2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ · 2. 桑喀地谢萨篇
2. Saṅghādisesakaṇḍaṃ2. 桑喀地谢萨篇
1. Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā1. 第一桑喀地谢萨学处解释
§679
679. Saṅghādisesakaṇḍe ‘‘dutiyassa ārocetī’’ti etthāpi dvīsupi aḍḍakārakesu yassa kassaci dutiyassa kathaṃ yo koci ārocetīti evamattho gahetabboti āha ‘‘eseva nayo’’ti.
在有关桑哈地谢萨戒犯的章节中称‘第二次上报’，此处于两次罚戒事中，论及某人如何举行第二次上报，及有谁能进行上报，意即是如此可行，故称‘此乃规范’。
Gatigatanti cirakālappavattaṃ. Āpattīti āpajjanaṃ. ‘‘Nissāraṇīya’’nti idaṃ kattuatthe siddhanti āha ‘‘nissāretī’’ti. Āpannaṃ bhikkhuniṃ saṅghato viyojeti, viyojanahetu hotīti attho.
‘去来’者，指长时期间反复相继而来。‘过失’含有犯错之意。‘驱除’则为消除该过失之意，故称‘驱除’。譬如出家女犯戒，僧团予以除斥，故除斥成其缘故。
Gīvāyevāti āṇattiyā abhāvato. Tesaṃ anatthakāmatāyāti ‘‘coro’’ti vuttaṃ mama vacanaṃ sutvā keci daṇḍissanti jīvitā voropessantīti evaṃ saññāya. Etena kevalaṃ bhayena vā parikkhāraggahaṇatthaṃ vā sahasā ‘‘coro’’ti vutte daṇḍitepi na dosoti dasseti. Rājapurisānañhi ‘‘coro aya’’nti uddissa kathane eva gīvā, bhikkhūnaṃ, pana ārāmikādīnaṃ vā sammukhā ‘‘asuko coro evamakāsī’’ti kenaci vuttavacanaṃ nissāya ārāmikādīsu rājapurisānaṃ vatvā daṇḍāpentesupi bhikkhussa na gīvā rājapurisānaṃ avuttattā. Yesañca vuttaṃ, tehi sayaṃ corassa adaṇḍitattāti gahetabbaṃ. ‘‘Tvaṃ etassa santakaṃ acchindā’’ti āṇattopi hi sace aññena acchindāpeti, āṇāpakassa anāpatti visaṅketattā. ‘‘Attano vacanakara’’nti idaṃ sāmīcivasena vuttaṃ. Vacanaṃ akarontānaṃ rājapurisānampi ‘‘iminā gahitaparikkhāraṃ āharāpehi, mā cassa daṇḍaṃ karohī’’ti uddissa vadantassāpi daṇḍe gahitepi na gīvā eva daṇḍaggahaṇassa paṭikkhittattā, ‘‘asukabhaṇḍaṃ avaharā’’ti āṇāpetvā vippaṭisāre uppanne puna paṭikkhipane (pārā. 121) viya.
所谓‘不自由’者，即手脚受限之意。因这无益所欲，称‘盗贼’。闻吾言有人称盗，如此认知，诸人方生恐惧，乃至仓卒中说盗，恐中受罚，非有罪也。王公臣民所谓盗，即专指盗窃，若比库于寺院及诸游方众前称为不善盗，则罪不由王公责罚。若有人以盗人言宣说，应以此作为自己未受乎刑罚之径路。‘你于我此设下网罗’者，言以不正当手段设罗网。‘自作声誉’乃合宜说法。即使王公臣民为戒律倡导者直言曰‘此网陷具足，勿为受刑’时，虽受刑罚，不贪此网。‘取不善物’管制禁止，若施设网后突然返悔则为犯罪，此义同巴拉第120页说法。
Dāsādīnaṃ sampaṭicchane viya tadatthāya aḍḍakaraṇe bhikkhūnampi dukkaṭanti āha ‘‘akappiyaaḍḍo nāma na vaṭṭatī’’ti. Kenaci pana bhikkhunā khettādiatthāya vohārikānaṃ santikaṃ gantvā aḍḍe katepi taṃ khettādisampaṭicchane viya sabbesaṃ akappiyaṃ na hoti pubbe eva saṅghassa santakattā , bhikkhusseva pana payogavasena āpattiyo honti. Dāsādīnampi pana atthāya rakkhaṃ yācituṃ vohārikena puṭṭhena saṅghassa uppannaṃ kappiyakkamaṃ vattuṃ, ārāmikādīhi ca aḍḍaṃ kārāpetuñca vaṭṭati eva. Vihāravatthādikappiyaaḍḍaṃ pana bhikkhuno sayampi kātuṃ vaṭṭati.
