
Sace akappiyaṃ suttaṃ, vāreneva vinanti te;
若不如法之线,彼等仅以阻止而请求;
Dassetvāva paricchedaṃ, akappiyavite pana.
然而,于不如法之织成者,示以界限。
§855
855.
Pācittiyaṃ pamāṇasmiṃ, tadūne dukkaṭaṃ siyā;
于量上为巴吉帝亚,于彼不足者应为恶作;
Itarena vite vatthe, ubhayattheva dukkaṭaṃ.
于以其他织成之衣,于两者皆为恶作。
§856
856.
Dvepi vemaṃ gahetvā vā, ekato vā vinanti ce;
若二人取织机,或一起织,
Phalake phalake tassa, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
每一板每一板,彼之恶作已被阐明。
§857
857.
Eteneva upāyena, bhede sabbattha sādhukaṃ;
以此同样方法,于破坏一切处善巧地,
Āpattibhedo viññeyyo, viññunā vinayaññunā.
罪之分别应被了知,由通达律之智者。
§858
858.
Kappiyo tantavāyopi, sace suttampi kappiyaṃ;
若织工是如法者,线亦如法,令彼织衣,已宣说无罪。
Cīvaraṃ vāyāpentassa, anāpatti pakāsitā.
令人织造衣者,已说明无犯。
§859
859.
Anāpatti parissāve, āyoge aṃsabaddhake;
于包裹、轭具、肩带,无罪。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
从起立等一切,被认为与行走相同。
Suttaviññattikathā. · 线告白之论
§860
860.
Appavāritañātīnaṃ, tantavāye samecca ce;
若比库与未受邀请之亲属,共同商议织布者,犯不应为。
Vikappaṃ cīvare bhikkhu, āpajjati na vaṭṭati.
比库于衣上作变异,犯罪,不应为。
§861
861.
Dīghāyatappitatthāya, suttavaḍḍhanake kate;
若为长广之目的,于线增长上作者,
Bhikkhu nissaggiyāpattiṃ, āpajjati na saṃsayo.
比库犯尼萨耆亚罪,无疑。
§862
862.
Bhikkhuno ñātakādīnaṃ, tantavāyesu attano;
比库之亲族等,于织工等自己;
Dhanenaññassa catthāya, anāpattiṃ viniddise.
以财为他人之利,我将阐明无犯。
§863
863.
Vāyāpentassa appagghaṃ, mahagghaṃ kattukāmino;
令织者织低价物,欲作高价物者;
Tathā ummattakādīnaṃ, sesaṃ vuttamanantare.
如是疯狂者等,其余已于中间说。
Pesakārakathā. · 织工事论。
§864
864.
Vassaṃvuṭṭhe yamuddissa, bhikkhū dīyati cīvaraṃ;
瓦萨已住竟,为彼而施与,比库等衣者;自恣前之时,彼成各别衣。
Pavāraṇāya pubbeva, taṃ hotaccekacīvaraṃ.
在邀请之前,彼即成为非时衣。
§865
865.
Pure pavāraṇāyeva, bhājetvā yadi gayhati;
自恣前若先,分配而取者;不应作瓦萨断,若作僧伽物。
Vassacchedo na kātabbo, saṅghikaṃ taṃ karoti ce.
不应截断瓦萨,若将其作为僧团共有之物。
§866
866.
Anāpatti adhiṭṭheti, antosamayameva taṃ;
无罪者决意,于期限内即彼;
Vissajjeti vikappeti, vinassati ca ḍayhati.
舍弃、分配,或毁坏、烧失。
§867
867.
Tassaccāyikavatthassa, kathine tu anatthate;
彼急需衣之,咖提那衣未展时;
Parihārekamāsova, dasāhaparamo mato.
守护期唯一月,十日为最上限。
§868
868.
Atthate kathine tassa, pañca māsā pakāsitā;
咖提那衣展开时,五个月已被宣说;
Parihāro munindena, dasāhaparamā pana.
但由牟尼主所说的舍弃,最多十日。
§869
869.
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
生起等一切,被认为与咖提那衣相同;
Paṭhamenākriyācittaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
以第一种为无作心,三心与三受。
Accekacīvarakathā. · 急施衣事论。
§870
870.
Vasitvā pana ce bhikkhu, pubbakattikapuṇṇamaṃ;
比库若已住满,前作衣满月;
Ṭhapetvā cīvaraṃ gāme, paccaye sati tādise.
留衣于村中,若有如是缘。
§871
871.
Chārattaparamaṃ tena, vasitabbaṃ vinā tato;
最多六夜,彼应住,离彼衣;
Uttariṃ vasato doso, vinā saṅghassa sammutiṃ.
过此而住者有罪,除僧团许可。
§872
872.
Kattikeyeva māsasmiṃ, paṭhamāya pavārito;
于咖提咖月,以初受邀请;
Pacchimena pamāṇena, yutte sāsaṅkasammate.
以后之量度,相应有疑虑者。
§873
873.
Senāsane vasantova, ṭhapetuṃ ekacīvaraṃ;
住于住所者,置一衣;
Caturaṅgasamāyoge, labhatīti pakāsito.
四支具足时,得之已宣说。
§874
874.
Yaṃ gāmaṃ gocaraṃ katvā, bhikkhu āraññake vase;
比库以某村为行乞处,住于阿兰若;在彼村停留一月,是允许的。
Tasmiṃ gāme ṭhapetuṃ taṃ, māsamekaṃ tu vaṭṭati.
在彼村停留一月,是允许的。
§875
875.
Aññattheva vasantassa, chārattaparamaṃ mataṃ;
若住于他处,最多六夜,是所认许的;
Ayamassa adhippāyo, paṭicchanno pakāsito.
此即其隐覆而显示的意趣。
§876
876.
Senāsanamathāgantvā, sattamaṃ aruṇaṃ pana;
前往住处后,第七次黎明时,
Uṭṭhāpetuṃ vidūrattā, asakkontassa bhikkhuno.
因距离遥远而无法起身前往的比库。
§877
877.
Gāmasīmampi vā gantvā, vasitvā yattha katthaci;
或者前往村界,住在任何地方,
Cīvarassa pavattiṃ so, ñatvā gacchati vaṭṭati.
他知道衣的分配后前往,是允许的。
§878
878.
Evañcāpi asakkonto, ñatvā tattheva paṇḍito;
即使如此而不能者,智者知已于彼处;
Khippaṃ paccuddhare ṭhāne, atireke hi tiṭṭhati.
应速于适当处舍弃,因于超过时而住故。
§879
879.
Vissajjeti anāpatti, vinassati ca ḍayhati;
舍弃则无罪,或灭失或烧毁;
Acchindane ca vissāse, bhikkhusammutiyāpi vā.
或于不可截断处、或于信赖处、或依比库认可。
§880
880.
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
生起等一切,被认为与咖提那衣相同;由第二者,由牟尼主,因此被认为有疑虑。
Dutiyena, munindena, tena sāsaṅkasammate.
由第二位牟尼之主,于被认为有嫌疑者面前。
Sāsaṅkakathā. · 有疑惧处事论。
§881
881.
Jānaṃ pariṇataṃ lābhaṃ, bhikkhusaṅghassa yo pana;
然而,若知道已回向给比库僧团的利养,却将其回向给自己,则应为尼萨耆亚。
Attano pariṇāmeyya, tassa nissaggiyaṃ siyā.
若转赠给自己,则对他而言构成尼萨耆亚。
§882
882.
Sace ‘‘aññassa dehī’’ti, pariṇāmeti bhikkhuno;
若言「施与他人」,而转让于比库;纯净物以清净心,宣说为巴吉帝亚。
Suddhikaṃ suddhacittena, pācittiyamudīritaṃ.
以清净之心所作的单纯清净之事,被宣说为巴吉帝亚。
§883
883.
Cīvaraṃ vā parasseka-mekaṃ vā pana attano;
衣或属他人之一件,或属自己之一件;若一同转让,则有二巴吉帝亚。
Pariṇāmeyya ce saddhiṃ, dve pācittiyo siyuṃ.
若连同他人一同转赠,则应得两条巴吉帝亚。
§884
884.
Saṅghassa pana yaṃ dinnaṃ, taṃ gahetuṃ na vaṭṭati;
然而,凡已施与僧团者,不得取之;
Saṅghasseva padātabbo, adentassa parājayo.
应施与僧团,不施者犯巴拉基咖。
§885
885.
Cetiyassa ca saṅghassa, puggalassapi vā pana;
若将塔物、僧团物,或个人物,
Aññassa poṇamaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
转施他人,犯恶作。
§886
886.
Yo panantamaso bhikkhu, sunakhassapi oṇataṃ;
若比库,乃至对狗之负债;
Sunakhassa panaññassa, pariṇāmeyya dukkaṭaṃ.
若转让给另一狗,恶作。
§887
887.
Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ;
此为三起源,业、想、解脱;
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
身业与语业,三心及三受。
Pariṇatakathā. · 已指定物事论。
Pattavaggo tatiyo. · 钵品第三。
§888
888.
八百八十八。
Tenekavatthuggataraṅgamālaṃ;
此一事中所生波浪之环,
Sīlantamāpattivipattigāhaṃ;
戒清净者以罪堕为深渊,
Taranti paññattimahāsamuddaṃ;
渡越制定之大海,
Vinicchayaṃ ye panimaṃ taranti.
彼等渡越此决择者。
Iti vinayavinicchaye nissaggiyakathā niṭṭhitā. · 如是,《律裁断》中尼萨耆亚论已结束。
Pācittiyakathā
巴吉帝亚之论说
§889
889.
Sampajānamusāvāde , pācittiyamudīritaṃ;
正知妄语,宣说为巴吉帝亚;
Davā ravā bhaṇantassa, na dosummattakādino.
戏笑说者、急速说者、独自说者,无罪,乃至醉者等。
§890
890.
Aññatthāpattiyo pañca, musāvādassa kāraṇā;
妄语之因,有五种罪,
Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānatulyakā.
从生起等一切,与不与取相同。
Sampajānamusāvādakathā. · 正知妄语论
§891
891.
Jātiādīsu vuttesu, dasasvakkosavatthusu;
于生等所说之十种诽谤事中,
Bhūtena vā abhūtena, yena kenaci vatthunā.
以真实或不真实,以任何事由,
§892
892.
Yāya kāyaci bhāsāya, hatthamuddāya vā pana;
以任何语言,或以手势,
Pārājikamanāpannaṃ, bhikkhumāpannameva vā.
使未犯巴拉基咖之比库成为已犯者。
§893
893.
Aññatraññāpadesena, omasantassa bhikkhuno;
以『其他』之语,触恼比库者;
Tattha pācittiyāpatti, sambuddhena pakāsitā.
于此有巴吉帝亚罪,正自觉者已宣说。
§894
894.
Tehevaññāpadesena , pāḷimuttapadehipi;
以彼等『其他』之语,及脱离巴利之词;
Sabbatthānupasampannaṃ, akkosantassa dukkaṭaṃ.
于一切处辱骂未达上者,有恶作罪。
§895
895.
Anakkositukāmassa, kevalaṃ davakamyatā;
对于不欲辱骂者,仅是戏笑之欲;然而若于一切处说,则发起恶说。
Vadato pana sabbattha, dubbhāsitamudīritaṃ.
然而凡言说之处,皆被宣说为恶说。
§896
896.
此中,比库尼于已入、未达上之处,以无犯为先,教诫利益与法。
Paviṭṭhānupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī;
于此,比库尼在已受具足戒者所入之处,
Anāpatti purakkhatvā, atthadhammānusāsaniṃ.
以无犯为前提,教导义理与法。
§897
897.
Vadato pana bhikkhussa, samuṭṭhānādayo nayā;
对于说话的比库,起源等诸法则;已说为无间相等,此处受为苦受。
Anantarasamā vuttā, dukkhā hotettha vedanā.
所说之受与无间等同,于此苦受即是。
Omasavādakathā. · 触碰语论
§898
898.
Āpatti bhikkhupesuññe, duvidhākārato siyā;
对比库离间语的罪,应有二种行相:为自己所喜爱者,或为破坏他人者。
Attano piyakāmassa, parabhedatthinopi vā.
为自己所爱乐者,或亦为欲令他分裂者。
§899
899.
Akkosantassa pariyāya-pāḷimuttanayehi ca;
辱骂者以方便、句、脱离之法;
Vacanassupasaṃhāre, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于语之结束时,有恶作罪。
§900
900.
Tathā anupasampanna-akkosaṃ haratopi ca;
同样,对未达上者之辱骂亦取;
Ṭhitā anupasampanna-ṭṭhāne idha ca bhikkhunī.
此中比库尼立于未达上者之处。
§901
901.
Na ceva piyakāmassa, na ca bhedatthinopi vā;
非为爱乐欲者,亦非为破坏欲者;为呵责诸恶故,而说之比库。
Pāpānaṃ garahatthāya, vadantassa ca bhikkhuno.
以及说话之比库,为呵责诸恶之故。
§902
902.
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpattīti dīpitā;
如是已显示:疯狂者等,无犯。
Samuṭṭhānādayo sabbe, adinnādānasādisā.
起源等一切,与不与取相同。
Pesuññakathā. · 离间语论
§903
903.
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, aññena piṭakattayaṃ;
除比库尼与比库外,若与其他任何人一同诵法三藏者,彼有巴吉帝亚。
Dhammaṃ saha bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
与彼一同诵法者,应有巴吉帝亚。
§904
904.
Rājovādādayo vuttā, mahāpaccariyādisu;
于大品等中已说王教诫等,于未登坛者合诵,确实是生罪之因。
Anāruḷhesu saṅgītiṃ, āpattijanakāti hi.
于未登坛者合诵,确实是生罪之因。
§905
905.
Dukkaṭaṃ hoti bhikkhusmiṃ, tathā bhikkhuniyāpi ca;
对比库有恶作,对比库尼亦如是;对未达上者有比库想者,或对有疑者。
Bhikkhussānupasampanna-saññino vimatissa vā.
对于比库,作未受具足戒者想,或心存疑惑者。
§906
906.
凡一起令诵者,或作诵习者;凡令诵诵熟之经典者,或令中断者。
Ekato uddisāpeti, sajjhāyaṃ vā karoti yo;
令他人一同诵出〔经文〕,或自行诵读者;
Bhaṇantaṃ paguṇaṃ ganthaṃ, opāteti ca yo pana.
又令正在诵念、已熟习文句者落入〔错误〕者。
§907
907.
Tassa cānupasampanna-santike gaṇhatopi ca;
于彼未达上者处受取亦然;诵习则无罪,与彼一同诵说时。
Uddesaṃ tu anāpatti, bhaṇane tena ekato.
然而,〔仅〕诵出〔经文〕则无犯,因与彼共同诵念故。
§908
908.
Vācato ca samuṭṭhāti, vācācittadvayāpi ca;
从语生起,亦从语与心二者生起;此生起已说,名为句清净法。
Samuṭṭhānamidaṃ vuttaṃ, padasodhammasaññitaṃ.
此〔罪〕之生起,已说为以逐字〔诵读〕而作法想者。
Padasodhammakathā. · 逐句法论
§909
909.
Sabbacchannaparicchanne, nipajjeyya sace pana;
若于一切覆盖之处卧,或于
Yebhuyyena paricchanne, channe senāsanepi vā.
大部分覆盖之处、有覆盖之住所卧。
§910
910.
Tissannaṃ pana rattīnaṃ, uddhaṃ yo pana rattiyaṃ;
于三夜之上,若于夜间
Ṭhapetvā bhikkhuṃ aññena, tassa pācittiyaṃ siyā.
除比库外,与他人同宿,则为巴吉帝亚。
§911
911.
Vatthuṃ yaṃ pana niddiṭṭhaṃ, methunassa pahonakaṃ;
凡所说之处,适于行淫者;即使与畜生道者,亦至生起后代。
Āpatyantamaso tena, tiracchānagatenapi.
至少以彼,即使与畜生道者行,亦至生起后代。
§912
912.
Nipanne upasampanne, itaro ce nipajjati;
若已达上者卧,另一方若卧;或于另一方卧时,若比库卧。
Itarasmiṃ nipanne vā, sace bhikkhu nipajjati.
于另一方卧时,若比库卧。
§913
913.
Ubhinnaṃ uṭṭhahitvā vā, nipajjanapayogato;
由于二者起立或卧下之行为,或由于计算未达上者之罪,亦可能有罪。
Āpattānupasampanna-gaṇanāyapi vā siyā.
亦或可依〔与〕未达上者共〔诵〕之数〔而判罪〕。
§914
914.
Sace pidhāya vā gabbhaṃ, nipajjatipidhāya vā;
若遮覆子宫而卧,或遮覆而卧,
Āpattatthaṅgate sūriye, catutthadivase siyā.
当太阳落下时罪成,于第四日可能有罪。
§915
915.
Diyaḍḍhahatthubbedhena , pākāracayanādinā;
以一肘半高之围墙、围栅等围绕者,
Parikkhittampi taṃ sabbaṃ, parikkhittanti vuccati.
即使被围绕,一切皆称为「被围绕」。
§916
916.
Bhikkhussantamaso dussa-kuṭiyaṃ vasatopi ca;
比库即使住在布小屋中,
Sahaseyyāya āpatti, hotīti paridīpito.
因共宿亦有罪,如是已阐明。
§917
917.
Sabbacchannaparicchanna-yebhuyyādippabhedato;
由全覆、围绕、多数等差别,善慧者应见此处有七巴吉帝亚。
Satta pācittiyānettha, daṭṭhabbāni subuddhinā.
明慧者于此应见有七条巴吉帝亚〔戒〕。
§918
918.
Aḍḍhacchannaparicchanne, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ;
于半覆围绕中,恶作已被阐明;由全小围绕、覆等亦有五种。
Sabbacūḷaparicchanna-channādīhipi pañcadhā.
以一切小覆、车匿等,亦为五种。
§919
919.
Anāpatti dirattaṃ vā, tirattaṃ vasato saha;
无犯者,二夜或三夜与共住;于第三夜之黎明前。
Aruṇassa pureyeva, tatiyāya ca rattiyā.
在黎明之前,以及夜之第三时。
§920
920.
Nikkhamitvā vasantassa, puna saddhiñca bhikkhuno;
出去后住者,再与比库共;
Tathā sabbaparicchanna-sabbacchannādikepi ca.
如是于一切遮覆、一切覆盖等亦然。
§921
921.
Evaṃ anupasampanne, nipannepi nisīdato;
如是对未达上者,即使卧者对坐者;
Sesā eḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
其余以羊毛量,从起身等相同。
Sahaseyyakathā. · 同宿论
§922
922.
Sace tadahujātāya, api yo mānusitthiyā;
若对当日生起的,即使以人女性,
Sahaseyyaṃ pakappeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
若准备共卧,彼应有巴吉帝亚。
§923
923.
Dissamānakarūpāya, yakkhiyā petiyā saha;
若于夜间与可见形色之亚卡女、饿鬼女一同卧,或与天女、般哒咖一同卧,
Rattiyaṃ yo nipajjeyya, deviyā paṇḍakena vā.
夜间凡与天女、般哒咖共寝者。
§924
924.
Methunavatthubhūtāya, tiracchānagatitthiyā;
于作为交媾处所之畜生道女、外道女,
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对此诸处所之计算,有恶作罪。
§925
925.
Idhekadivaseneva , āpatti paridīpitā;
在此,仅以一日,罪已显示;
Seso anantare vutta-sadisova vinicchayo.
其余决断,如前所说,相似无异。
Dutiyasahaseyyakathā. · 第二同宿论
§926
926.
Uddhaṃ chappañcavācāhi, viññuṃ purisaviggahaṃ;
超过六次或五次语,对具慧者、男子身形,
Vinā dhammaṃ bhaṇantassa, hoti pācitti itthiyā.
除说法外,对女人而言,成巴吉帝亚。
§927
927.
Gāthāpādo panekova, ekavācāti saññito;
偈足虽为一,却被称为一句;已说足之清净法,或法义之说明。
Padasodhammaṃ niddiṭṭhaṃ, dhammamaṭṭhakathampi vā.
对于足之清净法,或对于法义之说明。
§928
928.
Channaṃ upari vācānaṃ, padādīnaṃ vasā pana;
六句以上之句、足等,依其权力;
Desentassa siyāpatti, padādigaṇanāya ca.
对于说者,因足等之计算,应有罪。
§929
929.
Nimminitvā ṭhitenāpi, saddhiṃ purisaviggahaṃ;
即使与化作人形者一同站立,或与亚卡、饿鬼、畜生道者一同站立,
Yakkhenapi ca petena, tiracchānagatenapi.
乃至与亚卡、饿鬼,及畜生道众生。
§930
930.
Ṭhitassa mātugāmassa, dhammaṃ yo pana bhāsati;
若对站立的女人说法,
Channaṃ upari vācānaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
超过六句,则犯巴吉帝亚。
§931
931.
Purise itthisaññissa, vimatissa ca paṇḍake;
对男子有女想者,以及对疑者与般哒咖,
Uttari chahi vācāhi, vadato hoti dukkaṭaṃ.
以超过六句之语言说者,有恶作。
§932
932.
Itthirūpaṃ gahetvāna, ṭhitānaṃ bhāsatopi ca;
对取女身而住立者,以及对说话者,
Dukkaṭaṃ yakkhipetīnaṃ, tiracchānagatitthiyā.
对亚卡、饿鬼、畜生趣、外道女,有恶作。
§933
933.
Purise sati viññusmiṃ, sayaṃ uṭṭhāya vā puna;
当有智男子在时,自己起立或复次,
Desentassa nisīditvā, mātugāmassa vā tathā.
坐而为彼说法者,对妇女亦如是。
§934
934.
Aññissā puna aññissā, itthiyā bhaṇatopi ca;
复次对另一女人,对另一女人说者,
Chahi pañcahi vācāhi, anāpatti pakāsitā.
以六句或五句语,无犯已被宣说。
§935
935.
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo matā;
词句清净与等同,生起等被认为;此即是差别,此则是作与不作。
Ayameva visesoti, kriyākriyamidaṃ pana.
此即为其差别;而此作与非作——
Dhammadesanākathā. · 说法之论。
§936
936.
Mahaggataṃ paṇītaṃ vā, ārocentassa bhikkhuno;
对于向他人宣说广大或殊胜的比库,
Ṭhapetvā bhikkhuniṃ bhikkhuṃ, bhūte pācittiyaṃ siyā.
除了比库尼与比库之外,若向其他有情宣说,应为巴吉帝亚。
§937
937.
No ce jānāti so vuttaṃ, ārocentassa bhikkhuno;
若彼不知所说者,向彼比库告知时;
Pariyāyavacane cassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以方便语说彼时,有恶作罪。
§938
938.
Anāpatti tathārūpe, kāraṇe sati bhāsato;
有如是因缘时说,无罪;
Sabbassapi ca sīlādiṃ, vadato ādikammino.
对一切说戒等时,及初业者亦无罪。
§939
939.
Ummattakapadaṃ ettha, na vuttaṃ tadasambhavā;
此处未说癫狂句,因彼不可能故;名为鬼神附身,此被认为是生起。
Bhūtārocanakaṃ nāma, samuṭṭhānamidaṃ mataṃ.
名为向鬼神表白,此乃其所认定之生起因缘。
§940
940.
Kāyato vācato kāya-vācato ca tidhā siyā;
从身、从语、从身语,三种可能;仅由善与无记,二心与二受。
Kusalābyākateheva, dvicittañca dvivedanaṃ.
以善与无记为基础,有两种心与两种受。
Bhūtārocanakathā. · 告实之论。
§941
941.
Āpattiṃ pana duṭṭhullaṃ, ārocentassa bhikkhuno;
对于告知罪过的比库,若罪过是粗重的;
Āpattānupasampanne, ṭhapetvā bhikkhusammutiṃ.
对于未达上者的罪过,除了僧团的同意。
§942
942.
Saṅghādisesamāpanno, mocetvā asuciṃ ayaṃ;
犯桑喀地谢萨者,除了不净,此
Ghaṭetvā vatthunāpattiṃ, vadantasseva vajjatā.
结合事与罪过,正在说时即有过失。
§943
943.
Idha saṅghādisesāva, duṭṭhullāpattiyo matā;
此中桑喀地谢萨,被认为是粗重罪;因此对清净者说粗重,触犯巴吉帝亚。
Tasmā suddhassa duṭṭhullaṃ, vadaṃ pācittiyaṃ phuse.
此中桑喀地谢萨,被认为是粗重罪;因此对清净者说粗重,触犯巴吉帝亚。
§944
944.
Aduṭṭhullāya duṭṭhulla-saññino vimatissa vā;
对非粗重有粗重想者,或对有疑者;或者罪为桑喀地谢萨,告知者恶作。
Āpattiyopi vā sesā, ārocentassa dukkaṭaṃ.
对非粗重有粗重想者,或对有疑者;或者罪为桑喀地谢萨,告知者恶作。
§945
945.
Tathā anupasampanne, duṭṭhullaṃ pañcadhā mataṃ;
对于未达上者,粗重有五种;非行粗重,不应告知。
Ajjhācāramaduṭṭhullaṃ, ārocetuṃ na vaṭṭati.
对于未达上者,粗重有五种;非行粗重,不应告知。
§946
946.
Vatthuṃ vā pana āpattiṃ, ārocentassa kevalaṃ;
若仅告知事或罪,应知为无罪;
Anāpattīti ñātabbaṃ, bhikkhusammutiyā tathā.
依比库认可,亦复如是。
§947
947.
Evamummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādayo nayā;
如是疯狂等之生起等诸法,与不与取相同,受为苦受。
Adinnādānatulyāva, vedanā dukkhavedanā.
受与不与取相当,即是苦受。
Duṭṭhullārocanakathā. · 告粗恶之论。
§948
948.
Khaṇeyya vā khaṇāpeyya, pathaviṃ yo akappiyaṃ;
若掘或令掘不如法之地,
Bhedāpeyya ca bhindeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
或破坏或令破坏者,应为巴吉帝亚。
§949
949.
Sayameva khaṇantassa, pathaviṃ pana bhikkhuno;
比库自己掘地时,每一击打,
Pahārasmiṃ pahārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
皆犯巴吉帝亚。
§950
950.
Āṇāpentassa ekāva, divasaṃ khaṇatopi ca;
教令掘者,一日内掘,仅一罪;
Punappunāṇāpentassa, vācato vācato siyā.
若反复教令,则每次教令各犯一罪。
§951
951.
‘‘Khaṇa pokkharaṇiṃ vāpiṃ, āvāṭaṃ khaṇa kūpakaṃ’’;
「挖池塘、挖水池、挖水井、挖小井」
Iccevaṃ tu vadantassa, koci doso na vijjati.
如是说者,不见有任何过失。
§952
952.
‘‘Imaṃ khaṇa ca okāsaṃ, idha pokkharaṇiṃ khaṇa;
「在此挖此处、在此挖池塘、在此处挖」
Imasmiṃ khaṇa okāse’’, vattumevaṃ na vaṭṭati.
如是说则不适当。
§953
953.
‘‘Kandaṃ khaṇa kurundaṃ vā, thūṇaṃ khaṇa ca khāṇukaṃ;
「掘块根、掘库伦德、掘柱、掘树桩、掘根、掘棕榈」,如是说者,允许。
Mūlaṃ khaṇa ca tālaṃ vā’’, evaṃ vadati vaṭṭati.
『挖其根,或如砍棕榈树』,如此说者,乃为应理。
§954
954.
‘‘Imaṃ mūlaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ tālaṃ imaṃ naḷaṃ;
「掘此根、掘此蔓、掘此棕榈、掘此芦苇」,
Khaṇā’’ti niyametvāna, vattuṃ pana na vaṭṭati.
如是限定而说者,则不允许。
§955
955.
Ussiñcituṃ sace sakkā, ghaṭehi tanukaddamo;
若能撒出,细泥应以瓶撒出;比库应除去,厚泥则不允许。
Bhikkhunā apanetabbo, bahalaṃ na ca vaṭṭati.
比库应除去,厚泥则不允许。
§956
956.
Bhijjitvā nadiyādīnaṃ, patitaṃ toyasantike;
河流等崩裂后,落于水边;
Taṭaṃ vaṭṭhaṃ vikopetuṃ, cātumāsampi vaṭṭati.
岸边的布可以移动,乃至四个月也允许。
§957
957.
Sace patati toyasmiṃ, deve vuṭṭhepi vaṭṭati;
若落于水中,即使天已雨,亦许;
Cātumāsamatikkante, toye devo hi vassati.
四月过后,天于水中降雨。
§958
958.
Pāsāṇapiṭṭhiyaṃ soṇḍiṃ, khaṇanti yadi tattha tu;
若于石板上挖掘坑穴,
Rajaṃ patati ce pubbaṃ, pacchā devobhivassati.
若尘先落,后天将降雨。
§959
959.
Sodhetuṃ bhindituṃ anto-cātumāsaṃ tu vaṭṭati;
为清洁、为破坏,四个月内是允许的;超过四个月后,不允许破坏。
Cātumāsakato uddhaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati.
超过四个月之后,不得加以破坏。
§960
960.
Vārinā paṭhamaṃ puṇṇe, pacchā patati ce rajaṃ;
若先以水充满,后尘土落下;允许破坏彼,因天人降雨于水中。
Taṃ vaṭṭati vikopetuṃ, toye devo hi vassati.
彼则得以破坏,因天神降雨于水中。
§961
961.
Allīyati phusāyante, piṭṭhipāsāṇake rajaṃ;
尘垢附着于背靠石时,
Cātumāsaccaye tampi, vikopetuṃ na vaṭṭati.
即使四月期过后,亦不应破坏彼。
§962
962.
Sace akatapabbhāre, vammiko pana uṭṭhito;
若于未作石阶处,蚁塔生起者,
Yathāsukhaṃ vikopeyya, cātumāsaccayepi ca.
即使四月期过后,亦可随意破坏。
§963
963.
Abbhokāse sace vaṭṭho, cātumāsaṃ tu vaṭṭati;
若衣在露地,四个月为适当;在树上、白蚁堆等处,于泥土中亦同此规则。
Rukkhe upacikādīnaṃ, mattikāyapi so nayo.
树上有蚁冢等,以泥土亦同此理。
§964
964.
Mūsikukkara gokaṇṭa-gaṇḍuppādamalesupi;
于鼠洞、猪窝、牛棚、疮疱、污垢等处;
Ayameva nayo vutto, asambaddhesu bhūmiyā.
此同一规则已说,于不连接地面之处。
§965
965.
Teheva sadisā honti, kasinaṅgalamattikā;
与彼等相似者,遍处之犁土,未断地之连系,彼应为生地。
Acchinnā bhūmisambandhā, sā jātapathavī siyā.
『未被切断而与地相连者,即为所生之土地。』
§966
966.
Senāsanampi acchannaṃ, vinaṭṭhachadanampi vā;
住所亦有覆盖者,或已坏失屋顶者,
Cātumāsakato uddhaṃ, ovaṭṭhaṃ na vikopaye.
自四个月以上,不应破坏覆盖物。
§967
967.
Tato ‘‘gopānasiṃ bhittiṃ, thambhaṃ vā padarattharaṃ;
其后,以『我将抓取窗台墙、柱或地板』之想而抓取,是允许的。
Gaṇhissāmī’’ti saññāya, gahetuṃ pana vaṭṭati.
但若抓取时,砖块等物若掉落泥土,
§968
968.
Gaṇhantassiṭṭhakādīni, sace patati mattikā;
则无罪;若抓取泥土,则有罪。
Anāpatti siyāpatti, mattikaṃ yadi gaṇhati.
『若取黏土,则无犯而有犯。』
§969
969.
Atinto mattikāpuñjo, antogehe sace siyā;
若屋内有未烧制的泥土堆,且未被覆盖,则对比库们始终是允许的。
Anovaṭṭho ca bhikkhūnaṃ, sabbadā hoti kappiyo.
且未被覆盖,则对比库们始终是允许的。
§970
970.
Vuṭṭhe puna ca gehasmiṃ, gehaṃ chādenti taṃ sace;
若雨季已过,在屋中,若他们覆盖那屋,
Cātumāsaccaye sabbo, tinto hoti akappiyo.
四个月过后,一切未烧制的泥土即成为不允许的。
§971
971.
Yattakaṃ tattha tintaṃ tu, tattakaṃ hotyakappiyaṃ;
于彼处凡已湿润者,其量即为不净;
Atintaṃ tattha yaṃ yaṃ tu, taṃ taṃ hoti hi kappiyaṃ.
于彼处凡未湿润者,彼彼即为净。
§972
972.
Temito vārinā so ce, ekābaddhova bhūmiyā;
若彼以水湿润,与地一体结合;
Pathavī ceva sā jātā, na vaṭṭati tato paraṃ.
彼地即已成就,自此以后不适用。
§973
973.
Abbhokāse ca pākāro, ovaṭṭho mattikāmayo;
露地中之围墙、覆盖物、泥土所成者,
Cātumāsaccaye ‘‘jātā, pathavī’’ti pavuccati.
经四月后生起者,称为『地』。
§974
974.
Tattha laggaṃ rajaṃ saṇhaṃ, aghaṃsantova mattaso;
于其上附着之尘土,细微者,不以力摩擦,
Chupitvā allahatthena, sace gaṇhāti vaṭṭati.
以湿手触之,若取得,则允许。
§975
975.
Sace iṭṭhakapākāro, yebhuyyakathale pana;
若砖烧者,然于多数场合;彼立于处故,应随意移动。
Ṭhāne tiṭṭhati so tasmā, vikopeyya yathāsukhaṃ.
『彼安住于适当之处,故可随意移动之。』
§976
976.
Abbhokāse ṭhitaṃ thambhaṃ, cāletvā panito cito;
露地所立柱,摇动后除去;然掘地移动,取之不应理。
Pathaviṃ tu vikopetvā, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
『然而,挖掘土地后取用,则不应当。』
§977
977.
Aññampi sukkharukkhaṃ vā, khāṇukaṃ vāpi gaṇhato;
若取其他干木,或取木块;
Ayameva nayo doso, ujumuddharato na ca.
此即方法,有过失,但直接拔起则无。
§978
978.
Pāsāṇaṃ yadi vā rukkhaṃ, uccāletvā pavaṭṭati;
若举起石头或树木,使其滚动;
Na doso suddhacittassa, sace pathavi bhijjati.
若心清净者,即使地面破裂,亦无过失。
§979
979.
Phālentānampi dārūni, sākhādīni ca kaḍḍhato;
劈开木材者,以及拖拉树枝等者;
Ayameva nayo vutto, bhūmiyaṃ suddhacetaso.
此即所说之方法,于地上净心者。
§980
980.
Kaṇṭakaṃ sūcimaṭṭhiṃ vā, khilaṃ vā bhūmiyaṃ pana;
刺、针、骨,或木桩于地上;
Ākoṭetuṃ pavesetuṃ, bhikkhuno na ca vaṭṭati.
比库不应敲打或插入。
§981
981.
‘‘Ahaṃ passāvadhārāya, bhindissāmī’’ti mediniṃ;
「我为了小便,将破坏地面」,
Bhikkhussa pana passāva-mevaṃ kātuṃ na vaṭṭati.
然而比库不应如此行小便。
§982
982.
Anāpatti karontassa, sace bhijjati medinī;
无犯者行时,若地面破裂;
Samajjato samaṃ kātuṃ, ghaṃsituṃ na ca vaṭṭati.
扫平使之平整,不应摩擦。
§983
983.
Pādaṅguṭṭhena vā bhūmiṃ, likhitumpi na vaṭṭati;
以足大趾于地上,书写亦不应为;
Bhindantena ca pādehi, tathā caṅkamitumpi vā.
以足破坏而行,如是经行亦不应为。
§984
984.
Pathaviṃ allahatthena, chupitvā sukhumaṃ rajaṃ;
以湿手触地,拭去细尘,
Aghaṃsanto gahetvā ce, hatthaṃ dhovati vaṭṭati.
若取而摩擦,洗手则应为。
§985
985.
Sayaṃ dahati ce bhūmiṃ, dahāpeti parehi vā;
若自烧地,或令他人烧;已达黑暗之罪,烧者比库亦然。
Āpattantamaso pattaṃ, dahantassāpi bhikkhuno.
『乃至烧燃之比库,亦至犯罪之极。』
§986
986.
Ṭhānesu yattakesvaggiṃ, deti dāpeti vā pana;
于诸处所,无论何量之火,自施或令施;
Tattakāneva bhikkhussa, honti pācittiyānipi.
比库有尔许之巴吉帝亚。
§987
987.
Ṭhapetuṃ bhikkhuno aggiṃ, bhūmiyaṃ na ca vaṭṭati;
比库置火于地上,是不被允许的;然而置于头盖骨、钵、炊具中,则是被允许的。
Kapāle pattapacane, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
置于头盖骨、钵、炊具中,则是被允许的。
§988
988.
Aggiṃ upari dārūnaṃ, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati;
置火于木材之上,是不被允许的;然而若彼火燃烧那些木材后,行至地面而燃烧地面,
Dahanto tāni gantvā so, bhūmiṃ dahati ce pana.
然而若彼火燃烧那些木材后,行至地面而燃烧地面。
§989
989.
Eseva ca nayo vutto, iṭṭhakāvāsakādisu;
此同一方法已说,于砖屋等处;
Ṭhapetuṃ iṭṭhakādīnaṃ, matthakesveva vaṭṭati.
置放砖等,于顶上方为允许。
§990
990.
Kasmā panāti ce? Tesa-manupādānabhāvato;
若问:何故?因彼等无执取性故;
Khāṇuke sukkharukkhe vā, aggiṃ dātuṃ na vaṭṭati.
于树桩或枯树,不允许燃火。
§991
991.
Anāpatti tiṇukkaṃ tu, gahetvā pana gacchato;
取草火把而行去时,无罪;
Ḍayhamāne tu hatthasmiṃ, sace pāteti bhūmiyaṃ.
然而若手中燃烧时,若将其落于地上。
§992
992.
Puna taṃ patitaṭṭhāne, datvā tassa panindhanaṃ;
再于其落处,给予其燃料;
Aggiṃ vaṭṭati kātunti, mahāpaccariyaṃ rutaṃ.
作火是允许的,此为大注疏所传。
§993
993.
Tassāpathaviyaṃyeva, pathavīti ca saññino;
于彼地上,亦有地想者,于疑与两义中,亦有恶作所摄。
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ pariyāputaṃ.
于疑与两义中,亦有恶作所摄。
§994
994.
Anāpatti ‘‘imaṃ jāna, imamāhara dehi’’ti;
无犯者,说『知此、持此来、给此』时,以及自心,及三等起。
Vadantassa, sacittañca, tisamuṭṭhānameva ca.
无犯者,说『知此、持此来、给此』时,以及自心,及三等起。
Pathavīkhaṇanakathā. · 掘地之论。
Musāvādavaggo paṭhamo. · 妄语品第一。
§995
995.
Bhavantassa ca bhūtassa, bhūtagāmassa bhikkhuno;
对于具寿者与已生者,对于植物村之比库;宣说破坏相之巴吉帝亚。
Pātabyatānimittaṃ tu, pācittiyamudīritaṃ.
对于具寿者与已生者,对于植物村之比库;宣说破坏相之巴吉帝亚。
§996
996.
Udakaṭṭho thalaṭṭhoti, duvidho hoti so pana;
水中生者与陆地生者,彼有二种;
Tilabījādiko tattha, sapaṇṇopi apaṇṇako.
于此,胡麻种子等,有叶者与无叶者。
§997
997.
