Antarapeyyālaṃ · 中间省略
Antarapeyyālaṃ中间的略说
Katipucchāvāravaṇṇanā几问品的解释
§271
271.Katiāpattiyoti pārājikādīsu pañcasu āpattīsu methunādinnādānādiantogadhabhedaṃ apekkhitvā jātivasena ekattaṃ āropetvā pucchā katā. Kati āpattikkhandhāti antogadhabhedaṃ apekkhitvā paccekaṃ rāsaṭṭhenāti ettakamevettha bhedo. Vinītāniyevavinītavatthūnīti āpattito viramaṇāni eva avippaṭisārapāmojjādidhammānaṃ kāraṇattā vatthūnīti vinītavatthūni, tāni ettha atthato viratiādianavajjadhammā eva. Veraṃ maṇatīti verahetuttā ‘‘vera’’nti laddhanāmaṃ rāgādiakusalapakkhaṃ vināseti.
271.【『有多少罪聚』者】——此问是就巴拉基咖等五类罪而言,以淫行、不与取等各自所含摄的内部差别为依据,将同类者归并为一,以种类为单位而发问。【『有多少罪蕴』者】——则是以各自所含摄的内部差别为依据,各别以聚集义而问,此处的区别仅此而已。【已调伏事】——即从罪中退离之事,因其为无追悔、喜悦等诸法之因,故称为「事」,即「已调伏事」;在此,就义理而言,即退离等无过失诸法。【『怨』者,消灭怨】——因以怨为因而得名「怨」,即消灭贪等不善一方。
Dhammassavanaggaṃ bhinditvā gacchatīti bahūsu ekato nisīditvā dhammaṃ suṇantesu taṃ dhammassavanasamāgamaṃ kopetvā uṭṭhāya gacchati. Anādarovāti tussitabbaṭṭhāne tuṭṭhiṃ, saṃvijitabbaṭṭhāne saṃvegañca apavedento eva. Kāyapāgabbhiyanti unnativasena pavattanakāyānācāraṃ.
【破坏闻法聚会而离去者】——即在众多人共同坐下听法之时,扰乱该闻法集会,起身离去。【不恭敬者】——即在应生欢喜之处不表欢喜,在应生厌离之处亦不表厌离。【身粗犷者】——即以傲慢之态所行的身体不端行为。
§274
274. Mettāya sambhūtaṃ mettaṃ, kāyakammaṃ. Ubhayehipīti navakehi, therehi ca. Piyaṃ karotīti taṃ puggalaṃ pemaṭṭhānaṃ karoti, kesanti āha ‘‘sabrahmacārīna’’nti.
274.【由慈所生之慈身业】——【由两者】——即由新戒者与长老二者。【令其可爱】——即令该人成为生起爱念之所依处;【对谁】——答曰:「对同梵行者」。
Puggalaṃ paṭivibhajitvā bhuñjatīti pakatena sambandho. Tameva puggalapaṭivibhāgaṃ dassetuṃ ‘‘asukassā’’tiādi vuttaṃ.
【分别人而受食者】——此与原文相连。为显示该分别人之义,故说「某某人的……」等语。
Bhujissabhāvakaraṇatoti taṇhādāsabyato mocetvā samathavipassanāsu serivihāritākaraṇatoti attho. Niyyātīti pavattati. Sammādukkhakkhayāya saṃvattatīti attho.
【令成自在之义】——即从渴爱之奴役中解脱出来,令其在止与观中得以自在而住,此为其义。【趣向】——即运行。【其义为:导向正确的苦之灭尽】。
Katipucchāvāravaṇṇanā niṭṭhitā. · 几问品的解释已完。
Chaāpattisamuṭṭhānavāravaṇṇanā六罪生起品的解释
§276
276.Paṭhamena āpattisamuṭṭhānenāti kevalaṃ kāyena. Pārājikāpattiyā ekantasacittakasamuṭṭhānattā ‘‘na hīti vattabba’’nti vuttaṃ. Saṅghādisesādīnaṃ dukkaṭapariyosānānaṃ pañcannaṃ acittakānampi sambhavato ‘‘siyā’’ti vuttaṃ, āpajjanaṃ siyā bhaveyyāti attho. Hīnukkaṭṭhehi jātiādīhi omasane eva dubbhāsitassa paññattattā sā ekantavācācittasamuṭṭhānā evāti.