如奴隶等被买卖交易行为，因故役使比库亦谓之恶行为，称‘非法劳役’不应增行。然有比库为地等财物所有者，往至庄园等处虽进行此买卖，但非全为非法，乃因此前僧团事实所致，比库仅为实用目的，故有过失发生。奴隶等欲求保护时，经肉身问询而现比库所生之合规行为被叙述，因寺院等委托奴隶办理买卖职务，乃合规。僧众宿舍等买卖行为中，比库亦可为之。
Bhikkhunīnaṃ vuttoti rakkhaṃ yācantīnaṃ bhikkhunīnaṃ vutto uddissaanuddissavasena rakkhāyācanavinicchayo, na sabbo sikkhāpadavinicchayo asādhāraṇattā sikkhāpadassa. Tenāha ‘‘bhikkhunopī’’tiādi. Anākaḍḍhitāya aḍḍakaraṇaṃ, aḍḍapariyosānanti dve aṅgāni.
说及出家女，意为请求保护者的出家女之保护请求分析，不是全部戒律条文的分析。故称‘出家女性’等语。未担负买卖者交易，买卖两种义项。
Paṭhamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一桑喀地谢萨学处解释完毕。
2. Dutiyasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā2. 第二桑喀地谢萨学处解释
§683
683. Pāḷiyaṃ dutiye mallagaṇabhaṭiputtagaṇādikantiādīsu mallarājūnaṃ gaṇo mallagaṇo. Bhaṭiputtā nāma keci gaṇarājāno, tesaṃ gaṇo. Keci pana ‘‘nārāyanabhattiko puññakāragaṇo mallagaṇo. Tathā kumārabhattiko ca gaṇo bhaṭiputtagaṇo’’tipi (sārattha. ṭī. saṃghādisesakaṇḍa 3.683) vadanti. Dhammagaṇoti sāsane, loke vā anekappakārapuññakārako gaṇo. Gandhavikatikārako gaṇo gandhikaseṇī. Pesakārādigaṇo dussikaseṇī. Kappagatikanti kappiyabhāvagataṃ, pabbajitapubbanti attho.
巴利语第三百八十三条谓第二妓女团体之领袖等，乃指娼妓皇族之团体。婆罗门首领名为其团体之王。有称‘那赖啊那婆提迦所领导善业团体为娼妓团体，亦有为皇子巴提迦之团体’等说（意译自注疏《桑哈地谢萨科》第三百八十三条）。‘法团体’即教法中，俗世中种种不同善因之团体。起薰香作祷者称之为‘香供众会’。唱诵赎罪者称‘赎罪众会’。‘革新团体’为合乎正法之团体，起于出家修行之先。
§685
685. Pāḷiyaṃ vuṭṭhāpetīti upasampādeti. Akappagatampi pabbājentiyā dukkaṭanti vadanti. Khīṇāsavāyapi āpajjitabbato ‘‘ticitta’’nti vuttaṃ. Coritā, taṃ ñatvā ananuññātakāraṇā vuṭṭhāpananti dve aṅgāni.
685. 「巴利语中‘起请’」是指授具足戒的行为。即使已经不再犯戒而仅仅是出家者，有人仍称之为恶行。即使是已断烦恼者，因为仍要受教义约束，说法为‘三心’。被盗者，知道此事却没有认可原因便起请，是两个法门。
Dutiyasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二桑喀地谢萨学处解释完毕。
3. Tatiyasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā3. 第三桑喀地谢萨学处解释
§692
692. Tatiye parikkhepaṃ atikkāmentiyāti gāmantarassa parikkhepaṃ atikkāmentiyā. ‘‘Gāmantaraṃ gaccheyyā’’ti hi vuttaṃ. Vikālagāmappavesanasikkhāpade viya ‘‘aparikkhittassa upacāraṃ okkamantiyā’’ti avatvā ‘‘atikkāmentiyā’’ti pāḷiyaṃ vuttattā gāmaṃ pavisantiyā gharūpacāre ṭhitassa dutiyaleḍḍupātasaṅkhātassa upacārassa atikkamo nāma paṭhamaleḍḍupātaṭṭhānasaṅkhātassa parikkhepārahaṭṭhānassa atikkamo evāti āha ‘‘parikkhepārahaṭṭhānaṃ ekena pādena atikkamatī’’ti.