Udakaṭṭhoti viññeyyo, sabbo sevālajātiko;
「水处」应知,一切苔藓所生之处;扰乱彼一切者,应有巴吉帝亚。
Vikopentassa taṃ sabbaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
扰乱彼一切者,应有巴吉帝亚。
§998
998.
Viyūhitvā tu hatthena, nhāyituṃ pana vaṭṭati;
然而以手拨开后,沐浴则是允许的;
Hoti tassa ca sabbampi, ṭhānañhi sakalaṃ jalaṃ.
对于彼,一切处所确实是完整的水。
§999
999.
Udakena vinā cecca, taṃ panuddharituṃ jalā;
不以水切断而从水中拉出彼物,
Na ca vaṭṭati bhikkhussa, ṭhānasaṅkamanañhi taṃ.
对比库不允许,因为彼是处所移动。
§1000
1000.
Udakenukkhipitvā taṃ, pakkhipantassa vārisu;
以水洒湿彼物后,投入水中者,
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, sabbaaṭṭhakathāsupi.
允许,此在一切注疏中亦已说示。
§1001
1001.
一千零一。
Jale vallitiṇādīni, uddharantassa toyato;
比库从水中拔出蔓草、草等,
Vikopentassa vā tattha, hoti pācitti bhikkhuno.
或在水中搅动它们,
§1002
1002.
犯巴吉帝亚。
Parehuppāṭitānettha, vikopentassa dukkaṭaṃ;
一千零二。
Gacchanti hi yato tāni, bījagāmena saṅgahaṃ.
在此,搅动他人所种植者,犯恶作;
§1003
1003.
一千零三。
Thalaṭṭhe chinnarukkhānaṃ, ṭhito haritakhāṇuko;
「于干地被砍断之树木,若残株尚存绿色,其向上生长之新芽,即摄于生物村。」
Uddhaṃ vaḍḍhanako tassa, bhūtagāmena saṅgaho.
「其向上生长之新芽,即摄于生物村。」
§1004
1004.
一千零四。
Nāḷikerādikānampi, khāṇu uddhaṃ na vaḍḍhati;
「椰子等之残株,不向上生长,故对其所作,即摄于种子村。」
Tasmā tassa kato hoti, bījagāmena saṅgaho.
「故对其所作,即摄于种子村。」
§1005
1005.
一千零五。
Tathā kadaliyā khāṇu, phalitāya pakāsito;
同样地,芭蕉树的树干,对已结果者而言是显明的;对未结果者,其树干被认为是有情村。
Aphalitāya yo khāṇu, bhūtagāmena so mato.
『未曾裂开之树桩,被视为有生植物。』
§1006
1006.
一千零六。
Phalitā kadalī yāva, nīlapaṇṇā ca tāva sā;
芭蕉树只要已结果,其叶即成青色;芦苇、竹、草等的判定也是如此。
Naḷaveḷutiṇādīna-mayameva vinicchayo.
关于芦苇、竹子及其他草类等材料(所制之物),判定亦如是。
§1007
1007.
Aggato pana paṭṭhāya, yadāyaṃ veḷu sussati;
然而从顶端开始,当此竹干枯时;
Tadā saṅgahito hoti, bījagāmena nāmaso.
彼时即被摄于种子类之名下。
§1008
1008.
Indasālādirukkhānaṃ, bījagāmena saṅgaho;
因德萨拉树等诸树,被摄于种子类;
Chinditvā ṭhapitānaṃ tu, viññeyyo vinayaññunā.
然而对于砍断后放置者,应由通晓律者了知。
§1009
1009.
一千零九。
Maṇḍapādīnamatthāya, nikkhaṇanti ca te sace;
若为凉亭等之目的,而彼等被挖出;
Niggate mūlapaṇṇasmiṃ, bhūtagāmena saṅgaho.
于根与叶被挖出时,以众生村所摄。
§1010
1010.
一千零一十。
Mūlamattepi vā yesaṃ, paṇṇamattepi vā pana;
或者彼等仅有根,或者仅有叶;
Niggatepi kato tesaṃ, bījagāmena saṅgaho.
即使被挖出而作,彼等以种子村所摄。
§1011
1011.
Sakandā pana tālaṭṭhi, bījagāmoti vuccati;
然而,棕榈树干被称为种子类;
Pattavaṭṭi yadā nīlā, niggacchati tadā na ca.
当叶轮呈青色时,从其中长出者,则不是。
§1012
1012.
Nāḷikeratacaṃ bhitvā, dantasūcīva aṅkuro;
破开椰子壳后,如象牙针般的芽;
Niggacchati tadā sopi, bījagāmoti vuccati.
从其中长出者,彼亦被称为种子类。
§1013
1013.
Migasiṅgasamānāya, satiyā pattavaṭṭiyā;
以念力所得之钵,如鹿角相似;
Aniggatepi mūlasmiṃ, bhūtagāmoti vuccati.
即使未从根部生出,亦称为植物村。
§1014
1014.
Na honti haritā yāva, vīhiādīnamaṅkurā;
稻等之芽,尚未成为绿色之时;
Niggatesupi paṇṇesu, bījagāmena saṅgaho.
即使叶已生出,亦摄于种子村中。
Cattāro bhāṇavārā niṭṭhitā. · 四诵分已竟。
§1015
1015.
一千零一十五。
Ambajambuṭṭhikādīna-meseva ca vinicchayo;
芒果、阎浮、无花果等,此即是判定;
Vandākā vāpi aññaṃ vā, rukkhe jāyati yaṃ pana.
或是万达咖,或是其他,凡生于树者。
§1016
1016.
一千零一十六。
Rukkhovassa siyā ṭhānaṃ, vikopetuṃ na vaṭṭati;
树若有所依处,不应破坏;
Amūlavalliādīna-mayameva vinicchayo.
无根蔓藤等,此即是判定。
§1017
1017.
一千零一十七。
Pākārādīsu sevālo, aggabījanti vuccati;
于围墙等处之苔藓,称为『种子』;
Yāva dve tīṇi pattāni, na sañjāyanti tāva so.
乃至二三叶未生起时,彼尚非。
§1018
1018.
一千零一十八。
Pattesu pana jātesu, vatthu pācittiyassa so;
然于叶生起时,彼为巴吉帝亚之事;
Ghaṃsitvā pana taṃ tasmā, apanetuṃ na vaṭṭati.
然摩擦彼后,从彼处除去,不允许。
§1019
1019.
Sevāle bahi pānīya-ghaṭādīnaṃ tu dukkaṭaṃ;
对于水藻,在饮水瓶等外部者,为恶作;
Abbohārova so anto, pūvādīsupi kaṇṇakaṃ.
如同吐出物在内部,在糕饼等中的刺也是如此。
§1020
1020.
Pāsāṇadaddusevāla-seleyyappabhutīni ca;
石块、木块、水藻、石片等诸物;
Honti dukkaṭavatthūni, apattānīti niddise.
为恶作事,非巴吉帝亚,如是应知。
§1021
1021.
Pupphitaṃ tu ahicchattaṃ, abbohārikataṃ gataṃ;
已开花之蛇盖菇,已达不可交易状态;若彼为花蕾,则为恶作之事。
Sace taṃ makuḷaṃ hoti, hoti dukkaṭavatthukaṃ.
若该花蕾尚未开放,则构成恶作罪之事由。
§1022
1022.
Rukkhe tacaṃ vikopetvā, tathā pappaṭikampi ca;
剥取树之皮,以及树皮片;
Niyyāsampi panallasmiṃ, gahetuṃ na ca vaṭṭati.
于新叶上取树脂,亦不允许。
§1023
1023.
Nuhiādīsu rukkhesu, tālapaṇṇādikesu vā;
于新生等树,或于多罗叶等;书写于彼生者,应说巴吉帝亚。
Likhato tatthajātesu, pācittiyamudīraye.
(对于)雕刻者,就其上所生之(虫),应宣说(犯)巴吉帝亚(罪)。
§1024
1024.
Pupphaṃ paṇḍupalāsaṃ vā, phalaṃ vā pakkameva vā;
花或黄叶,或果或已熟者;令落者及摇动者,已说巴吉帝亚。
Pātentassa ca cāletvā, pācittiyamudīritaṃ.
(对于)使之落下者,以及摇晃之后(使之落下者),已宣说(犯)巴吉帝亚(罪)。
§1025
1025.
一千零二十五
Nāmetvā phaliniṃ sākhaṃ, dātuṃ vaṭṭati gaṇhato;
弯下有果之枝,给予取者,是允许的;
Sayaṃ khāditukāmo ce, dātumevaṃ na vaṭṭati.
若自己欲食者,如此给予,则不允许。
§1026
1026.
一千零二十六
Ukkhipitvā paraṃ kañci, gāhāpetumpi vaṭṭati;
举起他人某者,令其取,亦是允许的;
Pupphāni ocinantesu, ayameva vinicchayo.
于采摘花者,此即是决断。
§1027
1027.
Yesaṃ ruhati rukkhānaṃ, sākhā tesampi sākhinaṃ;
对于那些会生长的树木,它们的枝条也是有枝的;未作净而破坏者,恶作。
Kappiyaṃ tamakāretvā, vikopentassa dukkaṭaṃ.
对于那些会生长的树木,它们的枝条也是有枝的;未作净而破坏者,恶作。
§1028
1028.
Ayameva nayo alla-siṅgiverādikesupi;
对于湿生姜等也是同样的方法;对于种子类,因为大仙已明示,恶作。
Dukkaṭaṃ bījagāmesu, niddiṭṭhattā mahesinā.
对于湿生姜等也是同样的方法;对于种子类,因为大仙已明示,恶作。
§1029
1029.
‘‘Rukkhaṃ chinda lataṃ chinda, kandaṃ mūlampi uddhara;
「砍树、砍藤蔓、砍茎、连根拔起」,如此说亦无妨,因无决定性。
Uppāṭehī’’ti vattumpi, vaṭṭatevāniyāmato.
「拔除」如此说亦无妨,因无决定性。
§1030
1030.
‘‘Ambaṃ jambumpi nimbaṃ vā, chinda bhinduddharā’’ti vā;
「砍芒果、砍阎浮、砍楝树」,或「砍、劈、拔」,
Gahetvā pana nāmampi, vaṭṭatevāniyāmato.
或取其名而说,亦无妨,因无决定性。
§1031
1031.
‘‘Imaṃ rukkhaṃ imaṃ valliṃ, imaṃ challiṃ imaṃ lataṃ;
「砍此树、砍此蔓藤、砍此树皮、砍此攀缘植物」,如是限定而说,不应允许。
Chinda bhindā’’ti vā vattuṃ, niyametvā na vaṭṭati.
「砍断、劈开」等语,限定而说,不应允许。
§1032
1032.
Pūretvā ucchukhaṇḍānaṃ, pacchiyo āharanti ce;
若填满甘蔗段后,再带来后续部分,
Sabbameva kataṃ hoti, ekasmiṃ kappiye kate.
一切皆已作成,于一次净化中作成。
§1033
1033.
一千零三十三。
Ekato pana baddhāni, ucchudārūni honti ce;
然而,若系于一处,则为甘蔗木。
Kappiyaṃ karonto pana, dāruṃ vijjhati vaṭṭati.
然而,作净时,穿透木头是允许的。
§1034
1034.
一千零三十四。
Valliyā rajjuyā vāpi, yāya baddhāni tāni hi;
以藤或以绳,或以任何系缚彼等者,
Bhājanena samānattā, taṃ vijjhati na vaṭṭati.
因与容器相等故,穿透彼不允许。
§1035
1035.
一千零三十五。
Bhattaṃ maricapakkehi, missetvā āharanti ce;
若以胡椒粉混合,而持来饭食者;即使一粒饭中,若有存在则许可。
Ekasitthepi bhattassa, sace vijjhati vaṭṭati.
一千零三十六。
§1036
1036.
此同样之理已说,于芝麻、米等中;即使一个结合之木苹果,于锅中作为净食。
Ayameva nayo vutto, tilataṇḍulakādisu;
一千零三十六。
Ekābaddhe kapitthepi, kaṭāhe kappiyaṃ kare.
此同样之理已说,于芝麻、米等中;即使一个结合之木苹果,于锅中作为净食。
§1037
1037.
一千零三十七。
Kaṭāhaṃ yadi muñcitvā, anto carati miñjakaṃ;
若舍弃外壳,内部行走的是果肉;
Bhindāpetvā kapitthaṃ taṃ, kāretabbaṃ tu kappiyaṃ.
破开那迦毕他果后,应作净。
§1038
1038.
一千零三十八。
Abhūtagāmabījesu, bhūtagāmādisaññino;
于非生物种子,有生物种子等想者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此有疑者,亦有恶作罪。
§1039
1039.
一千零三十九。
Atathāsaññino tattha, asañciccāsatissa ca;
于彼处无如实想者、无意图者、无记忆者,
Ummattakādikānañca, anāpatti pakāsitā.
以及疯狂者等,已宣说无罪。
§1040
1040.
一千零四十。
Idañca tisamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ saññāvimokkhakaṃ;
此三生起、作业、想解脱,
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
身业、语业,三心与三受。
Bhūtagāmakathā. · 植物事。
§1041
1041.
一千零四十一。
Kate saṅghena kammasmiṃ, aññavādavihesake;
僧团已作甘马时,对异语恼害者;
Tathā puna karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
如是再作者,有二巴吉帝亚。
§1042
1042.
一千零四十二。
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ;
于法三巴吉帝亚,于非法三恶作;
Kamme aropite cevaṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
于所诬告甘马如是,说者亦恶作。
§1043
1043.
一千零四十三。
Āpattiṃ vāpi āpannaṃ, ajānantassa, ‘‘bhaṇḍanaṃ;
对于不知自己已犯罪或将犯罪者,若其认为『将有诤论』,病者无罪。
Bhavissatī’’ti saññissa, gilānassa na dosatā.
【续前偈】
§1044
1044.
一千零四十四。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
如同不与取之生起等诸法则,此处所说之作与不作,受即苦受。
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, vedanā dukkhavedanā.
【续前偈】
Aññavādakathā. · 说异事。
§1045
1045.
一千零四十五。
Ayasaṃ kattukāmova, sammatassa hi bhikkhuno;
「如欲作恶者,对已认可之比库;说话于达上者,诽谤且轻毁。」
Vadanto upasampanne, ujjhāpeti ca khīyati.
「如欲作恶者,对已认可之比库;说话于达上者,诽谤且轻毁。」
§1046
1046.
一千零四十六。
Tasmiṃ vatthudvaye tassa, hoti pācittiyadvayaṃ;
「于彼二事中,有二巴吉帝亚;于法中三巴吉帝亚,于非法中三恶作。」
Tikapācittiyaṃ dhamme, adhamme tikadukkaṭaṃ.
「于彼二事中,有二巴吉帝亚;于法中三巴吉帝亚,于非法中三恶作。」
§1047
1047.
Avaṇṇaṃnupasampanna-santike pana bhikkhuno;
于未达上之比库面前,或于未被认可之比库面前,对任何人说赞叹语者,
Asammatassa bhikkhussa, bhāsato yassa kassaci.
未被认可之比库对任何人说者。
§1048
1048.
Sāmaṇerassa vā vaṇṇaṃ, sammatāsammatassapi;
对沙玛内拉说赞叹语,无论被认可或未被认可者,
Vadato dukkaṭaṃ hoti, yassa kassaci santike.
对任何人面前说者,犯恶作。
§1049
1049.
一千零四十九。
Chandādīnaṃ vaseneva, karontaṃ bhaṇato pana;
依欲等之方式,对于作者与说者而言;
Anāpatti kriyāsesa-manantarasamaṃ mataṃ.
无犯,所作之余与无间隔被认为相同。
Ujjhāpanakathā. · 使人嫌责事。
§1050
1050.
一千零五十。
Ajjhokāse tu mañcādiṃ, attano vā parassa vā;
于露地,床座等,为自己或为他人;
Atthāya santharāpetvā, santharitvāpi vā pana.
为利益而令敷设,或者自己敷设。
§1051
1051.
一千零五十一。
Nevuddhareyya saṅghassa, uddharāpeyya vā na taṃ;
不应为僧团举出,亦不应令举出;
Pakkamanto sace tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
若比库离去时,对彼有巴吉帝亚。
§1052
1052.
一千零五十二。
Vassike caturo māse, sace devo na vassati;
雨季四个月,若天不降雨;
Ajjhokāse tathā cāpi, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
如是亦在露地,不允许设置。
§1053
1053.
一千零五十三。
Yattha vassati hemante, cattāro aparepi ca;
「于雨季及其后四月,凡有雨水落下之处,」
Ṭhapetuṃ tattha mañcādiṃ, aṭṭha māse na vaṭṭati.
「于彼处放置床座等,八个月不允许。」
§1054
1054.
一千零五十四。
Kākādīnaṃ nivāsasmiṃ, rukkhamūle kadācipi;
「于乌鸦等之住处,或于树根下,有时,」
Mañcādiṃ pana saṅghassa, ṭhapetuṃ na ca vaṭṭati.
「然而僧团之床座等,放置则不允许。」
§1055
1055.
一千零五十五。
Aññassatthāya yaṃ kiñci, santhataṃ yadi saṅghikaṃ;
为他人之利益,若有任何僧团所有之敷具已被铺设;
Yattha katthaci vā ṭhāne, yena kenaci bhikkhunā.
于任何处所,由任何比库所铺设。
§1056
1056.
一千零五十六。
Yāva so na nisīdeyya, ‘‘gacchā’’ti na vadeyya vā;
乃至彼人未坐下,或未说「去」之前;
Tāva santhārakasseva, bhāro tanti pavuccati.
直至那时,敷具之责任即被称为属于铺设者。
§1057
1057.
一千零五十七。
Sace taṃ sāmaṇerena, santharāpeti santhataṃ;
若彼由沙玛内拉令铺设,已铺设者;
Santharāpitabhikkhussa, palibodhoti dīpito.
令铺设之比库,已说明为障碍。
§1058
1058.
一千零五十八。
Santhataṃ bhikkhunā taṃ ce, bhāro tasseva tāva taṃ;
若彼由比库已铺设,则彼负担仍属彼;
Yāva āṇāpako tattha, āgantvā na nisīdati.
直至命令者来到彼处而不坐。
§1059
1059.
一千零五十九。
Bhikkhuṃ vā sāmaṇeraṃ vā, ārāmikamupāsakaṃ;
比库或沙玛内拉,园民或近事男;未经询问而驱出,僧团的卧坐具。
Anāpucchā niyyātetvā, saṅghikaṃ sayanāsanaṃ.
一千零六十。
§1060
1060.
超越门槛投掷物,行走者第一步时;恶作,第二次时,宣说为巴吉帝亚。
Leḍḍuppātamatikkamma, gacchato paṭhame pade;
超越门槛投掷物,行走者第一步时;恶作,第二次时,宣说为巴吉帝亚。
Dukkaṭaṃ, dutiye vāre, pācittiyamudīritaṃ.
超越门槛投掷物,行走者第一步时;恶作,第二次时,宣说为巴吉帝亚。
§1061
1061.
一千零六十一颂。
Ṭhatvā bhojanasālāyaṃ, vatvā yo sāmaṇerakaṃ;
站在食堂中,对沙玛内拉说:『在某某日间住处,铺设床座。』
Asukasmiṃ divāṭṭhāne, paññāpehīti mañcakaṃ.
【承前颂】
§1062
1062.
一千零六十二颂。
Nikkhamitvā sace tasmā, ṭhānā aññattha gacchati;
若从彼处出来后,前往其他地方,
Pāduddhārena so bhikkhu, kāretabboti dīpito.
此比库应以洗足之法令作,如是已阐明。
§1063
1063.
一千零六十三。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā;
三巴吉帝亚已由导师——三明者——所说;同样地,三恶作于个人学处中亦由彼所阐明。
Tathā puggalike tena, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
同样地,就个人所有物而言,已藉此阐明(犯)三重恶作(之罪)。
§1064
1064.
一千零六十四。
Cimiliṃ taṭṭikaṃ cammaṃ, phalakaṃ pādapuñchaniṃ;
吉米离、答提咖、皮革、板、足拭布,
Bhūmattharaṇakaṃ vāpi, uttarattharaṇampi vā.
或地敷具,或上敷具。
§1065
1065.
Dārumattikabhaṇḍāni , pattādhārakameva vā;
木器、陶器、钵架,
Abbhokāse ṭhapetvā taṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
置于露地而离去者,犯恶作。
§1066
1066.
Sace āraññakenāpi, anovasse ca no sati;
若是住阿兰若者,且无雨时,
Laggetvā pana rukkhasmiṃ, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
悬挂于树上后,可随意前往。
§1067
1067.
一千零六十七。
Yathā upacikādīhi, na khajjati na lujjati;
如同不被白蚁等所啃食、不被破坏;如是作了那一切之后,前往则是允许的。
Tathā katvāpi taṃ sabbaṃ, gantuṃ pana ca vaṭṭati.
如同不被白蚁等所啃食、不被破坏;如是作了那一切之后,前往则是允许的。
§1068
1068.
一千零六十八。
Anāpattuddharāpetvā, āpucchitvāpi gacchato;
除去无罪之后,询问之后而前往;对于比库,即使在灾难中,自己的财物被封闭时。
Attano santake ruddhe, āpadāsupi bhikkhuno.
除去无罪之后,询问之后而前往;对于比库,即使在灾难中,自己的财物被封闭时。
§1069
1069.
一千零六十九。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
生起等一切,与咖提那衣同被认为;
Kriyākriyamidaṃ vutta-mayameva visesatā.
此所说之作与非作,唯我等为特殊性。
Paṭhamasenāsanakathā. · 第一住处事。
§1070
1070.
一千零七十。
Bhisicimilikā bhūma-ttharaṇaṃ uttarattharaṃ;
毡、地敷、上敷;
Taṭṭikā cammakhaṇḍo ca, paccattharanisīdanaṃ.
席、皮片,以及覆敷坐具。
§1071
1071.
Santhāro tiṇapaṇṇānaṃ, seyyā dasavidhā siyā;
草叶之铺设,卧具有十种;于一切覆盖围绕之住处中,若比库
Sabbacchannaparicchanne, vihāre bhikkhu yo pana.
又若有比库,(身处)一切(部分)皆被覆盖、四面围合之精舍中……
§1072
1072.
此十种卧具,铺设后自卧,若不收举、不告知而离去者,
Etaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ, santharitvāpi vā sayaṃ;
此十种卧具,即便自己铺设后躺卧;
Anuddharitvānāpucchā, atikkamati taṃ sace.
若未撤除而不询问,则越犯彼戒。
§1073
1073.
Ārāmassūpacāraṃ vā, parikkhepaṃ panassa vā;
寺院的附近,或其围墙,
Paṭhame dukkaṭaṃ pāde, pācitti dutiye siyā.
第一足为恶作,第二足应为巴吉帝亚。
§1074
1074.
Senāsanassa seyyāya, ubhayesaṃ vināsato;
住所的卧具,两者皆毁坏,
Gacchato santharitvanto-gabbhe pācitti vaṇṇitā.
铺设后离去,屋内者,巴吉帝亚已说。
§1075
1075.
一千零七十五。
Upacāre vihārassa, dukkaṭaṃ maṇḍapādike;
在住处的近处,于凉亭等处为恶作;
Gacchato santharitvā vā, seyyāmattaṃ vināsato.
或者铺设后离去,或者毁坏卧具者。
§1076
1076.
一千零七十六。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, saṅghike dasavatthuke;
已说三种巴吉帝亚,于僧团的十种事中;
Tathā puggalike tassa, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
同样于个人的彼事中,已阐明三种恶作。
§1077
1077.
一千零七十七。
Anāpattuddharitvā vā, āpucchaṃ vāpi gacchato;
或为提起无罪,或为前往请问;
Palibuddhepi vāññena, attano santakepi vā.
或为他人所阻碍,或为自己之财物。
§1078
1078.
一千零七十八。
Sāpekkhova ca gantvā taṃ, tattha ṭhatvāpi pucchati;
有所期待而前往彼处,站立于彼处而询问;
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
生起等一切,被认为是无间相等。
Dutiyasenāsanakathā. · 第二住处事。
§1079
1079.
一千零七十九。
Yo pubbupagataṃ bhikkhuṃ, jānaṃ anupakhajja ca;
若比库知先来比库已在,而侵占之,若于僧团住处安排卧坐者,为巴吉帝亚。
Kappeyya saṅghikāvāse, seyyaṃ pācittiyassa ce.
若于僧团住处安排卧坐者,为巴吉帝亚。
§1080
1080.
一千零八十。
Pādadhovanapāsāṇā, pavisantassa bhikkhuno;
从洗足石,对于正入之比库,
Yāva taṃ mañcapīṭhaṃ vā, nikkhamantassa vā pana.
乃至床椅,或对于正出者。
§1081
1081.
一千零八十一。
Mañcapīṭhakato yāva, passāvaṭṭhānameva tu;
从床座起,直至小便处;此中间之此处,称为近处。
Etthantare idaṃ ṭhānaṃ, upacāroti vuccati.
从床座起,直至小便处;此中间之此处,称为近处。
§1082
1082.
一千零八十二。
Tattha bādhetukāmassa, upacāre tu bhikkhuno;
于此,欲驱逐之比库,于近处中,铺设十种或其他卧具者,恶作。
Dasasvaññataraṃ seyyaṃ, santharantassa dukkaṭaṃ.
于此,欲驱逐之比库,于近处中,铺设十种或其他卧具者,恶作。
§1083
1083.
一千零八十三。
Nisīdantassa vā tattha, nipajjantassa vā pana;
于彼处坐者,或于彼处卧者;
Tathā dvepi karontassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
如是二者俱作者,有二巴吉帝亚。
§1084
1084.
一千零八十四。
Punappunaṃ karontassa, payogagaṇanāvasā;
再再作者,依加行计数之故;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ.
说三巴吉帝亚,于人则三恶作。
§1085
1085.
一千零八十五。
Vuttūpacāraṃ muñcitvā, seyyaṃ santharatopi vā;
舍弃已说之近行,或自铺设卧具;
Vihārassūpacāre vā, ajjhokāsepi vā pana.
或在寺院之近行处,或在露地。
§1086
1086.
一千零八十六。
Santharāpayato vāpi, tattha tassa nisīdato;
或令他人铺设,于彼处坐卧;
Sabbattha dukkaṭaṃ vuttaṃ, nivāso ca nivārito.
一切处皆说恶作,且禁止住宿。
§1087
1087.
一千零八十七。
Anāpatti gilānassa, sītāduppīḷitassa vā;
病者无罪,或为寒冷所逼恼者;
Āpadāsupi bhikkhussa, tathā ummattakādino.
于诸难中之比库,以及癫狂者等亦然。
§1088
1088.
一千零八十八。
Samuṭṭhānādayo sabbe, paṭhamantimavatthunā;
一切生起等,以初与后之事,
Sadisāti ca viññeyyā, hotīdaṃ dukkhavedanaṃ.
应知为相似,此为苦受。
Anupakhajjakathā. · 挤入事。
§1089
1089.
一千零八十九。
Vihārā saṅghikā bhikkhuṃ, nikkaḍḍheyya sace pana;
若从僧团的住处,拖出比库;
Nikkaḍḍhāpeyya vā kuddho, tassa pācittiyaṃ siyā.
或令人拖出,若怀嗔恨,彼有巴吉帝亚。
§1090
1090.
一千零九十。
Bahubhūmāpi pāsādā, payogenekakena yo;
即使多层的楼阁,若以一次努力,
Nikkaḍḍheti sace tassa, ekā pācitti dīpitā.
拖出者,说示一巴吉帝亚。
§1091
1091.
一千零九十一。
Ṭhapetvā ca ṭhapetvā ca, nikkaḍḍhantassa antarā;
除外又除外,于拖出之中间;于门之计数,则有诸巴吉帝亚。
Dvārānaṃ gaṇanāyassa, honti pācittiyo pana.
一千零九十二。
§1092
1092.
对说『出去』者,于语亦此法则;于命令之刹那,对命令者为恶作。
‘‘Nikkhamā’’ti vadantassa, vācāyapi ayaṃ nayo;
一千零九十二。
Āṇattiyā khaṇeyeva, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
对说『出去』者,于语亦此法则;于命令之刹那,对命令者为恶作。
§1093
1093.
一千零九十三。
Sace so sakimāṇatto, dvārepi bahuke pana;
若彼被一次告诫,然而门却有多个;越过一个,若多个则多个。
Atikkāmeti ekāva, bahukāni bahūni ce.
越过一个,若多个则多个。
§1094
1094.
一千零九十四。
Tassūpaṭṭhānasālādi-vihārassūpacārato ;
对于彼之侍奉堂等寺院之接近;以身及以语,以及在驱逐中亦然。
Kāyenapi ca vācāya, tathā nikkaḍḍhanepi ca.
以身及以语,以及在驱逐中亦然。
§1095
1095.
一千零九十五。
Vihārassūpacārā vā, vihārā vāpi cetaraṃ;
「住所之近处,或住所,或其余处;拖出一切之时,资具亦恶作。」
Nikkaḍḍhantassa sabbesaṃ, parikkhārampi dukkaṭaṃ.
拖出一切之时,资具亦恶作。
§1096
1096.
一千零九十六。
Asambaddhesu bhikkhussa, parikkhāresu paṇḍito;
「对于比库之不相连之诸资具,智者应阐明:计算诸物之恶作。」
Vatthūnaṃ gaṇanāyassa, dukkaṭaṃ paridīpaye.
对于比库之不相连之诸资具,智者应阐明:计算诸物之恶作。
§1097
1097.
一千零九十七。
Antevāsimalajjiṃ vā, tathā saddhivihārikaṃ;
对于弟子之污秽,或对于同住者,
Nikkaḍḍhantassa ummattaṃ, sayaṃ ummattakassa ca.
拖出疯狂者时,自己疯狂者,
§1098
1098.
一千零九十八。
Attano vasanaṭṭhānā, tathā vissāsikassa vā;
从自己的住处,或从信赖者之处,
Parikkhārañca vā tesaṃ, anāpatti pakāsitā.
或对于他们的资具,宣说无犯。
§1099
1099.
Saṅghārāmāpi sabbasmā, tathā kalahakārakaṃ;
从一切僧园中,以及制造争论者;
Idaṃ tu tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
此为三起源,受为苦受。
Nikkaḍḍhanakathā. · 关于驱出之事。
§1100
1100.
Majjhimāsīsaghaṭṭāya, vehāsakuṭiyūpari;
于中等头部撞击,于空中屋之上;
Āhaccapādake mañce, pīṭhe vā pana bhikkhuno.
于有脚之床,或于比库之椅上。
§1101
1101.
Nisīdantassa vā tasmiṃ, nipajjantassa vā pana;
若于彼处坐,或于彼处卧;以加行计数,彼等为巴吉帝亚。
Payogagaṇanāyeva, tassa pācittiyo siyuṃ.
若于彼处坐,或于彼处卧;以加行计数,彼等为巴吉帝亚。
§1102
1102.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, puggale tikadukkaṭaṃ;
已说三种巴吉帝亚,于人为三种恶作;于下方、或于未受用处,或以头触。
Heṭṭhā aparibhoge vā, sīsaghaṭṭāya vā pana.
已说三种巴吉帝亚,于人为三种恶作;于下方、或于未受用处,或以头触。
§1103
1103.
Avehāsavihāre vā, attano santakepi vā;
于无恼害住处,或于自己所有之处;于信托住处,不得有损坏等。
Vissāsikavihāre vā, na dosummattakādino.
于信托住处,不得有损坏等。
§1104
1104.
Yattha paṭāṇi vā dinnā, tattha ṭhatvā lageti vā;
于已给予帘幕之处,站立于彼而触碰;以此羊毛毯之因,起源被认为相同。
Idameḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
以此羊毛毯之因,起源被认为相同。
Vehāsakuṭikathā. · 关于高架小屋之事。
§1105
1105.
Yāva dvārassa kosamhā, aggaḷaṭṭhapanāya tu;
比库应涂抹或令人涂抹,从门框起,为了安置门闩。
Bhikkhunā limpitabbaṃ vā, lepāpetabbameva vā.
比库应涂抹或令人涂抹。
§1106
1106.
Ñeyyo ālokasandhīnaṃ, parikammepyayaṃ nayo;
应知窗洞的预备工作,此规则亦同;
Chadanassa dvattipariyāyaṃ, ṭhitena harite pana.
屋顶则二三次,站立时在未干之时。
§1107
1107.
Adhiṭṭheyyaṃ tato uddhaṃ, adhiṭṭheti sace pana;
从那时起应决意,若决意者;
Tassa pācittiyaṃ hoti, dukkaṭaṃ tattha tiṭṭhato.
对他有巴吉帝亚,对住在那里者有恶作。
§1108
1108.
Piṭṭhivaṃse ṭhito koci, chadanassa mukhavaṭṭiyā;
某人站在屋脊梁上,在屋顶的前缘处;
Yasmiṃ ṭhāne ṭhitaṃ bhikkhuṃ, olokento na passati.
站在那个位置,向下看不见比库。
§1109
1109.
Tasmiṃ ṭhāne pana ṭhātuṃ, neva bhikkhussa vaṭṭati;
然而,比库不应住在那个地方;因为那是从正在倒塌的住所的倒塌范围。
Vihārassa patantassa, patanokāsato hi taṃ.
盖因精舍将倒塌,乃从其倒塌之机会故。
§1110
1110.
Ūnakadvattipariyāye, atirekoti saññino;
在不足二又半倍的情况下,认为是超过者;对于在那里有疑者,也有恶作罪。
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此,即便心存疑惑者,亦犯恶作罪。
§1111
1111.
一一一一。
Na doso dvattipariyāye, leṇe tiṇakuṭīsu vā;
于第二、第三次,无罪;于洞窟、草屋中,亦然;起立等一切,与行走相同,应知。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
诸起罪缘等,皆被判定为与传媒行同等。
Dvattipariyāyakathā. · 关于二三遍之事。
§1112
1112.
一一一二。
Jānaṃ sappāṇakaṃ toyaṃ, tiṇaṃ vā mattikampi vā;
知有生物之水,或草,或土,
Yadi siñceyya pācitti, siñcāpeyya parehi vā.
若洒者,巴吉帝亚;若令他人洒,亦然。
§1113
1113.
Acchinditvā sace dhāraṃ, mattikaṃ siñcato pana;
若截断水流,然而浇灌土块;即使在一个水罐中,也显示一个巴吉帝亚。
Ekasmimpi ghaṭe ekā, pācitti paridīpitā.
即便于一只罐中,亦已阐明一条巴吉帝亚。
§1114
1114.
Vicchindati sace dhāraṃ, payogagaṇanāvasā;
若截断水流,依加行计算之故;即使对面前正在做泥土湿润工作者。
Sammukhampi karontassa, mātikaṃ sandamānakaṃ.
即便当面执行者,亦依纲要之流布。
§1115
1115.
Ekāva ce siyāpatti, divasampi ca sandatu;
若罪为一,日亦相连;
Bandhato tattha tatthassa, payogagaṇanā siyā.
于彼彼处系缚时,应计算加行。
§1116
1116.
Sace sakaṭapuṇṇampi, mattikaṃ tiṇameva vā;
若满车之泥土,或草;
Udake pakkhipantassa, ekā pācitti ekato.
投入水中者,一处一巴吉帝亚。
§1117
1117.
Ekekaṃ pakkhipantassa, payogagaṇanāya ce;
若逐一投入,以加行计数,
Khayaṃ vā āvilattaṃ vā, jalaṃ gacchati tādise.
水若至耗尽,或至浑浊时,
§1118
1118.
‘‘Siñcāhī’’ti vadantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
说「请浇灌」者,有恶作罪生,
Ekāyāṇattiyā ekā, divasampi ca siñcato.
一次二次三次,乃至浇一日。
§1119
1119.
Appāṇe udake suddhe, sappāṇamiti saññino;
于无生命之清净水,想为有生命者;
Sabbattha vimatissāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
一切处有疑者,亦有恶作罪。
§1120
1120.
Sabbatthāpāṇasaññissa, asañciccāsatissa vā;
一切处想为无生命者,或无故意、无念者,
Ajānato anāpatti, tathā ummattakādino.
或不知者,无罪;疯狂者等亦然。
§1121
1121.
一千一百二十一。
Sappāṇakattaṃ toyassa, sappāṇanti vijānanaṃ;
「水有生命性」者,知晓「有生命」之义;不具杀害心,对草等之洒水。
Vinā vadhakacittena, tiṇādīnaṃ nisecanaṃ.
无杀害心,对草等之洒水。
§1122
1122.
一千一百二十二。
Cattārevassa aṅgāni, niddiṭṭhāni mahesinā;
此之四支分,已被大仙陀宣说;
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
如同不与取,生起等诸法则。
§1123
1123.
一一二三。
Idaṃ paṇṇattivajjañca, ticittañcāti dīpitaṃ;
此施设之禁与三心已显示;
Idamevettha niddiṭṭhaṃ, tassa cassa visesanaṃ.
此即于此处所说示,彼之特相。
Sappāṇakakathā. · 关于有生命之物之事。
Senāsanavaggo dutiyo. · 第二、坐卧处品。
§1124
1124.
一一二四。
Bhikkhussāṭṭhaṅgayuttassa, bhikkhunovādasammuti;
对具足八支之比库,比库尼教诫之许可;
Idha ñatticatutthena, anuññātā mahesinā.
于此以白四甘马,由大仙所允许。
§1125
1125.
一千一百二十五。
Yo tāyāsammato bhikkhu, garudhammehi aṭṭhahi;
若比库为彼女众所认可,以八重法,
Ekaṃ sambahulā vāpi, bhikkhunisaṅghameva vā.
对一位、或数位、或比库尼僧团。
§1126
1126.
一千一百二十六。
Osārentova te dhamme, ovadeyya sace pana;
若降下那些法而教诫,
Ovādapariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
在教诫结束时,彼有巴吉帝亚。
§1127
1127.
Aññena pana dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ;
若以其他法教诫者,恶作;
Ekatoupasampannaṃ, garudhammehi vā tathā.
若对一人达上者,或以重法教诫,亦同。
§1128
1128.
Bhikkhūnaṃ santikeyeva, upasampannabhikkhuniṃ;
若于比库众面前,对已达上之比库尼,
Tathā, liṅgavipallāse, pācitteva pakāsitā.
如是,若性别颠倒者,则说为巴吉帝亚。
§1129
1129.
Sammatassāpi bhikkhussa, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
即使对已被认可的比库,若未引导教诫,而以法以外之他法说者,亦犯恶作。
Ovādaṃ aniyādetvā, dhammenaññena bhāsato.
未引导教诫,以法以外之他法说者。
§1130
1130.
‘‘Samaggamhā’’ti vuttepi, aññenovadato tathā;
即使说『从和合僧团』,如是以他法教诫者;即使说『从别众』,以重法而犯恶作。
‘‘Vaggamhā’’ti ca vuttepi, garudhammehi dukkaṭaṃ.
即使说『从别众』,以重法而犯恶作。
§1131
1131.
Agaṇhantassa ovādaṃ, apaccāharatopi taṃ;
对于不接受教诫者,即使驳回那(教诫),
Ṭhapetvā dukkaṭaṃ bālaṃ, gilānaṃ gamikaṃ siyā.
除了恶作的愚者,应当是病人或行路者。
§1132
1132.
Adhamme pana kammasmiṃ, adhammanti ca saññino;
然而在非法的甘马中,认为是非法者,
Vagge bhikkhunisaṅghasmiṃ, tikapācittiyaṃ siyā.
在分裂的比库尼僧团中,应当是三巴吉帝亚。
§1133
1133.