276.【以第一种罪生起方式者】——即单由身体。因巴拉基咖罪唯由有心识之单一方式生起,故说「不应言『有』」。由于桑喀地谢萨等乃至以恶作为末的五种罪,亦有无心识者生起之可能,故说「或有」,其义为:犯罪或有可能。至于恶说罪,因其是就以低劣、卑下的种姓等进行轻蔑而制定,故唯由语与心识二者共同生起。
Dutiyasamuṭṭhānanaye vācāya eva samāpajjitabbapāṭidesanīyassa abhāvā ‘‘na hī’’ti vuttaṃ.
在第二生起法中,因仅由语即应犯应悔过罪不存在,故说「不然」。
Tatiye pana vosāsamānarūpaṃ bhikkhuniṃ kāyavācāhi anapasādanapaccayā pāṭidesanīyasambhavato ‘‘siyā’’ti vuttaṃ.
然而在第三法中,因以身语不恭敬已舍戒形相之比库尼为缘,应悔过罪可能生起,故说「可能」。
Omasane pācittiyassa adinnādānasamuṭṭhānattepi tappaccayā paññattassa dubbhāsitassa pañcameneva samuppattīti dassetuṃ catutthavāre ‘‘dubbhāsitaṃ āpajjeyyāti na hīti vattabba’’nti vatvā pañcamavāre ‘‘siyāti vattabba’’nti vuttaṃ. Kāyavikāreneva omasantassa panettha dubbhāsitabhāvepi kāyakīḷābhāvābhāvato dukkaṭamevāti daṭṭhabbaṃ.
在触摸中,虽巴吉帝亚罪由不与取生起,但为显示由彼为缘所制定之恶说罪仅由第五法生起,故于第四次说「应犯恶说罪,应说不然」,于第五次说「应说可能」。然而此处,仅以身变化而触摸者,虽无恶说罪,因无身戏之故,应见为仅恶作罪。
Chaṭṭhavāre pana vijjamānopi kāyo dubbhāsitassa aṅgaṃ na hoti, pañcamasamuṭṭhāne eva chaṭṭhampi pavisatīti dassetuṃ ‘‘na hī’’ti paṭikkhittaṃ, na pana tattha sabbathā dubbhāsitena anāpattīti dassetuṃ. Na hi davakamyatāya kāyavācāhi omasantassa dubbhāsitāpatti na sambhavati. Yañhi pañcameneva samāpajjati, taṃ chaṭṭhenapi samāpajjati eva dhammadesanāpatti viyāti gahetabbaṃ. Sesaṃ samuṭṭhānavāre suviññeyyameva.
然而在第六次,虽身存在,却非恶说罪之支分,为显示第六法亦入于第五生起法中,故以「不然」拒绝,但非为显示彼处完全无恶说罪而无犯。因以欲贪心以身语触摸者,恶说罪之犯不可能不生起。应理解为:凡由第五法所犯者,由第六法亦必犯,如说法罪然。其余生起法次第极易了知。
Chaāpattisamuṭṭhānavāravaṇṇanā niṭṭhitā. · 六罪生起品的解释已完。
Katāpattivāravaṇṇanā何罪品的解释
§277
277. Dutiye pana kativāre paṭhamasamuṭṭhānena āpajjitabbānaṃ āpattīnaṃ lahudassanasukhatthaṃ kuṭikārādīni eva samuddhaṭāni, na aññesaṃ abhāvā, sañcarittādīnampi vijjamānattā. Evaṃ dutiyasamuṭṭhānādīsupi. ‘‘Kappiyasaññī’’ti iminā acittakattaṃ dasseti. ‘‘Kuṭiṃ karotī’’ti iminā vacīpayogābhāvaṃ. Ubhayenāpi kevalaṃ kāyeneva dukkaṭādīnaṃ sambhavaṃ dasseti. Evaṃ uparipi yathānurūpaṃ kātabbaṃ.
第二几次中,为易见第一生起法所应犯诸罪之故,仅举出建屋等,非因其余不存在,因游行等亦存在故。如是于第二生起法等亦然。以「净想」显示无心作。以「建屋」显示无语之运用。以此二者显示仅由身即有恶作等之生起。如是于后亦应随宜而作。
‘‘Ekenasamuṭṭhānena samuṭṭhahantī’’ti idaṃ idha visesetvā dassitānaṃ kāyatova samuṭṭhitānaṃ vasena vuttaṃ, avisesato pana tā āpattiyo itarasamuṭṭhānehipi yathārahaṃ samuṭṭhahanti eva. Evaṃ uparipi.
「由一生起法生起」,此处特别显示者,是就仅由身生起者而说,然而不特别而言,彼诸罪亦由其余生起法随应而生起。如是于后亦然。
‘‘Tiṇavatthārakena cā’’ti idaṃ saṅghādisesavajjitānaṃ catunnaṃ āpattīnaṃ vasena vuttaṃ.
