Aparadutiyagāthāsaṅgaṇikaṃ · 其他第二偈集
Aparadutiyagāthāsaṅgaṇikaṃ另一第二偈之解释
Kāyikādiāpattivaṇṇanā身等罪之解释
§474
474.‘‘Katiāpattiyo’’tiādinā upālittherena vinayassa pāṭavatthaṃ sayameva pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ. Bhikkhunīnaṃyeva…pe… aṭṭhavatthukā nāmāti bhikkhunīnaṃ paññattā ekā eva āpatti aṭṭhavatthukā nāmāti attho.
474. 「有多少犯罪?」等语,是由伍巴离长老自行发问、自行作答,以此阐明律的要义。「仅比库尼……乃至……名为八事者」——意即:为比库尼所制定的犯罪中,有一种名为「八事犯罪」。
§475
475.Kammañca kammapādakā cāti ettha yasmā ñattikammesu ñatti sayameva kammaṃ hoti, ñattidutiyañatticatutthesu kammesu anussāvanasaṅkhātassa kammassa ñattipādakabhāvena tiṭṭhati, tasmā imāni dve ‘‘ñattikiccānī’’ti vuttāni.
475. 「甘马及甘马支分」——此处,由于在单白甘马中,白文本身即构成甘马;而在白二甘马与白四甘马中,称为「宣读」的甘马则以白文为其支分而成立;因此,这两者被称为「白文所应作之事」。
Pācittiyena saddhiṃ dukkaṭā katāti dasasupi sikkhāpadesu ekatoupasampannāya vasena vuttadukkaṭaṃ sandhāya vuttaṃ. Paṭhamasikkhāpadamhīti bhikkhunovādavaggassa paṭhamasikkhāpadavibhaṅge (pāci. 144 ādayo). Adhammakammeti bhikkhunovādakasammutikamme adhammakamme jāte āpajjitabbā dve āpattinavakā, dhammakamme dve āpattinavakāti cattāro navakā vuttā. Āmakadhaññaṃ viññāpetvā bhuñjantiyā viññāpanādipubbapayoge dukkaṭaṃ, ajjhohāre pācittiyaṃ. Pācittiyena saddhiṃ dukkaṭā katāyevāti vuttaṃ.
「连同巴吉帝亚罪一并作恶作罪」——此语是就十条学处中,针对单受具足戒者所说的恶作罪而言。「在第一学处中」——即在比库教诫品第一学处的分析中(巴吉帝亚第144条等)。「在非法甘马中」——在关于教诫比库尼的认可甘马中,若所作为非法甘马,则应犯两组九种犯罪;若所作为如法甘马,则亦有两组九种犯罪——共说了四组九种犯罪。对于请求并食用生谷物者,在请求等前行作业中犯恶作罪,在吞咽时犯巴吉帝亚罪。故说「连同巴吉帝亚罪一并作恶作罪」。
Vijahantī tiṭṭhatītiādīsu yadā bhikkhuniyā ekena pādena hatthapāsaṃ vijahitvā ṭhatvā kiñci kammaṃ katvā tato aparena pādena vijahitvā ṭhātukāmatā uppajjati, tadā sā yathākkamaṃ ‘‘vijahantī tiṭṭhati, vijahitvā tiṭṭhatī’’ti imaṃ vohāraṃ labhati. Aññathā hissā gāmūpacāramokkantiyā viseso na siyā hatthapāsavijahanassāpi gamanattā. Nisīdati vā nipajjati vāti etthāpi yathāvuttādhippāyena addhāsanena hatthapāsaṃ vijahantī nisīdati, sakalena vā āsanena vijahitvā nisīdati, addhasarīrena vijahantī nipajjati, sakalena sarīrena vijahitvā nipajjatīti yojetabbaṃ.