Tathā vematikassāpi, dhammakammanti saññino;
对于疑者亦如是,认为是法甘马者;九巴吉帝亚已说,在和合中亦有如是多。
Nava pācittiyo vuttā, samaggepi ca tattakā.
已说九条巴吉帝亚,和合〔僧团〕时亦有同数。
§1134
1134.
Navakānaṃ vasā dvinnaṃ, aṭṭhārasa bhavanti tā;
九种之脂肪二种,彼等成为十八;在法甘马中恶作,应为十七种。
Dukkaṭaṃ dhammakammepi, sattarasavidhaṃ siyā.
于法甘马中亦有恶作,当有十七种之多。
§1135
1135.
‘‘Osārehī’’ti vutto vā, pañhaṃ puṭṭho katheti vā;
「放下」被说,或被问而说;对在学尼,疯狂等无罪。
Sikkhamānāya vā neva, doso ummattakādino.
对在学尼,乃至发狂者等,则无过失。
§1136
1136.
Vācuggatāva kātabbā, paguṇā dvepi mātikā;
应作语诵,两本母皆熟练;从经中,四诵品已显示。
Suttantato ca cattāro, bhāṇavārā pakāsitā.
由经文所阐明者,共有四个诵读篇章。
§1137
1137.
Eko parikathatthāya, kathāmaggo pakāsito;
为了一人的讨论,已显示讨论之道;为了吉祥与不吉祥,此三者即是随喜。
Maṅgalāmaṅgalatthāya, tissoyevānumodanā.
为吉祥与非吉祥之义,随喜文恰为三处。
§1138
1138.
Uposathādiatthāya, kammākammavinicchayo;
为了伍波萨他等,甘马与非甘马的判别;如是一个业处,为了最上义而成为恶劣。
Kammaṭṭhānaṃ tathā ekaṃ, uttamatthassa pāpakaṃ.
『业处』,亦如是,唯一者,乃为最上义之障碍。
§1139
1139.
Ettakaṃ uggahetvāna, pañcavasso bahussuto;
如是学得此等已,五瓦萨者多闻者,舍离依止随意欲,得自在住。
Muñcitvā nissayaṃ kāmaṃ, vasituṃ labhatissaro.
舍离依止已,随欲得自在而住。
§1140
1140.
Vācuggatā vibhaṅgā dve, paguṇā byañjanādito;
口诵通达之分别二部,从文字起熟练者,或于四部中任一部,或一经卷者。
Catūsvapi nikāyesu, eko vā potthakopi ca.
于四部之中,或独一,乃至一册经典亦然。
§1141
1141.
Kammākammañca vattāni, uggahetabbamettakaṃ;
甘马与非甘马之事,应受持之量;
Sabbantimaparicchedo, dasavasso sace pana.
一切最终之限定,若是十瓦萨者。
§1142
1142.
Bahussuto disāmokkho, yenakāmaṃgamo siyā;
多闻者得方解脱,得随欲而行;
Parisaṃ labhate kāmaṃ, upaṭṭhāpetumissaro.
随欲得众,有权令侍奉。
§1143
1143.
Yassa sāṭṭhakathaṃ sabbaṃ, vācuggaṃ piṭakattayaṃ;
凡具足三藏,连同注疏与词句,彼名为多闻者,应为比库之教诫师。
Soyaṃ bahussuto nāma, bhikkhunovādako siyā.
凡具足三藏,连同注疏与词句,彼名为多闻者,应为比库之教诫师。
§1144
1144.
Assāsammatatādīni , tīṇi aṅgāni dīpaye;
我将阐明不可信赖等三支;句清净、法等同,以及生起等诸法。
Padasodhammatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
我将阐明不可信赖等三支;句清净、法等同,以及生起等诸法。
Ovādakathā. · 关于教诫之事。
§1145
1145.
Pācitti garudhammehi, dhammenaññena vā pana;
以重法或以其他法,于日没后,教诫比库尼者,巴吉帝亚。
Hotyatthaṅgate sūriye, ovadantassa bhikkhuniṃ.
日落之后,教诫比库尼者,〔犯〕。
§1146
1146.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sammatassāpi bhikkhuno;
已说三巴吉帝亚。即使是被认可的比库,教诫仅一人达上的比库尼者,恶作。
Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
教诫仅由单方受具足戒者,〔犯〕恶作。
§1147
1147.
Tathānatthaṅgate sūriye, gate atthanti saññino;
如是太阳未落而已落想者;于彼有疑者,亦有恶作罪。
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此,即使心存疑惑者,亦犯恶作罪。
§1148
1148.
Uddesādinayenassa, anāpatti pakāsitā;
以诵示等方法,已说明其无罪;其余诸方法,如起源等,与前相同。
Anantarasamā sesā, samuṭṭhānādayo nayā.
其余诸义,以起源等方式,与前者相同,依次类推。
Atthaṅgatasūriyakathā. · 关于太阳已落山的论述。
§1149
1149.
Bhikkhuniṃ ovadantassa, gantvā bhikkhunupassayaṃ;
教诫比库尼者,前往比库尼住所;
Garudhammehi aññatra, kālā pācittiyaṃ siyā.
除八重法外,非时则为巴吉帝亚。
§1150
1150.
Sace asammato hoti, hoti pācittiyadvayaṃ;
若未被选任者,有二巴吉帝亚;
Atthaṅgate ca sūriye, sace vadati tīṇipi.
日没后,若说则有三。
§1151
1151.
一千一百五十一。
Aññena pana dhammena, vadato dukkaṭadvayaṃ;
以其他法而说者,有二恶作;
Ekaṃ pācittiyaṃ hoti, bhikkhuno rattihetukaṃ.
比库因夜之缘故,有一巴吉帝亚。
§1152
1152.
一千一百五十二。
Sammatassāpi bhikkhussa, hoti pācittiyadvayaṃ;
即使对已认可之比库,亦有二巴吉帝亚;
Garudhammanidānassa, sammatattā abhāvato.
因重法之缘故,由于无认可性。
§1153
1153.
Tassevaññena dhammena, ovadantassa dukkaṭaṃ;
以其他法教诫者,恶作;
Sammatattā anāpatti, ekā pācitti rattiyaṃ.
因已被认可故,无犯;一夜一巴吉帝亚。
§1154
1154.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ itaradvaye;
三巴吉帝亚已说,其余二者恶作;
Ekatoupasampannaṃ, ovadantassa dukkaṭaṃ.
对一起达上者,教诫者恶作。
§1155
1155.
Tathā aññena dhammena, gantvā bhikkhunupassayaṃ;
同样地,以其他法,前往比库尼住所;从起立等一切,被认为与咖提那衣相等。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
以起源等一切方式,皆被认定与咖提那衣相同。
Bhikkhunupassayakathā. · 比库尼住所论
§1156
1156.
Cīvarādīnamatthāya , ovadantīti bhikkhuniṃ;
为了衣等之义,教诫比库尼;被认可的比库说时,对他有巴吉帝亚。
Vadato sammate bhikkhu, tassa pācittiyaṃ siyā.
若某比库被僧团认定为可教诫者,对其进行教诫,则犯巴吉帝亚。
§1157
1157.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
三巴吉帝亚已说,三恶作亦如是;对僧团未认可之比库,说者亦恶作。
Saṅghenāsammataṃ bhikkhuṃ, vadantassa ca dukkaṭaṃ.
若对未经僧团认定者进行教诫,则犯恶作。
§1158
1158.
Tathevānupasampannaṃ, sammataṃ vā asammataṃ;
对未达上者亦如是,无论已认可或未认可;为利养故,教诫者、说者无罪。
Na doso āmisatthāya, ovadantassa bhāsato.
若为利益(法义)而非利益(物质)之目的,对其教诫开示,则无过失。
§1159
1159.
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
如是对于疯狂者等,已阐明无罪。此乃三种生起,受是苦受。
Idañhi tisamuṭṭhānaṃ, vedanā dukkhavedanā.
此乃三种生起,受是苦受。
Āmisakathā. · 资具论
§1160
1160.
Sace bhikkhuniyā bhikkhu, dadeyya pana cīvaraṃ;
若比库对比库尼,施与衣,
Aññātikāya pācitti, ṭhapetvā pārivattakaṃ.
对非亲戚者为巴吉帝亚,除了交换物。
§1161
1161.
Cīvarassa paṭiggāha-sikkhāpadasamo nayo;
衣之受持学处,方法相同;
Avaseso mato saddhiṃ, samuṭṭhānādinā pana.
其余已说,连同生起等。
§1162
1162.
Tattha bhikkhuniyā dinnaṃ, cīvaraṃ idha bhikkhunā;
于此,比库尼所给予之衣,于此由比库;
Tattha nissaggiyaṃ suddha-pācitti idha sūcitā.
于彼为尼萨耆亚,于此指示为纯巴吉帝亚。
Cīvaradānakathā. · 衣施论
§1163
1163.
Cīvaraṃ yo hi sibbeyya, sibbāpeyya parena vā;
若缝制衣,或令他人缝制,
Aññātikāya pācitti, hoti bhikkhuniyā pana.
为非亲属女,比库尼得巴吉帝亚。
§1164
1164.
Yaṃ vā nivāsituṃ sakkā, yaṃ vā pārupanūpagaṃ;
凡可作下衣者,或可作上衣者,
Cīvaranti adhippeto, idamettha mahesinā.
大仙于此意指为衣。
§1165
1165.
Sayaṃ sūciṃ pavesetvā, sibbantassa ca bhikkhuno;
比库自己穿针后,正在缝纫时;对于他拔针之事,宣说为巴吉帝亚。
Sūcinīharaṇe tassa, pācittiyamudīritaṃ.
在拔针之事上,对彼所说,当判巴吉帝亚。
§1166
1166.
Satakkhattumpi vijjhitvā, sakiṃ nīharato pana;
即使穿刺百次,但拔出一次者;说为一巴吉帝亚,因方便之力故多。
Ekaṃ pācittiyaṃ vuttaṃ, payogassa vasā bahū.
一条巴吉帝亚已宣说,然依行为之方式,则有多种。
§1167
1167.
‘‘Sibbā’’ti pana āṇatto, avisesena bhikkhunā;
「缝制」者,被比库不特定地命令;若完成全部,应为一巴吉帝亚。
Niṭṭhāpeti sace sabbaṃ, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
若完成全部,应为一巴吉帝亚。
§1168
1168.
‘‘Yamettha cīvare kammaṃ, bhāro sabbaṃ tavā’’ti hi;
「于此衣之工作,负担全部归汝」,如是;被比库命令全部,若完成者。
Āṇatto bhikkhunā sabbaṃ, niṭṭhāpeti sace pana.
被比库命令全部,若完成者。
§1169
1169.
Bhikkhussāṇāpakasseva, ekāyāṇattiyā pana;
比库的教诫,即使在单一教诫中;
Honti pācittiyāpatti, anekārāpathe pathe.
在多条道路上的道路中,成为巴吉帝亚罪。
§1170
1170.
Punappunāṇāpentassa, anekāṇattiyaṃ pana;
反复教诫者,在多次教诫中;
Kā hi nāma kathā atthi? Tikapācittiyaṃ siyā.
有何言说?应成三巴吉帝亚罪。
§1171
1171.
Ñātikāya ca aññāti-saññissa vimatissa vā;
于亲族中,若有『亲族』想者,或有疑者,于一同达上衣,应有恶作。
Ekatoupasampanna-cīvare dukkaṭaṃ siyā.
若袈裟仅一方受达上者所有,则犯恶作。
§1172
1172.
Ṭhapetvā cīvaraṃ aññaṃ, parikkhārañca sibbato;
除衣之外,其他资具及缝纫物,
Anāpatti viniddiṭṭhā, sikkhamānādikāyapi.
已明示无犯,于在学尼等亦然。
§1173
1173.
Sañcarittasamuṭṭhānaṃ, kriyaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
行动所生起者,业,除施设外;身业与语业,三心及三受。
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
身业、语业,以及三种心、三种受。
Cīvarasibbanakathā. · 衣缝论
§1174
1174.
Bhikkhu bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhāya panekato;
比库若与比库尼,共约定于某处;
Paṭipajjeyya maggaṃ ce, aññatra samayā idha.
而行于道路者,除适时于此。
§1175
1175.
Gāmantarokkame vāpi, addhayojanatikkame;
于村间越界处,或于半由旬越界;
Agāmake araññe vā, hoti āpatti bhikkhuno.
于无村之林野,比库有罪。
§1176
1176.
Etthākappiyabhūmaṭṭho, saṃvidhānaṃ karoti yo;
于此立于不净地者,若作约定;
Saṃvidhānanimittaṃ tu, dukkaṭaṃ tassa dīpitaṃ.
约定之相,彼之恶作已被说示。
§1177
1177.
Saṃvidhānaṃ karontassa, ṭhatvā kappiyabhūmiyaṃ;
比库站在净地上,作安排者,
Saṃvidhānanimittaṃ tu, na vadantassa dukkaṭaṃ.
若不说出安排之相,则犯恶作。
§1178
1178.
Ubhayatthāpi pācitti, gacchantasseva bhikkhuno;
于两处皆犯巴吉帝亚,当比库正在行走时,
Anantarassa gāmassa, upacārokkame siyā.
若踏入无间隔村落之界限,则成。
§1179
1179.
Tatrāpi paṭhame pāde, dukkaṭaṃ samudīritaṃ;
于此亦在第一足,恶作已被宣说;
Dutiye padavārasmiṃ, pācittiyamudīritaṃ.
在第二足之时,巴吉帝亚已被宣说。
§1180
1180.
Antarā saṃvidhānepi, bhikkhuno dukkaṭaṃ siyā;
在中间安排时,比库亦有恶作;
Dvāramaggavisaṅkete, sati cāpatti vuccati.
在门、道、十字路口,有时则说有罪。
§1181
1181.
Asaṃvidahite kāle, vidahitoti saññino;
于未制定之时,想为已制定者;于比库之制定中,有恶作罪。
Bhikkhusseva vidhānasmiṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于未制定之时,想为已制定者;于比库之制定中,有恶作罪。
§1182
1182.
Samaye vidahitvā vā, visaṅketena gacchato;
或于时制定后,以不约定而行者;于难缘中无罪,如是于痴狂者等。
Āpadāsu anāpatti, tathā ummattakādino.
或于时制定后,以不约定而行者;于难缘中无罪,如是于痴狂者等。
§1183
1183.
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato;
此四种生起,从身、从身语,
Kāyacittā samuṭṭhāti, kāyavācādikattayā.
从身心生起,由身语等三。
Saṃvidhānakathā. · 约定论
§1184
1184.
Ekamujjavaniṃ nāvaṃ, tathā ojavanimpi vā;
若登上单桨船,或登上双桨船,
Abhirūheyya pācitti, saddhiṃ bhikkhuniyā sace.
若与比库尼同行,则犯巴吉帝亚。
§1185
1185.
Sagāmatīrapassena , gāmantaravasena vā;
由村边旁行,或由村与村之间;由非村边旁行,行走半由旬。
Agāmatīrapassena, gamane addhayojane.
自村落彼岸而行,途中半由旬。
§1186
1186.
Tathā yojanavitthiṇṇa-nadīmajjhena gacchato;
同样地,行走于宽一由旬之河中央者;以半由旬计算,则成巴吉帝亚。
Addhayojanasaṅkhāya, honti pācittiyo pana.
以半由旬为计量,则各成巴吉帝亚。
§1187
1187.
Yathāsukhaṃ samuddasmiṃ, sabbaaṭṭhakathāsu hi;
如在海中随意,一切注疏中确实如此;
Nadiyaṃyeva āpatti, na samudde vicāritā.
罪过仅在河中,不在海中详说。
§1188
1188.
Titthasampādanatthāya, uddhaṃ vā nadiyā adho;
为了渡口之成就,在河的上游或下游;
Sace haranti taṃyuttā, anāpatti pakāsitā.
若相应者运送彼,已宣说无罪过。
§1189
1189.
Tathā saṃvidahitvā vā, tiriyaṃ taraṇāya vā;
如是安排,或为横渡;灾难之中有差别,被认为等同于无间。
Āpadāsu viseso hi, anantarasamo mato.
在危难情况中有所差别,然被认定与紧接前者相同。
Nāvābhiruhanakathā. · 登船之论。
§1190
1190.
Ñatvā bhikkhuniyā bhattaṃ, bhuñjato paripācitaṃ;
知比库尼之食,食用已煮熟者;舍弃在家人之事务,比库有巴吉帝亚。
Hitvā gihisamārambhaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
舍弃在家人之事业,比库犯巴吉帝亚。
§1191
1191.
Bhojanaṃ pañcadhā vuttaṃ, gahaṇe tassa dukkaṭaṃ;
食物说为五种,于取受时为恶作;于一切吞咽时,则为巴吉帝亚。
Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo siyuṃ.
于一切吞咽之际,彼各各皆犯巴吉帝亚。
§1192
1192.
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, gihisampāditampi vā;
亲属等所有之物,或在家人所成办者,
Vinā bhikkhuniyā doso, bhuñjato paripācitaṃ.
若无比库尼,食用者为完全巴吉帝亚。
§1193
1193.
Paripācitasaññissa , bhikkhussāparipācite;
对于已煮熟想之比库,于未煮熟者;于两者有疑者,一切处皆恶作。
Ubhosu vimatissāpi, hoti sabbattha dukkaṭaṃ.
对于已煮熟想之比库,于未煮熟者;于两者有疑者,一切处皆恶作。
§1194
1194.
Ekatoupasampanna-paripācitabhojanaṃ;
一次达上之已煮熟食物;
Ajjhohāravaseneva, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
以吞咽之方式,食用者为恶作。
§1195
1195.
Aññaṃ vā pana yaṃ kiñci, ṭhapetvā pañcabhojanaṃ;
除五种主食外,其余任何食物,
Bhuñjantassa anāpatti, yāgukhajjaphalādikaṃ.
食用者无罪,如粥、副食、果实等。
§1196
1196.
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā;
生起等与第一事及最后事相同;
Idaṃ paṇṇattivajjaṃ tu, ticittañca tivedanaṃ.
此为制定所禁,三心与三受。
Paripācitakathā. · 煮熟之论。
§1197
1197.
Dutiyāniyateneva, dasamaṃ sadisaṃ mataṃ;
第二不定法与第十相同,此学处全部以生起方式等而说。
Idaṃ sikkhāpadaṃ sabbaṃ, samuṭṭhānanayādinā.
此学处全部,依生起方式等。
Rahonisajjakathā. · 独坐之论。
Bhikkhunivaggo tatiyo. · 比库尼品第三。
§1198
1198.
Eko āvasatho piṇḍo, agilānena bhikkhunā;
一住处一食,无病比库应受用,超过此者受用,巴吉帝亚。
Bhuñjitabbo tato uddhaṃ, pācitti paribhuñjato.
过此之后方得食用,食用者犯巴吉帝亚。
§1199
1199.
Anodisseva paññatte, yāvadattheva bhikkhunā;
对于不指定对象而施设者,比库应仅受用至所需量;
Bhuñjitabbaṃ sakiṃ tattha, tato uddhaṃ na vaṭṭati.
应在该处受用一次,超过此后则不允许。
§1200
1200.
Dutiye divase tattha, gahaṇe dukkaṭaṃ mataṃ;
第二日在该处,取时被认为恶作;
Ajjhohāresu sabbesu, tassa pācittiyo matā.
在一切吞咽中,被认为彼之巴吉帝亚。
§1201
1201.
Kulenekena paññatte, saha nānākulehi vā;
由一族所制定者,或由诸异族所制定者;
Nānekaṭṭhānabhedesu, ekabhāgova vaṭṭati.
于诸异处之区别中,唯一部分为适当。
§1202
1202.
Nānāṭṭhānesu paññatto, yo ca, nānākulehi vā;
于诸异处所制定者,或由诸异族所制定者;
Bhuñjato pana sabbattha, na doso paṭipāṭiyā.
然于一切处依次第而食者,无过失。
§1203
1203.
Paṭipāṭimasesena, khepetvā puna bhuñjato;
依次第而余者,舍弃后再食;
Ādito pana paṭṭhāya, na ca kappati bhikkhuno.
然而从最初开始,对比库不允许。
§1204
1204.
Anāpatti gilānassa, āgacchantassa gacchato;
病者无犯,来者去者;
Odissapi ca paññatte, paritte bhuñjato sakiṃ.
于指定处亦,少量食一次。
§1205
1205.
一二〇五。
Yāguādīni niccampi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati;
粥等虽常时,食用亦允许;其余混合法,与起立等同。
Sesameḷakalomena, samuṭṭhānādikaṃ samaṃ.
其余诸条依同类归并之方式,与生起方式等相同。
Āvasathakathā. · 住处之论。
§1206
1206.
一二〇六。
Aññatra samayā vuttā, pācitti gaṇabhojane;
除所说时节,众食为巴吉帝亚;所谓众者已指示,四人或其以上。
Gaṇoti pana niddiṭṭhā, cattāro vā tatuttariṃ.
所谓『众』者,乃明定为四人或四人以上。
§1207
1207.
Yaṃ nimantanato vāpi, laddhaṃ viññattitopi vā;
无论是从邀请而得,或是从告知而得;
Bhojanaṃ pana pañcannaṃ, hoti aññataraṃ idha.
食物在此有五种,是其中任何一种。
§1208
1208.
Bhojanānampi pañcannaṃ, gahetvā nāmameva tu;
取五种食物之名,
Nimanteti sace bhikkhū, cattāro bahukepi vā.
若邀请比库四人或众多人。
§1209
1209.
‘‘Odanaṃ bhojanaṃ bhattaṃ, sampaṭicchatha gaṇhatha’’;
「饭、食、餐,请接受、请取」,
Iti vevacaneheva, atha bhāsantarena vā.
以如是异语,或以其他语言。
§1210
1210.
Tato tassa ca te bhikkhū, sādiyitvā nimantanaṃ;
其后,彼与彼等比库们,接受邀请后,
Ekato nānato vā ce, gantvā gaṇhanti ekato.
若从一处或从各处前往,在一处取得。
§1211
1211.
一二一一。
Sabbesaṃ hoti pācitti, gaṇabhojanakāraṇā;
一切人皆有巴吉帝亚,因众食故;
Ekato gahaṇaṃ ettha, gaṇabhojanakāraṇaṃ.
此中一起受取,是众食之因。
§1212
1212.
一二一二。
Ekato nānato vāpi, gamanaṃ bhojanampi vā;
一起或各别,前往或食用;
Kāraṇanti na taṃ viññū, bhaṇanti gaṇabhojane.
智者不说彼为因,于众食中。
§1213
1213.
Sacepi odanādīnaṃ, gahetvā nāmameva vā;
即使取饭食等之名,或者
Ekato nānato vāpi, viññāpetvā manussake.
从一处或从多处,告知于人们。
§1214
1214.
Nānato vekato gantvā, sace gaṇhanti ekato;
从多处或从一处前往,若在一处取得;
Evampi pana hotīti, vaṇṇitaṃ gaṇabhojanaṃ.
如是亦成为,所说之别众食。
§1215
1215.
一二一五。
Duvidhassāpi etassa, paṭiggahaṇakāraṇā;
此亦有二种,因受取之故;恶作与巴吉帝亚,于吞咽中已显示。
Dukkaṭaṃ hoti pācitti, ajjhohāresu dīpitā.
恶作乃成巴吉帝亚,此于吞咽时已明示。
§1216
1216.
一二一六。
Samayesu anāpatti, sattasvapi pakāsitā;
于诸时中无犯,于七中已阐明;取已一起,二人或三人如是食者。
Gahetvā ekato dvinnaṃ, tiṇṇaṃ vā bhuñjataṃ tathā.
取而共食,或二人,或三人,亦复如是。
§1217
1217.
Muninānupasampanna-cāripattānimantitā ;
牟尼未达上者、行者、钵食受邀者;第四合为一类,僧团分裂已显示。
Catutthe ekato katvāpi, gaṇabhedo pakāsito.
第四人共食亦然,群体分裂之罪已宣示。
§1218
1218.
Neva samayaladdhānaṃ, vasenapi hi sabbaso;
非以时分得者之方式,一切皆然;然僧团分裂之罪,应由辨别者知。
Gaṇabhedo panāpatti, veditabbā vibhāvinā.
群体分裂之罪,智者当于此加以辨明了知。
§1219
1219.
Bhojanānañca pañcannaṃ, vasena gaṇabhojane;
五种食物之故,于众食中;
Nattheva ca visaṅketaṃ, yāguādīsu taṃ siyā.
于粥等中则无疑惑,彼可有之。
§1220
1220.
Gaṇabhojanasaññissa, bhikkhussāgaṇabhojane;
于众食想之比库,于非众食中;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于彼有疑者,亦有恶作罪。
§1221
1221.
一二二一。
Bhojanāni ca pañceva, ṭhapetvā yāguādisu;
食物确实有五种,除了粥等之外;
Anāpattīti ñātabbā, niccabhattādikesupi.
应知为无犯,在常食等中亦然。
§1222
1222.
一二二二。
Tathā ummattakādīnaṃ, samuṭṭhānādinā pana;
同样地,对于痴狂者等,以生起等;
Idaṃ eḷakalomena, sadisanti pakāsitaṃ.
此以羊鹿譬喻,已阐明为相似。
Gaṇabhojanakathā. · 众食之论。
§1223
1223.
Bahūhi yo bhikkhu manussakehi;
若比库被众多人类
Nimantito pañcahi bhojanehi;
以五种食物邀请
Hitvā sace pubbanimantanāya;
舍弃先前的邀请后
Vikappanaṃ pañcasu yassa kassa.
对五种食物向任何人作分配
§1224
1224.
Pacchā nimantitaṃ bhattaṃ, tathā uppaṭipāṭiyā;
后受邀之食,以及依次第;
Bhuñjato ekasitthampi, tassa pācittiyaṃ siyā.
食一口者,彼有巴吉帝亚。
§1225
1225.
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, yena kena nimantito;
于五种食中,以任何一种受邀;
Taṃ ṭhapetvā sace aññaṃ, bhojanaṃ paribhuñjati.
除彼之外,若食其他食,
§1226
1226.
Tesameva ca pañcannaṃ, bhojanānaṃ mahesinā;
对于这五种食物,大仙陀已开示:此名为辗转食。
Etaṃ paramparaṃ nāma, bhojanaṃ paridīpitaṃ.
此名为辗转食。
§1227
1227.
Yattha khīraṃ rasaṃ vāpi, ākiranti sace pana;
若于其中洒入乳或汁液,
Yena ajjhotthaṭaṃ bhattaṃ, sabbamekarasaṃ siyā.
使饭被浸透,则一切成为一味。
§1228
1228.
Koṭito pana paṭṭhāya, saṃsaṭṭhaṃ paribhuñjato;
然而从第二口开始,食用混合者;
Anāpattīti niddiṭṭhaṃ, mahāpaccariyaṃ pana.
已说为无罪,但属大过失。
§1229
1229.
Paramparanti saññāya, aparamparabhojane;
『辗转』者,以想而言,于非辗转食中;
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
于彼处,即使疑者食用,亦为恶作。
§1230
1230.
Sakalenapi gāmena, pūgena nigamena vā;
以整个村落,或以群体、以镇,
Nimantitassa vā nicca-bhatte doso na vijjati.
受邀请者,或于常食,无过失。
§1231
1231.
一二三一。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinenādinā samā;
生起等一切,与咖提那衣等相同;
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, bhojanañcāvikappanaṃ.
此已说作与不作,以及食物与不分别。
Paramparabhojanakathā. · 关于展转食的论述。
§1232
1232.
一二三二。
Pūvā paheṇakatthāya, paṭiyattā sace pana;
若为了送出之目的而准备了糕饼,
Pātheyyatthāya manthā vā, ye hi tattha ca bhikkhunā.
或为了路粮之目的而准备了酥油,那些在那里的比库,
§1233
1233.
Dvattipattā gahetabbā, pūrā pūvehi sattuhi;
应取二三钵,以糕饼与酥油填满;
Tato ce uttariṃ tassa, hoti pācitti gaṇhato.
若从那里取得超过此量者,则有巴吉帝亚。
§1234
1234.
Gahetvā nikkhamantena, ‘‘dvattipattā mayā idha;
取已出去者,应对见到的比库说:「我在此处已得二三钵食;但已取得糕饼」,智者应如是说。
Gahitā pana pūvā’’ti, bhikkhuṃ disvā vade budho.
智者见比库时,应言:『糕点已被取走。』
§1235
1235.
‘‘Mā kho tvaṃ paṭigaṇhā’’ti, avadantassa dukkaṭaṃ;
对说「汝莫受取」者,犯恶作;听闻彼言而仍受取者,亦有恶作之罪。
Gaṇhatopi ca taṃ sutvā, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
听闻此语之后,正在取食者,亦犯恶作罪。
§1236
1236.
Ūnakadvattipattesu, atirekoti saññino;
于不足四十二钵中,认为是超过者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此,即使有疑者,亦有恶作罪。
§1237
1237.
Yena tattha tayo laddhā, pattapūrā tato pana;
由此于彼处获得三钵,满钵者,然后,
Dve saṅghassa padātabbā, dve ce eko, na ekato.
二钵应施与僧团,若二钵为一人所有,则不得一起施与。
§1238
1238.
Apaheṇakapātheyyaṃ, avasesampi vā tato;
被抛弃的路粮,或从那里剩余的;
Santakaṃ ñātakādīnaṃ, dentānampi tadūnakaṃ.
亲族等人所拥有的,即使他们正在施与,若少于那个量。
§1239
1239.
一千二百三十九。
Gaṇhatopi anāpatti, tathā ummattakādino;
即使取用也无罪,对于疯狂者等也是如此;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
起源等一切,被认为与传递相同。
Kāṇamātukathā. · 独眼母谈
§1240
1240.
一千二百四十。
Aññena pana pañcannaṃ, bhojanānaṃ pavārito;
若以其他五种食物之一而被劝止,
Pācittinatirittaṃ ce, puna bhuñjati bhojanaṃ.
若再食用过量的食物,则犯巴吉帝亚。
§1241
1241.
Asanaṃ bhojanañceva, hatthapāsābhihāratā;
座位、食物、手掌范围内的递送、
Kāyavācāpaṭikkhepo, pañcaṅgehi pavāraṇā.
身体的拒绝、言语的拒绝,以此五支而成劝止。
§1242
1242.
Odano sattu kummāso, maccho maṃsanti sabbaso;
饭、粥、豆粥、鱼、肉,一切皆是;
Nippapañcena niddiṭṭhaṃ, bhojanaṃ pañcadhā mataṃ.
以无戏论方式所说,食分为五种。
§1243
1243.
Odano tattha sattannaṃ, dhaññānaṃ odano mato;
其中,饭者,七种谷物之饭被认为是饭;
Bhajjitānaṃ tu dhaññānaṃ, cuṇṇaṃ ‘‘sattū’’ti vuccati.
而炒熟之谷物的粉末,被称为『粥』。
§1244
1244.
Kummāso yavakummāso, maccho vuccati odako;
『库马萨』者,麦库马萨;『马差』者,称为鱼;
Maṃsampi kappiyamaṃsaṃ, ayamettha vinicchayo.
『玛萨』者,如法之肉。此为此处之决定。
§1245
1245.
一二四五。
Sāli vīhi yavo kaṅgu, varako godhumo tathā;
稻、稗、大麦、稷米、黍以及小麦,
Kudrūsakoti sattete, dhaññā dhaññena desitā.
『库度萨咖』,此七种谷物,以谷物而宣说。
§1246
1246.
一二四六。
Sāmākāditiṇaṃ sabbaṃ, kudrūseneva dīpitaṃ;
沙玛咖等诸草,皆以苦德儒为首而说明;
Nīvāro sāliyaṃ vutto, varake varakacorako.
尼瓦罗被说为沙离,瓦勒咖中有瓦勒咖乔勒咖。
§1247
1247.
一二四七。
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, odano yāgu vā pana;
于七种谷中,饭或粥,
Aṅgasampattiyā yuttā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
具足支分相应者,生起自恣。
§1248
1248.
一二四八。
Hatthena gahitokāse, odhiṃ dasseti yā pana;
若以手握取之处,显示下沉者,
Yāgusā idha sabbāpi, odanoti pavuccati.
此处一切粥,皆称为饭。
§1249
1249.
Abbhuṇhā pana yā yāgu, uddhanoropitā tanu;
然而,若粥过热,上浮而稀薄,
Sace odhiṃ na dasseti, na janeti pavāraṇaṃ.
若不显示下沉,则不生满足。
§1250
1250.
Puna sā sītalībhūtā, ghanabhāvaṃ gatā sace;
再者,若彼已成冷却,已达凝固状态;
Odhiṃ dasseti so pubbe, tanubhāvo na rakkhati.
彼先前显示下沉,细薄状态不保持。
§1251
1251.
Takkadhaññarasādīni, āropetvā bahūnipi;
将酪乳、谷汁等,投入众多种类;
Phalapaṇṇakaḷīrāni, pakkhipitvāna tattha ca.
又将果实、叶、芽等,投入其中。
§1252
1252.
Taṇḍule muṭṭhimattepi, pakkhipitvā pacanti ce;
若于米中,即使仅投入一握之量而煮;
Odhiṃ pana ca dasseti, sañjaneti pavāraṇaṃ.
然而却显示为充足,并宣告邀请。
§1253
1253.
Rase dhaññarase khīre, vākiritvāna odanaṃ;
于汤汁中、谷汁中、乳中,撒入饭粒;
‘‘Yāguṃ gaṇhatha, yāgu’’nti, vatvā denti sace pana.
若说『取粥,是粥』而施与。
§1254
1254.
Kiñcāpi tanukā hoti, sañjaneti pavāraṇaṃ;
虽然稀薄,亦生起邀请食;
Taṃ pacitvā sace denti, yāgusaṅgahitā pana.
若煮彼后施与,然而包含于粥中。
§1255
1255.
Chupanti macchamaṃsaṃ vā, tanukāyapi yāguyā;
或以鱼肉浸入,即使在稀薄的粥中;
Sace sāsapamattampi, paññāyati pavāraṇaṃ.
若有芥子许量,邀请食亦显现。
§1256
1256.
Macchamaṃsaraso suddho, saṃsatto rasayāgu vā;
鱼肉汁清净者,或混合汁粥;
Na cākappiyamaṃsaṃ vā, sañjaneti pavāraṇaṃ.
或非不净肉,不生自恣。
§1257
1257.
一二五七。
Ṭhapetvā vuttadhaññānaṃ, odanaṃ pana sabbaso;
除去所说诸谷之饭,然而一切;
Veḷutaṇḍulakādīnaṃ, na pavāreti odano.
竹米等之饭,不作自恣。
§1258
1258.
一二五八。
Puthukā vā tato tāhi, katabhattampi sattupi;
或从彼等诸粉,已作食者亦为炒粉;
Suddhā na pana pūvā vā, pavārenti kadācipi.
然而纯净者非饼,亦不曾施与。
§1259
1259.
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ taṇḍule pana;
以粗煮法对于炒谷,然而对于稻米之米粒;
Koṭṭetvā denti taṃ cuṇṇaṃ, sattusaṅgahitaṃ mataṃ.
捣碎后施与,彼粉被认为摄于炒粉中。
§1260
1260.
Bhajjitānaṃ tu vīhīnaṃ, na pavārenti taṇḍulā;
然而,已被舂碎的稻谷,其米粒不生起足食;
Tesaṃ pana ca yaṃ cuṇṇaṃ, taṃ janeti pavāraṇaṃ.
但是,那些稻谷的粉末,则生起足食。
§1261
1261.
Kharapākena bhaṭṭhānaṃ, vīhīnaṃ kuṇḍakampi ca;
用粗火烤制的稻谷饼,或者稻谷团;
Sattunaṃ modako vāpi, sañjaneti pavāraṇaṃ.
或者炒粉制成的团子,也生起足食。
§1262
1262.
Samapākena bhaṭṭhānaṃ, sukkhānaṃ ātapena ca;
以同等煮熟的米饭,以干燥的日晒,
Kuṇḍakaṃ pana vīhīnaṃ, na janeti pavāraṇaṃ.
然而稻谷的碎米,不生起巴瓦拉那。
§1263
1263.
Lājā vā pana teheva, katabhattampi sattu vā;
或者以彼等制成的炒米,或者已煮成的炒面,
Khajjakaṃ pana suddhaṃ vā, na janeti pavāraṇaṃ.
然而纯净的嚼食,不生起巴瓦拉那。
§1264
1264.
Pūritaṃ macchamaṃsehi, taṃ janeti pavāraṇaṃ;
以鱼肉充满者,彼生起自恣。
Yaṃ kiñci bhajjitaṃ piṭṭhaṃ, na pavāreti suddhakaṃ.
凡任何破碎之饼,不自恣纯净者。
§1265
1265.
一二六五。
Yavehi katakummāso, pavāreti, na cāparo;
以大麦所作之粥,自恣,而非其他;
Macchamaṃsesu vattabbaṃ, pākaṭattā na vijjati.
于鱼肉中应说,因明显故不存在。
§1266
1266.
一二六六。
Khādanto kappiyaṃ maṃsaṃ, nisedheti akappiyaṃ;
食用如法肉时,禁止不如法者;
Na so tena pavāreti, avatthuttāti dīpitaṃ.
彼不因此而自恣,已显示为无事由也。
§1267
1267.
Tathevākappiyaṃ maṃsaṃ, khādanto kappiyaṃ sace;
同样,食用不如法肉时,若禁止如法者;
Nisedheti pavāreti, vatthukattāti vaṇṇitaṃ.
则自恣,已说明为有事由也。
§1268
1268.
Maṃsaṃ pana ca khādanto, kappiyaṃ vā akappiyaṃ;
然而,食肉者,无论是净肉或不净肉;
Pavāreti nisedheti, kiñci kappiyabhojanaṃ.
邀请或禁止,任何净食。
§1269
1269.
Sace akappiyaṃ maṃsaṃ, khādantova akappiyaṃ;
若食不净肉者,正食不净肉时;
Nisedhaṃ na pavāreti, tathā aññaṃ akappiyaṃ.
不邀请禁止,同样其他不净物。
§1270
1270.
Sace ajjhohaṭaṃ hoti, sitthamekampi bhikkhunā;
若已吞咽者,即使一比库所吞之食;
Patte hatthe mukhe vāpi, bhojanaṃ pana vijjati.
或在钵中、手中、口中,有食物存在。
§1271
1271.
Pavāraṇapahonaṃ ce, paṭikkhipati bhojanaṃ;
若拒绝劝食之食物,
Pavāreti sace natthi, na pavāreti katthaci.
若无劝食者,则任何处皆不劝食。
§1272
1272.
Gilitvā ca mukhe bhattaṃ, sesamādāya gacchati;
吞下口中食后,取余食而去;
Antarā ca nisedhento, na pavāreti bhojanaṃ.
中途阻止他,不施与食物。
§1273
1273.
Mukhe ca bhattaṃ gilitañca hatthe;
口中食已吞,手中持有食;
Bhattaṃ tu aññassa ca dātukāmo;
欲施与他人食物;
Patte ca bhattaṃ puna dātukāmo;
又欲施与钵中食;
Paṭikkhipanto na pavārito so.
拒绝者不得自恣。
§1274
1274.
Asanassa upacchedā, na pavāreti soti hi;
因座位之断绝,故不得自恣;大慧者们如是说,彼等知因与非因。
Kathayanti mahāpaññā, kāraṇākāraṇaññuno.
大慧者能辨明因缘与非因缘,故能如此宣说。
§1275
1275.