『以草覆地法』者,此乃就除桑喀地谢萨之外的四种罪而说。
§279
279.Saṃvidahitvākuṭiṃ karotīti vācāya saṃvidahati, sayañca kāyena karotīti attho.
『安排后建造小屋』者,其义为:以言语作安排,并亲自以身体建造。
Katāpattivāravaṇṇanā niṭṭhitā. · 已作罪品之解释已毕。
Āpattisamuṭṭhānagāthāvaṇṇanā罪生起偈之解释
§283
283. Tatiyo pana gāthāvāro dutiyavārena vuttamevatthaṃ saṅgahetvā dassetuṃ vutto. Tattha kāyova kāyikoti vattabbe vacanavipallāsena ‘‘kāyikā’’ti vuttaṃ. Tenāha ‘‘tena samuṭṭhitā’’ti, kāyo samuṭṭhānaṃ akkhātoti attho.
第三偈颂段落,乃为摄取并展示第二段落所已说之义而说。其中,本应说『身』即『身体的』,然因语词颠倒,故说为『身体的』(阴性形式)。因此说『由彼所生起』,其义为:身体被宣说为生起之处。
Vivekadassināti sabbasaṅkhatavivittattā, tato vivittahetuttā ca nīvaraṇavivekañca nibbānañca dassanasīlena. Vibhaṅgakovidāti ubhatovibhaṅgakusalāti ālapanaṃ. Idha panevaṃ añño pucchanto nāma natthi, upālitthero sayameva atthaṃ pākaṭaṃ kātuṃ pucchāvisajjanañca akāsīti iminā nayena sabbattha attho veditabbo.
『见离者』,因一切有为法皆已远离,且以远离彼等为因,故惯于见诸盖之远离及涅槃。『善解分别者』,此为呼格,意为善巧于两部分别解说者。然而在此,实无另一人发问,乃是伍巴离长老自行为使义理显明而作问答——应以此方式理解一切处之义。
Āpattisamuṭṭhānagāthāvaṇṇanā niṭṭhitā. · 罪生起偈之解释已毕。
Vipattipaccayavāravaṇṇanā失坏缘品之解释
§284
284. Catutthe pana vipattipaccayavāre sīlavipattipaccayāti sīlavipattipaacchādanapaccayā.
第四『违犯缘由段落』中,『以戒违犯为缘』者,即以戒违犯之覆藏为缘。
§286
286.Diṭṭhivipattipaccayāti diṭṭhivipattiyā appaṭinissajjanapaccayā.
『以见违犯为缘』者,即以不舍弃见违犯为缘。
§287
287.Ājīvavipattipaccayāti ettha āgamma jīvanti etenāti ājīvo, catupaccayo, sova micchāpattiyā vipannattā vipattīti ājīvavipatti, tassā ājīvavipattiyā hetu, taduppādanataparibhoganimittanti attho.
「邪命失坏为缘」者,于此,『依此而活命』故为命,即四资具,彼由于邪性之失坏故为失坏,故为邪命失坏。彼邪命失坏之因,即生起彼及受用之缘,此为其义。
Vipattipaccayavāravaṇṇanā niṭṭhitā. · 失坏缘品之解释已毕。
Adhikaraṇapaccayavāravaṇṇanā诤事缘品之解释
§291
291. Pañcame adhikaraṇapaccayavāre kiccādhikaraṇapaccayāti apalokanavacanañattikammavācāsaṅkhatakammavācāpaccayā. Pañcāti ettha adhammikakatikādiṃ apaloketvā karontānaṃ animittanti attho. Pañcame adhikaraṇapaccayavāre kiccādhikaraṇapaccayā apalokanāvasāne dukkaṭaṃ, adhippāyādinā ñattikammādiṃ karontānaṃ thullaccayādi ca saṅgayhatīti daṭṭhabbaṃ. Avasesā āpattiyoti sotāpattiphalasamāpattiādayo. ‘‘Natthaññā āpattiyo’’ti idaṃ vipattiādibhāginiyo sāvajjāpattiyo sandhāya vuttaṃ.
第五诤事缘品中,「作诤事缘」者,即求听、单白、白二甘马语、白四甘马语所成之甘马语为缘。「五」者,于此,不求听非法羯磨等而作者,无相,此为其义。应见:第五诤事缘品中,作诤事缘者,求听终了时为恶作,以意图等作单白甘马等者,土喇吒亚等摄入。「余罪」者,入流果等至等。「无其他罪」者,此是就失坏等部分之有罪罪而说。
Adhikaraṇapaccayavāravaṇṇanā niṭṭhitā. · 关于“处所缘”一段的解释已经结束。