「正在离开时站立」、「离开后站立」等语——当比库尼以一只脚离开手伸及处而站立,做了某事之后,再以另一只脚欲离开而站立的意愿生起时,她依次获得「正在离开时站立」、「离开后站立」这两种说法。否则,她与进入村落近处时的情形便无区别——因为离开手伸及处同样具有行走的性质。「或坐下、或躺下」——此处亦应依前述之意旨加以配合:以半个座位离开手伸及处而坐下;或以整个座位离开而坐下;以半身离开而躺下;以全身离开而躺下。
Kāyikādiāpattivaṇṇanā niṭṭhitā. · 身等罪之解释已毕。
Pācittiyavaṇṇanā巴吉帝亚之解释
§476
476.Sabbāninānāvatthukānīti sappinavanītādīnaṃ pañcannaṃ vatthūnaṃ bhedena pācittiyāni pañca nānāvatthukāni. Esa nayo paṇītabhojanavisaye nava pācittiyānītiādīsupi. Etena bhesajjapaṇītabhojanasikkhāpadāni ekekasikkhāpadavasena paññattānipi vatthubhedena paccekaṃ pañcasikkhāpadanavasikkhāpadasadisāni bhikkhunīnaṃ pāṭidesanīyāpattiyo viyāti dasseti. Teneva ‘‘nānāvatthukānī’’ti vuttaṃ. Sappiṃ eva paṭiggahetvā anekabhājanesu ṭhapetvā sattāhaṃ atikkāmentassa bhājanagaṇanāya sambhavantiyo bahukāpi āpattiyo ekavatthukā eva honti, evaṃ sappibhojanameva bahūsu ṭhānesu viññāpetvā ekato vā visuṃ visumeva vā bhuñjantassa āpattiyo ekavatthukā evāti daṭṭhabbā.
476. 「一切皆为异事者」——依酥油、生酥、油等五种事物之区别,有五种巴吉帝亚罪,各为异事。此例亦适用于「关于精美食物有九种巴吉帝亚罪」等处。由此可见:药品学处与精美食物学处,虽各自作为单独学处而制定,但依事物之区别,各自类似于五学处、九学处——犹如比库尼的应悔过罪一般。正因如此,才说「各为异事者」。若有人受取酥油后置于多个容器中超过七日,则依容器数量可能犯许多罪,但这些罪皆为同一事。同理,若有人在多处请求酥油食物,无论合并食用或分别食用,所犯之罪亦应视为同一事。
Pāḷiyaṃ ekavācāya deseyya, vuttā ādiccabandhunāti ettha ‘‘deseyyāti vuttā’’ti iti-saddaṃ ajjhāharitvā yojetabbaṃ. Evaṃ sesesupi.
「在巴利文中,应以一句宣说;此乃日亲所说」——此处应补入「应说」与「所说」之间的「如是」一词加以连接。其余各处亦同此例。
Bhedānuvattakānanti ettha ādi-saddo luttaniddiṭṭho. Yāvatatiyakā ca sabbe ubhatovibhaṅge āgatā, saṅghādisesasāmaññena ekaṃ, pācittiyasāmaññena ca ekaṃ katvā ‘‘yāvatatiyake tisso’’ti vuttanti daṭṭhabbaṃ. Ettha ca ñattiyā dukkaṭaṃ, dvīhi kammavācāhi thullaccayāpi santi eva. Tāni mātikāya na āgatāni. Mātikāgatavasena hettha ‘‘tisso’’ti vuttaṃ.
「随分裂者」等:此处「等」字是省略所指示者。凡「乃至第三次」者,皆于两分别中出现,以桑喀地谢萨之总称为一,以巴吉帝亚之总称为一,故说「乃至第三次者三」,应如是见。此中,于单白有恶作,于二甘马语亦有土喇吒亚。彼等未出于论母中。依论母所出者,于此说「三」。
Saṅghādīhīti saṅghagaṇapuggalehi kāraṇabhūtehi. Abbhuṇhasīloti parisuddhabhāvūpagamanena abhinavuppannasīlo. Abhinavuppannañhi ‘‘abbhuṇha’’nti vuccati, parisuddhasīloti attho. Tenāha ‘‘pākatiko’’ti.
「由僧团等」者:由僧团、众、补特伽罗为因者。「新净戒者」:以趣入清净状态而为新生起戒者。新生起者称为「新净」,清净戒之义也。故说「普通者」。
‘‘Kosambakakkhandhake vuttānisaṃse’’ti idaṃ kosambakakkhandhake ‘‘sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti, na mayā saddhiṃ uposathaṃ karissantī’’tiādinā āpattiyā adassane ādīnavaṃ dassetvā paresampi saddhāya āpattidesanāvidhānamukhena sāmatthiyato pakāsito. Ekato uposathakaraṇa, pavāraṇākaraṇa, saṅghakammakaraṇa, āsanenisīdana, yāgupānenisīdana, bhattaggenisīdana, ekacchannesayana, yathāvuḍḍhaabhivādanādikaraṇasaṅkhāte aṭṭhānisaṃse sandhāya vuttaṃ.