取者取最后分,与者则与最初分;
Gaṇhato pacchimaṃ aṅgaṃ, dadato purimaṃ pana;
接受时取最后一份,布施时则给予最先一份;
Ubhinnaṃ aḍḍhateyyaṃ ce, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
若两者之一臂半,不伸手而
§1276
1276.
Tasmiṃ abhihaṭaṃ ṭhāne, pavāraṇapahonakaṃ;
于彼击打之处,有可邀请之物;
Tādisaṃ bhuñjamānova, nisedheti pavārito.
正食用如是之物者,被邀请而制止。
§1277
1277.
Hatthe ādhārake vāpi, pattaṃ ūrūsu vā ṭhitaṃ;
钵置于手中、或置于托盘上、或置于大腿上;
Āharitvā sace bhikkhu, ‘‘bhattaṃ gaṇhā’’ti bhāsati.
持来之后,若比库说:「取食!」
§1278
1278.
Anantare nisinnova, taṃ paṭikkhipato pana;
坐于近处者,对于拒绝彼者;由于无持来,彼无邀请。
Abhihārassa cābhāvā, natthi tassa pavāraṇā.
又因无送食行为,故彼无权作自恣。
§1279
1279.
食后逐出,置于前方:「此」
Bhattapacchiṃ paṇāmetvā, ṭhapetvā purato ‘‘idaṃ;
食后逐出,置于前方:「此」
Gaṇhāhī’’ti ca vuttepi, ayameva vinicchayo.
即使说「取吧」,此即决断。
§1280
1280.
Anantarassa bhikkhussa, dīyamāne panetaro;
对紧邻的比库正在施与时,另一人以手遮盖自己的钵,则未被邀请。
Pidahanto sakaṃ pattaṃ, hatthehi na pavārito.
以双手遮盖自己的钵,并未以此作自恣。
§1281
1281.
若以身拒绝已触及的饭食,
Kāyenābhihaṭaṃ bhattaṃ, paṭikkhipati yo pana;
至于以身体承受所送之食后又拒绝接受者,
Kāyena vāpi vācāya, hoti kassa pavāraṇā.
以身或以语,对某人有自恣。
§1282
1282.
一二八二。
Eko abhihaṭe bhatte, pavāraṇabhayā pana;
一人携来食物时,因自恣之恐惧故;
‘‘Ākirākira koṭṭetvā, koṭṭetvā pūrayā’’ti ca.
「撒散后击打,击打后充满」如是说。
§1283
1283.
一二八三。
Sace vadati tassāpi, na panatthi pavāraṇā;
若对彼人说,然而彼无自恣;
Iccevāha mahāthero, mahāpadumanāmako.
「如是」大长老名为大莲华如是说。
§1284
1284.
Samaṃsañhi rasaṃ netvā, gaṇhathāti rasaṃ vade;
「取肉与汁同等之味」,应说「取汁」;听闻此而禁止者,并非已受请。
Taṃ sutvā ca nisedhento, neva hoti pavārito.
听到之后加以阻止,则不构成许可。
§1285
1285.
‘‘Gaṇha maccharasaṃ sāraṃ, gaṇha maṃsarasa’’nti vā;
「取鱼肉之汁精华」,或「取肉汁」;
‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, paṭikkhepe pavāraṇā.
「取此」等语,若拒绝者,为请足食。
§1286
1286.
Sace maṃsaṃ visuṃ katvā, ‘‘gaṇha maṃsarasa’’nti vā;
若将肉分离后,「取肉汁」等语;若有肉存在,拒绝者,为请足食。
Vadeyyatthi ca maṃsaṃ ce, paṭikkhepe pavāraṇā.
若言『有肉』,而对方拒绝,则构成许可。
§1287
1287.
以饭问询者,「须臾再来」等语;
Odanena ca pucchantaṃ, ‘‘muhuttaṃ āgamehi’’ti;
以饭食询问时,〔施主〕说『稍等片刻』;
Gahaṇatthaṃ ṭhapentassa, neva tassa pavāraṇā.
为了取用而放置者,彼不成自恣。
§1288
1288.
Kaḷīrapanasādīhi, missakaṃ macchamaṃsakaṃ;
以迦梨拉果、波罗蜜果等,混合鱼肉,
‘‘Kaḷīrasūpakaṃ gaṇha, panasabyañjana’’nti vā.
若说『取迦梨拉汤』、『波罗蜜菜』等。
§1289
1289.
Vadanti ce paṭikkhepe, neva hoti pavāraṇā;
若于拒绝时说,则不成自恣;
Apavāraṇahetūnaṃ, nāmena pana vuttato.
因为是不遮止之因,故以名称而说。
§1290
1290.
‘‘Macchasūpa’’nti vā vutte, ‘‘maṃsasūpa’’nti vā pana;
若说「鱼汤」,或说「肉汤」,或说「取此」,即成遮止。
‘‘Idaṃ gaṇhā’’ti vā vutte, hotiyeva pavāraṇā.
或言『请取这个』,则确实构成许可。
§1291
1291.
Eseva ca nayo vutto, ñeyyo maṃsakarambake;
此同样的方法已说,应知于肉块中。
Sabbesu macchamaṃsehi, missakesu ayaṃ nayo.
在一切鱼肉混合物中,此为规则。
§1292
1292.
Bhattasammissitaṃ yāguṃ, āharitvā sace pana;
若持来与饭混合的粥,
‘‘Yāguṃ gaṇhā’’ti vuttasmiṃ, na pavāreti vārayaṃ.
当说『取粥』时,不拒绝即不犯。
§1293
1293.
‘‘Bhattaṃ gaṇhā’’ti vutte tu, pavāreti paṭikkhipaṃ;
但当说『取饭』时,拒绝即犯;
Yena vāpucchito tassa, atthitāyāti kāraṇaṃ.
「为何被问及彼之存在性」者,此为理由。
§1294
1294.
‘‘Yāgumissakaṃ gaṇhā’’ti, vutte tattha ca yāgu ce;
「取粥混合物」,如是所说,于此若有粥,若彼粥等量或更多,彼据说不得受用。
Samā bahutarā vā sā, na pavāreti so kira.
〔所给之物〕与〔所求之物〕相等或更多,据说彼便不构成许可。
§1295
1295.
Mandā yāgu, bahuṃ bhattaṃ, sace hoti pavāraṇā;
若粥稀薄、饭多,则有受用。
Idaṃ sabbattha niddiṭṭhaṃ, kāraṇaṃ pana duddasaṃ.
此于一切处已说,然其因难见。
§1296
1296.
Rasaṃ bahurase bhatte, khīraṃ vā bahukhīrake;
于多味之食中取味,或于多乳中取乳;分别而取之后给与,则无邀请。
Gaṇhathāti visuṃ katvā, deti natthi pavāraṇā.
说『请取』而另行分开给予,则不构成许可。
§1297
1297.
Gacchanteneva bhottabbaṃ, gacchanto ce pavārito;
若行者受邀请,则应于行时食;
Bhuñjitabbaṃ ṭhiteneva, ṭhatvā yadi pavārito.
应站立而食,若站立时被邀请。
§1298
1298.
一二九八。
Udakaṃ vāpi patvā so, sace tiṭṭhati kaddamaṃ;
或者得水后,若站立于泥泞中;
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tato puna.
但使其超过后,应从彼处再食。
§1299
1299.
一二九九。
Pīṭhake yo nisīditvā, pavāreti sace pana;
若坐于凳上,若邀请者;
Āsanaṃ avicāletvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
不移动座位,应随意而食。
§1300
1300.
Sace mañce nisīditvā, pavāreti tato pana;
若坐于床上,然后从彼处请食;
Ito saṃsarituṃ etto, īsakampi na labbhati.
从此处移至彼处,乃至些微亦不得。
§1301
1301.
Tena mañcena naṃ saddhiṃ, vaṭṭataññatra nenti ce;
若与彼床一起,转动至他处;
Evaṃ sabbattha ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
如是一切处,应由明智者、通晓律者所知。
§1302
1302.
Nipajjitvāva bhottabbaṃ, nipanno ce pavārito;
卧已应食,若卧者被劝请;或成为劝请蹲者,亦应如是食。
Vāretukkuṭiko hutvā, bhuñjitabbaṃ tatheva ca.
应蹲踞而食,亦应如此行。
§1303
1303.
Athālametaṃ sabbanti, vattabbaṃ tena bhikkhunā;
彼比库应说『此已足』。
Atirittaṃ karontena, onametvāna bhājanaṃ.
行过量者,应倾斜容器。
§1304
1304.
Kappiyaṃ pana kātabbaṃ, na patteyeva kevalaṃ;
然而应作净,不仅仅在钵中;在后钵中或在锅中,在容器中作亦可。
Pacchiyaṃ yadi vā kuṇḍe, kātuṃ vaṭṭati bhājane.
若置于篮中,或置于钵中,于容器中作之,皆应允许。
§1305
1305.
已受邀者与未受邀者;
Pavāritānaṃ apavāritānaṃ;
已邀请者与未邀请者;
Aññesametaṃ pana vaṭṭateva;
然而,对于其他人,这是允许的;
Yenātirittaṃ tu kataṃ ṭhapetvā;
但除了所作的过量部分之外;
Tameva cekaṃ paribhuñjitabbaṃ.
仅应受用那一份。
§1306
1306.
Kappiyaṃ pana kāretvā, bhuñjantasseva bhikkhuno;
然而,若比库在使之成为净法后,正在受用时;
Byañjanaṃ vāpi yaṃ kiñci, patte tassākiranti ce.
若任何调味品倾入其钵中。
§1307
1307.
Atirittaṃ tu kāretvā, bhuñjitabbaṃ tathā puna;
若令作过量者,应如是再食用;由彼未作者,或应作者,由彼则为别。
Yena taṃ akataṃ yaṃ vā, kātabbaṃ tena taṃ visuṃ.
若令作过量者,应如是再食用;由彼未作者,或应作者,由彼则为别。
§1308
1308.
Kataṃ akappiyādīhi, atirittaṃ tu sattahi;
由不净等所作,及由七种过量;非病人过量者,彼则非为过量。
Na gilānātirittañca, taṃ hotinatirittakaṃ.
由不净等所作,及由七种过量;非病人过量者,彼则非为过量。
§1309
1309.
Yopi pātova ekampi, sitthaṃ bhutvā nisīdati;
即使清晨仅食一口残食而坐者,亦得作拉近与送来之净法。
Upakaṭṭhūpanītampi, kātuṃ labhati kappiyaṃ.
即使清晨仅食一口残食而坐者,亦得作拉近与送来之净法。
§1310
1310.
Āhāratthāya yāmādi-kālikaṃ paṭigaṇhato;
为食物故,受取夜分时分药者,彼食用时,无肉欲心,仅得恶作。
Anāmisaṃ tamevassa, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
为食物故,受取夜分时分药者,彼食用时,无肉欲心,仅得恶作。
§1311
1311.
Tathā anatirittanti, saññino atirittake;
如是,「不过量」者,于有想者之过量;
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
于此,对疑者,亦已显示恶作。
§1312
1312.
Anāpattātirittaṃ tu, kārāpetvāna bhuñjato;
无犯者,过量,令作后食用者;
Gilānassātirittaṃ vā, tathā ummattakādino.
或病者之过量,如是,最初犯者等。
§1313
1313.
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā;
生起等一切,与咖提那衣同被认为;
Kappiyākaraṇañceva, bhojanañca kriyākriyaṃ.
以及净作,食物与作与不作。
Paṭhamapavāraṇakathā. · 第一自恣谈
§1314
1314.
Yo panānatirittena, pavāreyya pavāritaṃ;
若以非剩余物,邀请已邀请者;
Jānaṃ āsādanāpekkho, bhutte pācitti tassa tu.
知而期望犯罪,于彼食用则巴吉帝亚。
§1315
1315.
Dukkaṭaṃ abhihāre ca, gahaṇe itarassa hi;
于携来时为恶作,于他人之取亦然;
Ajjhohārapayogesu, sabbesupi ca dukkaṭaṃ.
于诸吞咽之加行,于一切皆为恶作。
§1316
1316.
Bhojanassāvasānasmiṃ, pācitti paridīpitā;
于食之终了时,巴吉帝亚已显示;
Abhihārakabhikkhussa, sabbaṃ tasseva dassitaṃ.
对携来之比库,一切皆已示彼。
§1317
1317.
Pavāritoti saññissa, bhikkhusmiṃ apavārite;
「已自恣」者,于具念之比库,于未自恣时;于疑虑二义中,亦显示恶作。
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
对两种疑惑之情形,皆已阐明为恶作。
§1318
1318.
Anāpattātirittaṃ vā, kārāpetvāva deti ce;
若无犯而令作过量,或令作后施与;或将病者之残余,或为他人之利益而施与。
Gilānassāvasesaṃ vā, aññassatthāya deti vā.
或将病者之余食,施予他人。
§1319
1319.
Sesaṃ sabbamasesena, anantarasamaṃ mataṃ;
其余一切无余者,被认为是紧接相同的;如同触及说之相等,生起等诸法。
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
与轻蔑语相同,关于起源等诸则亦依此类推。
Dutiyapavāraṇakathā. · 第二自恣谈
§1320
1320.
Khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā;
副食或主食;
Kiñci vikāle yo pana bhikkhu;
任何比库于非时;
Khādati bhuñjati vāpi ca taṃ;
若食或受用彼者,
So jinavuttaṃ dosamupeti.
彼即违犯胜者所说。
§1321
1321.
Yamāmisagatañcettha, vanamūlaphalādikaṃ;
此中所说『肉所及之物』者,应知为林野根果等类;
Kālikesvasammohatthaṃ, veditabbamidaṃ pana.
然此为令于时限药不迷惑故,应当了知。
§1322
1322.
Mūlaṃ kandaṃ muḷālañca, matthakaṃ khandhakaṃ tacaṃ;
根、块茎、球茎、顶芽、茎干、树皮;
Pattaṃ pupphaṃ phalaṃ aṭṭhi, piṭṭhaṃ niyyāsameva ca.
叶、花、果、核、树脂、乃至树液。
§1323
1323.
一三二三。
Mūlakhādanīyādīnaṃ, mukhamattanidassanaṃ;
根类副食等之口头略示;
Bhikkhūnaṃ pāṭavatthāya, nāmatthesu nibodhatha.
为令比库们明了,当知其名与义。
§1324
1324.
一三二四。
Mūlakaṃ khārakañceva, vatthulaṃ taṇḍuleyyakaṃ;
根菜、碱菜、圆菜、米菜、
Tambakaṃ jajjharikañca, caccu vajakalīpi ca.
铜菜、枣菜、酸菜、瓦迦喇菜。
§1325
1325.
Mūlāni evamādīnaṃ, sākānaṃ āmise pana;
此等诸菜之根,于肉食中,
Saṅgahaṃ idha gacchanti, āhāratthaṃ pharanti hi.
在此被摄入,因其遍满于食物之义故。
§1326
1326.
Chaḍḍenti jaraṭṭhaṃ chetvā, yaṃ taṃ vajakalissa tu;
『舍弃』者,切断老朽之物后,对于瓦迦离咖而言;
Taṃ yāvajīvikaṃ vuttaṃ, sesānaṃ yāvakālikaṃ.
彼说为尽形寿,其余者为限时。
§1327
1327.
Haliddi siṅgiverañca, vacattaṃ ativisaṃ vacaṃ;
姜黄、生姜、菖蒲、阿提维萨、菖蒲;
Usīraṃ bhaddamuttañca, tathā kaṭukarohiṇī.
伍西拉、跋德玛德,以及咖图咖罗希尼。
§1328
1328.
Iccevamādikaṃ aññaṃ, pañcamūlādikaṃ bahu;
如是等其他,五根等众多;
Nānappakārakaṃ mūlaṃ, viññeyyaṃ yāvajīvikaṃ.
种种类别的根,应知为终生药。
§1329
1329.
Masālupiṇḍalādīnaṃ , vallīnaṃ āluvassa ca;
玛萨鲁、宾达拉等,蔓藤类及芋类;
Kando uppalajātīnaṃ, tathā padumajātiyā.
球茎属于伍巴喇类,以及巴度玛类。
§1330
1330.
Kadalīsiggutālānaṃ, māluvassa ca veḷuyā;
芭蕉、西古、塔拉、马鲁瓦及竹之根茎;
Satāvari kaserūnaṃ, kando ambāṭakassa ca.
萨达瓦莉、咖谢鲁之根茎,及庵婆吒咖之根茎。
§1331
1331.
Iccevamādayo kandā;
如是等根茎,已示为尽形寿药;
Dassitā yāvakālikā;
已洗者,于食味中所说;
Dhoto so āmise vutto;
『洗净者』,乃就财物而言;
Kando yo khīravalliyā.
「块根」者,乳树之块根也。
§1332
1332.
Adhoto lasuṇañceva, khīrakākoliādayo;
从下方者,大蒜以及乳咖果离等;块根超越言说之道,应知为终生药。
Kandā vākyapathātītā, viññeyyā yāvajīvikā.
球茎类则超越言说之范畴,应以终身药而知之。
§1333
1333.
白莲之根茎,以及红莲之根茎。
Puṇḍarīkamuḷālañca , muḷālaṃ padumassa ca;
白莲之根茎,以及红莲之根茎;
Evamādimanekampi, muḷālaṃ yāvakālikaṃ.
如此等诸多根茎,属于时限药。
§1334
1334.
Tālahintālakuntāla-nāḷikerādisambhavaṃ;
多罗树、银棕榈、昆达拉、椰子等所生之根茎,属于尽形寿药。
Haliddisiṅgiverānaṃ, muḷālaṃ yāvajīvikaṃ.
姜黄、生姜等之根茎,属于尽形寿药。
§1335
1335.
Tālahintālakuntāla-kaḷīro ketakassa ca;
多罗树、银棕榈、昆达拉、迦梨罗树、盖德咖树之根茎,
Kadalīnāḷikerānaṃ, matthakaṃ mūlakassa ca.
芭蕉、椰子之顶部,萝卜之根部。
§1336
1336.
Khajjurerakavettānaṃ, ucchuveḷunaḷādinaṃ;
枣、甘蔗、藤、竹、芦苇等之顶部;
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, kaḷīro sāsapassa ca.
七种谷物之芽,以及芥子之芽。
§1337
1337.
Iccevamādayoneke, matthakā yāvakālikā;
如是等诸多顶部,皆属时限药。
Aññe haliddiādīnaṃ, matthakā yāvajīvikā.
其他如姜黄等之顶端,属终身药。
§1338
1338.
Tālakuntālakādīnaṃ, chinditvā pātito pana;
棕榈芽、竹笋等,切断后落下者;
Gato jaraṭṭhabundo so, saṅgahaṃ yāvajīvike.
彼已至老熟阶段之芽,摄于终身药中。
§1339
1339.
Khandhakhādanīyaṃ nāma, ucchukhandho pakāsito;
名为『蕴副食』者,甘蔗茎已被阐明;
Sālakalyāṇiyā khandho, tathā pathaviyaṃ gato.
沙拉咖梨亚尼的茎,如是进入地中。
§1340
1340.
Evamuppalajātīnaṃ, daṇḍako yāvakāliko;
如是优波罗诸生类,茎为时节性;
Paṇṇadaṇḍuppalādīnaṃ, sabbo padumajātiyā.
叶茎优波罗等,一切属于波头摩生类。
§1341
1341.
Yāvajīvikasaṅkhātā , karamaddādidaṇḍakā;
名为尽寿的,咖拉马达等茎;
Tacesucchutacoveko, saraso yāvakāliko.
塔切苏楚德咖、萨拉索、亚瓦咖离咖。
§1342
1342.
Mūlakaṃ khārako caccu, tambako taṇḍuleyyako;
穆喇咖、卡拉咖、吒楚、丹巴咖、丹度雷亚咖;
Vatthulo cīnamuggo ca, ummā vajakalī tathā.
瓦图喇、吉那穆咖、伍玛、瓦迦咖离。
§1343
1343.
Jajjharī kāsamaddo ca, sellu siggu ca nāḷikā;
迦迦哩、咖萨玛多、谢卢、西咖、那离咖;
Varuṇo aggimantho ca, jīvantī sunisannako.
瓦儒那、阿基曼托、基万帝、苏尼萨纳咖。
§1344
1344.
Rājamāso ca māso ca, nipphāvo migapupphikā;
拉迦马索、马索、尼帕沃、米嘎普皮咖;
Vaṇṭako bhūmiloṇīti, evamādimanekakaṃ.
瓦恩德咖、普弥罗尼等,如是等众多。
§1345
1345.
Pattakhādanīyaṃ nāma, kathitaṃ yāvakālikaṃ;
所谓钵副食者,即所说的时限药。
Itarā ca mahāloṇi, dīpitā yāvajīvikā.
其余的大盐,已说明为尽寿药。
§1346
1346.
Yāvakālikamicceva, kathitaṃ ambapallavaṃ;
时限药者,已说为芒果嫩叶;楝树、苦木之叶,以及蒜之叶。
Nimbassa kuṭajassāpi, paṇṇaṃ sulasiyāpi ca.
苦楝树与苦楝花树之叶,以及罗勒之叶。
§1347
1347.
Kappāsikapaṭolānaṃ , tesaṃ pupphaphalāni ca;
棉花与丝瓜,以及它们的花与果;
Phaṇijjakajjukānañca, paṇṇaṃ taṃ yāvajīvikaṃ.
巴那基咖树与咖朱咖树之叶,彼为终生药。
§1348
1348.
Aṭṭhannaṃ mūlakādīnaṃ, pupphaṃ nipphāvakassa ca;
八种根药等之花,以及尼帕瓦咖之花;
Tathā pupphaṃ karīrassa, pupphaṃ varuṇakassa ca.
如是咖利拉之花,瓦儒纳咖之花。
§1349
1349.
Pupphaṃ kaserukassāpi, jīvantī siggupupphakaṃ;
咖谢儒咖之花,基万帝花、西古花。
Padumuppalajātīnaṃ, pupphānaṃ kaṇṇikāpi ca.
莲花与睡莲诸种类之花,以及花蕊。
§1350
1350.
Nāḷikerassa tālassa, taruṇaṃ ketakassa ca;
椰子树、棕榈树之嫩芽,以及露兜树之嫩芽;
Iccevamādikaṃ puppha-manekaṃ yāvakālikaṃ.
如是等诸多花,皆为时限花。
§1351
1351.
Yāvakālikapupphāni, ṭhapetvā pana sesakaṃ;
时限花者,除去其余之花;
Yāvajīvikapupphanti, dīpaye sabbameva ca.
『终生花』者,应阐明一切。
§1352
1352.
Tilakamakulasālamallikānaṃ ;
胡麻花、摩咖喇花、沙喇花、茉莉花,
Kakudhakapitthakakundakaḷīnaṃ;
咖咖达花、咖毕他咖花、昆德花、咖离花,
Kuravakakaravīrapāṭalīnaṃ;
咖喇瓦咖花、咖喇维喇花、巴嗒离花,
Kusumamidaṃ pana yāvajīvikaṃ.
此花则是终生花。
§1353
1353.
Ambambāṭakajambūnaṃ, phalañca panasassa ca;
庵婆、庵婆塔咖、阎浮之果,以及波罗蜜之果;
Mātuluṅgakapitthānaṃ, phalaṃ tintiṇikassa ca.
玛杜陵咖、咖毕他之果,以及丁丁尼咖之果。
§1354
1354.
Tālassa nāḷikerassa, phalaṃ khajjūriyāpi ca;
多罗、那利盖拉之果,以及枣椰之果;
Labujassa ca cocassa, mocassa madhukassa ca.
拉布迦、椰子、芭蕉、蜜树之果。
§1355
1355.
Badarassa karamaddassa, phalaṃ vātiṅgaṇassa ca;
巴达拉果、咖拉玛达果、瓦丁嘎那果,
Kumbhaṇḍatipusānañca, phalaṃ eḷālukassa ca.
昆邦达果、提布萨果、埃拉卢咖果。
§1356
1356.
Rājāyatanaphalaṃ pussa-phalaṃ timbarukassa ca;
拉迦亚德那果、布萨果、丁巴儒咖果;
Evamādimanekampi, phalaṃ taṃ yāvakālikaṃ.
如是等诸多果,彼等皆为时限药。
§1357
1357.
Tiphalaṃ pipphalī jāti-phalañca kaṭukapphalaṃ;
三果、荜拨、肉豆蔻果与辛辣果;
Goṭṭhaphalaṃ bilaṅgañca, takkolamaricāni ca.
牛栏果与毕陵茄,以及豆蔻与胡椒。
§1358
1358.
Evamādīni vuttāni, avuttāni ca pāḷiyaṃ;
如是等已说者,以及在圣典中未说者;
Phalāni pana gacchanti, yāvajīvikasaṅgahaṃ.
诸果则归入尽形寿资具之摄。
§1359
1359.
Panasambāṭakaṭṭhīni, sālaṭṭhi labujaṭṭhi ca;
波罗蜜果核、娑罗核、腊布迦核,
Ciñcābimbaphalaṭṭhīni, pokkharaṭṭhi ca sabbaso.
金差果核、宾巴果核,以及一切莲藕核。
§1360
1360.
Khajjūriketakādīnaṃ , tathā tālaphalaṭṭhi ca;
枣核、盖德咖核等,以及多罗果核,
Evamādīni gacchanti, yāvakālikasaṅgahaṃ.
如是等类,归入时限药摄。
§1361
1361.
Punnāgamadhukaṭṭhīni, sellaṭṭhi tiphalaṭṭhi ca;
布那咖、玛杜咖之核,石榴核、提帕喇核,
Evamādīni aṭṭhīni, niddiṭṭhāni anāmise.
如是等诸核,已说示于无肉者。
§1362
1362.
Sattannaṃ pana dhaññānaṃ, aparaṇṇānameva ca;
七种谷物之,及其他谷物之,
Piṭṭhaṃ panasasālānaṃ, labujambāṭakassa ca.
波那萨、萨喇之粉,喇布迦、占巴达咖之粉。
§1363
1363.
Tālapiṭṭhaṃ tathā dhotaṃ, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā;
棕榈粉如是洗净者,以及乳蔓之粉;
Evamādimanekampi, kathitaṃ yāvakālikaṃ.
如是等诸多种类,已说为时限药。
§1364
1364.
Adhotaṃ tālapiṭṭhañca, piṭṭhaṃ yaṃ khīravalliyā;
未洗净之棕榈粉,以及乳蔓之粉;
Assagandhādipiṭṭhañca, hoti taṃ yāvajīvikaṃ.
马香等之粉,彼为尽形寿药。
§1365
1365.
Niyyāso ucchunibbatto, eko sattāhakāliko;
甘蔗所生之汁液,一者七日期限;
Avaseso ca hiṅgādi, niyyāso yāvajīviko.
其余阿魏等汁液,乃至命终期限。
§1366
1366.
Mūlādīsu mayā kiñci, mukhamattaṃ nidassitaṃ;
于根等中我所示,仅为口诀之略说;
Etassevānusārena, seso ñeyyo vibhāvinā.
依此类推之方式,其余应由智者知。
§1367
1367.
‘‘Bhuñjissāmi vikāle’’ti, āmisaṃ paṭigaṇhato;
「我将于非时食用」,如是受取食物者;于时有非时想者,于时有疑者。
Kāle vikālasaññissa, kāle vematikassa ca.
于时分有非时分之想者,以及于时分有疑者;
§1368
1368.
恶作,于时有时想者,无犯已宣说;此以羊乳譬喻,与生起等一起。
Dukkaṭaṃ, kālasaññissa, anāpatti pakāsitā;
〔此二者〕犯恶作。于有时分之想者,则说明为无犯。
Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
恶作,于时有时想者,无犯已宣说;此以羊乳譬喻,与生起等一起。
Vikālabhojanakathā. · 非时食谈
§1369
1369.
Bhojanaṃ sannidhiṃ katvā, khādanaṃ vāpi yo pana;
若有比库储藏食物或副食,
Bhuñjeyya vāpi khādeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
而食用或咀嚼者,应得巴吉帝亚。
§1370
1370.
Bhikkhu yaṃ sāmaṇerānaṃ, pariccajatyanālayo;
比库对沙玛内拉们所舍弃之物,无所执着;
Nidahitvā sace tassa, denti taṃ puna vaṭṭati.
若储藏后,若彼等再给予,则为允许。
§1371
1371.
Sayaṃ paṭiggahetvāna, apariccattameva yaṃ;
自己受取之后,未曾舍弃之物;
Dutiye divase tassa, nihitaṃ taṃ na vaṭṭati.
第二日将其藏置,不被允许。
§1372
1372.
Tato ajjhoharantassa, ekasitthampi bhikkhuno;
从那时起,吞咽者,即使一粒饭的比库;
Pācitti kathitā suddhā, suddhacittena tādinā.
已说清净的巴吉帝亚,以清净心如是者。
§1373
1373.
Akappiyesu maṃsesu, manussasseva maṃsake;
于不允许诸肉中,唯人肉者,以土喇吒亚与巴吉帝亚;以恶作与其余者。
Thullaccayena pācitti, dukkaṭena sahetare.
于不允许诸肉中,唯人肉者,以土喇吒亚与巴吉帝亚;以恶作与其余者。
§1374
1374.
Yāmakālikasaṅkhātaṃ , pācitti paribhuñjato;
名为夜分药者,受用者巴吉帝亚;
Dukkaṭāpattiyā saddhiṃ, āhāratthāya bhuñjato.
为食物义而食者,与恶作罪。
§1375
1375.
Sace pavārito hutvā, annaṃ anatirittakaṃ;
若已受邀请,食非剩余食;
Bhuñjato pakataṃ tassa, hoti pācittiyadvayaṃ.
食用常食者,有二巴吉帝亚。
§1376
1376.
Thullaccayena saddhiṃ dve, maṃse mānusake siyuṃ;
于人肉中,与土喇吒亚俱有二罪;
Sese akappiye maṃse, dukkaṭena saha dvayaṃ.
于其余不净肉中,与恶作俱有二罪。
§1377
1377.
Yāmakālikasaṅkhātaṃ, bhuñjato sati paccaye;
食用名为亚玛咖离咖者,若有因缘;有贪欲之口有二,唯一无贪欲。
Sāmisena mukhena dve, ekameva nirāmisaṃ.
以有味之口(受食),则(犯戒)有二;以无味之口(受食),则仅(犯)一。
§1378
1378.
Tamevajjhoharantassa, āhāratthāya kevalaṃ;
彼同样吞咽者,唯为食物之故;于彼等二种分别中,恶作则增长。
Dvīsu tesu vikappesu, dukkaṭaṃ pana vaḍḍhati.
于该二种舍置(之情形)中,恶作(之罪)则递增。
§1379
1379.
Vikāle bhuñjato suddhaṃ, sannidhipaccayāpi ca;
非时食用清净食,以及依储藏因缘;非时食用此二者,成为二巴吉帝亚。
Vikālabhojanā ceva, hoti pācittiyadvayaṃ.
于非时食(之情形)中,则(共)有两个巴吉帝亚。
§1380
1380.
Maṃse thullaccayañceva, dukkaṭampi ca vaḍḍhati;
于肉有土喇吒亚,以及恶作亦增长;于人肉与其余肉,依次第故有二罪。
Manussamaṃse sese ca, yathānukkamato dvayaṃ.
于(食用)人肉(之情形)及其余(之情形)中,依次各有二(罪)。
§1381
1381.
Natthevānatirittampi, vikāle paribhuñjato;
于非时食用者,即使无有过量,一切分别中,比库皆有彼相之罪。
Doso sabbavikappesu, bhikkhuno tannimittako.
于一切舍置(之情形)中,比库之过失,乃以彼(受食之行为)为缘由(而生起)。
§1382
1382.
Vikālapaccayā vāpi, na doso yāmakālike;
或因非时之缘,于夜分时无罪;受取七日药乃至尽形寿药时。
Sattāhakālikaṃ yāva-jīvikaṃ paṭigaṇhato.
(自)领受七日食乃至终身食(之情形中)。
§1383
1383.
Āhārasseva atthāya, gahaṇe duvidhassa tu;
为了食物之目的,于取二种时,于吞咽与运用中,于非肉食者为恶作。
Ajjhohārapayogesu, dukkaṭaṃ tu nirāmise.
在吞咽的行为中,若为非肉食之物,则犯恶作。
§1384
1384.
Atha āmisasaṃsaṭṭhaṃ, gahetvā ṭhapitaṃ sace;
若取已置放与肉食相杂者,再吞咽者,则宣说为巴吉帝亚。
Puna ajjhoharantassa, pācitteva pakāsitā.
再次吞咽者,已明示犯巴吉帝亚。
§1385
1385.
Kālo yāmo ca sattāhaṃ, iti kālattayaṃ idaṃ;
迦罗、亚摩与七日,此为三时;
Atikkamayato doso, kālaṃ taṃ taṃ tu kālikaṃ.
超越者有罪,彼时彼时为时限。
§1386
1386.
Attanā tīṇi sambhinna-rasāni itarāni hi;
自身三种混合味者,其余诸物;
Sabhāvamupaneteva, yāvakālikamattano.
依自性而引至,自身之时限。
§1387
1387.
Evameva ca sesesu, kālikesu viniddise;
如是于其余诸时限药中亦应分别;然于此一切四种时限药中。
Imesu pana sabbesu, kālikesu catūsvapi.
然而在此一切四类时限食物之中,
§1388
1388.
初二种时限药,于内宿及共宿,二者皆不成;后二种时限药。
Kālikadvayamādimhi, antovutthañca sannidhi;
初二类时限食物,若已于内宿,或已作积贮;
Ubhayampi na hoteva, pacchimaṃ kālikadvayaṃ.
此两者皆不得;后二类时限食物亦同。
§1389
1389.
Akappiyāya kuṭiyā, vutthenantadvayena taṃ;
于不如法之小屋,以所说之二者住,于当日取得者亦,前二者不允许。
Gahitaṃ tadahe vāpi, dvayaṃ pubbaṃ na vaṭṭati.
即使当日已取得者,前二类亦不得食用。
§1390
1390.
Mukhasannidhi nāmāyaṃ, antovutthaṃ na kappati;
此名为口边净,内住者不如法,如是所说应坚持,然而大供养。
Iti vuttaṃ daḷhaṃ katvā, mahāpaccariyaṃ pana.
如此所说者已坚实确立,然于《大疏》中,
§1391
1391.
Na doso nidahitvāpi, paṭhamaṃ kālikattayaṃ;
即使不舍弃罪,首先是三种时分;
Taṃ taṃ sakaṃ sakaṃ kāla-manatikkamma bhuñjato.
不超越各自的各自时分而食用者。
§1392
1392.
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
如是,对于疯狂者等,无罪已被阐明;
Samameḷakalomena, samuṭṭhānādinā idaṃ.
以同等混合的方法,以生起等,此。
Sannidhikārakathā. · 储藏谈
§1393
1393.
Bhojanāni paṇītāni, agilāno panattano;
诸美食,无病自为己,为利益而求得,食用者巴吉帝亚。
Atthāya viññāpetvāna, pācitti paribhuñjato.
为义而请求之后,受用者犯巴吉帝亚。
§1394
1394.
‘‘Sappinā dehi bhattaṃ me, sasappiṃ sappimissakaṃ;
「以酥油给我饭,有酥油的、酥油混合的,以及酥油饭给我」,如是求得者恶作。
Sappibhattañca dehī’’ti, viññāpentassa dukkaṭaṃ.
『请给予酥油与饭』——如此请求者,犯恶作。
§1395
1395.
Viññāpetvā tathā taṃ ce, dukkaṭaṃ paṭigaṇhato;
如是告知后,若彼接受者,恶作;
Puna ajjhoharantassa, pācitti pariyāputā.
再次吞咽者,巴吉帝亚遍满。
§1396
1396.
Suddhāni sappiādīni, viññāpetvāna bhuñjato;
纯净的酥等,告知后食用者;
Sekhiyesupi viññatti, dukkaṭaṃ paridīpaye.
应学法中亦有告知,显示恶作。
§1397
1397.
一三九七。
Tasmā paṇītasaṃsaṭṭhaṃ, viññāpetvāva bhuñjato;
是故,若与上妙物混合,令知后而食者;七种谷物所成之食,应说巴吉帝亚。
Sattadhaññamayaṃ bhattaṃ, pācittiyamudīraye.
一三九八。
§1398
1398.
若被乞求『以牛酥给我食』;
Sace ‘‘gosappinā mayhaṃ, dehi bhatta’’nti yācito;
若以山羊酥等,与所求不同而给予。
Ajiyā sappiādīhi, visaṅketaṃ dadāti ce.
若以非酥之酥油等,作错乱之给予,
§1399
1399.
‘‘Sappinā dehi’’ vutto ce, navanītādikesupi;
若被告以「以熟酥施与」,于生酥等中亦然;若施与其中任一者,已阐明为无罪。
Deti aññatarenassa, visaṅketanti dīpitaṃ.
若施与其中任一者,已阐明为无罪。
§1400
1400.
Yena yena hi viññattaṃ, tasmiṃ mūlepi tassa vā;
凡以何者被告知,于彼根本或于彼,
Laddhepi pana taṃ laddhaṃ, hotiyeva na aññathā.
即使获得彼所得,确实如是非他也。
§1401
1401.
Ṭhapetvā sappiādīni, āgatāni hi pāḷiyaṃ;
除却酥油等,此等于律文中已说;以其他物令人知会,有恶作罪。
Aññehi viññāpentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
令他人代为请求者,犯恶作罪。
§1402
1402.
Sabbehi sappiādīhi, viññāpetvāva ekato;
以一切酥油等,令人知会后一起;
Bhuñjatekarasaṃ katvā, nava pācittiyo matā.
食用而作成一味,被认为是九巴吉帝亚。
§1403
1403.
Akappiyena vuttepi, sappinā deti tena ce;
即使以不净语说,若以酥施与,
Gahaṇe paribhogepi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
于受取与受用中,恶作已阐明。
§1404
1404.
Gilānassa gilānoti, saññino vimatissa vā;
于病者有病者想,或于疑者,
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
牟尼说恶作,无犯已显示。
§1405
1405.
Gilānakāle viññatta-magilānassa bhuñjato;
病时,对已告知的非病者食用;
Gilānassāvasesaṃ vā, ñātakādīnameva vā.
或病者的残余,或亲属等的。
§1406
1406.
Idaṃ catusamuṭṭhānaṃ, kāyato kāyavācato;
此四种生起:从身、从身语、
Kāyacittā tathā kāya-vācācittattayāpi ca.
从身心,以及从身语心三者。
Paṇītabhojanakathā. · 美食论
§1407
1407.
Adinnañhi mukhadvāraṃ, āhāraṃ āhareyya yo;
若有人以未经给予之口门,摄取食物;
Dantaponodakaṃ hitvā, tassa pācittiyaṃ siyā.
除齿木水外,彼应得巴吉帝亚。
§1408
1408.
Hatthapāsobhinīhāro, majjhimuccāraṇakkhamo;
手掷所及之摄取,中等声量所能及;
Manusso vāmanusso vā, deti kāyādinā tidhā.
人或非人,以身等三种方式给予。
§1409
1409.
Paṭiggaṇhāti taṃ bhikkhu, dīyamānaṃ sace dvidhā;
若施者以二方式施与,比库受取彼物,如是于五支和合时,受取对彼成立。
Evaṃ pañcaṅgasaṃyoge, gahaṇaṃ tassa rūhati.
如是具足五支之结合,其受取方得成立。
§1410
1410.
Dāyako gaganaṭṭho ce, bhūmaṭṭho cetaro siyā;
若施者立于空中,而受者立于地上,或以地上者之头顶,接触空中者之身体。
Bhūmaṭṭhassa ca sīsena, gaganaṭṭhassa dehino.