「于国桑比篇集所说之利益」者:此于国桑比篇集中,以「若此等比库将因不见罪而举我,彼等将不与我共作伍波萨他」等显示不见罪等之过患后,亦以令他人信而说罪之方式,从能力上显示。总摄共作伍波萨他、共作自恣、共作僧团甘马、共坐于座、共坐于粥饮、共坐于食堂、共一覆下卧、如次第作礼敬等,称为八利益而说。
Catunnanti vinayapiṭake āgatānaṃ vasena vuttaṃ. Katamā pana sāti sā catubbidhā accayadesanā katamāti attho. Abhimārānanti māraṇatthāya payojitadhanuggahānaṃ. Upaṭṭhāyikāyāti sahaseyyasikkhāpadavatthusmiṃ āgatāya.
「四」者:依律藏所出而说。然何者为彼耶?彼四种说罪为何之义也。「欲杀害者」:为杀害目的而执持弓者。「侍者女」:于共宿学处事中所出者。
Aṭṭhannaṃ bhikkhunīnanti therāsanato paṭṭhāya aṭṭhahi bhikkhunīhi itarāya āgatāya vuḍḍhāya bhikkhuniyā āsanaṃ dātabbaṃ. Aṭṭhannaṃ pana bhikkhunīnaṃ navakāya āgatāya adātumpi vaṭṭati. Tāya pana saṅghanavakāsane laddhokāse nisīditabbaṃ. Atha vā aṭṭhannaṃ vuḍḍhānaṃ bhikkhunīnaṃ itarāya navakatarāya āsanaṃ dātabbaṃ. Kammāni navāti osāraṇādīni nava eva.
「八比库尼」者:从长老座起,八比库尼应给予其余后来之上座比库尼座位。然于八比库尼,对新来者亦可不给。然彼应坐于僧团新来者所得之处。或者,八上座比库尼应给予其余较新者座位。「九甘马」:下降等九甘马也。
Pācittiyavaṇṇanā niṭṭhitā. · 巴吉帝亚之解释已毕。
Avandanīyapuggalādivaṇṇanā不应礼敬之人等之解释
§477
477.Dasa janāti ‘‘dasa ime, bhikkhave, avandiyā’’tiādinā (pari. 330) vuttā navakaanupasampannanānāsaṃvāsakamātugāmapaṇḍakā pañca, pārivāsikādayo ca pañcāti dasa janā.
「十人」者:以「诸比库,此十不应礼敬」等所说之新来者、未达上者、异住者、母胎者、般哒咖五人,及别住者等五人,为十人。
Dvādasa kammadosāti dosayuttakammāni dvādasāti attho. Kammasampattiyoti sampannakammāni, visuddhakammānīti attho. Etadevāti dhammena samaggameva.
『十二种业过失』者,即与过失相应之业共有十二种之义。『业成就』者,即圆满之业、清净之业之义。『正是此』者,即唯依法和合而已。
Anantaṃ nibbānaṃ ajini jinitvā paṭilabhatīti anantajinoti āha ‘‘pariyanta’’iccādi. Svevāti so eva bhagavā.
征服无边涅槃、征服后方得证之,故称『征服无边者』,因此说『有边』等语。『正是彼』者,即正是彼世尊。
‘‘Vinayaṃ paṭijānantassa, vinayāni suṇoma te’’tiādinā upālitthereneva ekaṃ vinayadharaṃ sammukhe ṭhitaṃ pucchantena viya pucchitvā tena vissajjitaṃ viya vissajjanaṃ kataṃ. Tattha vinayaṃ paṭijānantassāti vinayaṃ jānāmīti paṭijānantassa. Vinayānīti vinaye tayā vuccamāne suṇoma.
以『自称持律者,我等听汝说律』等语,犹如向站在面前的唯一持律者——伍巴离长老——发问一般提问,并作出犹如由彼作答的解答。其中,『自称持律者』者,即自称『我知律』者。『律』者,即汝所说之律,我等听闻之。
§478
478. Pāḷiyaṃ pārājikātiādi ubhatovibhaṅgesu āgatesu aggahitaggahaṇavasena vuttaṃ.
四七八。巴利原典中『巴拉基咖』等语,是依据两部分析中所载、以摄取未摄取之项目的方式而说。
Avandanīyapuggalādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 不可礼敬之人等的解释完毕。