站立于地者以头顶,站立于空中者以身体。
§1411
1411.
Yamāsannataraṃ aṅgaṃ, orimantena tassa tu;
无论哪个肢体更接近,以其下方之物;
Dātuṃ vāpi gahetuṃ vā, vinā hatthaṃ pasāritaṃ.
无论是给予或是接受,不伸出手。
§1412
1412.
Hatthapāso minetabbo, nagaṭṭhādīsvayaṃ nayo;
应测量手臂范围,在裸身等处自身之法则;
Evarūpe pana ṭhāne, ṭhatvā ce deti vaṭṭati.
然而在如是之处,站立而给予是允许的。
§1413
1413.
Pakkhī vā mukhatuṇḍena, hatthī soṇḍāya vā pana;
鸟以口喙,或象以鼻,
Sace yaṃ kiñci pupphaṃ vā, phalaṃ vā deti vaṭṭati.
若施与任何花或果,皆为允许。
§1414
1414.
Bhattabyañjanapuṇṇāni, bhājanāni bahūnipi;
盛满饭食与副食的诸多钵器,
Sīsenādāya bhikkhussa, gantvā kassaci santikaṃ.
以头顶持,前往某比库之处。
§1415
1415.
Īsakaṃ pana onatvā, ‘‘gaṇhā’’ti yadi bhāsati;
稍微弯下身,若说「拿取」;以此伸出手,然而下方的容器。
Tena hatthaṃ pasāretvā, heṭṭhimaṃ pana bhājanaṃ.
于是伸出手,而下方之钵。
§1416
1416.
Paṭicchitabbaṃ taṃ eka- desenāpi ca bhikkhunā;
比库应以一部分接受那个;到此程度,那些完全被拿取。
Honti ettāvatā tāni, gahitāneva sabbaso.
如此一来,彼等悉数皆为已取得。
§1417
1417.
Tato paṭṭhāya taṃ sabbaṃ, oropetvā yathāsukhaṃ;
从那时起,将那一切卸下后,随意舒适地;
Ugghāṭetvā tato iṭṭhaṃ, gahetuṃ pana vaṭṭati.
然后打开后,取所喜欲的,是允许的。
§1418
1418.
Pacchiādimhi vattabba-matthi kiṃ ekabhājane;
在后面开始时应说的,在一个钵中有什么?
Kājabhattaṃ haranto ce, onatvā deti vaṭṭati.
若携带咖迦食时,减少后给予,是允许的。
§1419
1419.
Tiṃsahattho siyā veḷu, antesu ca duve ghaṭā;
竹杖若三十肘长,两端各有一壶;
Sappino, gahitekasmiṃ, sabbaṃ gahitameva taṃ.
若有蛇在内,取其一端时,全部皆为所取。
§1420
1420.
Bahupattā ca mañce vā, pīṭhe vā kaṭasārake;
若在多层床上,或在椅上,或在席垫上;
Ṭhapitā dāyako hattha-pāse ṭhatvāna deti ce.
施主置物于手所及处而站立施与时。
§1421
1421.
Paṭiggahaṇasaññāya, mañcādīni sace pana;
若以受取想,触碰床座等而坐,或置于钵中所施之物,
Nisīdati phusitvā yo, yañca pattesu dīyati.
凡触及而坐者,以及施予钵中者。
§1422
1422.
Gahitaṃ tena taṃ sabbaṃ, hotiyeva na saṃsayo;
凡彼所取者,一切皆已受取,无有疑问;若以『我将受取』之想,触碰床座等,
Paṭiggahessāmicceva, mañcādīni sace pana.
『我将受取』——若有床等。
§1423
1423.
Gahitaṃ hoti taṃ sabbaṃ, āruhitvā nisīdati;
一切已取得者,登上后坐下;腹部紧贴腹部,足确实立于地上。
Āhacca kucchiyā kucchiṃ, ṭhitā pattā hi bhūmiyaṃ.
腹部紧贴腹部,足确实立于地上。
§1424
1424.
Yaṃ yaṃ aṅguliyā vāpi, phusitvā sūciyāpi vā;
凡以指触,或以针触;
Nisinno tattha tattheva, dīyamānaṃ tu vaṭṭati.
坐于彼处彼处,正被给予者则允许。
§1425
1425.
Kaṭasāre mahantasmiṃ, tathā hatthattharādisu;
于大席草堆中,以及象皮、兽皮等处;若以手或绳索取之,则为允许。
Gaṇhato hatthapāsasmiṃ, vijjamāne tu vaṭṭati.
于取受者手伸及范围内有〔物〕者,则应理。
§1426
1426.
Tatthajātakapaṇṇesu, gahetuṃ na ca vaṭṭati;
然于彼处所生之叶,不允许取;因彼等实非以身体系缚者。
Na panetāni kāyena, paṭibaddhāni honti hi.
然而,这些〔食物〕并非以身体〔接触〕而相连系。
§1427
1427.
Asaṃhārimapāsāṇe , phalake vāpi tādise;
于不可搬运之石板,或于类似之木板;
Khāṇubaddhepi vā mañce, gahaṇaṃ neva rūhati.
或于以木桩固定之床,受持不成立。
§1428
1428.
Tintiṇikādipaṇṇesu, bhūmiyaṃ patthaṭesu vā;
于草、芦苇等叶,或于地上铺展者;
Dhāretumasamatthattā, gahaṇaṃ na ca rūhati.
因无能力持守故,受持亦不成立。
§1429
1429.
Hatthapāsamatikkamma, dīghadaṇḍena deti ce;
若越手臂所及,以长柄勺施与,比库应前往告言:『请施与』,此为分食者。
Vattabbo bhikkhunāgantvā, dehīti parivesako.
施食者应当前去告知比库:『请取用吧。』
§1430
1430.
Sace patte rajo hoti, dhovitabbo jale sati;
若钵有尘垢,有水时应以水洗净;
Tasmiṃ asati puñchitvā, gahetabbo asesato.
若无水时,应以擦拭方式,完全清净后受取。
§1431
1431.
Piṇḍāya vicarantassa, rajaṃ patati ce pana;
若于行乞食时,尘土落下者;应于受取食物之后,以了知而取之。
Bhikkhā paṭiggahetvāva, gahetabbā vijānatā.
若于行乞食时,尘土落下者;应于受取食物之后,以了知而取之。
§1432
1432.
Appaṭiggahite bhikkhuṃ, gaṇhato pana dukkaṭaṃ;
于未受取之食物,取者有恶作;受取之后,其后食用者无罪。
Paṭiggahetvānāpatti, pacchā taṃ paribhuñjato.
于未受取之食物,取者有恶作;受取之后,其后食用者无罪。
§1433
1433.
‘‘Paṭiggahetvā dethā’’ti, vutte taṃ vacanaṃ pana;
当说「受取后给予」时,对于那句话;
Asutvānādiyitvā vā, denti ce natthi dukkaṭaṃ.
若未听闻而接受,或给予,则无恶作。
§1434
1434.
Pacchā paṭiggahetvāva, gahetabbaṃ vijānatā;
后来受取后,应由知者取;
Sace rajaṃ nipāteti, mahāvāto tato tato.
若大风从各处吹落尘土。
§1435
1435.
Na sakkā ca siyā bhikkhaṃ, gahetuṃ yadi bhikkhunā;
若比库不能取食,欲施与他人者,则许取之。
Aññassa dātukāmena, gahetuṃ pana vaṭṭati.
欲施与他人者,则许取之。
§1436
1436.
Sāmaṇerassa taṃ datvā, dinnaṃ vā tena taṃ puna;
施与沙玛内拉后,或由彼再施与者,
Tassa vissāsato vāpi, bhuñjituṃ pana vaṭṭati.
或依彼之信任,则许食用。
§1437
1437.
Bhikkhācāre sace bhattaṃ, sarajaṃ deti bhikkhuno;
若于行乞时,施与比库有尘垢之食;
‘‘Paṭiggahetvā bhikkhaṃ tvaṃ, gaṇha vā bhuñja vā’’ti ca.
「汝受取乞食后,或取或食」,如是说。
§1438
1438.
Vattabbo so tathā tena, kattabbañceva bhikkhunā;
彼应如是对彼说,比库亦应作;
Rajaṃ upari bhattassa, tassuplavati ce pana.
然而若尘垢浮于食物之上。
§1439
1439.
Kañjikaṃ tu pavāhetvā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ;
酸粥流出后,应随意而食;若已入内,则应收回。
Anto paṭiggahetabbaṃ, paviṭṭhaṃ tu sace pana.
若已入内,则应收回。
§1440
1440.
Patitaṃ sukkhabhatte ce, apanīyāva taṃ rajaṃ;
若落于干饭中,应除去彼尘;若细微者与饭俱,应随意而食。
Sukhumaṃ ce sabhattampi, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
若细微者与饭俱,应随意而食。
§1441
1441.
Uḷuṅkenāharitvāpi , dentassa paṭhamaṃ pana;
即使以木勺取来,然而对于正在食用者,首先
Thevo uḷuṅkato patte, sace patati vaṭṭati.
若从木勺落入已得之钵中,则允许。
§1442
1442.
Bhatte ākiramāne tu, carukena tato pana;
然而当饭正被搅拌时,从锅中,或者
Masi vā chārikā vāpi, sace patati bhājane.
若煤烟或灰烬落入容器中。
§1443
1443.
Tassa cābhihaṭattāpi, na doso upalabbhati;
即使被带来,也不见有过失;若从钵中施与紧邻的比库。
Anantarassa bhikkhussa, dīyamānaṃ tu pattato.
然而,若〔食物〕是从钵中取出而施予紧邻其后的比库,
§1444
1444.
Uppabhitvā sace patte, itarassa ca bhikkhuno;
若从钵中跳起后,落入另一比库之处;此仍为允许,那即是已受取。
Patati vaṭṭatevāyaṃ, paṭiggahitameva taṃ.
则〔该行为〕成立且合律;彼〔食物〕即算已被受取。
§1445
1445.
Pāyāsassa ca pūretvā, pattaṃ ce denti bhikkhuno;
若以乳粥充满钵,施与比库;
Uṇhattā pana taṃ heṭṭhā, gahetuṃ na ca sakkati.
然因热故,彼于下方,不能执持。
§1446
1446.
Vaṭṭatīti ca niddiṭṭhaṃ, gahetuṃ mukhavaṭṭiyaṃ;
已说「许可」,于钵缘执持;
Na sakkā ce gahetabbo, tathā ādhārakenapi.
若不能执持,亦许以承器。
§1447
1447.
Sace āsanasālāyaṃ, gahetvā pattamattano;
若于座堂中,持自己之钵;坐而入睡眠,不知被施与。
Niddāyati nisinnova, dīyamānaṃ na jānati.
〔若比库〕坐着而昏睡,对正在施予之物毫不知晓,
§1448
1448.
Nevāhariyamānaṃ vā, appaṭiggahitameva taṃ;
既未被取来,亦未被接受;然若作意已,坐者则允许。
Ābhogaṃ pana katvā ce, nisinno hoti vaṭṭati.
然而,若〔彼比库〕坐着时心中已有所注意,则〔该受取〕合律。
§1449
1449.
Sace hatthena muñcitvā, pattaṃ ādhārakampi vā;
若以手放开,钵或承器;
Pelletvā pana pādena, niddāyati hi vaṭṭati.
但以足踢开,则睡眠是允许的。
§1450
1450.
Pādenādhārakaṃ akka-mitvāpi paṭigaṇhato;
以足踩踏承器而受取者;
Jāgarassāpi hoteva, gahaṇasmiṃ anādaro.
即使醒觉,于受取中亦有不恭敬。
§1451
1451.
Tasmā taṃ na ca kātabbaṃ, bhikkhunā vinayaññunā;
是故精通律者比库,不应作彼事;
Yaṃ dīyamānaṃ patati, gahetuṃ taṃ tu vaṭṭati.
若施与时落下者,取彼则是允许的。
§1452
1452.
Bhuñjantānañca dantā vā, khīyantipi nakhāpi vā;
食用者之齿或磨损,或指甲亦然;
Tathā pattassa vaṇṇo vā, abbohāranayo ayaṃ.
如是钵之色泽,此为不取出之方法。
§1453
1453.
Satthakenucchuādīni, phālentānaṃ sace malaṃ;
刀尖、针等物,若于犁刃等上,若垢显现,则可能是新生起的。
Paññāyati hi taṃ tesu, siyā navasamuṭṭhitaṃ.
在彼等之中,此〔罪〕得以被察知者,或可为新近生起者。
§1454
1454.
Paṭiggahetvā taṃ pacchā, khāditabbaṃ tu bhikkhunā;
比库受取后,应当食用;
Na paññāyati ce tasmiṃ, malaṃ vaṭṭati khādituṃ.
若于其中垢不显现,则许食用。
§1455
1455.
Pisantānampi bhesajjaṃ, koṭṭentānampi vā tathā;
研磨药物者,或捣碎者亦然;
Nisadodukkhalādīnaṃ, khīyanepi ayaṃ nayo.
尼萨多、伍杜卡喇等,消耗时亦此规则。
§1456
1456.
Bhesajjatthāya tāpetvā, vāsiṃ khīre khipanti ce;
为药物故加热后,若将刀投入乳中;
Uṭṭheti nīlikā tattha, satthake viya nicchayo.
于彼处生起蓝色,如刀刃上之决定。
§1457
1457.
Sace āmakatakke vā, khīre vā pakkhipanti taṃ;
若将生酪或乳投入其中,虽由自熟之相,恶作不得脱。
Sāmapākanimittamhā, na tu muccati dukkaṭā.
由自行烹煮之相,然而并不得免于恶作。
§1458
1458.
Piṇḍāya vicarantassa, vassakālesu bhikkhuno;
于雨季时,比库行乞食时,
Patte patati ce toyaṃ, kiliṭṭhaṃ kāyavatthato.
若水从身衣滴落入钵中,则钵染污。
§1459
1459.
Pacchā paṭiggahetvā taṃ, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ;
后受取之,随意而食;
Eseva ca nayo vutto, rukkhamūlepi bhuñjato.
此同样之理,于树下食者亦已说。
§1460
1460.
Sattāhaṃ pana vassante, deve suddhaṃ jalaṃ sace;
然而七日间降雨时,若天降清净之水;
Abbhokāsepi vā patte, toyaṃ patati vaṭṭati.
即使落于露地之钵中之水,亦许可。
§1461
1461.
Odanaṃ pana dentena, sāmaṇerassa bhikkhunā;
比库施饭食予沙玛内拉时,应不触而施,即施彼钵中之饭食。
Dātabbo acchupantena, tassa pattagatodanaṃ.
应不触而施予彼,即施彼钵中之饭食。
§1462
1462.
Paṭiggahetvā vā pattaṃ, dātabbo tassa odano;
或受取钵后,应施予彼饭食;若触后施食,则成不净受。
Chupitvā deti ce bhattaṃ, taṃ panuggahitaṃ siyā.
若触后施食,则成不净受。
§1463
1463.
Aññassa dātukāmena, pariccattaṃ sace pana;
若为欲施与他人,而舍弃者;
Yāva hatthagataṃ tāva, paṭiggahitameva taṃ.
直至到达手中为止,彼即为已受取。
§1464
1464.
‘‘Gaṇhā’’ti nirapekkhova, pattamādhārake ṭhitaṃ;
若无所求地,对置于钵架上者说『取之』;
Sace vadati pacchā taṃ, paṭiggaṇheyya paṇḍito.
其后,智者应受取彼。
§1465
1465.
Sāpekkhoyeva yo pattaṃ, ṭhapetvādhārake pana;
有所依者,于钵,除置钵者外;
‘‘Etto pūvampi bhattaṃ vā, kiñci gaṇhā’’ti bhāsati.
「从此之前,或饭,或某物,取之」如是说。
§1466
1466.
Sāmaṇeropi taṃ bhattaṃ, dhovitvā hatthamattano;
沙玛内拉亦彼饭,洗净自己之手;
Attapattagataṃ bhattaṃ, aphusitvā sace pana.
自己钵中所有之饭,若不触者。
§1467
1467.
Pakkhipanto satakkhattuṃ, uddharitvāpi gaṇhatu;
投入百次,取出亦可受取;彼受取之义务,于彼不复存在。
Taṃpaṭiggahaṇe kiccaṃ, puna tassa na vijjati.
于接受彼〔食〕之作法,其后对彼则不复存在。
§1468
1468.
Attapattagataṃ bhattaṃ, phusitvā yadi gaṇhati;
已至自己钵中之食,若触已而取;
Pacchā paṭiggahetabbaṃ, saṃsaṭṭhattā parena taṃ.
后应受取,因与他人混合故。
§1469
1469.
Bhikkhūnaṃ yāguādīnaṃ, pacane bhājane pana;
于诸比库之粥等,煮时分配时,
Pakkhipitvā ṭhapentena, aññassatthāya odanaṃ.
投入后置放者,为他人之利益而置饭。
§1470
1470.
Bhājanupari hatthesu, sāmaṇerassa pakkhipe;
于钵上于手中,投入沙玛内拉之手;
Patitaṃ hatthato tasmiṃ, na karoti akappiyaṃ.
从彼手中落下时,不成不净。
§1471
1471.
Pariccattañhi taṃ evaṃ, akatvākirateva ce;
若未作而舍弃彼,则为无益之劳作;
Bhuñjitabbaṃ tu taṃ katvā, pattaṃ viya nirāmisaṃ.
然作已应受用彼,如钵般无肉食。
§1472
1472.
Sace yāgukuṭaṃ puṇṇaṃ, sāmaṇero hi dubbalo;
若粥锅已满,而沙玛内拉实为羸弱;
Bhikkhuṃ paṭiggahāpetuṃ, na sakkoti hi taṃ puna.
则不能再令比库受取彼。
§1473
1473.
Kuṭassa gīvaṃ pattassa, ṭhapetvā mukhavaṭṭiyaṃ;
比库持来之钵,除口缘外,可转向壶颈。
Bhikkhunā upanītassa, āvajjeti hi vaṭṭati.
比库持来之钵,除口缘外,可转向壶颈。
§1474
1474.
Atha vā bhūmiyaṃyeva, hatthe bhikkhu ṭhapeti ce;
或者,若比库置于地上、置于手中,
Āropeti pavaṭṭetvā, tattha ce pana vaṭṭati.
转动后使之上升,于彼处则允许。
§1475
1475.
Bhattapacchucchubhāresu, ayameva vinicchayo;
于食后之担负中,此即决断:
Dve tayo sāmaṇerā vā, denti ce gahaṇūpagaṃ.
二或三沙玛内拉,若给予可取者。
§1476
1476.
Bhāramekassa bhikkhussa, gahetuṃ pana vaṭṭati;
担负给一比库取,则为允许;
Ekena vā tathā dinnaṃ, gaṇhanti dve tayopi vā.
或由一人如是给予,二或三人取。
§1477
1477.
Mañcassa pāde pīṭhassa, pāde telaghaṭādikaṃ;
床之足、凳之足、油瓶等物
Laggenti tattha bhikkhussa, vaṭṭateva nisīdituṃ.
系于彼处,比库坐于其上,允许也。
§1478
1478.
Appaṭiggahitaṃ heṭṭhā-mañce ce telathālakaṃ;
若未受持之油盘在床下,
Sammujjanto ca ghaṭṭeti, na panuggahitaṃ siyā.
扫地时触及,不成已受持。
§1479
1479.
Paṭiggahitasaññāya, appaṭiggahitaṃ pana;
于已受持想中,然而未受持者;取已复知彼后,置于彼处为许。
Gaṇhitvā puna taṃ ñatvā, ṭhapetuṃ tattha vaṭṭati.
取已复知彼后,置于彼处为许。
§1480
1480.
Vivaritvā sace pubbe, ṭhapitaṃ pihitampi ca;
若先开启后置放,或覆盖者亦然;应如是置彼物,不应作异于此。
Tatheva taṃ ṭhapetabbaṃ, kattabbaṃ na panaññathā.
应如是置彼物,不应作异于此。
§1481
1481.
Bahi ṭhapeti ce tena, chupitabbaṃ na taṃ puna;
若以彼置于外,不应再触之;若知而触之,则成再受持。
Yadi chupati ce ñatvā, taṃ panuggahitaṃ siyā.
若知而触碰,则彼〔食〕或应被放弃。
§1482
1482.
Paṭiggahitatelasmiṃ, uṭṭheti yadi kaṇṇakā;
于已受持之油中,若生起菌类;
Siṅgīverādike mūle, ghanacuṇṇampi vā tathā.
于生姜等根中,或于浓粉中,亦如是。
§1483
1483.
Taṃsamuṭṭhānato sabbaṃ, taññevāti pavuccati;
从彼生起故,一切皆称为彼;然而受取之作用,于彼中实不存在。
Paṭiggahaṇakiccaṃ tu, tasmiṃ puna na vijjati.
然而接受〔食〕之作法,于彼其后则不复存在。
§1484
1484.
Tālaṃ vā nāḷikeraṃ vā, āruḷho koci puggalo;
某人攀登棕榈树或椰子树;
Tatraṭṭho tālapiṇḍiṃ so, otāretvāna rajjuyā.
住于彼处者,以绳索取下棕榈果实。
§1485
1485.
Sace vadati ‘‘gaṇhā’’ti, na gahetabbameva ca;
若说「取」,不应取;
Tamañño pana bhūmaṭṭho, gahetvā deti vaṭṭati.
然而另一站在地上者,取后给予,是允许的。
§1486
1486.
Chinditvā ce vatiṃ ucchuṃ, phalaṃ vā deti gaṇhituṃ;
若切断藤蔓甘蔗,或给予果实令取;
Daṇḍake aphusitvāva, niggataṃ pana vaṭṭati.
不触及杆,已脱落者,是允许的。
§1487
1487.
Sace na puthulo hoti, pākāro atiuccako;
若非粗大,围墙过高;
Antoṭṭhitabahiṭṭhānaṃ, hatthapāso pahoti ce.
内立外立,手臂所及若能。
§1488
1488.
Uddhaṃ hatthasataṃ gantvā, sampattaṃ puna taṃ pana;
向上行至百手,复得彼已;
Gaṇhato bhikkhuno doso, koci nevūpalabbhati.
取之比库,无有任何罪过可得。
§1489
1489.
Bhikkhuno sāmaṇeraṃ tu, khandhena vahato sace;
比库若有沙玛内拉以肩荷负而行时,
Phalaṃ gahetvā tattheva, nisinno deti vaṭṭati.
取果后即于彼处坐下而施与,是允许的。
§1490
1490.
Aparopi vahantova, bhikkhuṃ yo koci puggalo;
又,任何正在荷负的其他人,
Phalaṃ khandhe nisinnassa, bhikkhuno deti vaṭṭati.
施与果于坐在肩上的比库,是允许的。
§1491
1491.
Gahetvā phaliniṃ sākhaṃ, chāyatthaṃ yadi gacchati;
若取有果之树枝,为遮荫故而行去;
Puna citte samuppanne, khādituṃ pana bhikkhuno.
于比库心中再生起,欲食用之念。
§1492
1492.
Sākhaṃ paṭiggahāpetvā, phalaṃ khādati vaṭṭati;
令人持树枝后,食用果实是允许的;
Makkhikānaṃ nivāratthaṃ, gahitāyapyayaṃ nayo.
为防止苍蝇故而取持,此法亦同此理。
§1493
1493.
Kappiyaṃ pana kāretvā, paṭiggaṇhāti taṃ puna;
然而,令作净后,再次受取彼;若欲食用,则取根本即可。
Bhottukāmo sace mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
若欲食者,则仅取根〔茎〕方为适当。
§1494
1494.
Mātāpitūnamatthāya, gahetvā sappiādikaṃ;
为父母之利益,取酥油等后;行于中途,从彼中欲何物,则可。
Gacchanto antarāmagge, yaṃ icchati tato pana.
行进途中,随其所欲,可取彼处之物。
§1495
1495.
Taṃ so paṭiggahāpetvā, paribhuñjati vaṭṭati;
他令人接受那个之后,受用是允许的;
Taṃ paṭiggahitaṃ mūla-gahaṇaṃyeva vaṭṭati.
那个被接受的,仅仅根本接受即是允许的。
§1496
1496.
Sāmaṇerassa pātheyya-taṇḍule bhikkhu gaṇhati;
比库取沙玛内拉的路粮米;
Bhikkhussa sāmaṇeropi, gahetvā pana gacchati.
沙玛内拉也取比库的,取了之后则离去。
§1497
1497.
Taṇḍulesu hi khīṇesu, attanā gahitesu so;
于米已尽时,由自己所取之彼;
Sace yāguṃ pacitvāna, taṇḍulehitarehipi.
若煮粥已,以米及其余者。
§1498
1498.
Ubhinnaṃ dvīsu pattesu, ākiritvā panattano;
于两者之二钵中,撒布已,由自己;
Yāguṃ bhikkhussa taṃ datvā, sayaṃ pivati tassa ce.
将彼粥施与比库已,若自己饮彼者。
§1499
1499.
Sannidhipaccayā neva, na uggahitakāraṇā;
因积蓄缘故,非因受持之缘故;因沙玛内拉之饮用,比库有罪。
Sāmaṇerassa pītattā, doso bhikkhussa vijjati.
由于沙玛内拉心生欢喜,过失则归属于比库。
§1500
1500.
Mātāpitūnamatthāya, telādiṃ haratopi ca;
为父母之利益,携带油等者;为荫凉等利益而取树枝者,此无差别。
Sākhaṃ chāyādiatthāya, imassa na visesatā.
取树枝以为遮荫等用途,此与彼并无差别。
§1501
1501.
Tasmā hissa visesassa, cintetabbaṃ tu kāraṇaṃ;
因此,对于他的这个特殊之处,应当思考其原因;关于那个,我将推论其为沙拉亚性的特殊性。
Tassa sālayabhāvaṃ tu, visesaṃ takkayāmahaṃ.
然就其具有沙罗树之性质而言,我推断此乃其特殊之处。
§1502
1502.
Taṇḍule pana dhovitvā, niccāletuñhi celako;
然而,在洗涤米粒之后,若要摇动布片,如果那些米粒和容器都在的话,是不能够的。
Na sakkoti sace te ca, taṇḍule bhājanampi ca.
若彼等无力,则米粒及容器亦然。
§1503
1503.
Paṭiggahetvā dhovitvā, āropetvā panuddhanaṃ;
受取后洗净,放上后驱赶,比库不应作火,即使打开也已煮熟。
Bhikkhunāggi na kātabbo, vivaritvāpi pakkatā.
应知煮熟时,取下后随意,应食用,不是后来的,受取的原因。
§1504
1504.
Ñātabbā pakkakālasmiṃ, oropetvā yathāsukhaṃ;
应知煮熟时,取下后随意舒适地,
Bhuñjitabbaṃ, na pacchassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
应食用,不是后来的受取之因。
§1505
1505.
Āropetvā sace bhikkhu, uddhanaṃ suddhabhājanaṃ;
若比库架起清净之锅,为粥之故煮水,是允许的。
Udakaṃ yāguatthāya, tāpeti yadi vaṭṭati.
为粥之故煮水,是允许的。
§1506
1506.
Tatte panudake koci, ce pakkhipati taṇḍule;
若有人在彼热水中投入米粒,
Tato paṭṭhāya tenaggi, na kātabbova bhikkhunā.
从彼时起,比库不应以彼火作煮食。
§1507
1507.
Paṭiggahetvā taṃ yāguṃ, pātuṃ vaṭṭati bhikkhuno;
比库受取彼粥后,饮用是允许的;若其后煮彼粥,不免自煮罪。
Sace pacati pacchā taṃ, sāmapākā na muccati.
若事后方自行烹煮,则不得免于自煮之罪。
§1508
1508.
Tatthajātaphalaṃ kiñci, saha cāleti valliyā;
凡彼处生之果,与蔓一起摇动;从彼处得之果,任何皆不允许。
Tasseva ca tato laddhaṃ, phalaṃ kiñci na vaṭṭati.
从彼处所得之任何果实,皆不得受用。
§1509
1509.
Phalarukkhaṃ parāmaṭṭhuṃ, tamapassayitumpi vā;
比库攀登果树,或为使其倚靠,
Kaṇṭake bandhituṃ vāpi, bhikkhuno kira vaṭṭati.
或为系于荆棘,据说是允许的。
§1510
1510.
Saṇḍāsena ca dīghena, gahetvā thālakaṃ pana;
又以长钳,取持平锅,
Pacato bhikkhuno telaṃ, bhasmaṃ patati tattha ce.
比库煎油时,若灰尘落入其中。
§1511
1511.
Amuñcantena hatthena, pacitvā telathālakaṃ;
以不放开之手,煮油饼;
Otāretvāva taṃ pacchā, paṭiggaṇheyya vaṭṭati.
煮后取下,受取是允许的。
§1512
1512.
Paṭiggahetvā aṅgāre, tāni dārūni vā pana;
受取炭火,或者那些木柴;
Ṭhapitāni sace honti, pubbagāhova vaṭṭati.
若已放置,先前受取是允许的。
§1513
1513.
Ucchuṃ khādati ce bhikkhu, sāmaṇeropi icchati;
若比库食甘蔗,沙玛内拉亦欲之;
‘‘Chinditvā tvamito gaṇha’’, iti vutto ca gaṇhati.
「汝从此截取」,如是被告而取之。
§1514
1514.
Nattheva avasesassa, paṭiggahaṇakāraṇaṃ;
对于残余者,实无受取之因;
Khādato guḷapiṇḍampi, ayameva vinicchayo.
对于正食糖团者,此即决断。
§1515
1515.
Kātuṃ sāgaratoyena, loṇakiccaṃ tu vaṭṭati;
以海水制作盐事,确实是适当的;然而,由于是水性之故,不会成为名为『终生受用』者。
Yāvajīvikasaṅkhātaṃ, toyattā na tu gacchati.
被称为终身(受用之物),因属水性故不得前往(取用)。
§1516
1516.
Idaṃ kālavinimmuttaṃ, udakaṃ paridīpitaṃ;
此时限解脱之水,已被阐明;犹如涅槃一般,由善巧涅槃之大仙所说。
Nibbānaṃ viya nibbāna-kusalena mahesinā.
犹如涅槃,由善知涅槃之大觉者所(宣说)。
§1517
1517.
Udakena samā vuttā, himassa karakāpi ca;
水与冰所说相同,冰之制作亦然;于井等处饮水,浊者亦许。
Kūpādīsu jalaṃ pātuṃ, bahalampi ca vaṭṭati.
从井等处饮水,即便(水量)丰厚,亦得(饮用)。
§1518
1518.
Khettesu kasitaṭṭhāne, bahalaṃ taṃ na vaṭṭati;
于田中耕作之处,浊者不许;若彼流去汇入河流,则许。
Sanditvā yadi taṃ gantvā, nadiṃ pūreti vaṭṭati.
若前往会合处,注入河中,则得(如此行)。
§1519
1519.
Sobbhesu kakudhādīnaṃ, jale pupphasamākule;
在池塘中,有咖库达等花,水中充满花朵;
Na ñāyati raso tesaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
彼等之味不可知,无受取之因。
§1520
1520.
Sareṇukāni pupphāni, pānīyassa ghaṭe pana;
然而,萨雷努咖等花,若被投入饮水之瓶中;
Pakkhittāni sace honti, paṭiggaṇheyya taṃ pana.
若如是存在,则应受取彼水。
§1521
1521.
Paṭiggahetvā deyyāni, vāsapupphāni tattha vā;
受取后应施之物,或彼处之居住花;于茉莉花已施时,说「应取出」是允许的。
Kamallikāsu dinnāsu, abbohāroti vaṭṭati.
于茉莉花已施时,说「应取出」是允许的。
§1522
1522.
Appaṭiggahitasseva , dantakaṭṭhassa yo raso;
未受取之齿木,其汁液;
Ajānantassa pācitti, so ce visati khādato.
不知者,若彼从咀嚼物进入,巴吉帝亚。
§1523
1523.
Sarīraṭṭhesu bhūtesu, kiṃ vaṭṭati? Na vaṭṭati?
于身体处所的诸界,何者允许?何者不允许?
Kappākappiyamaṃsānaṃ, khīraṃ sabbampi vaṭṭati.
允许与不允许之肉,一切乳皆允许。
§1524
1524.
Kaṇṇakkhigūthako danta- malaṃ muttaṃ karīsakaṃ;
耳垢、眼垢、粪、齿垢、尿、屎;
Semhaṃ siṅghāṇikā kheḷo, assu loṇanti vaṭṭati.
痰、鼻涕、唾、泪、盐,皆允许。
§1525
1525.
Yaṃ panettha sakaṭṭhānā, cavitvā patitaṃ siyā;
然而在此,若有从自己的位置移离而落下者,
Patte vā pana hatthe vā, paṭiggaṇheyya taṃ puna.
无论落在钵中或手中,应再次接受它。
§1526
1526.
Aṅgalaggamavicchannaṃ, paṭiggahitameva taṃ;
粘附于汤匙尖端而未断离者,即是已接受之物;
Uṇhayāguṃ pivantassa, sedo hatthesu jāyati.
饮用热粥时,汗水在手上生起。
§1527
1527.
Piṇḍāya vicarantassa, sedo hatthānusārato;
行乞食时,汗水顺着手臂流下;
Orohati sace pattaṃ, na paṭiggahaṇakāraṇaṃ.
若汗水滴入钵中,不成为不接受之因。
§1528
1528.
Sāmaṃ gahetvā cattāri, vikaṭāni nadāyake;
在河边自己取得四种难得之物;
Sappadaṭṭhakkhaṇeyeva, na doso paribhuñjato.
即使在被蛇咬之刹那,食用者亦无过失。
§1529
1529.
Pathaviṃ mattikatthāya, khaṇituṃ chinditumpi vā;
为了黏土之故,挖掘地或切断地;为了木炭之故,砍伐树木,对比库而言是允许的。
Tarumpi chārikatthāya, bhikkhuno pana vaṭṭati.
(伐)树亦为制作灰烬之用,然于比库则得(为之)。
§1530
1530.
Acchedagāhanirapekkhanisajjato ca;
由于切断、取、不顾、坐,以及由于舍学、死亡,而有身份的差别。
Sikkhappahānamaraṇehi ca liṅgabhedā;
因舍戒、死亡而导致形相破坏(即还俗或命终,僧格消失);
Dānena tassa ca parassa abhikkhukassa;
由于布施,对他与彼乞食者;
Sabbaṃ paṭiggahaṇameti vināsamevaṃ.
一切受取,除了毁坏,皆如是。
§1531
1531.
Durūpaciṇṇe niddiṭṭhaṃ, gahaṇuggahitassapi;
于难行已说,对于取持所持者;
Antovutthe sayaṃpakke, antopakke ca dukkaṭaṃ.
于界内煮、自己煮、于界内煮,为恶作。
§1532
1532.
Paṭiggahitake tasmiṃ, appaṭiggahitasaññino;
于已受取之物,若有未受取想者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此有疑者,亦有恶作罪。
§1533
1533.
Paṭiggahitasaññissa , dantaponodakesupi;
于有受取想者,即使于齿木、水等;
Na doseḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
非以唾液、鼻涕为过,起源等相同。
§1534
1534.
Navamajjhimatherabhikkhunīnaṃ;
对于九位中等长老比库尼们;
Avisesena yaticchitabbako;
无差别地应当如是持守;
Sakalo asamāsatova mayā;
完整而不省略地由我;
Kathito ettha vinicchayo tato.
在此已说决断,从此。
Dantaponakathā. · 齿木论
Bhojanavaggo catuttho. · 食品品第四
§1535
1535.
一五三五。
Yaṃ kiñcicelakādīnaṃ, titthiyānaṃ panāmisaṃ;
凡是衣等物,属于外道者的肉;
Dentassekapayogena, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
以齿木之加行,可有一巴吉帝亚。
§1536
1536.
Vicchinditvāna dentassa, payogagaṇanāvasā;
截断齿木之后,依加行计算之故;彼有诸巴吉帝亚,可有三巴吉帝亚。
Honti pācittiyo tassa, tikapācittiyaṃ siyā.
彼则犯巴吉帝亚,或可构成三重巴吉帝亚。
§1537
1537.
水、齿木,或于非时给予齿木;
Udakaṃ dantaponaṃ vā, dentassa ca atitthiye;
施予水、牙木,或在非渡口处施予;
Titthiyoti ca saññissa, dukkaṭaṃ vimatissa ca.
「外道」者,对于认知者,恶作;对于疑惑者,亦恶作。
§1538
1538.
Dāpentassa panaññena, sāmaṇerādikena vā;
若令他人施与,或令沙玛内拉等施与;
Nikkhittabhājane tesaṃ, dentassa bahilepanaṃ.
对于彼等已放置之钵中,施与者,外涂抹。
§1539
1539.
Ṭhapetvā bhojanaṃ tesaṃ, santike ‘‘gaṇhathā’’ti ca;
除去食物后,对彼等,于近处说『取吧』者;
Vadantassa anāpatti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
对正在说话者,无罪,如泉源之譬喻。
Acelakakathā. · 裸行者论
§1540
1540.
Dāpetvā vā adāpetvā, bhikkhu yaṃ kiñci āmisaṃ;
无论使人给与或不使人给与,比库若欲与任何利养,
Kattukāmo sace saddhiṃ, hasanādīni itthiyā.
若与女人一起,有笑等行为。
§1541
1541.
Uyyojeti hi ‘‘gacchā’’ti, vatvā tappaccayā pana;
确实遣去,说『去吧』后,然而因彼缘故;
Tassuyyojanamattasmiṃ, dukkaṭaṃ paṭhamena ca.
在其准备之时,以第一(句)为恶作。
§1542
1542.
Pādenassupacārasmiṃ, atikkante ca dukkaṭaṃ;
在以足近行之时,以及越过之时为恶作;以第二(句)为其巴吉帝亚,然而在越界之时。
Dutiyenassa pācitti, sīmātikkamane pana.
第二次(违犯)则犯巴吉帝亚,至于越过界场之事——
§1543
1543.
在近行之见处,手被说为十二(指);
Dassane upacārassa, hatthā dvādasa desitā;
在近行范围内所见,手(的距离)说为十二(肘);
Pamāṇaṃ savane cevaṃ, ajjhokāse na cetare.
「量」在有覆盖处如是,在露地则不然。
§1544
1544.
Bhikkhusmiṃ tikapācitti, itare tikadukkaṭaṃ;
对比库而言,三种巴吉帝亚;对其余者而言,三种恶作;
Ubhinnaṃ dukkaṭaṃ vuttaṃ, kalisāsanaropane.
对两者而言,已说恶作,在诽谤与诬陷中。
§1545
1545.
Uyyojentassa kiccena, na dosummattakādino;
对于以职责而驱使者,不因过失之量而取。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
与不与取罪相同,起源等诸义理亦依此类推。
Uyyojanakathā. · 束缚论
§1546
1546.
Khuddake piṭṭhivaṃsaṃ yo, atikkamma nisīdati;
凡是越过坐具的靠背骨架而就坐者,
Sabhojane kule tassa, hoti pācitti bhikkhuno.
对于该比库而言,在有施食的家中,犯巴吉帝亚。
§1547
1547.
Hatthapāsaṃ atikkamma, piṭṭhisaṅghāṭakassa ca;
越过伸手可及之处,以及靠背连接处,
Sayanassa panāsanne, ṭhāne doso mahallake.
然而,对于年长者,在卧处附近之处有罪。
§1548
1548.
Asayanighare tassa, sayanigharasaññino;
对于在非卧屋中,而有卧屋想者;以及对于在彼处有疑者,亦已阐明恶作。
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
于此,即便是犹豫不决者,亦被阐明为恶作。
§1549
1549.
当比库坐时,若有第二人在,则无罪。
Nisīdantassanāpatti, bhikkhussa dutiye sati;
若有第二人在场时就坐,该比库不犯;
Vītarāgesu vā tesu, nikkhantesu ubhosu vā.
于彼等离贪者,或于二者皆出时。
§1550
1550.
Nisinnassānatikkamma, padesaṃ vuttalakkhaṇaṃ;
坐者不越过,所说相之处;等同于生起等,以初后事为准。
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā.
起罪缘起等,与首条及末条学处相同。
Sabhojanakathā. · 带食论
§1551
1551.
Catutthe pañcame ceva, vattabbaṃ natthi kiñcipi;
于第四与第五中,无有任何应说者;
Vattabbaṃ yañca taṃ sabbaṃ, vuttaṃ aniyatadvaye.
凡应说之一切,已于不定二法中说。
§1552
1552.
Samuṭṭhānaṃ panetesaṃ, anantarasamaṃ mataṃ;
然此等之生起,被认为与紧接者相同;此即差别,已为彼等阐明。
Ayameva visesoti, tesamesañca dīpito.
此即其殊胜之处,彼等之义亦已阐明。
Rahopaṭicchannarahonisajjakathā. · 隐密处、覆盖处、隐秘处之论
§1553
1553.
Bhojanānaṃ tu pañcannaṃ, vutto aññatarena yo;
然于五种食物中,以某一者所说之
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, āpajjeyya kulesu ce.
若不问寂静比库,而往俗家者。
§1554
1554.
Cārittaṃ tassa pācitti, aññatra samayā siyā;
彼之行为为巴吉帝亚,除非有因缘;
Ṭhapetvā samayaṃ bhikkhu, duvidhaṃ vuttalakkhaṇaṃ.
除因缘外,比库所说之二种特相。
§1555
1555.
Avītivatte majjhaṇhe, gharamaññassa gacchati;
中午未过时,往他人之家。
Gharūpacārokkamane, paṭhamena hi dukkaṭaṃ.
在踏入房屋近处时,以第一(足)即恶作。
§1556
1556.
Atikkante gharummāre, aparampi ca dukkaṭaṃ;
越过房屋门槛时,又是另一恶作;以第二足越过时,即巴吉帝亚。
Dutiyena ca pādena, pācitti samatikkame.
以第二句偈,说明逾越时犯巴吉帝亚。
§1557
1557.
若站立之处,观察后未见比库;
Ṭhitaṭṭhāne sace bhikkhuṃ, oloketvā na passati;
若比库站立于其处,环顾四望却未见之;
‘‘Asanta’’nti anāpucchā, paviṭṭho nāma vuccati.
「未在」者,未告知,名为已入。
§1558
1558.
Sace dūre ṭhito hoti, asanto nāma bhikkhu so;
若站在远处,此比库名为未在;无须告知之义务,从此处到彼处寻找。
Natthi ārocane kiccaṃ, gavesitvā ito cito.
无需通报,即可四处寻觅而离去。
§1559
1559.
在时机中,在者无过失,告知后离去;
Na doso samaye santaṃ, āpucchitvā ca gacchato;
若适时告别后离去,则无过失;
Bhikkhuṃ gharena maggo ce, ārāmaṃ gacchatopi ca.
若道路经过比库的住处,即使前往园林,
§1560
1560.
Titthiyānampi seyyaṃ vā, tathā bhikkhunupassayaṃ;
或外道的住处,以及比库尼的住处;
Āpadāsanasālaṃ vā, bhattiyassa gharampi vā.
或水堂、食堂,或施主的住处。
§1561
1561.
Idaṃ pana samuṭṭhānaṃ, kathinena samaṃ mataṃ;
此生起,与咖提那衣同等而说;
Kriyākriyamacittañca, ticittañca tivedanaṃ.
作与作无心,三心与三受。
Cārittakathā. · 行仪之论
§1562
1562.
Sabbāpi sāditabbāva, catumāsapavāraṇā;
一切皆应受用,四月邀请;
Bhikkhunā agilānena, puna niccapavāraṇā.
比库无病者,复有常邀请。
§1563
1563.
‘‘Viññāpessāmi rogasmiṃ, sati me paccaye’’ti ca;
「我将告知于病,若我有资具」,以及
Na paṭikkhipitabbā sā, ‘‘rogo dāni na me’’ti ca.
不应拒绝彼女,亦不应说『我今无病』。
§1564
1564.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, dukkaṭaṃ natatuttariṃ;
三巴吉帝亚已说,恶作于不超过者;超过者之想者,于彼有疑者亦然。
Tatuttarinti saññissa, tattha vematikassa ca.
『于彼之上』者,乃就有想者及于彼处生疑者而言。
§1565
1565.
于不超过想者,以何等被劝请者;
Natatuttarisaññissa, yehi yena pavārito;
『不超过这些』者,即以何物、由何者所邀请之义。
Tato aññehi vā bhiyyo, ācikkhitvā yathātathaṃ.
或者告知其他更多者,如实地告知。
§1566
1566.
Viññāpentassa bhikkhussa, aññassatthāya vā pana;
比库为了他人的利益而告知时,
Ñātakānamanāpatti, attano vā dhanenapi.
对亲属无罪,或者以自己的财物亦无罪。
§1567
1567.
Tathā ummattakādīnaṃ, anāpatti pakāsitā;
如是,对痴狂者等,已宣说无罪。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
「生起」等一切,被认为与「行」相同。
Bhesajjakathā. · 药之论
§1568
1568.
Uyyuttaṃ bhikkhuno senaṃ, dassanatthāya gacchato;
比库为了观看而前往已出发的军队,
Aññatra paccayā tassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
除了因缘之外,他每一步都是恶作。
§1569
1569.
Dassanassupacārasmiṃ, ṭhatvā pācitti passato;
在观看的近处站立而观看者,巴吉帝亚;
Upacāraṃ vimuñcitvā, passantassa payogato.
舍弃近行,从精勤中见。
§1570
1570.
Ārohā pana cattāro, dve dve taṃpādarakkhakā;
四名骑手,两两守护其足;
Evaṃ dvādasaposo ca, eko hatthīti vuccati.
如是十二人,称为一象。
§1571
1571.
Dvepādarakkhā āroho, eko tipurisohayo;
守护两足的骑手,一名三人力之马;
Eko sārathi yodheko, āṇirakkhā duve janā.
一御者,一战士,二护旗者。
§1572
1572.
Catuposo ratho vutto, catusaccavibhāvinā;
四轮战车,为四谛阐明者所说;四步兵与手持武器者,称为步兵。
Cattāro padahatthā ca, purisā pattīti vuccati.
四肘为一手距,步行者称为『人』。
§1573
1573.
具足所说之相者,此为最后边际;
Vuttalakkhaṇasampannā , ayaṃ pacchimakoṭiyā;
具足所说相者,此乃末端之界限;
Caturaṅgasamāyuttā, senā nāma pavuccati.
「具足四支者,名为军队。」
§1574
1574.
Hatthiādīsu ekekaṃ, dassanatthāya gacchato;
「为了观看象等之中任何一种而前往者;即使被派遣,或被命令,亦恶作。」
Anuyyuttepi uyyutta-saññissāpi ca dukkaṭaṃ.
即便对于未出发者,对于以为已出发者,亦犯恶作。
§1575
1575.
Attano ca ṭhitokāsaṃ, sampattaṃ pana passati;
「然而,见到自己所住之处已到达者;」
Āpadāsu anāpatti, tathārūpe ca paccaye.
在灾难时无罪,在那样的因缘下也是。
Uyyuttakathā. · 努力之论
§1576
1576.
Catutthe divase attha-ṅgate sūriye arogavā;
第四日太阳落下时,若无病者;
Sace tiṭṭhatu senāya, nisīdatu nipajjatu.
若站立于军队中,若坐,若卧。
§1577
1577.
Ākāse iddhiyā seyyaṃ, pakappetu ca iddhimā;
具神通者可准备以神通在空中卧;
Hoteva tassa pācitti, tikapācittiyaṃ siyā.
对他而言,必有巴吉帝亚罪,此为三重巴吉帝亚。
§1578
1578.
Ūnake ca tirattasmiṃ, atirekoti saññino;
于不足三夜与超过三夜,有如是想者;对于此处有疑者,亦有恶作罪。
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此,即便对于心存疑惑者,亦有恶作之罪。
§1579
1579.
于第三夜破晓前离去;
Purāruṇāva nikkhamma, tatiyāya ca rattiyā;
于黎明破晓之前,以及第三夜分之时;
Na doso puna vasantassa, gilānassāpadāsupi.
对于住在那里的人,以及在病人的不足之处,无罪。
Senāvāsakathā. · 军营住处之论
§1580
1580.
Uyyodhikaṃ balaggaṃ vā, senābyūhampi vā pana;
前往观看军事演习、军力展示、或者军阵布列、或者军队行进者,犯巴吉帝亚。
Dassanatthāyanīkaṃ vā, hoti pācitti gacchato.
为了观看而前往,成为巴吉帝亚罪(行走之过)。
§1581
1581.
Purime pana yo vutto, ‘‘hatthī dvādasaporiso’’;
前面所说的『象高十二人身』;
Iti tena tayo hatthī, ‘‘hatthānīka’’nti dīpitaṃ.
如是由彼三象,显示为「象军」。
§1582
1582.
Sesesupi ca eseva, nayo ñeyyo vibhāvinā;
于其余诸处亦应以此方法,由善辨者所应知;三者以羊角逻辑,生起等相同。
Tiṇṇameḷakalomena, samuṭṭhānādayo samā.
三者与羊毛罪之起源等相同。
Uyyodhikakathā. · 战阵之论
Aceḷakavaggo pañcamo. · 无衣品第五。
§1583
1583.
Piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ, surā nāmāti vuccati;
由面粉等所制之酒,名为「苏拉」。
Pupphādīhi kato sabbo, āsavo hoti merayaṃ.
「以花等所制之一切,皆为酒,此为米拉亚酒。」
§1584
1584.
一五八四。
Bījato pana paṭṭhāya, pivantassubhayampi ca;
「然从种子开始,饮用二者皆然;于加行中与加行中,比库有巴吉帝亚。」
Payoge ca payoge ca, hoti pācitti bhikkhuno.
一五八五。
§1585
1585.
「三种巴吉帝亚已说,于非酒有酒想;」
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, amajje majjasaññino;
关于非酒而作酒想者,已说三条巴吉帝亚;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
其中,对于疑者,亦有恶作罪。
§1586
1586.
Amajjaṃ majjavaṇṇañca, majjagandharasampi ca;
非酒而有酒色、酒香、酒味者;楝树酒、盐酒、醋酒、煮酒,饮之亦然。
Ariṭṭhaṃ loṇasovīraṃ, suttakaṃ pivatopi ca.
以及饮用阿利达(苦酒)、盐酸饮料、细绳(藤汁饮料)之罪;
§1587
1587.
为了去除气味,投入少许;
Vāsagāhāpanatthāya, pakkhipitvāna īsakaṃ;
为了薰香吸收而稍加放入;
Sūpādīnaṃ tu pākepi, anāpatti pakāsitā.
然而,对于汤等的烹煮,已宣说无罪。
§1588
1588.
Hoteḷakasamuṭṭhānaṃ, acittaṃ vatthujānanā;
由旅店生起者,无心之物,依事物而知;此与不善,从饮用起,为世间所呵责者。
Idañcākusaleneva, pānato lokavajjakaṃ.
此乃以不善业而言,属世间所诃之饮用罪。
Surāpānakathā. · 饮酒论。
§1589
1589.
Yena kenaci aṅgena, hasādhippāyino pana;
然而,以任何肢体,为了笑之意图者;
Phusato upasampannaṃ, hoti pācitti bhikkhuno.
触已达上者,比库得巴吉帝亚。
§1590
1590.
Sabbattha dukkaṭaṃ kāya-paṭibaddhādike naye;
一切处恶作,于身系缚等方法中;
Tathevānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ.
如是于未达上者,已说明三恶作。
§1591
1591.
Ettha cānupasampanna-ṭṭhāne tiṭṭhati bhikkhunī;
此中,于未达上者之处,比库尼立;
Khiḍḍādhippāyino tampi, phusantassa ca dukkaṭaṃ.
若以嬉戏为意图,触彼亦恶作。
§1592
1592.
Anāpatti nahasādhi-ppāyassa phusato paraṃ;
若以沐浴为意图而触他人,无犯;若有事务而触者,以及痴狂者等,亦无犯。
Sati kicce phusantassa, tathā ummattakādino.
当所应作之事触及正念时,以及对于狂乱者等亦然。
Aṅgulipatodakakathā. · 指戳论。
§1593
1593.
Jale nimujjanādīna-matthāya pana kevalaṃ;
然而,仅为沉入水中等之目的而触者,无犯。
Padavāresu sabbesu, otarantassa dukkaṭaṃ.
在每一足入时,下入者得恶作。
§1594
1594.
Kīḷāpekkho sace hutvā, jale uparigopphake;
若比库为了嬉戏之目的,在踝骨以上的水中;
Nimujjeyyapi vā bhikkhu, ummujjeyya tareyya vā.
或潜入,或浮出,或游泳。
§1595
1595.
Payoge ca payoge ca, tassa pācittiyaṃ siyā;
在每一努力中,又在每一努力中,彼得巴吉帝亚;
Antoyevodake tassa, nimujjitvāna gacchato.
『在水中』者,指彼沉入而行之时。
§1596
1596.
Hatthapādapayogehi, pācittiṃ paridīpaye;
以手足之运用,应显示巴吉帝亚;仅以手渡者,应以手之范围计算。
Hattheheva tarantassa, hatthavārehi kāraye.
对于仅以双手渡水者,应令以手次第行之。
§1597
1597.
然而,比库以任何肢体渡水时;
Yena yena panaṅgena, bhikkhuno tarato jalaṃ;
无论比库以何肢体渡水——
Tassa tassa payogena, pācittiṃ paridīpaye.
以彼彼之加行,应阐明巴吉帝亚。
§1598
1598.
Taruto tīrato vāpi, pācitti patato jale;
从树上或从岸上,落入水中者,巴吉帝亚;已说三种巴吉帝亚,同样三种恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ.
已说三条巴吉帝亚,同样亦说三条恶作。
§1599
1599.
Pājentopi sace nāvaṃ, arittena phiyena vā;
即使以桨或以舵驱船者;
Ussārentopi tīre vā, nāvaṃ kīḷati dukkaṭaṃ.
即使在岸边使船浮起,或玩弄船只,犯恶作。
§1600
1600.
Hatthena vāpi pādena, kaṭṭhena kathalāya vā;
以手或以足,以木或以瓦片,
Udakaṃ nīharantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
取出水者,有恶作罪。
§1601
1601.
Udakaṃ kañjikaṃ vāpi, cikkhallaṃ vāpi vikkhipaṃ;
抛掷水或酸粥,或泥浆,
Kīḷantassāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
即使是嬉戏的比库,也有恶作罪。
§1602
1602.
Vigāhitvā jalaṃ kicce, sati nimmujjanādikaṃ;
入水中有事务时,若有潜没等行为;
Karontassa anāpatti, tathā pārañca gacchato.
正在做者无罪,同样渡往彼岸者亦然。
§1603
1603.
Samuṭṭhānādayo tulyā, paṭhamantimavatthunā;
生起等与第一及最后事项相同;
Anantarassimassāpi, natthi kāci visesatā.
对于紧接其后者,亦无任何差别。
Hasadhammakathā. · 戏笑论。
§1604
1604.
Vuccamāno sace bhikkhu, paññatteneva bhikkhunā;
若比库被告知时,仅以制定之语,由比库告知;
Akattukāmatāyassa, vacanaṃ dhammameva vā.
因其不欲作之性,或仅以法之言语。
§1605
1605.
Yo asikkhitukāmova, na karoti panādaraṃ;
犹如不欲学者,不作恭敬;
Tassānādariye tasmiṃ, pācittiyamudīraye.
对彼不恭敬时,应说巴吉帝亚。
§1606
1606.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tikātītena satthunā;
三巴吉帝亚已说,由三超越者导师;对未达上者不恭敬,同样三恶作。
Tathevānupasampannā-nādare tikadukkaṭaṃ.
同样,对未达上者等不敬重,则犯三条恶作。
§1607
1607.
仅以经或阿毗达摩,未被制定者,比库;
Suttenevābhidhammena, apaññattena bhikkhunā;
由比库以经或阿毗达摩、或以未制定之法——
Dukkaṭaṃ sāmaṇerena, vuttassa ubhayenapi.
沙玛内拉犯恶作,由两者中任一所说。
§1608
1608.
‘‘Ācariyānamayaṃ gāho, amhākaṃ tu paveṇiyā;
「此是老师们的执取,但对我们来说是特殊的;已来」如是说者,非从饮酒等过失。
Āgato’’ti bhaṇantassa, na dosummattakādino.
『已来』者,乃对说『已来』之人而言,非对仅因嗔恚等而如此言者。
§1609
1609.
于此,不应执取应呵责老师的执取;
Ettha neva gahetabbo, gārayhācariyuggaho;
于此,不应取执对老师之呵责行为。
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
触恼语等同,生起等诸法。
Anādariyakathā. · 不恭敬论。
§1610
1610.
Bhayasañjananatthāya, rūpādiṃ upasaṃhare;
为令生怖畏,应举色等法;或于他人前,应说怖畏事。
Bhayānakaṃ kathaṃ vāpi, katheyya parasantike.
或于他人处讲说怖畏之话语。
§1611
1611.
Disvā vā pana taṃ sutvā, mā vā bhāyatu, bhāyatu;
见彼或闻已,勿怖或令怖;
Itarassa tu bhikkhussa, hoti pācitti taṅkhaṇe.
然而对于其他比库,当时即成巴吉帝亚。
§1612
1612.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
已说三种巴吉帝亚,同样三种恶作;对于恐吓沙玛内拉或在家人的比库。
Sāmaṇeraṃ gahaṭṭhaṃ vā, bhiṃsāpentassa bhikkhuno.
对于恐吓沙玛内拉或在家居士之比库。
§1613
1613.
对于无恐吓意图者,无犯等行为者;
Nabhiṃsāpetukāmassa, anāpattādikammino;
对于无意恐吓、且无犯戒等行为者;
Samuṭṭhānādi sabbampi, anantarasamaṃ mataṃ.
「生起」等一切,皆被认为是无间的。
Bhiṃsāpanakathā. · 恐吓论。
§1614
1614.
Jotiṃ tappetukāmo ce, jalāpeyya jaleyya vā;
若欲点燃火光,可饮水或以水浇灌;
Ṭhapetvā hoti pācitti, tathārūpaṃ tu paccayaṃ.
除去此类因缘,则成巴吉帝亚。
§1615
1615.
Sayaṃ samādahantassa, yāva jālā na jāyati;
对于自己点燃者,直至火焰未生起;
Tāva sabbapayogesu, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
在一切努力之时,有恶作罪。
§1616
1616.
Jāluṭṭhāne panāpatti, pācitti paridīpitā;
然而在网升起之处,巴吉帝亚罪已被阐明;对于令他人升网者,有恶作罪。
Jālāpentassa aññena, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
以其他方式使(火)燃烧者,则犯恶作。
§1617
1617.
Gilānassa gilānoti, saññissa vimatissa vā;
对于病者,有『病者』之想者,或有疑者;
Alātaṃ ukkhipantassa, avijjhātaṃ tu dukkaṭaṃ.
举起火把者,未击中则恶作。
§1618
1618.
Vijjhātaṃ tujjalantassa, yathāvatthukatā matā;
击中而燃烧者,依所依处而定;无犯者:病者,或由他人所作。
Anāpatti gilānassa, kataṃ aññena vā pana.
若为病者,或由他人所作,则无犯。
§1619
1619.
Visibbentassa aṅgāraṃ, padīpujjālanādike;
散布炭火者,点灯等。
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
生起等一切,被认为与行仪相等。
Jotisamādahanakathā. · 燃火论。
§1620
1620.
Apuṇṇe addhamāsasmiṃ, dese ce majjhime pana;
在不圆满的半月中,或者在中地;
‘‘Nhāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā, mattikaṃ vāpi gomayaṃ.
『我将沐浴』而准备粉末、或泥土、或牛粪。
§1621
1621.
Abhisaṅkharato sabba-payogesupi dukkaṭaṃ;
在准备时,在一切努力中也有恶作。
Nhānassa pariyosāne, hoti pācitti bhikkhuno.
沐浴之终了时,比库有巴吉帝亚。
§1622
1622.
Atirekaddhamāsūna-saññino vimatissa vā;
于过半月有想者,或于疑者;
Dukkaṭaṃ atirekaddha- māse ca samayesu ca.
于过半月及于诸时节,有恶作。
§1623
1623.
Nhāyantassa anāpatti, nadīpārampi gacchato;
对正沐浴者无罪,对前往河彼岸者亦然;
Vālikaṃ ukkiritvāna, katāvāṭesu vā tathā.
掘出沙土之后,或者在已作门扇之处,亦如是。
§1624
1624.
Paccantimepi vā dese, sabbesaṃ āpadāsupi;
或者在边地,在一切罪堕中,此以羊毛量,与生起等一起。
Idameḷakalomena, samuṭṭhānādinā samaṃ.
此与羊毛篇,在生起缘等诸项上相同。
Nhānakathā. · 沐浴论。
§1625
1625.
Cīvaraṃ yaṃ nivāsetuṃ, sakkā pārupitumpi vā;
凡是能够用来穿着的衣,或者能够披覆的,
Channamaññataraṃ bhikkhu, rajitvā yattha katthaci.
比库应以任何方式染某一遮布,于任何处。
§1626
1626.
Padese kaṃsanīlena, pattanīlena vā pana;
于部分处,以青铜色,或以钵青色,
Yena kenaci kāḷena, kaddamenapi vā tathā.
或以任何黑色,或亦以泥土。
§1627
1627.
Maṅgulassa mayūrassa, piṭṭhiakkhippamāṇakaṃ;
猫、孔雀之背部投掷量。
Akatvā kappiyaṃ binduṃ, pācitti paribhuñjato.
未作净之油滴,受用者巴吉帝亚。
§1628
1628.
一六二八。
Pāḷikaṇṇikakappo vā, na ca vaṭṭati katthaci;
巴利叶角净法,于任何处皆不适用;一滴或多滴,油滴适用圆形净法。
Ekaṃ vāpi anekaṃ vā, bindu vaṭṭati vaṭṭakaṃ.
一六二九。
§1629
1629.
即使已取,于未取想者及疑者,
Ādinnepi anādinna-saññino vimatissa ca;
已取之物,若作未取想,及有疑惑者;
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, anāpatti pakāsitā.
「恶作」由牟尼所说,「无犯」已被阐明。
§1630
1630.
Kappe naṭṭhepi vā saddhiṃ, tena saṃsibbitesu vā;
于衣失坏时,或与彼共缝时,
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
此所说之「作与不作」,如同生起之井喻。
Dubbaṇṇakaraṇakathā. · 作坏色论。
§1631
1631.
Vikappanā duve vuttā, sammukhāsammukhātipi;
已说二种分别:「现前」与「不现前」。
Sammukhāya vikappento, bhikkhussekassa santike.
为现前者作分配时,应在一位比库面前。
§1632
1632.
Ekattaṃ bahubhāvaṃ vā, dūrasantikatampi vā;
或一或多,或远或近;
Cīvarānaṃ tu jānitvā, yathāvacanayogato.
了知诸衣后,依言说相应。
§1633
1633.
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappemī’’ti niddise;
『我将此衣分配给你』,应如是指示;
Kappatettāvatā kāmaṃ, nidhetuṃ, na ca kappati.
虽可藏至咖提那衣期限,但不允许藏。
§1634
1634.
Paribhogādikaṃ tena, apaccuddhaṭato pana;
由彼未舍弃故,不得受用等;但由彼舍弃后,
Tena paccuddhaṭeyeva, paribhogādi vaṭṭati.
受用等即为允许。
§1635
1635.
‘‘Santakaṃ pana mayhaṃ tvaṃ, paribhuñja pariccaja;
「我所有之物,汝可受用、可舍弃;
Yathāpaccayaṃ karohī’’ti, vutte paccuddhaṭaṃ siyā.
「随缘而作」者,所说之时,应为已提出。
§1636
1636.
Aparā sammukhā vuttā, bhikkhussekassa santike;
另有现前所说者,于比库或在学尼之前;取任何人之名,若为同法者。
Yassa kassaci nāmaṃ tu, gahetvā sahadhamminaṃ.
不论对任何人,以其名义,取得与法者,
§1637
1637.
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tissa- bhikkhuno, tissatheriyā;
「我将此衣给予彼比库、彼长老尼」
Vikappemī’’ti vattabbaṃ, vattabbaṃ puna tenapi.
「我分配」者,应说也;应说者,复由彼亦。
§1638
1638.
‘‘Tissassa bhikkhuno vā tvaṃ, tassā tissāya theriyā;
「汝为某比库,或为某某长老尼;受用现存物,或如是舍弃。」
Santakaṃ paribhuñjāhi, vissajjehī’’ti vā tathā.
或言『享用属于某某之物』,或言『施舍之』,
§1639
1639.
Tato pabhuti sabbampi, paribhogādi vaṭṭati;
从彼以后,一切受用等,皆许可;
Evaṃ parammukhāyāpi, vattabbaṃ ekasantike.
即使对背向者,亦应在一旁说。
§1640
1640.
‘‘Imāhaṃ cīvaraṃ tuyhaṃ, vikappatthāya dammi’’ti;
「我将此衣给你,为了净施」,
Puna tenapi vattabbaṃ, ‘‘ko te mitto’’ti bhikkhunā.
比库应再对彼说:「谁是你的友人?」
§1641
1641.
Itarenapi vattabbaṃ, ‘‘tisso tissā’’ti vā puna;
另一人亦应说:「某某是某某」,或再说;
Vattabbaṃ bhikkhunā tena, ‘‘idaṃ tissassa santakaṃ.
彼比库应说:『此是提萨的财物。』
§1642
1642.
Tissāya theriyā vā tvaṃ, santakaṃ paribhuñja vā;
『汝或归于提萨长老尼,或受用此财物,或舍弃。』如是说已,则再次成为已举罪。
Vissajjehī’’ti vā vutte, hoti paccuddhaṭaṃ puna.
若言『施舍之』,则所取之物,视为重新收回。
§1643
1643.
然而,于此二者中,无论以何身衣。
Iccetāsu pana dvīsu, yāya kāyaci cīvaraṃ;
然而在这两者之中,无论以哪一种〔方式〕取得袈裟;
Vikappetvā sadhammesu, yassa kassaci pañcasu.
对于任何人的五种正法,作了分别后,
§1644
1644.
Apaccuddhārakaṃ vāpi, avissāsena tassa vā;
或者不作撤销,或者对他不信任,
Yena taṃ vinayaṃ kammaṃ, kataṃ panidha bhikkhunā.
由此,比库在此处作了那调伏的甘马。
§1645
1645.
Cīvaraṃ paribhuñjeyya, hoti pācitti bhikkhuno;
若受用衣,比库得巴吉帝亚;
Tañcevādhiṭṭhahantassa, vissajjantassa dukkaṭaṃ.
对于决意彼(衣)者,舍弃时有恶作。
§1646
1646.
Paccuddhārakavatthesu , apaccuddhārasaññino;
于应舍弃之事中,有不舍弃想者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于彼处,即使疑者,亦有恶作之罪。
§1647
1647.
Paccuddhāraṇasaññissa, vissāsā paribhuñjato;
有舍弃想者,因信赖而受用时;
Anāpatti samuṭṭhānaṃ, kathinenādinā samaṃ.
无罪之生起,与咖提那衣等相同。
Vikappanakathā. · 净施论。
§1648
1648.
Adhiṭṭhānupagaṃ pattaṃ, cīvaraṃ vāpi tādisaṃ;
决意后前往之钵,或如是之衣;
Tathā sūcigharaṃ kāya-bandhanaṃ vā nisīdanaṃ.
如是针筒、腰带或坐具。
§1649
1649.
Apanetvā nidhentassa, hasāpekkhassa kevalaṃ;
移开后藏置者,唯期待笑而已;
Hoti pācittiyaṃ aññaṃ, āṇāpentassa dukkaṭaṃ.
成巴吉帝亚,命令者恶作。
§1650
1650.
Tenāpanihite tassa, pācittiṃ paridīpaye;
由彼所置放者,应阐明其巴吉帝亚;
Vuttaṃ anupasampanna-santake tikadukkaṭaṃ.
已说未达上者之处三恶作。
§1651
1651.
Vinā vuttappakārāni, pattādīni tato pana;
除所说种类外,然而钵等,
Aññaṃ apanidhentassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于遮藏他人之物者,有恶作罪。
§1652
1652.
Sabbesvanupasampanna-santakesupi dukkaṭaṃ;
对于一切未达上者所有之物亦有恶作罪;放置不当者无罪,但若约定后则有罪。
Dunnikkhittamanāpatti, paṭisāmayato pana.
放置不当者无犯,然而在收好之后。
§1653
1653.
Tathā ‘‘dhammakathaṃ katvā, dassāmī’’ti nidheti ce;
同样地,若作法说后说『我将给予』而藏置;
Avihesetukāmassa, akīḷassādikammino.
对于不欲伤害者、不行嬉戏味着业者。
§1654
1654.
一六五四。
Samuṭṭhānādayo tulyā, dutiyantimavatthunā;
生起等与第二、最后事相同;此唯与不善及自心,三受。
Idaṃ akusaleneva, sacittañca tivedanaṃ.
此唯与不善及自心,三受。
Cīvarāpanidhānakathā. · 藏匿衣论。
Surāpānavaggo chaṭṭho. · 饮酒品第六。
§1655
1655.
一六五五。
Tiracchānagataṃ pāṇaṃ, mahantaṃ khuddakampi vā;
畜生趣之生类,或大或小;
Hoti pācittiyāpatti, mārentassassa bhikkhuno.
杀者,彼比库有巴吉帝亚罪。
§1656
1656.
Appāṇe pāṇasaññissa, vimatissubhayattha ca;
于无命者有命想,于两者有疑,恶作;若非故意、不知者,无罪。
Dukkaṭaṃ tu anāpatti, asañcicca ajānato.
恶作而无犯,乃无意、不知之故。
§1657
1657.
若无杀意者,以及癫狂者等,无罪。
Na ca māretukāmassa, tathā ummattakādino;
并非出于欲杀之心,同样地,对于狂乱者等;
Samuṭṭhānādayo tulyā, tatiyantimavatthunā.
生起等相同,以第三与最后的事物。
Sañciccapāṇakathā. · 故意杀生事。
§1658
1658.
Sappāṇakaṃ jalaṃ jānaṃ, pācitti paribhuñjato;
知有生物之水,饮用者巴吉帝亚;
Payogabahutāyassa, pācittibahutā siyā.
彼之用功多性,应有巴吉帝亚之多性。
§1659
1659.
Ekeneva payogena, avicchijja sace pana;
然若以一用功,不断而
Pivato pattapūrampi, ekaṃ pācittiyaṃ siyā.
饮用钵满之水,亦可成一巴吉帝亚。
§1660
1660.
Tādisenudakenassa, āviñchitvāna sāmisaṃ;
以如是之水,未滤除有生物者;
Dhovato pana pattaṃ vā, nibbāpentassa yāguyo.
洗钵之时,或熄灭粥火之时。
§1661
1661.
Hatthena taṃ uḷuṅkena, gahetvā nhāyatopi vā;
以手、以勺取彼水,或沐浴之时;
Payoge ca payoge ca, pācitti paridīpitā.
于努力中又努力中,巴吉帝亚已被阐明。
§1662
1662.
一六六二。
Appāṇakepi sappāṇa-saññissa ubhayatthapi;
即使于无命者,若有有命想之比库,于两种情况中;
Vimatissāpi bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
即使于疑者之比库,有恶作之罪。
§1663
1663.
一六六三。
Sappāṇepi ca appāṇe, appāṇamiti saññino;
即使于有命者而作无命者,于无命想者;
Na doso ‘‘paribhogena, na marantī’’ti jānato.
「知『由受用,无罪』及『不死』故。」
§1664
1664.
Patanaṃ salabhādīnaṃ, ñatvā suddhena cetasā;
「知飞蛾等之堕落,以清净心;」
Padīpujjalanañcettha, ñatvā sappāṇabhāvataṃ.
「且于此处点灯,知有有情性。」
§1665
1665.
Bhuñjato jalasaññāya, ñeyyā paṇṇattivajjatā;
「当以水想而受用时,应知施设之排除。」
Siñcane siñcanaṃ vuttaṃ, paribhoge idaṃ pana.
「浇灌」者,说的是浇灌行为;但此处说的是受用。
§1666
1666.
Ayameva visesoti, tassa ceva panassa ca;
「此即差别」者,即彼与此之差别;不与取相等,生起等诸法则。
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
与不与取罪相同,起因等诸规则亦然。
Sappāṇakakathā. · 含有生命之物事。
§1667
1667.
Nihataṃ tu yathādhammaṃ, kiccādhikaraṇaṃ puna;
「依法灭除」者,再者,事务诤事;
Nihātabbanti pācitti, ukkoṭentassa bhikkhuno.
「应被废除」者,对于挖掘的比库,巴吉帝亚。
§1668
1668.
‘‘Akataṃ dukkataṃ kammaṃ, kātabbaṃ punadevi’’ti;
「未作的恶作业,应作的再次」,
Vadatā pana taṃ kammaṃ, uccāletuṃ na vaṭṭati.
然而说此业时,不应挑拨。
§1669
1669.
Sace vippakate kamme, paṭikkosati taṃ puna;
若业已败坏,再次反对彼,
Saññāpetvāva kātabbaṃ, na kātabbaṃ panaññathā.
应使知后方可作,不应不使知而作。
§1670
1670.
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
于非法甘马中,认为是法甘马者;于两者有疑者,亦有恶作罪。
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对于疑惑两方面,皆结恶作罪。
§1671
1671.
‘‘Adhammena ca vaggena, na ca kammārahassa vā;
以非法、以别众,或对不应作甘马者;
Kata’’nti jānato natthi, doso ukkoṭane pana.
「已作」者,对于知者无罪,但在挖掘时有罪。
§1672
1672.
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
如是,对于疯狂者等之无罪已被阐明;触恼语之等同,生起等之方法。
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
其起源等诸义理,与鄙语罪同等类。
Ukkoṭanakathā. · 翻起已决诤事。
§1673
1673.
Saṅghādisesaṃ duṭṭhullaṃ, āpattiṃ bhikkhuno pana;
桑喀地谢萨、土喇吒亚,比库之罪过;
Ñatvā chādayato tassa, pācitti pariyāputā.
知而覆藏彼者,巴吉帝亚被包裹。
§1674
1674.
Nikkhipitvā dhuraṃ tassa, paṭicchādanahetukaṃ;
舍弃彼之重担,为覆藏之因故;
Āroceti sacaññassa, sopi aññassa vāti hi.
告知若其他者,彼亦告知其他者也。
§1675
1675.
Evaṃ satampi bhikkhūnaṃ, sahassampi ca tāva taṃ;
如是即使百比库,即使千比库,如是彼;
Āpajjateva āpattiṃ, yāva koṭi na chijjati.
他确实犯罪,直至边际未断。
§1676
1676.
Mūlenārocitasseva , dutiyassa pakāsite;
以根本未告知者,于第二次显露时;
Tatiyena nivattitvā, koṭi chinnāti vuccati.
以第三次转回,边际断,如是说。
§1677
1677.
Duṭṭhullāya ca duṭṭhalla-saññī pācittiyaṃ phuse;
于土喇吒亚而有土喇吒亚想者,触巴吉帝亚;
Itaresu pana dvīsu, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
然于其余二者中,恶作已被阐明。
§1678
1678.
Aduṭṭhullāya sabbattha, niddiṭṭhaṃ tikadukkaṭaṃ;
于非粗重者,一切处已说三种恶作;于一切未达上者之遮止中,亦为恶作。
Sabbatthānupasampanna-vāresupi ca dukkaṭaṃ.
于一切处未受具足戒者之情形,亦犯恶作。
§1679
1679.
‘‘Saṅghassa bhedanādīni, bhavissantī’’ti vā pana;
或者『僧团之破裂等将会发生』,
Na ca chādetukāmo vā, sabhāgaṃ vā na passati.
非欲覆藏,或不见同类者。
§1680
1680.
‘‘Paññāyissati kammena, sakenāyanti kakkhaḷo’’;
『以业将显现,以自己之业』,此为粗恶者;若不告知过失,则无癫狂等。
Anāroceti ce doso, natthi ummattakādino.
若未告知则有罪,然对于狂乱者等则无罪。
§1681
1681.
如同卸重担,生起等为方法;
Dhuranikkhepatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā;
其起源等诸义理,与放弃重任罪同等类;
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, akriyaṃ dukkhavedanaṃ.
身业、语业,未作,苦受。
Duṭṭhullakathā. · 粗重罪事。
§1682
1682.
一六八二。
Ūnavīsativassaṃ yo, kareyya upasampadaṃ;
若人为未满二十岁者,作达上;
Tassa pācittiyaṃ hoti, sesānaṃ hoti dukkaṭaṃ.
彼得巴吉帝亚,其余诸人得恶作。
§1683
1683.
一六八三。
Upasampādito ceso, jānatā vā ajānatā;
此人被授达上,无论知或不知;
Hotevānupasampanno, kātabbo punareva so.
即使已达上,仍应再作彼。
§1684
1684.
Dasavassaccayenassa, upajjhāyassa ce sato;
若于十年满时,彼之老师有念,于达上中有过失,于其余诸人则无任何过失。
Upasampādane doso, aññesaṃ natthi kocipi.
于受具足戒之事上有罪,对于其他人则全无任何罪。
§1685
1685.
然而除去彼比库后,若僧众得圆满,
Muñcitvā pana taṃ bhikkhuṃ, gaṇo ce paripūrati;
然若释放彼比库,若众数已满足;
Honti te sūpasampannā, na doso koci vijjati.
彼等具足善美,无有任何过失。
§1686
1686.
Upajjhāyo sace hutvā, gaṇaṃ ācariyampi vā;
若成为戒师,或成为群体之老师;寻求钵,或认可衣。
Pariyesati pattaṃ vā, sammannati ca māḷakaṃ.
寻觅钵具,并指定[界]场所。
§1687
1687.
『我将授与达上』,如是于彼一切中。
‘‘Upasampādayissāmi’’ , iti sabbesu tassa hi;
于一切人皆怀『我将为其授达上』之意。
Ñattiyā ca tathā dvīsu, kammavācāsu dukkaṭaṃ.
于单白及二种甘马语中,有恶作。
§1688
1688.
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā;
于甘马语终了时,已显示巴吉帝亚;于未满二十岁想者,即使对圆满之人。
Ūnavīsatisaññissa, paripuṇṇepi puggale.
对实际已满二十岁者,若认为其未满二十岁。
§1689
1689.
于疑与二俱义中,亦有恶作罪。
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ;
对两者皆有疑惑,亦犯恶作罪。
Paripuṇṇoti saññissa, ubhayattha na dosatā.
「圆满」者,对于想,两处皆无过失。
§1690
1690.
Tathā ummattakassāpi, ādikammikabhikkhuno;
如是对于疯狂者,以及初作业比库,
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
与不与取相同,生起等诸法。
Ūnavīsatikathā. · 未满二十岁事。
§1691
1691.
Theyyasatthena jānanto, saṃvidhāya sace pana;
若以盗贼心知晓,并且预先作意后,
Maggaṃ gacchati saddhiṃ yo, tassa pācittiyaṃ siyā.
若与之同行道路,则有巴吉帝亚。
§1692
1692.
Gamane saṃvidhāne ca, vattabbo yo vinicchayo;
关于行路与约定,应说之决断,
So ca bhikkhunivaggasmiṃ, vuttattā na ca uddhaṭo.
因于比库尼品中已说,故不重述。
§1693
1693.
Maggāṭavivisaṅkete, yathāvatthukameva tu;
道路、森林、危险处,如其各别事项而定;
Tesvasaṃvidahantesu, sayaṃ vidahatopi ca.
对于那些未同意者,自己也作同意。
§1694
1694.
Tathevātheyyasatthepi, theyyasatthanti saññino;
同样地,对于盗贼队伍,认为是盗贼队伍者;对于疑惑的两种情况,也有恶作罪。
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
对两者皆有疑惑,亦犯恶作罪。
§1695
1695.
对于非盗贼队伍有非盗贼队伍想者,即使未作同意;
Atheyyasatthasaññissa , asaṃvidahatopi ca;
对非法器者怀有合法之想,以及未作妥善安排者。
Āpadāsu anāpatti, visaṅkete ca kālike.
于难缘中无罪,于疑虑时及时限性。
§1696
1696.
一六九六。
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kathitaṃ kāyacittato;
盗贼军队所生起者,已说从身与心,
Kāyavācācittato ca, ticittañca tivedanaṃ.
及从身语心,三心与三受。
Theyyasatthakathā. · 与盗贼队同行事。
§1697
1697.
一六九七。
Hoti bhikkhuniyā saddhiṃ, saṃvidhānena sattamaṃ;
与比库尼共,以预约为第七;
Samuṭṭhānādinā tulyaṃ, viseso natthi kocipi.
由生起等而相同,无有任何差别。
Saṃvidhānakathā. · 协议论。
§1698
1698.
一六九八。
Kammaṃ kileso pāko ca, upavādo atikkamo;
业、烦恼、异熟果、诽谤、违越,
Antarāyakarā ete, pañca dhammā pakāsitā.
此等五法为障碍者,已被阐明。
§1699
1699.
一六九九。
‘‘Anantarāyikā ete, yathā honti tathā ahaṃ;
「此等为无障碍者,如其所是,我」
Desitaṃ muninā dhamma-mājānāmī’’ti yo vade.
「我了知牟尼所说之法」者,若有人如是说。
§1700
1700.
Tikkhattuṃ tehi vattabbo, ye passanti suṇanti ca;
见者与闻者,应三次对彼说:「具寿莫如是说」,诸比库应如是对彼说。
‘‘Mā hevaṃ avacāyasmā’’, iti bhikkhūhi so pana.
『具寿,切莫如此说』——比库们如此劝止彼人。
§1701
1701.
说者犯恶作,不舍弃彼者亦然。
Dukkaṭaṃ avadantassa, taṃ anissajatopi ca;
对于出言批评者,以及对于不舍弃该物者,均犯恶作。
Ñattiyā ca tathā dvīhi, kammavācāhi dukkaṭaṃ.
于单白及二甘马语时,恶作。
§1702
1702.
一七〇二。
Kammavācāya osāne, pācitti paridīpitā;
于甘马语终了时,巴吉帝亚已被阐明;三巴吉帝亚已说,于非法时三恶作。
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, adhamme tikadukkaṭaṃ.
一七〇三。
§1703
1703.
对未作甘马者,及对舍弃者,
Nāpattākatakammassa, paṭinissajatopi ca;
对于尚未作羯磨[甘马]宣告者,以及对于即便退还者,均不犯。
Samuṭṭhānādayo sabbe, vuttā samanubhāsane · 生起等一切,已于随说中说。
Ariṭṭhakathā. · 阿利德论。
§1704
1704.
Ñatvākatānudhammena, tathāvādikabhikkhunā;
若比库知彼已作如是说者,依随法而与之共住、共食,或与之共卧,则犯巴吉帝亚。
Saṃvaseyya ca bhuñjeyya, pācitti saha seyya vā.
与之共住、共食,或与之共卧,则犯巴吉帝亚。
§1705
1705.
Uposathādikaṃ kammaṃ, karoto saha tena hi;
若与彼一同作伍波萨他等甘马,
Kammassa pariyosāne, tassa pācittiyaṃ siyā.
于甘马完结时,彼比库得巴吉帝亚。
§1706
1706.
Ekeneva payogena, gaṇhato āmisaṃ bahuṃ;
以一次行为,取得众多资具;布施时亦如是,一次布施,或众多次布施于众多人。
Dadatopi tathā ekaṃ, bahūni ca bahūsvapi.
对于给予一件者亦然,对于给予多件者、于众多人中亦然。
§1707
1707.
Ukkhittake nipannasmiṃ, itaro seti ce pana;
当被举罪者卧时,若另一人卧;或当另一人卧时,被举罪者卧,或二人皆卧。
Itarasmiṃ nipanne vā, paro seti ubhopi vā.
或于另一方已卧下时,或另一方睡于其上,或双方皆然。
§1708
1708.
Nipajjanapayogānaṃ, vasenāpattiyo siyuṃ;
依卧坐之运用方式,可能有诸罪;
Ekanānūpacāresu, ekacchanne vinicchayo.
于一人与非近行中,于一覆盖处之判定。
§1709
1709.
Anukkhittepi ukkhitta-saññino pana bhikkhuno;
然而,对于未抛弃而有抛弃想之比库;
Vimatissubhayatthāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
于疑与两者义中,恶作已被阐明。
§1710
1710.
Anāpattubhayatthāpi, anukkhittakasaññino;
于两义皆无犯,对未舍弃者有想;
Nissaṭṭhoti ca taṃ diṭṭhiṃ, saññissosāritoti ca.
「已舍弃」之见,以及「将舍弃」之说。
§1711
1711.
Tathā ummattakādīnaṃ, idaṃ paṇṇattivajjakaṃ;
如是对于疯狂者等,此为制定之除外;
Adinnādānatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
如同不与取,生起等诸法。
Ukkhittakathā. · 举罪论。
§1712
1712.
Tathā vināsitaṃ jānaṃ, upalāpeyya tena vā;
如是知已被灭摈者,若以此而劝诱之;
Upaṭṭhāpeyya pācitti, saṃbhuñjeyya vaseyya vā.
若侍奉则巴吉帝亚,若共食或共住亦然。
§1713
1713.
Saṃvāsena ca liṅgena, daṇḍakammena nāsanā;
以共住、以相、以惩罚甘马而灭摈;
Tisso ettha adhippetā, daṇḍakammena nāsanā.
此中所意指者有三种,以惩罚甘马而灭摈。
§1714
1714.
Sambhogā sahaseyyā ca, anantarasamā matā;
受用与共宿,被认为与无间相同;
Tattha vuttanayeneva, veditabbo vinicchayo.
于此,应以已说之方式,了知决断。
§1715
1715.
Samuṭṭhānādayo sabbe, ariṭṭhena samā matā;
生起等一切,被认为与阿利德相同;
Na hettha kiñci vattabbaṃ, sabbaṃ uttānamevidaṃ.
于此无需说任何事,此一切皆极明显。
Kaṇṭakakathā. · 刺论。
Sappāṇakavaggo sattamo. · 有命品第七。
§1716
1716.
一七一六。
Vuccamāno hi bhikkhūhi, bhikkhu sikkhāpadena yo;
诸比库以学处告知比库时,彼比库若言:
‘‘Sikkhāpade panetasmiṃ, na sikkhissāmi tāvahaṃ.
「于此学处,我暂不学。
§1717
1717.
一七一七。
Yāva nāññaṃ viyattañca, pakataññuṃ bahussutaṃ;
待我问其他聪慧、有经验、多闻者。」如是说者,
Pucchāmī’’ti bhaṇantassa, tassa pācittiyaṃ siyā.
彼有巴吉帝亚。
§1718
1718.
一七一八。
Satthunānupasampanne, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ;
于大师未达上者,已显示三恶作;
Na sallekhāyidaṃ hoti, vuccamānassubhohipi.
此非削减,即使被说为『应学』。
§1719
1719.
一七一九。
Apaññattena tassevaṃ, vadato hoti dukkaṭaṃ;
以未制定之故,如是说者有恶作;
Na dosummattakādīnaṃ, ‘‘sikkhissāmī’’ti bhāsato.
非对愚痴等者,说『我将学』。
Sahadhammikakathā. · 共法语。
§1720
1720.
Uddiṭṭhehi kimetehi, kukkuccādinidānato;
以追悔等为因,对于已诵出之诸学处,在解释学处时,生起巴吉帝亚罪。
Hoti pācittiyāpatti, sikkhāpadavivaṇṇane.
对学处加以诽谤者,犯巴吉帝亚罪。
§1721
1721.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, tatheva tikadukkaṭaṃ;
三种巴吉帝亚已说,同样三种恶作亦已说;若在具足达上者面前,以解释方式说出,则彼罪成立。
Vivaṇṇenupasampanna-santike taṃ sace pana.
若于具受戒者之近前,以失色羯磨(即已成变色之甘马)行达上,
§1722
1722.
Dukkaṭaṃ panubhinnampi, aññadhammavivaṇṇane;
恶作虽已犯,于其他法之解说;
Navivaṇṇetukāmassa, ‘‘suttantaṃ pariyāpuṇa.
对不欲解说者,『应学习经典。
§1723
1723.
Vinayaṃ pana pacchāpi, handa pariyāpuṇissasi’’;
至于律,之后,来,你将学习』;
Iccevaṃ tu vadantassa, tathā ummattakādino.
如是这样说者,如同疯狂者等。
§1724
1724.
Anāpattīti ñātabbaṃ, samuṭṭhānādayo nayā;
「无犯」应知,以及生起等诸法;
Anantarassimassāpi, omasavādasādisā.
即使对于无间断者,亦有触摸、言说等类。
Vilekhanakathā. · 涂抹语。
§1725
1725.
Aññāṇena panāpatti, mokkho nevassa vijjati;
然而由于无知而犯,彼之解脱不存在;
Kāretabbo tathā bhikkhu, yathā dhammo ṭhito pana.
应令比库如是行,如法而住。
§1726
1726.
Tassāropaniyo moho, uttarimpi hi bhikkhuno;
「对彼可归咎愚痴,对上位比库亦然;以第二甘马,诽谤彼人已。」
Dutiyeneva kammena, ninditvā tañhi puggalaṃ.
即以第二甘马,诃责该补特伽罗,
§1727
1727.
Evaṃ āropite mohe, yadi moheti yo pana;
「如是归咎愚痴已,若有令愚痴者;对彼令愚痴者所说,对人则为巴吉帝亚。」
Tasmiṃ mohanake vuttā, pācitti pana puggale.
于此令人迷乱者,所说乃为补特伽罗之巴吉帝亚,
§1728
1728.
Adhamme pana kammasmiṃ, dīpitaṃ tikadukkaṭaṃ;
于非法甘马中,已说明三恶作;
Tathānāropite mohe, dukkaṭaṃ parikittitaṃ.
于如是诬告之痴中,已宣说恶作。
§1729
1729.
Na ca mohetukāmassa, vitthārenāsutassapi;
对于以痴为因者,即使详说亦未听闻;
Ūnake dvattikkhattuṃ vā, vitthārenāsutassa ca.
于不足者二三次,或详说而未听闻。
§1730
1730.
Anāpattīti viññeyyaṃ, tathā ummattakādino;
「无罪」应知,对于疯狂者等亦然;
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
生起等一切,被认为与紧接者相同。
Mohanakathā. · 迷惑语。
§1731
1731.
Kuddho deti pahāraṃ ce, tassa pācittiyaṃ siyā;
若愤怒者施打击,对他应有巴吉帝亚;
Sampaharitukāmena, pahāre bhikkhuno pana.
然而,以欲互相打击之心,对比库施打击时。
§1732
1732.
Dinne bhijjatu sīsaṃ vā, pādo vā paribhijjatu;
施与时头破裂,或足断裂;
So ce maratu vā, mā vā, pācitti paridīpitā.
彼若死或不死,巴吉帝亚已明示。
§1733
1733.
Virūpakaraṇāpekkho, ‘‘iccāyaṃ na virocati’’;
期望作丑陋者,『如此此人不美』;
Kaṇṇaṃ vā tassa nāsaṃ vā, yadi chindati dukkaṭaṃ.
若切断彼之耳或鼻,恶作。
§1734
1734.
Tathevānupasampanne, itthiyā purisassa vā;
同样地,对未达上者,无论是女人或男人;
Tiracchānagatassāpi, pahāraṃ deti dukkaṭaṃ.
乃至对畜生,击打者亦恶作。
§1735
1735.
Sace paharatitthiñca, bhikkhu rattena cetasā;
若比库以染污心,击打女人者;
Garukā tassa āpatti, viniddiṭṭhā mahesinā.
彼之罪过为重,已由大仙所分别。
§1736
1736.
Pahāraṃ deti mokkhādhi-ppāyo doso na vijjati;
施打击者,以解脱为意趣,无嗔恨;
Kāyena kāyabaddhena, tathā nissaggiyena vā.
以身对身缚者,或以尼萨耆亚。
§1737
1737.
Passitvā antarāmagge, coraṃ paccatthikampi vā;
见于中途,盗贼或敌对者;
Heṭhetukāmamāyantaṃ, ‘‘mā idhāgacchupāsaka’’.
以下因欲来者,『近事男勿来此处』。
§1738
1738.
Iti vatvā panāyantaṃ, ‘‘gaccha re’’ti ca muggaraṃ;
如是说后,若牵引彼者,说「去吧,你」,并且拿起木棒;
Satthaṃ vāpi gahetvā vā, paharitvā tu yāti ce.
或者拿起刀剑,打击后若离去。
§1739
1739.
Anāpatti sace tena, pahārena matepi ca;
若以那打击,即使死亡,也无罪;
Eseva ca nayo vutto, dhuttavāḷamigesupi.
此同样的方法,也在恶劣的、有毛的野兽中说过。
§1740
1740.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ;
三种巴吉帝亚已说,其余则为三种恶作;
Kāyacittasamuṭṭhānaṃ, sacittaṃ dukkhavedanaṃ.
身生与心生,有心之苦受。
Pahārakathā. · 击打语。
§1741
1741.
Kāyaṃ vā kāyabaddhaṃ vā, uccāreyya sace pana;
若抛掷身或身所系物,
Hoti pācittiyāpatti, tassuggiraṇapaccayā.
因其抛掷之缘故,有巴吉帝亚罪。
§1742
1742.
Uggiritvā viraddho so, pahāraṃ deti ce pana;
若彼吐出而失败,然而给予打击;
Asampaharitukāmena, dinnattā dukkaṭaṃ siyā.
由于不欲击中而给予之故,应为恶作。
§1743
1743.
Sace tena pahārena, pahaṭassa ca bhikkhuno;
若以彼打击,对被打之比库;
Hatthādīsupi yaṃ kiñci, aṅgaṃ bhijjati dukkaṭaṃ.
手等任何肢体破裂者,恶作。
§1744
1744.
Seso anantare vutta-nayena vinayaññunā;
其余者,应以前述方式,由通晓律者,连同生起等,了知其决断。
Samuṭṭhānādinā saddhiṃ, veditabbo vinicchayo.
连同生起之缘等,应当了知其判决,
Talasattikathā. · 棕榈刺语。
§1745
1745.
Amūlakena saṅghādi-sesena pana bhikkhu yo;
然而,若比库以无根的桑喀地谢萨,令人检举或自己检举,
Codāpeyyapi codeyya, tassa pācittiyaṃ siyā.
则彼有巴吉帝亚。
§1746
1746.
Tikapācittiyaṃ tattha, diṭṭhācāravipattiyā;
三巴吉帝亚于此,因见与行之违犯;
Codato dukkaṭāpatti, sese ca tikadukkaṭaṃ.
从举罪起恶作罪,其余则三恶作罪。
§1747
1747.
Tathāsaññissanāpatti , tathā ummattakādino;
如是想之罪,如是疯狂者等;
Omasavādatulyāva, samuṭṭhānādayo nayā.
触恼语相等,生起等诸法。
Amūlakakathā. · 无根语。
§1748
1748.
一七四八。
Sañcicca pana kukkuccaṃ, uppādentassa bhikkhuno;
然而,对于故意令比库生起追悔者,
‘‘Ūnavīsativasso tvaṃ, maññe’’ iccevamādinā.
以「我认为你未满二十岁」等如是言语。
§1749
1749.
一七四九。
Hoti vācāya vācāya, pācitti pana bhikkhuno;
比库每一语,即有巴吉帝亚;
Tathārūpe panaññasmiṃ, sace asati paccaye.
然而,在其他如是情况下,若无因缘。
§1750
1750.
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ;
三次巴吉帝亚已说,其余则三次恶作;对于不欲令生起者,无追悔,无过失。
Nauppādetukāmassa, kukkuccaṃ natthi vajjatā.
于无意使之生起者,无有追悔,亦无罪过,
§1751
1751.
‘‘Hitesitāyahaṃ maññe, nisinnaṃ itthiyā saha;
「我认为你怀有利益之意,与女人共坐;且于非时食用,勿如此」,如是说者。
Vikāle ca tayā bhuttaṃ, mā eva’’nti ca bhāsato.
对于说「汝于非时已食,莫如此」者,
§1752
1752.
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
如是,疯狂者等之不犯已被阐明;一切生起等,被认为与前相同。
Samuṭṭhānādayo sabbe, anantarasamā matā.
起因等一切,皆被视为与紧随相同。
Sañciccakathā. · 故意论。
§1753
1753.
Sace bhaṇḍanajātānaṃ, bhikkhūnaṃ pana bhikkhu yo;
若有比库,为了听闻诤论而生起之诸比库之争论,
Tiṭṭheyyupassutiṃ sotuṃ, tassa pācittiyaṃ siyā.
若站立旁听者,彼有巴吉帝亚。
§1754
1754.
‘‘Yaṃ ime tu bhaṇissanti, taṃ sossāmī’’ti gacchato;
「我将听闻这些人所说之事」,如是前往者,
Codetukāmatāyassa, dukkaṭaṃ tu pade pade.
因其欲举罪之意,步步皆恶作。
§1755
1755.
Purato gacchato sotuṃ, ohīyantassa dukkaṭaṃ;
前往为听闻者,若落后者,恶作;
Gacchato turitaṃ vāpi, ayameva vinicchayo.
或急速前往者,此即判定。
§1756
1756.
Ṭhitokāsaṃ panāgantvā, yadi mantenti attano;
若不前往已确立的住处,而在自己处商议;
Ukkāsitvāpi vā ettha, ñāpetabbamahanti vā.
或在此处咳嗽,或应令知,如是说。
§1757
1757.
Tassevamakarontassa , pācitti savane siyā;
对如是不作者,在听闻时应有巴吉帝亚;
Tikapācittiyaṃ vuttaṃ, sese ca tikadukkaṭaṃ.
已说三巴吉帝亚,其余则为三恶作。
§1758
1758.
‘‘Imesaṃ vacanaṃ sutvā, oramissa’’nti gacchato;
「听闻这些人的言语后,下降而去」,如是已显示疯狂者等的不犯。
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā.
如是已显示疯狂者等的不犯。
§1759
1759.
Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, idaṃ hoti kriyākriyaṃ;
盗贼武器所生起者,此为作与不作;
Kāyakammaṃ vacīkammaṃ, sadosaṃ dukkhavedanaṃ.
身业与语业,有过失,苦受。
Upassutikathā. · 窃听论。
§1760
1760.
Dhammikānaṃ tu kammānaṃ, chandaṃ datvā sace pana;
然而,对于如法的甘马,若给予欲后,
Pacchā khīyati pācitti, vācato vācato siyā.
事后若悔恨,则每次言说,皆有巴吉帝亚罪。
§1761
1761.
Adhamme pana kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
然而,对于非法的甘马,若认知为如法甘马者,
Vimatissubhayatthāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于疑惑与两种情况中,皆有恶作罪。
§1762
1762.
‘‘Adhammena ca vaggena, tathākammārahassa ca;
「以非法与以群体,以及对于应作甘马者;这些人正在作甘马」,知此后对彼亦衰损。
Ime kammaṃ karontī’’ti, ñatvā khīyati tassa ca.
了知「彼等正在作业」,故其业亦随之消灭。
§1763
1763.
Tathā ummattakādīna-manāpatti pakāsitā;
如是,疯狂者等之不犯已被阐明;无根本者相同,生起等之方法。
Amūlakasamānāva, samuṭṭhānādayo nayā.
起因等诸轨则,犹如无根基者。
Kammapaṭibāhanakathā. · 阻碍甘马论。
§1764
1764.
Yāva ārocitaṃ vatthu, avinicchitameva vā;
乃至事已告知,或尚未决断;白已搁置或已完成,甘马语不得进行。
Ṭhapitā ñatti vā niṭṭhaṃ, kammavācā na gacchati.
白文已置定,或甘马语未达究竟。
§1765
1765.
Etasmiṃ antare kammaṃ, kopetuṃ parisāya hi;
于此期间,为使僧团愤怒而行甘马;舍弃手臂所及范围者,有恶作罪。
Hatthapāsaṃ jahantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
离开手触范围者,犯恶作罪。
§1766
1766.
Adatvā jahite chandaṃ, tassa pācittiyaṃ siyā;
未给予而舍弃意欲者,彼有巴吉帝亚;
Dhammakamme adhamme ca, vimatissa ca dukkaṭaṃ.
于如法甘马与非法中,于疑者有恶作。
§1767
1767.
Adhammepi ca kammasmiṃ, dhammakammanti saññino;
于非法甘马中,有如法甘马之想者;
‘‘Saṅghassa bhaṇḍanādīni, bhavissantī’’ti saññino.
有『僧团将有诤论等』之想者。
§1768
1768.
Gilāno vā gilānassa, karaṇīye na dosatā;
病者或为病者,应作事中无过失;对欲令恼者,亦不以甘马、求听等。
Na ca kopetukāmassa, kammaṃ passāvanādinā.
对于无意激怒者,其业不因呵斥等而成立。
§1769
1769.
『我将前往受压迫者处』,如是而行者;以平等共语,起立与作业之作。
Pīḷitassāgamissāmi, iccevaṃ gacchatopi vā;
受逼迫者我将前往」——如此,针对前往者亦然;
Samaṃ samanubhāsena, samuṭṭhānaṃ kriyākriyaṃ.
相同者,以同等语随说,其生起,作与非作。
Chandaṃ adatvā gamanakathā. · 未给同意而离去论。
§1770
1770.
Samaggena ca saṅghena, saddhiṃ datvāna cīvaraṃ;
若与和合僧团一同给予衣后,却对已认可的比库进行诽谤,
Sammatassa hi bhikkhussa, pacchā khīyati yo pana.
则犯巴吉帝亚。
§1771
1771.
Tassa vācāya vācāya, pācitti paridīpitā;
每一次言说,即显示巴吉帝亚;
Tikapācittiyaṃ dhamma- kamme vuttaṃ tu cīvaraṃ.
三学处巴吉帝亚中所说的衣,即是在甘马中所说的衣。
§1772
1772.
Ṭhapetvāññaparikkhāraṃ, datvā khīyati dukkaṭaṃ;
除其他资具外,施与则犯恶作;
Saṅghenāsammatassāpi, cīvaraṃ aññameva vā.
即使对僧团未认可者,衣或其他任何物。
§1773
1773.
Tathevānupasampanne, sabbatthāpi ca dukkaṭaṃ;
同样对未达上者,一切处皆恶作;
Chandādīnaṃ vaseneva, karontañca sabhāvato.
依欲等之方式,及依自性而行者。
§1774
1774.
一千七百七十四。
Khīyantassa anāpatti, tathā ummattakādino;
对于消失者无罪,对于疯狂者等亦然;
Amūlakasamā ñeyyā, samuṭṭhānādayo nayā.
应知无根等同,起源等诸法则。
Dubbalakathā. · 衣物匮乏论。
§1775
1775.
一千七百七十五。
Idaṃ tiṃsakakaṇḍasmiṃ, antimena ca sabbathā;
此三十事篇集中,以最后者而言一切;
Tulyaṃ dvādasamaṃ sabbaṃ, ayameva visesatā.
与第十二全部相等,此即其差别。
§1776
1776.
Tattha nissaggiyaṃ vuttaṃ, attano pariṇāmanā;
其中,尼萨耆亚巴吉帝亚中所说者,是转让给自己;此处的单纯巴吉帝亚,是转让给人。
Idha suddhikapācitti, puggale pariṇāmanā.
此处为纯粹巴吉帝亚,针对个人之回向。
Pariṇāmanakathā. · 转施论。
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo. · 同法者品第八。
§1777
1777.
Anikkhante ce rājasmiṃ, anikkhantāya deviyā;
若王未出,王后未出,而越过其卧室的门槛者,
Sayanīyagharā tassa, ummāraṃ yo atikkame.
其寝室,越过门槛者。
§1778
1778.
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā;
第一足为恶作,第二足则为巴吉帝亚;若对王后或对王,若未知其来。
Deviyā vāpi rañño vā, sace na viditāgamo.
天女或国王之处,若来者不被知悉。
§1779
1779.
Paṭisaṃvidite neva-paṭisaṃviditasaññino;
对未告知者作未告知想者;对彼有疑者,亦说示为恶作。
Tattha vematikassāpi, dukkaṭaṃ paridīpitaṃ.
于彼,即使有疑惑者,亦阐明为恶作。
§1780
1780.
Paṭisaṃviditasaññissa, neva ca khattiyassa vā;
对于已明了想者,既非对刹帝利,
Na khattiyābhisekena, abhisittassa vā pana.
亦非以刹帝利灌顶,或对已受灌顶者。
§1781
1781.
Ubhosubhinnamaññasmiṃ, nikkhante visatopi vā;
对于两者皆已破坏想者,或已出离者,乃至已入者,
Na dosummattakādīnaṃ, kathinena kriyākriyaṃ.
对于疯狂等者,不得以咖提那衣行作与不作。
Antepurakathā. · 内宫事。
§1782
1782.
Rajataṃ jātarūpaṃ vā, uggaṇhantassa attano;
银或金,为自己而接受者;
Tassa nissaggiyāpatti, uggaṇhāpayatopi vā.
彼有尼萨耆亚罪,或令人接受亦然。
§1783
1783.
Gaṇapuggalasaṅghānaṃ, navakammassa cetiye;
为群体、人、僧团,为新建工程、为塔庙;
Uggaṇhāpayato hoti, dukkaṭaṃ gaṇhatopi vā.
令人接受者,有恶作,或自己接受亦然。
§1784
1784.
Avasesañca muttādi-ratanaṃ attanopi vā;
其余的尿等宝物,为自己或者为僧团等的利益而取者,恶作。
Saṅghādīnampi atthāya, uggaṇhantassa dukkaṭaṃ.
为了僧团等人而学习(诵读他人所写之物),亦犯恶作。
§1785
1785.
Sace kappiyavatthuṃ vā, vatthuṃ vāpi akappiyaṃ;
若是净地,或是不净地,或是多罗叶,母亲耳环的穿孔处。
Tālapaṇṇampi vā hotu, mātukaṇṇapilandhanaṃ.
即便是棕榈叶,(若用作)母亲的耳环装饰,(亦在禁止之列)。
§1786
1786.
Bhaṇḍāgārikasīsena, yaṃ kiñci gihisantakaṃ;
以库房主之首,凡任何在家人之物;
Tassa pācittiyāpatti, paṭisāmayato pana.
彼有巴吉帝亚罪,然而从修复时起。
§1787
1787.
‘‘Idaṃ ṭhapetvā dehī’’ti, vuttena pana kenaci;
「除此之外,请给」,然而由任何人所说;
‘‘Na vaṭṭatī’’ti vatvā taṃ, na nidhetabbameva tu.
「不允许」,说已彼,确实不应藏。
§1788
1788.
‘‘Ṭhapehī’’ti ca pātetvā, sace gacchati puggalo;
「请放下」如是说已,若有人离去;此实为障碍,然而放下是允许的。
Palibodho hi nāmeso, ṭhapetuṃ pana vaṭṭati.
障碍者,此名为障碍,但放下是允许的。
§1789
1789.
Anuññāte panaṭṭhāne, uggahetvā anādarā;
然而在已允许之处,取已而不恭敬;
Sammā anikkhipantassa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
不如法放下者,有恶作罪。
§1790
1790.
Anuññāte panaṭṭhāne, gahetvā ratanaṃ pana;
然于许可之处,取宝物后,
Nikkhipantassa vā sammā, bhaṇḍaṃ ratanasammataṃ.
或正确放置,被认可为宝物之物品。
§1791
1791.
Gaṇhantassa ca vissāsaṃ, tāvakālikameva ca;
取时有信任,且仅限暂时,
Na dosummattakādīnaṃ, sañcarittasamodayaṃ.
非恶意等之,移动集合。
Ratanakathā. · 珍宝事。
§1792
1792.
Majjhaṇhasamayā uddhaṃ, aruṇuggamato pure;
从中午时起往上,从日出之前;
Etasmiṃ antare kālo, vikāloti pavuccati.
在此期间之时,被称为非时。
§1793
1793.
Santaṃ bhikkhumanāpucchā, vikāle paccayaṃ vinā;
未问健在比库,非时无因缘,
Parikkhittassa gāmassa, parikkhepokkame pana.
有围墙之村,于围墙界内则。
§1794
1794.
Aparikkhittagāmassa, upacārokkamepi vā;
未经审察之村落,或于近行与跨越;恶作于第一足时,巴吉帝亚于第二。
Dukkaṭaṃ paṭhame pāde, pācitti dutiye siyā.
(犯戒行为)于第一句(分)犯恶作,于第二句(分)则犯巴吉帝亚。
§1795
1795.
Atha sambahulā gāmaṃ, vikāle pavisanti ce;
若诸多人于非时,入于村落之时者;应互相询问而行,不应以其他方式。
Āpucchitvāva gantabbaṃ, aññamaññaṃ na caññathā.
必须先告辞方可离去,彼此之间不得擅自离去,不可以其他方式行之。
§1796
1796.
Gacchanti ce tato aññaṃ, tato aññanti vaṭṭati;
若从彼处前往他处,从彼处前往他处是可行的;再次询问是应作之事,即使在百村之中亦无过失。
Puna āpucchane kiccaṃ, natthi gāmasatepi ca.
即便(途经)百村之多,亦无需再次告辞的必要。
§1797
1797.
Passambhetvāna ussāhaṃ, vihāratthāya niggatā;
放松精勤,为住处而出发;若进入他处,应在中途询问。
Pavisanti sace aññaṃ, pucchitabbaṃ tu antarā.
若(途中)进入(某处),倘遇他人,则须(向该人)询问(告知)。
§1798
1798.
Katvā kulaghare bhatta- kiccaṃ aññattha vā pana;
于俗家做食事已,或于他处;
Sace caritukāmo yo, sappibhikkhāya vā siyā.
若有欲行者,或为酥油之乞食。
§1799
1799.
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu labbhati;
应问而后行,若见比库可得;
Asante pana natthīti, gantabbaṃ tu yathāsukhaṃ.
若不在则无有,应随意而行。
§1800
1800.
Otaritvā mahāvīthiṃ, bhikkhuṃ yadi ca passati;
下至大街后,若见比库时;无询问之义务,应随意而行。
Natthi āpucchane kiccaṃ, caritabbaṃ yathāsukhaṃ.
无需请示,可随意而行。
§1801
1801.
Gāmamajjhena maggena, gacchantasseva bhikkhuno;
比库正行于村中道时;
‘‘Carissāmī’’ti uppanne, telabhikkhāya mānase.
若心中生起『我将行乞』之念,为油之乞求。
§1802
1802.
一八〇二。
Āpucchitvāva gantabbaṃ, passe ce bhikkhu vijjati;
「若见有比库,应询问后方可前往;」
Anokkamma carantassa, maggā āpucchanena kiṃ?
「对于不越界而行者,询问道路有何用?」
§1803
1803.
一八〇三。
Tikapācittiyaṃ , kāle, vikāloyanti saññino;
「三巴吉帝亚,于时,想为非时者;」
Kāle vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
「于时而有疑者,亦有恶作罪。」
§1804
1804.
Āpucchitvāva santaṃ vā, anāpucchā asantakaṃ;
询问而有者,或未询问而无者;或于急务中,比库进入时。
Kicce accāyike vāpi, pavisantassa bhikkhuno.
或在紧急事务之时,比库入内之际。
§1805
1805.
Gacchato antarārāmaṃ, bhikkhunīnaṃ upassayaṃ;
前往园内,比库尼住处;以及会堂,或外道住处。
Tathā āsanasālaṃ vā, titthiyānaṃ upassayaṃ.
同样,若入讲堂,或入外道住处。
§1806
1806.
Siyā gāmena maggo ce, anāpattāpadāsupi;
若有村落之道路,于无犯之足处亦然;
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
生起等一切诸法,与咖提那衣同被认为。
§1807
1807.
Na kevalamanāpucchā, abandhitvā ca bandhanaṃ;
非仅不问而已,且不系缚其系缚物;
Apārupitvā saṅghāṭiṃ, gacchatopinavajjatā.
不披覆桑喀帝衣,行者无过失。
Vikālagāmappavesanakathā. · 非时入村事。
§1808
1808.
Aṭṭhidantamayaṃ sūci-gharaṃ vāpi visāṇajaṃ;
骨制或象牙制的针筒,或以角制成者;
Kārāpane ca karaṇe, bhikkhuno hoti dukkaṭaṃ.
比库令作或自作,皆为恶作。
§1809
1809.
Lābhe bhedanakaṃ tassa, pācittiyamudīritaṃ;
若得已而破坏之,则说为巴吉帝亚;
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca.
为他人利益而作,以及令作,亦同。
§1810
1810.
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato;
得他人所作之物,受用者恶作;
Anāpattāraṇike vidhe, gaṇṭhikañjanikāsupi.
于不须悔过之法中,于结缚物与手巾中亦然。
§1811
1811.
Dakapuñchaniyā vāsi-jaṭe ummattakādino;
烧拭布、斧、发结、疯狂者等;
Samuṭṭhānādayo nayā, sañcarittasamā matā.
起因等诸法,应知同于共行。
Sūcigharakathā. · 针盒事。
§1812
1812.
Navaṃ mañcampi pīṭhaṃ vā, kārāpentena bhikkhunā;
比库令造新床或椅时,应以八指量为度,然此指量乃善逝指量。
Aṭṭhaṅgulappamāṇena, sugataṅgulato pana.
以善逝之指节为准,量为八指节。
§1813
1813.
Kārāpetabbamevaṃ tu, ṭhapetvā heṭṭhimāṭaniṃ;
应如是令造,除去下框足。若截断彼者,则有巴吉帝亚;若超过彼量,亦应有巴吉帝亚。
Sacchedā tassa pācitti, tamatikkamato siyā.
若有裁截,彼得巴吉帝亚;若超过此量,亦然。
§1814
1814.
Aññassatthāya karaṇe, tathā kārāpanepi ca;
为他人之利益而作,以及令作亦然;
Aññena ca kataṃ laddhā, dukkaṭaṃ paribhuñjato.
得他人所作之物而受用者,恶作。
§1815
1815.
Anāpatti pamāṇena, karontassappamāṇikaṃ;
以量度作无量度之物者,无犯;
Labhitvā tassa pādesu, chinditvā paribhuñjato.
得彼物后,于其足部截断而受用者。
§1816
1816.
Neva chinditukāmo ce, nikhaṇitvā pamāṇato;
若不欲截断者,依量埋入;
Uttānaṃ vāpi aṭṭaṃ vā, bandhitvā paribhuñjato.
或横或竖,缚之而受用。
Mañcakathā. · 床事。
§1817
1817.
Mañcaṃ vā pana pīṭhaṃ vā, tūlonaddhaṃ kareyya yo;
若有人制作绵填充之床或椅者,
Tassuddālanakaṃ vuttaṃ, pācittiyamanītinā.
其拆除法已说,以此方式为巴吉帝亚。
§1818
1818.
一八一八。
Anāpatti panāyoge, bandhane aṃsabaddhake;
无罪于不用时、系缚时、肩负时;
Bibbohane parissāve, thavikādīsu bhikkhuno.
于拆解时、危难时、袋等物中,对比库而言。
§1819
1819.
一八一九。
Aññena ca kataṃ laddhā, uddāletvā nisevato;
又由他人所作而得,拆开后使用者;
Anantarassimassāpi, sañcarittasamā nayā.
即使对无间断者,其规则亦如传递相同。
Tūlonaddhakathā. · 棉絮填垫事。
§1820
1820.
Nisīdanaṃ karontena, kātabbaṃ tu pamāṇato;
制作坐具者,应依量而作;若超越量,在着手时即有恶作。
Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
若超过规定量,彼在作法时,得恶作。
§1821
1821.
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
获得时截断,宣说为巴吉帝亚;在两处裂开后,彼有三个十。
Dvīsu ṭhānesu phāletvā, tassa tisso dasā siyuṃ.
于两处分割之,彼则有三缘。
§1822
1822.
Anāpatti pamāṇena, karontassa tadūnakaṃ;
依量而作者无罪,作少于彼量者;
Vitānādiṃ karontassa, sañcarittasamā nayā.
作天盖等者,与行走相同之规则。
Nisīdanakathā. · 坐具事。
§1823
1823.
Roge kaṇḍupaṭicchādi, kātabbā hi pamāṇato;
于病时,疮痂覆布等,确应依量而作;
Pamāṇātikkame tassa, payoge dukkaṭaṃ siyā.
于彼超越量时,于加行中应有恶作。
§1824
1824.
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
以再得而舍断,宣说为巴吉帝亚;
Anāpattinayopettha, anantarasamo mato.
此处具足无犯之理,被认为与前者相同。
Kaṇḍupaṭicchādikathā. · 遮痒衣事。
§1825
1825.
Pamāṇeneva kātabbā, tathā vassikasāṭikā;
仅以量度应作,如是雨浴衣;
Pamāṇātikkame tassa, anantarasamo nayo.
于彼量度之超越,其理与前者相同。
Vassikasāṭikakathā. · 雨浴衣事。
§1826
1826.
Cīvarena sace tulya-ppamāṇaṃ sugatassa tu;
若比库以衣,与善逝等量;制作衣时,应为恶作。
Cīvaraṃ bhikkhu kāreyya, karaṇe dukkaṭaṃ siyā.
比库令制衣,于制作时犯恶作。
§1827
1827.
Paṭilābhena sacchedaṃ, pācittiyamudīritaṃ;
以获得而截断,说为巴吉帝亚;正当结合即,被认为无犯法。
Anantarasamoyeva, anāpattinayo mato.
唯无间隔之同一,不犯之道理如是。
§1828
1828.
一八二八。
Dīghaso ca pamāṇena, nava tassa vidatthiyo;
长度以量度而言,彼有九善逝张手;
Tiriyaṃ cha viniddiṭṭhā, sugatassa vidatthiyā.
宽度六张手被指定,以善逝的张手。
§1829
1829.
一八二九。
Aññena ca kataṃ laddhā, sevato dukkaṭaṃ bhave;
若得由他人所作者,使用时有恶作;
Samuṭṭhānādayo sabbe, sañcarittasamā matā.
生起等一切,被认为与共行相同。
Nandakathā. · 难德事。
Rājavaggo navamo. · 第九王品。
Iti vinayavinicchaye pācittiyakathā niṭṭhitā. · 如此,在《律抉择》中,巴吉帝亚论已终了。
Pāṭidesanīyakathā
应悔过之论
§1830
1830.
Yo cantaragharaṃ bhikkhu, paviṭṭhāya tu hatthato;
若比库进入村落内,从非亲属比库尼手中
Aññātikāya yaṃ kiñci, tassa bhikkhuniyā pana.
亲手接受任何硬食或软食
§1831
1831.
Sahatthā paṭiggaṇheyya, khādanaṃ bhojanampi vā;
应以亲手受取,副食及主食亦然;
Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā.
在取时为恶作,在受用时则应为应悔过。
§1832
1832.
Rathikāyapi vā byūhe, sandhisiṅghāṭakesu vā;
或在街道,或在阵列,或在门口、十字路口;
Hatthisālādike ṭhatvā, gaṇhatopi ayaṃ nayo.
站在象厩等处,即使取受,此规则亦同。
§1833
1833.
Rathikāya sace ṭhatvā, deti bhikkhuni bhojanaṃ;
若比库尼站在街道上,施与食物;
Āpatti antarārāme, ṭhatvā gaṇhāti bhikkhu ce.
若比库站立于园林中受取,则有罪。
§1834
1834.
Etthantaragharaṃ tassā, paviṭṭhāya hi vākyato;
此中,『内室』者,依彼女之言说而入者;比库之站立处,被说为无限量。
Bhikkhussa ca ṭhitaṭṭhānaṃ, nappamāṇanti vaṇṇitaṃ.
比库之站立处,被说为无须测量。
§1835
1835.
Tasmā bhikkhuniyā ṭhatvā, ārāmādīsu dentiyā;
是故,比库尼站立于园林等处施与时;
Vīthiyādīsu ce ṭhatvā, na doso paṭigaṇhato.
若站在街道等处接受,无罪。
§1836
1836.
Yāmakālikasattāha-kālikaṃ yāvajīvikaṃ;
时限药、七日药、尽形寿药;
Āhāratthāya gahaṇe, ajjhohāre ca dukkaṭaṃ.
为食物而取时,于吞咽时为恶作。
§1837
1837.
Āmisena asambhinna-rasaṃ sandhāya bhāsitaṃ;
此说针对未与肉混合之味。
Pāṭidesaniyāpatti, sambhinnekarase siyā.
应悔过罪,于混合一味时可能生起。
§1838
1838.
Ekatoupasampanna-hatthato paṭigaṇhato;
从一起达上者之手接受时;
Kālikānaṃ catunnampi, āhāratthāya dukkaṭaṃ.
对于四种时限食,为了食物之故,恶作。
§1839
1839.
Ñātikāyapi aññāti-saññino vimatissa vā;
对于亲属女,有非亲属想者,或有疑者;
Dukkaṭaṃ ñātisaññissa, tathā aññātikāya vā.
对认为是亲戚者,或对非亲戚女人,犯恶作。
§1840
1840.
Dāpentiyā anāpatti, dadamānāya vā pana;
令她施与者,无犯;或者对正在施与者;
Nikkhipitvāntarārāmā-dīsu ṭhatvāpi dentiyā.
放置于寺院内等处后站立而对施与者,亦无犯。
§1841
1841.
Gāmato nīharitvā vā, deti ce bahi vaṭṭati;
或者从村中取出后,若在外施与,则允许;
‘‘Paccaye sati bhuñjā’’ti, deti ce kālikattayaṃ.
「具足缘已食」者,若给予,则给予时分性。
§1842
1842.
Hatthato sāmaṇerīnaṃ, sikkhamānāya vā tathā;
从手中给予沙玛内莉,或同样给予在学尼;此以羊乳为例,生起被认为是相同的。
Idaṃ eḷakalomena, samuṭṭhānaṃ samaṃ mataṃ.
此与羊毛戒,其生起之缘,据说相同。
Paṭhamapāṭidesanīyakathā. · 第一应悔过论。
§1843
1843.
Avutte ‘‘apasakkā’’ti, ekenāpi ca bhikkhunā;
未说「退避」时,即使仅由一位比库;
Sacejjhoharaṇatthāya, āmisaṃ paṭigaṇhati.
若为诵习之故,受取资具。
§1844
1844.
Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā;
于受取时为恶作,于受用时应为应悔过;若对一人达上者,不禁止彼者为恶作。
Ekatoupasampannaṃ, na vārentassa dukkaṭaṃ.
〔仅〕于一方受具足戒者,不阻止者〔犯〕恶作。
§1845
1845.
同样地,对未达上者有达上想;
Tathevānupasampannā-yupasampannasaññino;
同理,对未受具足戒者生起已受具足戒之想者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
其中,对于疑者,亦有恶作罪。
§1846
1846.
Anāpattittano bhattaṃ, padāpeti na deti ce;
若无罪者之食,令给与而不给与;
Tathā aññassa bhattaṃ vā, na dāpeti padeti ce.
或他人之食,不令给与而令给与。
§1847
1847.
Yaṃ na dinnaṃ taṃ dāpeti, na dinnaṃ yattha vāpi ca;
令给与未给与之物,或于未给与之处;
Tattha tampi ca sabbesaṃ, samaṃ dāpeti bhikkhunī.
于此,比库尼亦应使彼与一切人平等地给予。
§1848
1848.
一八四八。
Vosāsantī ṭhitā sikkha-mānā vā sāmaṇerikā;
已舍学而住者、在学尼或沙玛内莉;
Bhojanāni ca pañceva, vinā, ummattakādino.
以及五种食物,除了癫狂者等。
§1849
1849.
一八四九。
Kathinena samuṭṭhānaṃ, samānanti pakāsitaṃ;
由咖提那衣所生起的,已宣说为平等。
Kriyākriyamidaṃ vuttaṃ, ticittañca tivedanaṃ.
「作与作」者,此说已。三心与三受。
Dutiyapāṭidesanīyakathā. · 第二应悔过论。
§1850
1850.
Sekkhanti sammate bhikkhu, laddhasammutike kule;
「有学」者,被认可的比库,在已得认可的家族中;往俗家而行,先前未被邀请。
Gharūpacārokkamanā, pubbeva animantito.
〔比库〕未受邀请,便先行踏入居家附近〔乞食〕;
§1851
1851.
Agilāno gahetvā ce, paribhuñjeyya āmisaṃ;
若无病而取得后,受用资具;
Gahaṇe dukkaṭaṃ bhoge, pāṭidesaniyaṃ siyā.
于取时为恶作,于受用时则为应悔过。
§1852
1852.
Yāmakālikasattāha-kālike yāvajīvike;
于时分药、七日药、尽形寿药,
Gahaṇe paribhoge ca, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于取时及受用时,皆有恶作罪。
§1853
1853.
Asekkhasammate sekkha-sammatanti ca saññino;
于无学所认可者,有学所认可者,及有想者,
Tattha vematikassāpi, tatheva paridīpitaṃ.
于此,对于疑者,亦已如是阐明。
§1854
1854.
Anāpatti gilānassa, gilānassāvasesake;
对病者无罪,对病者之残食;对受邀者之食,或对其他人于彼处施与。
Nimantitassa vā bhikkhā, aññesaṃ tattha dīyati.
或〔施主〕邀请某比库〔受食〕,而将饮食施予彼处其余〔比库〕;
§1855
1855.
或从家中取出后,若于任何处、任何地施与;
Gharato nīharitvā vā, denti ce yattha katthaci;
或将〔食物〕从屋中取出,于随处施予〔比库〕者;
Niccabhattādike vāpi, tathā ummattakādino.
对于常乞食者等,以及疯狂者等。
§1856
1856.
Anāgate hi bhikkhumhi, gharato paṭhamaṃ pana;
对于未来的比库,首先从家中,
Nīharitvā sace dvāre, sampatte denti vaṭṭati.
取出后,若在门口,到达时给予,是允许的。
§1857
1857.
Bhikkhuṃ pana ca disvāva, nīharitvāna gehato;
但是,见到比库后,从家中取出;
Na vaṭṭati sace denti, samuṭṭhāneḷakūpamaṃ.
若给予,则不允许,如同生起处之井。
Tatiyapāṭidesanīyakathā. · 第三应悔过论。
§1858
1858.
Gahaṭṭhenāgahaṭṭhena , itthiyā purisena vā;
由在家男或非在家男,由女人或由男子;
Ārāmaṃ upacāraṃ vā, pavisitvā sace pana.
若进入园林或附近处后,
§1859
1859.
‘‘Itthannāmassa te bhattaṃ, yāgu vā āharīyati’’;
「为汝某名者,送来饭食或粥」;
Evamārocitaṃ vuttaṃ, paṭisaṃviditanti hi.
「如是告知」者,即「已通知」之义。
§1860
1860.
Āharīyatu taṃ pacchā, yathārocitameva vā;
若于后时取来彼物,或如所告知者;或为彼之随从,另作多量。
Tassa vā parivārampi, aññaṃ katvā bahuṃ pana.
或将其随从亦另行增多者。
§1861
1861.
若以粥令知后,取来糕饼或饭食;
Yāguyā viditaṃ katvā, pūvaṃ bhattaṃ haranti ce;
若先以粥告知,再持饼食或饭食前来,
Idampi viditaṃ vuttaṃ, vaṭṭatīti kurundiyaṃ.
此亦已知已说,于库伦地亚中许可。
§1862
1862.
一八六二。
Kulāni pana aññāni, deyyadhammaṃ panattano;
然而其他诸家族,从应施物中;
Haranti tena saddhiṃ ce, sabbaṃ vaṭṭati tampi ca.
若与彼一同携取,一切彼亦许可。
§1863
1863.
一八六三。
Anārocitamevaṃ yaṃ, yaṃ ārāmamanābhataṃ;
凡未告知之,凡未带来之园林;
Taṃ asaṃviditaṃ nāma, sahadhammikañāpitaṃ.
彼未告知者,谓依法告知。
§1864
1864.
Yaṃ asaṃviditaṃ katvā, ābhataṃ pana taṃ bahi;
未告知而作已,彼已持来外;持往园已,使作彼后应持来。
Ārāmaṃ pana pesetvā, kārāpetvā tamāhare.
则应先派人往精舍通报,令其备办后方取来。
§1865
1865.
Gantvā vā antarāmagge, gahetabbaṃ tu bhikkhunā;
或往中途,比库应取;
Sace evamakatvā taṃ, ārāme upacārato.
若不如是作而于寺院中行走,
§1866
1866.
Gahetvājjhoharantassa, gahaṇe dukkaṭaṃ siyā;
取而吞咽者,于取时应为恶作;
Ajjhohārapayogesu, pāṭidesaniyaṃ mataṃ.
于诸吞咽加行中,被认为是应悔过。
§1867
1867.
Paṭisaṃviditeyeva, asaṃviditasaññino;
于已告知者,有未告知想者;
Tattha vematikassāpi, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
于此,对于疑者,亦有恶作罪。
§1868
1868.
Paṭisaṃvidite tassa, gilānassāvasesake;
对于已明知的,那病者的残余食;在外园取来,或在内部食用时。
Bahārāme gahetvā vā, antoyevassa bhuñjato.
或于精舍外取得后,于其内部受用者,
§1869
1869.
Tatthajātaphalādīni, anāpatteva khādato;
于彼处生长的果实等,食用时无罪。
Samuṭṭhānādayo sabbe, kathinena samā matā.
生起等一切,与咖提那衣同被认为。
Catutthapāṭidesanīyakathā. · 第四应悔过论。
Iti vinayavinicchaye pāṭidesanīyakathā niṭṭhitā. · 如此,在《律抉择》中,应悔过论已终了。
Sekhiyakathā
应学法之论
§1870
1870.
Yo anādariyeneva, purato pacchatopi vā;
凡以无恭敬心,于前或于后,下垂而着下衣者,彼有恶作罪。
Olambetvā nivāseyya, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.
应悬挂放置,彼犯恶作罪。
§1871
1871.
Hatthisoṇḍāditulyaṃ tu, nivāsentassa dukkaṭaṃ;
若穿着象鼻等相似者,犯恶作;
Āpattibhīrunā niccaṃ, vatthabbaṃ parimaṇḍalaṃ.
畏惧罪过者,应常穿着圆形。
§1872
1872.
Jāṇumaṇḍalato heṭṭhā, aṭṭhaṅgulappamāṇakaṃ;
从膝盖圆周以下,八指量,
Otāretvā nivatthabbaṃ, tato ūnaṃ na vaṭṭati.
应垂下而穿着,少于此者不适宜。
§1873
1873.
Asañciccāsatissāpi, ajānantassa kevalaṃ;
无意者、无念者,以及完全不知者;
Anāpatti gilānassā-padāsummattakādino.
病者食用足量之量,无犯。
Parimaṇḍalakathā. · 圆满论。
§1874
1874.
Ubho koṇe samaṃ katvā, sādaraṃ parimaṇḍalaṃ;
两角作平齐,恭敬地作圆满,
Katvā pārupitabbevaṃ, akarontassa dukkaṭaṃ.
作已应如是披着,不作者恶作。
§1875
1875.
Avisesena vuttaṃ tu, idaṃ sikkhāpadadvayaṃ;
此二学处,以无差别而说;
Tasmā ghare vihāre vā, kattabbaṃ parimaṇḍalaṃ.
是故无论在俗家或寺院,皆应作圆满。
Dutiyaṃ. · 第二。
§1876
1876.
一八七六。
Gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā, katvā koṇe ubho samaṃ;
解开结扣后,使两角平齐;
Chādetvā maṇibandhañca, gantabbaṃ gīvameva ca.
覆盖腕部后,应至颈部。
§1877
1877.
一八七七。
Tathā akatvā bhikkhussa, jattūnipi urampi ca;
若不如是作,比库之腰带与胸部;
Vivaritvā yathākāmaṃ, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
随意敞开而行,得恶作。
Tatiyaṃ. · 第三。
§1878
1878.
Galavāṭakato uddhaṃ, sīsañca maṇibandhato;
自喉结以上,头部与腕部;
Hatthe piṇḍikamaṃsamhā, heṭṭhā pāde ubhopi ca.
手之肌肉团,下方两足部。
§1879
1879.
Vivaritvāvasesañca , chādetvā ce nisīdati;
若展开后余部分,覆盖后而坐;
Hoti so suppaṭicchanno, doso vāsūpagassa na.
彼即善覆盖,住处无过失。
Catutthaṃ. · 第四。
§1880
1880.
Hatthaṃ vā pana pādaṃ vā, acālentena bhikkhunā;
或手或足,比库不摇动;
Suvinītena gantabbaṃ, chaṭṭhe natthi visesatā.
善调御而行,第六无特殊性。
Pañcamachaṭṭhāni. · 第五与第六。
§1881
1881.
Satīmatāvikārena, yugamattañca pekkhinā;
以具念不放逸之态,仅观一轭之量;
Susaṃvutena gantabbaṃ, bhikkhunokkhittacakkhunā.
比库应以善护根、垂目而行。
§1882
1882.
Yattha katthaci hi ṭṭhāne, ekasmiṃ antare ghare;
于任何处所,于一屋之间隙;
Ṭhatvā parissayābhāvaṃ, oloketumpi vaṭṭati.
站立观察无危险,亦是许可的。
§1883
1883.
Yo anādariyaṃ katvā, olokento tahiṃ tahiṃ;
「若不作恭敬,四处观望;」
Sacentaraghare yāti, dukkaṭaṃ aṭṭhamaṃ tathā.
「若进入内室,第八亦恶作。」
Sattamaṭṭhamāni. · 第七与第八。
§1884
1884.
Ekato ubhato vāpi, hutvā ukkhittacīvaro;
「一边或两边,成为举起衣;」
Indakhīlakato anto, gacchato hoti dukkaṭaṃ.
「门槛内,行者有恶作。」
Navamaṃ. · 第九。
§1885
1885.
Tathā nisinnakālepi, nīharantena kuṇḍikaṃ;
同样,在坐时,取出水瓶者,
Anukkhipitvā dātabbā, doso vāsūpagassa na.
应不倾倒而给与,否则对住者有罪。
Dasamaṃ. · 第十。
Paṭhamo vaggo. · 第一品。
§1886
1886.
Na vaṭṭati hasantena, gantuñceva nisīdituṃ;
不允许笑着行走及坐下,
Vatthusmiṃ hasanīyasmiṃ, sitamattaṃ tu vaṭṭati.
在可笑的事物上,仅微笑是允许的。
Paṭhamadutiyāni. · 第一与第二。
§1887
1887.
Appasaddena gantabbaṃ, catutthepi ayaṃ nayo;
应以少声而行,于第四亦此法;
Mahāsaddaṃ karontassa, ubhayatthāpi dukkaṭaṃ.
作大声者,于两处皆恶作。
Tatiyacatutthāni. · 第三与第四。
§1888
1888.
Kāyappacālakaṃ katvā, bāhusīsappacālakaṃ;
作身摇动、臂摇头摇,
Gacchato dukkaṭaṃ hoti, tatheva ca nisīdato.
行者有恶作,如是坐者亦然。
§1889
1889.
Kāyaṃ bāhuñca sīsañca, paggahetvā ujuṃ pana;
身体、双臂与头部,应当保持正直;
Gantabbamāsitabbañca, sameniriyāpathena tu.
所应前往与所应坐之处,应以平等的威仪路而行。
§1890
1890.
Nisīdanena yuttesu, tīsu vāsūpagassa hi;
对于具备坐具的三种住处,前往者确实;
Anāpattīti ñātabbaṃ, viññunā vinayaññunā.
应知为无犯,此为通达律者、智者所应知。
Dutiyo vaggo. · 第二品。
§1891
1891.
Khambhaṃ katvā sasīsaṃ vā, pārupitvāna gacchato;
将衣作柱状或连头覆盖而行者,
Dukkaṭaṃ muninā vuttaṃ, tathā ukkuṭikāya vā.
牟尼说为恶作;如是以蹲踞姿亦然。
§1892
1892.
Hatthapallatthikāyāpi, dussapallatthikāya vā;
以手作帐状,或以衣作帐状,
Tassantaraghare hoti, nisīdantassa dukkaṭaṃ.
于彼俗人家中,如是坐者为恶作。
§1893
1893.
Dutiye ca catutthe ca, chaṭṭhe vāsūpagassa tu;
于第二、第四、第六瓦萨达上时,
Anāpattīti sāruppā, chabbīsati pakāsitā.
「无犯」者,相应之二十六种已宣说。
Chaṭṭhaṃ. · 第六(经)。
§1894
1894.
Sakkaccaṃ satiyuttena, bhikkhunā pattasaññinā;
恭敬地、具念地、具钵想地,比库应受取钵食,如同平汤一般,由智者。
Piṇḍapāto gahetabbo, samasūpova viññunā.
智者应平等取用托钵食,如同等分之羹汤。
§1895
1895.
Sūpo bhattacatubbhāgo, ‘‘samasūpo’’ti vuccati;
汤若为饭量四分之一者,称为『等汤』;
Muggamāsakulatthānaṃ, sūpo ‘‘sūpo’’ti vuccati.
绿豆、黑豆、豆类、扁豆之汤,称为『汤』。
§1896
1896.
一八九六。
Anāpatti asañcicca, gilānassa raserase;
无犯者:无意者、为病者之各种汤、同样地为亲属等、为其他目的、或以财物。
Tatheva ñātakādīnaṃ, aññatthāya dhanena vā.
同样地,就亲属等人以其他用途之财物而言亦然。
Sattamaṭṭhamanavamāni. · 第七、第八、第九(经)。
§1897
1897.
一八九七。
Antolekhāpamāṇena , pattassa mukhavaṭṭiyā;
以内缘线为量,钵之口缘边际;
Pūritova gahetabbo, adhiṭṭhānūpagassa tu.
应取满盈者,对于决意而来者。
§1898
1898.
一八九八。
Tattha thūpīkataṃ katvā, gaṇhato yāvakālikaṃ;
于彼处作堆积后,取时限药者;
Yaṃ kiñci pana bhikkhussa, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
凡任何对比库而言,有恶作罪。
§1899
1899.
一八九九。
Adhiṭṭhānūpage patte, kālikattayameva ca;
当钵已达决意之量时,仅三时食物;
Sese thūpīkataṃ sabbaṃ, vaṭṭateva na saṃsayo.
其余一切堆积之物,无疑皆许可。
§1900
1900.
Dvīsu pattesu bhattaṃ tu, gahetvā pattamekakaṃ;
若于二钵中取食,各取一钵,
Pūretvā yadi peseti, bhikkhūnaṃ pana vaṭṭati.
盛满后若送与,对比库们则许可。
§1901
1901.
Patte pakkhippamānaṃ yaṃ, ucchukhaṇḍaphalādikaṃ;
放入钵中的甘蔗段、果实等物,
Orohati sace heṭṭhā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.
若落到下方,则不成堆积。
§1902
1902.
Pupphatakkolakādīnaṃ, ṭhapetvā ce vaṭaṃsakaṃ;
除了花环之外,给予花朵、芽苞等物,
Dinnaṃ ayāvakālittā, na taṃ thūpīkataṃ siyā.
若未涂抹粥糊,则不成堆积。
§1903
1903.
Vaṭaṃsakaṃ tu pūvassa, ṭhapetvā odanopari;
然而,将糕饼之圆形物,置于饭食之上;
Piṇḍapātaṃ sace denti, idaṃ thūpīkataṃ siyā.
若施与钵食,此即成为堆积。
§1904
1904.
Bhattassūpari paṇṇaṃ vā, thālakaṃ vāpi kiñcipi;
于食物之上,或叶,或盘,或任何物;
Ṭhapetvā paripūretvā, sace gaṇhāti vaṭṭati.
置放后充满,若取则允许。
§1905
1905.
Paṭiggahetumevassa, taṃ tu sabbaṃ na vaṭṭati;
为了接受而已,然而那一切并不适当;
Gahitaṃ sugahitaṃ, pacchā, bhuñjitabbaṃ yathāsukhaṃ.
已受者善受已,其后,应随意而食。
Tatiyo vaggo. · 第三品。
§1906
1906.
Paṭhamaṃ dutiyaṃ vutta-nayaṃ tu tatiye pana;
第一、第二所说之理,然而在第三中;
Uparodhimadassetvā, bhottabbaṃ paṭipāṭiyā.
显示了障碍已,应依次第而食。
§1907
1907.
Aññesaṃ attano bhattaṃ, ākiraṃ pana bhājane;
将自己的饭食倾倒于他人之饭食上,又将饭食堆积于钵中;
Natthomasati ce doso, tathā uttaribhaṅgakaṃ.
若无『我有』之想,则无罪,对于超出之破坏亦同。
Tatiyaṃ. · 第三(经)。
§1908
1908.
Catutthe yaṃ tu vattabbaṃ, vuttaṃ pubbe asesato;
于第四(学处)中应说之事,已于前文无余说讫;
Pañcame matthakaṃ doso, madditvā paribhuñjato.
于第五(学处)中,捏成团而食者有罪。
§1909
1909.
Anāpatti gilānassa, parittepi ca sesake;
对病者无罪,即使剩余少许;
Ekato pana madditvā, saṃkaḍḍhitvāna bhuñjato.
然而若一起捣碎,混合后食用。
Catutthapañcamāni. · 第四、第五(经)。
§1910
1910.
Yo bhiyyokamyatāhetu, sūpaṃ vā byañjanampi vā;
若人因欲求更多之故,以汤或菜,
Paṭicchādeyya bhattena, tassa cāpatti dukkaṭaṃ.
覆盖饭食,彼有恶作罪。
Chaṭṭhaṃ. · 第六(经)。
§1911
1911.
Viññattiyaṃ tu vattabbaṃ, apubbaṃ natthi kiñcipi;
于求听甘马中应说,无有任何未曾有之事;
Aṭṭhame pana ujjhāne, gilānopi na muccati.
然于第八次嫌责时,即使病者亦不得免。
§1912
1912.
‘‘Dassāmi dāpessāmī’’ti, olokentassa bhikkhuno;
『我将给、我将使给』,如是观察之比库;
Anāpattīti ñātabbaṃ, na ca ujjhānasaññino.
应知为无犯,且非嫌责想者。
Aṭṭhamaṃ. · 第八。
§1913
1913.
Mahantaṃ pana moraṇḍaṃ, kukkuṭaṇḍañca khuddakaṃ;
然而孔雀卵大,鸡卵则小;
Tesaṃ majjhappamāṇena, kattabbo kabaḷo pana.
应以彼等中等量,制作团食。
§1914
1914.
Khajjake pana sabbattha, mūlakhādaniyādike;
然而于一切硬食中,根类副食等;
Phalāphale anāpatti, gilānummattakādino.
果与非果,病者、疯狂者等无犯。
Navamaṃ. · 第九。
§1915
1915.
Adīgho pana kātabbo, ālopo parimaṇḍalo;
然而,不应做得过长,省略应适度圆满;
Khajjatuttaribhaṅgasmiṃ, anāpatti phalāphale.
在咀嚼、超过、破坏时,对果实与非果实,无犯。
Dasamaṃ. · 第十。
Catuttho vaggo. · 第四品。
§1916
1916.
Anāhaṭe mukhadvāraṃ, appatte kabaḷe pana;
在未击打、口门未到达食团时,
Attano ca mukhadvāraṃ, vivarantassa dukkaṭaṃ.
若自己张开口门者,恶作。
Paṭhamaṃ. · 第一。
§1917
1917.
Mukhe ca sakalaṃ hatthaṃ, pakkhipantassa dukkaṭaṃ;
将整只手伸入口中者,恶作。
Mukhe ca kabaḷaṃ katvā, kathetuṃ na ca vaṭṭati.
于口中作食团后,不应说话。
§1918
1918.
Vacanaṃ yattakenassa, paripuṇṇaṃ na hoti hi;
彼之言语确实不完整,
Mukhasmiṃtattake sante, byāharantassa dukkaṭaṃ.
当口中有如是量时,若说话者,恶作。
§1919
1919.
Mukhe harītakādīni, pakkhipitvā katheti yo;
若有人将诃梨勒等物放入口中而说话;
Vacanaṃ paripuṇṇaṃ ce, kathetuṃ pana vaṭṭati.
若能说出完整的语句,则是允许的。
Dutiyatatiyāni. · 第二与第三。
§1920
1920.
Yo piṇḍukkhepakaṃ bhikkhu, kabaḷacchedakampi vā;
若比库如抛团食者、如截食团者、
Makkaṭo viya gaṇḍe vā, katvā bhuñjeyya dukkaṭaṃ.
或如猕猴般鼓起两颊而食者,犯恶作。
Catutthapañcamachaṭṭhāni. · 第四、第五、第六。
§1921
1921.
Niddhunitvāna hatthaṃ vā, bhattaṃ sitthāvakārakaṃ;
抖落手,或食物带有唾液残渣;
Jivhānicchārakaṃ vāpi, tathā ‘‘capu capū’’ti vā.
或伸舌,或作『咂咂』声。
§1922
1922.
Anādaravaseneva, bhuñjato hoti dukkaṭaṃ;
以不恭敬方式食者,有恶作;
Sattame aṭṭhame natthi, doso kacavarujjhane.
第七、第八,于头发、指甲无过失。
Sattamadasamāni. · 第七、第十。
Pañcamo vaggo. · 第五品。
§1923
1923.
Katvā evaṃ na bhottabbaṃ, saddaṃ ‘‘suru surū’’ti ca;
作如是后不应食,亦不应作『苏噜苏噜』之声;
Hatthanillehakaṃ vāpi, na ca vaṭṭati bhuñjituṃ.
或舔手而食,亦不应食。
§1924
1924.
Phāṇitaṃ ghanayāguṃ vā, gahetvā aṅgulīhi taṃ;
取糖浆或浓粥,以诸指取之;
Mukhe aṅguliyo bhottuṃ, pavesetvāpi vaṭṭati.
将诸指送入口中而食,是应当的。
§1925
1925.
Na patto lehitabbova, ekāyaṅgulikāya vā;
不应舔钵,亦不应以一指舔;
Ekaoṭṭhopi jivhāya, na ca nillehitabbako.
亦不应以舌舔一唇,不应舔之。
Catutthaṃ. · 第四。
§1926
1926.
Sāmisena tu hatthena, na ca pānīyathālakaṃ;
以有食物之手,不应取水器,
Gahetabbaṃ, paṭikkhittaṃ, paṭikkūlavasena hi.
应取,此被禁止,因厌恶之故。
§1927
1927.
Puggalassa ca saṅghassa, gahaṭṭhassattanopi ca;
对于个人与僧团,以及在家者之财产;
Santako pana saṅkho vā, sarāvaṃ vāpi thālakaṃ.
然而若有螺贝、碗或盘子。
§1928
1928.
一九二八。
Tasmā na ca gahetabbaṃ, gaṇhato hoti dukkaṭaṃ;
因此不应取,取者有恶作;
Anāmisena hatthena, gahaṇaṃ pana vaṭṭati.
然而以无肉之手,取则是允许的。
Pañcamaṃ. · 第五。
§1929
1929.
一九二九。
Uddharitvāpi bhinditvā, gahetvā vā paṭiggahe;
即使提起、即使打破、或者拿取而接受;
Nīharitvā anāpatti, chaḍḍentassa gharā bahi.
从屋内取出无罪,对于从家中向外抛弃者。
Chaṭṭhaṃ. · 第六。
§1930
1930.
Chattaṃ yaṃ kiñci hatthena, sarīrāvayavena vā;
任何伞盖,以手、或以身体部分;
Sace dhārayamānassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.
若对持用者说法,为恶作。
Sattamaṃ. · 第七。
§1931
1931.
Ayameva nayo vutto, daṇḍapāṇimhi puggale;
此说法已说,于持杖之人;
Catuhatthappamāṇova, daṇḍo majjhimahatthato.
四手肘量之杖,从中等手肘而言。
Aṭṭhamaṃ. · 第八。
§1932
1932.
一九三二。
Tatheva satthapāṇissa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ;
同样对持刀者,为其说法为恶作;
Satthapāṇī na hotāsiṃ, sannayhitvā ṭhito pana.
持刀者非我所是,然系缚而立者是。
Navamaṃ. · 第九。
§1933
1933.
一九三三。
Dhanuṃ sarena saddhiṃ vā, dhanuṃ vā sarameva vā;
持弓与箭俱,或持弓,或唯持箭;
Sajiyaṃ nijiyaṃ vāpi, gahetvā dhanudaṇḍakaṃ.
或已上弦,或未上弦,手持弓杖。
§1934
1934.
Ṭhitassapi nisinnassa, nipannassāpi vā tathā;
若彼人站立,或坐,或卧;
Sace deseti saddhammaṃ, hoti āpatti dukkaṭaṃ.
若为其说正法,犯恶作。
§1935
1935.
Paṭimukkampi kaṇṭhamhi, dhanuṃ hatthena yāvatā;
面罩覆于喉际,或手持弓箭之时;
Na gaṇhāti naro tāva, dhammaṃ deseyya vaṭṭati.
人若未脱下此等,不应为其说法。
Chaṭṭho vaggo. · 第六品。
§1936
1936.
Pādukāruḷhakassāpi, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ;
对穿鞋履者说法,犯恶作;
Akkamitvā ṭhitassāpi, paṭimukkassa vā tathā.
对跨越而立者,或对覆面者,亦同。
Paṭhamaṃ. · 第一。
§1937
1937.
Upāhanagatassāpi, ayameva vinicchayo;
对于穿鞋者,此决断亦同;
Sabbattha agilānassa, yāne vā sayanepi vā.
一切处对无病者,无论在车乘或卧具上。
§1938
1938.
Nipannassāgilānassa, kaṭasāre chamāya vā;
对于无病者,卧于草席上或地上;
Pīṭhe mañcepi vā ucce, nisinnena ṭhitena vā.
或在高凳、高床上,或坐或立。
§1939
1939.
Na ca vaṭṭati desetuṃ, ṭhatvā vā uccabhūmiyaṃ;
不允许站在高处说法;
Sayanesu gatenāpi, sayanesu gatassa ca.
对坐在床座上者,或自己坐在床座上时亦然。
§1940
1940.
Samāne vāpi ucce vā, nipanne neva vaṭṭati;
在同等高度或高处,对躺卧者不允许说法;
Nipannena ṭhitassāpi, nipannassapi vaṭṭati.
躺卧者对站立者说法,或对躺卧者说法则允许。
§1941
1941.
Nisinnena nisinnassa, ṭhitassāpi ca vaṭṭati;
对坐者,坐者可说法;对立者,亦可说法;
Ṭhitasseva ṭhitenāpi, desetumpi tatheva ca.
对立者,立者亦可说法;如是说法亦可。
Dutiyatatiyacatutthāni. · 第二、第三、第四。
§1942
1942.
Pallatthikā nisinnassa, agilānassa dehino;
对结跏趺坐者,对无病之身者;
Tathā veṭhitasīsassa, dhammaṃ deseti dukkaṭaṃ.
如是对缠头者,说法者恶作。
§1943
1943.
Kesantaṃ vivarāpetvā, deseti yadi vaṭṭati;
揭开头发之端后,若适宜则可说法;
Sasīsaṃ pārutassāpi, ayameva vinicchayo.
即使连头覆盖者,此即决断。
Pañcamachaṭṭhasattamāni. · 第五、第六、第七。
§1944
1944.
Aṭṭhame navame vāpi, dasame natthi kiñcipi;
于第八、第九或第十,无有任何过失;
Sacepi therupaṭṭhānaṃ, gantvāna daharaṃ ṭhitaṃ.
即使前往长老处,站立之年轻者。
§1945
1945.
Pañhaṃ pucchati ce thero, kathetuṃ na ca vaṭṭati;
若长老问问题,却不适合对其说法;
Tassa passe panaññassa, kathetabbaṃ vijānatā.
知法者应在其旁边,对另一人说法。
Aṭṭhamanavamadasamāni. · 第八、第九、第十。
Sattamo vaggo. · 第七品。
§1946
1946.
Gacchato purato pañhaṃ, na vattabbaṃ tu pacchato;
对走在前面者所问之问题,不应对走在后面者说;
‘‘Pacchimassa kathemī’’ti, vattabbaṃ vinayaññunā.
知律者应说『我对后面的人说』,然后说法。
§1947
1947.
Saddhiṃ uggahitaṃ dhammaṃ, sajjhāyati hi vaṭṭati;
与共同受持之法,诵习确实是适当的;
Samameva yugaggāhaṃ, kathetuṃ gacchatopi ca.
如同双轭之牛,即使行走时亦可说法。
Paṭhamaṃ. · 第一。
§1948
1948.
Ekekassāpi cakkassa, pathenāpi ca gacchato;
即使各各车轮,行于道路之时;
Uppathena samaṃ vāpi, gacchantasseva vaṭṭati.
或与非道同行,行走之时确实是适当的。
Dutiyaṃ. · 第二。
§1949
1949.
Tatiye natthi vattabbaṃ, catutthe harite pana;
于第三【种】无应说之事,然于第四【种】青色【植物】中;
Uccārādicatukkaṃ tu, karoto dukkaṭaṃ siyā.
大小便等四事,若作者则有恶作【罪】。
§1950
1950.
Jīvarukkhassa yaṃ mūlaṃ, dissamānaṃ tu gacchati;
命根树之根,若可见而行【破坏】;
Sākhā vā bhūmilaggā taṃ, sabbaṃ haritameva hi.
或枝触地者,彼一切皆是青色【植物】。
§1951
1951.
Sace aharitaṃ ṭhānaṃ, pekkhantasseva bhikkhuno;
若比库正观察未铺草之处时,
Vaccaṃ nikkhamatevassa, sahasā pana vaṭṭati.
大便即出,突然排泄是允许的。
§1952
1952.
Palālaṇḍupake vāpi, gomaye vāpi kismici;
在稻草堆或牛粪或任何处,
Kattabbaṃ, haritaṃ pacchā, tamottharati vaṭṭati.
应作,之后铺草,覆盖彼处是允许的。
§1953
1953.
Kato aharite ṭhāne, haritaṃ eti vaṭṭati;
「咖德」者,已作之处;「哈利德」者,应取绿色者,即应取青草;
Siṅghāṇikā gatā ettha, kheḷeneva ca saṅgahaṃ.
「辛喀尼咖」者,鼻涕到达此处;「凯莱内瓦差桑喀汉」者,以唾液摄取。
Catutthaṃ. · 第四。
§1954
1954.
Vaccakuṭisamuddādi-udakesupi bhikkhuno;
「瓦吒咖提萨穆达迪伍达盖苏比比库诺」者,于比库之厕所、井等水中;
Tesaṃ aparibhogattā, karoto natthi dukkaṭaṃ.
「德桑阿巴利波嘎德答」者,因彼等无受用性故;「咖龙德纳提杜咖丹」者,作者无恶作。
§1955
1955.
Deve pana ca vassante, udakoghe samantato;
然而,当天降雨时,四周水流泛滥;
Ajalaṃ alabhantena, jale kātumpi vaṭṭati.
若得不到无网之水,即使在有网之水中行甘马亦可。
Pañcamaṃ. · 第五。
Aṭṭhamo vaggo. · 第八品。
§1956
1956.
Samuṭṭhānādayo ñeyyā, sekhiyānaṃ panettha hi;
于此诸应学法中,应知生起等;
Ujjagghikādicattāri, kabaḷena mukhena ca.
以嗤笑等四种,以及以团食、以口。
§1957
1957.
Chamānīcāsanaṭṭhāna-pacchā uppathavā dasa;
地、坐卧处、后方、出离道,此十者;
Samuṭṭhānādayo tulyā, vuttā samanubhāsane.
生起等诸项相同,已于随顺说中说。
§1958
1958.
一九五八。
Chattaṃ daṇḍāvudhaṃ satthaṃ, pādukāruḷhupāhanā;
伞、杖、武器、刀剑、鞋履、骑乘、坐骑;
Yānaṃ sayanapallattha-veṭhitoguṇṭhitāni ca.
车乘、卧具、床榻、缠裹、覆头,此等诸项。
§1959
1959.
一九五九。
Dhammadesanātulyāva, samuṭṭhānādinā pana;
说法与求听甘马相等,但以生起等而言;
Sūpodanena viññatti, theyyasatthasamaṃ mataṃ.
单白如汤,盗戒被认为相同。
§1960
1960.
Avasesā tipaññāsa, samānā paṭhamena tu;
其余五十三条,与第一条相同;
Sekhiyesupi sabbesu, anāpattāpadāsupi.
在所有应学法中,在无犯条款中亦然。
§1961
1961.
Ujjhānasaññike thūpī-kate sūpapaṭicchade;
于不满相中,于塔作中,于汤食覆盖中,
Tīsu sikkhāpadesveva, gilāno na panāgato.
于三学处中,病者未来。
Sekhiyakathā. · 应学法论。
§1962
1962.
一九六二。
Imaṃ viditvā vinaye vinicchayaṃ;
知此律中决断已,
Visārado hoti, vinītamānaso;
成为自信者,心已调伏;
Parehi so hoti ca duppadhaṃsiyo;
彼为他人所难胜;
Tato hi sikkhe satataṃ samāhito.
由此故,应常恒修学,具定者。
§1963
1963.
一九六三。
Imaṃ paramasaṃkaraṃ saṃkaraṃ;
此最上杂染之杂染,
Avecca savanāmataṃ nāmataṃ;
了知闻名之名,
Paṭuttamadhike hite ke hi te;
于最上增上利益中,彼等何人,
Na yanti kalisāsane sāsane.
不行于垢秽教法之教法中。
Iti vinayavinicchaye · 如是,于《律抉择》中。
Bhikkhuvibhaṅgakathā niṭṭhitā. · 比库分别论已结束。