692. 第三种越过关门，是超越村界之意。意谓已说“应当前往村界”。如同晚进村落之戒律修行，超越未守法规定的入村规矩，即称之为越界。此处“越过关门”即指入村居住处的第二门户，是贴近门户的第二层围栏，越过即犯戒。称‘用一足越过关门’。
Majjheti gāmamajjhe. Pacchāti aparakāle. ‘‘Catugāmasādhāraṇattā’’ti iminā vihārato catūsu gāmesu yattha katthaci pavisituṃ vaṭṭatīti ettha kāraṇamāha.
中间，指村庄中央之意。背后，指较远之时。此处因“四村共处”，故指在居住地中任何一处均可自由出入，此为缘由。
Paratīrameva akkamantiyāti nadiṃ anotaritvā orimatīrato laṅghitvā vā ākāsādinā vā paratīrameva atikkāmentiyā. Orimatīrameva āgacchati, āpattīti pāragamanāya otiṇṇattā vuttaṃ.
指越过对岸，未渡河，或跨过河岸，或越过空中等称为越过彼岸。只有归来者，不在途中，故称通行。
Tādise araññeti indakhīlato bahibhāvalakkhaṇe araññe. ‘‘Tenevā’’tiādinā dassanūpacāre virahite savanūpacārassa vijjamānattepi āpatti hotīti dasseti. Aññaṃ maggaṃ gaṇhātīti maggamūḷhattā gaṇhāti, na dutiyikaṃ ohiyituṃ. Tasmā anāpatti. Anantarāyena ekabhāvo, anāpadāya gāmantaragamanādīsu ekanti dve aṅgāni.
此谓森林起请，即森林边界明显的外界森林。说“以此等”，指在离开视野和听力范围时，即使知晓也构成犯戒。不能选择其他路径，因不可能绕道。故无犯戒。因紧跟行为一体，途中不能落下，否则超越村界等行为即包含一体或两项要件。
Tatiyasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第三桑喀地谢萨学处解释完毕。
4. Catutthasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā4. 第四桑喀地谢萨学处解释
§694
694. Catutthe kārakagaṇassāti imassa kammaṃ kātabbanti yehi sanniṭṭhānaṃ kataṃ, te sandhāya vuttaṃ. Kammavācakkhaṇe sahaṭhiteti keci. Netthāravatteti nittharaṇahetumhi vatte.
694. 第四因缘群，谓此行为应由谁执行，已完成场所的布置，是为练习业者准备。戒律语言中曰“与随行者合作”。谓于安全理由下保护戒律。
§698
698. Pāḷiyaṃ asante kārakasaṅgheti ettha vijjamānaṃ sudūrampi gantvā āpucchitabbaṃ . Antarāye pana sati sammā vattantaṃ osāretuṃ vaṭṭatīti. Dhammakammena ukkhittatā, ananuññātakāraṇā osāraṇanti dve aṅgāni.
698. 关于巴利原文中『应驱摈僧团』一语——此处所说的，即使远赴他处，亦应前往征询。然而，若存在障难，则可将行为正当者予以收回驱摈。以甘马被摈出、以未经允许之事由而收回驱摈——此为两支。
Catutthasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第四桑喀地谢萨学处解释完毕。
5. Pañcamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā5. 第五桑喀地谢萨学处解释
§701
701. Pañcame tanti mahāaṭṭhakathāyaṃ avacanaṃ ‘‘anavassutoti jānantī paṭiggaṇhātī’’tiādi pāḷiyā sameti. Ubhato avassutabhāvo, udakadantaponato aññaṃ sahatthā gahetvā ajjhoharaṇanti dve aṅgāni.
701. 在第五句中，关于“大注疏”有未说尽之语，巴利语有“anavassutoti jānantī paṭiggaṇhātī”之类的表达。两者皆有未尽之意，彼此以另一种方式互为照应，即相互承接然后提出。此处有两大要点：一为水牙边缘，二为携带其他物件，将之拿起带至前方，即为这两个方面。
Pañcamasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第五桑喀地谢萨学处解释完毕。
6. Chaṭṭhasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā6. 第六桑喀地谢萨学处解释
§705
705. Chaṭṭhe paṭiggaho tena na vijjatīti teneva ‘‘na detī’’ti vuttakāraṇena uyyojitāya hatthato itarāya paṭiggahopi natthi. Paribhogapaccayāti uyyojitāya bhojanapariyosānapaccayāti attho. Manussapurisassa avassutatā, taṃ ñatvā ananuññātakāraṇā uyyojanā, tena itarissā gahetvā bhojanapariyosānanti tīṇi aṅgāni.
705. 关于第六句“paṭiggaho tena na vijjatīti”，因所说“na detī”而显明，实际上由手所持者没有其他可握之物。所称“paribhogapaccaya”者，是指依托于食物耗尽而产生的关系。人间凡夫的未尽之性，知晓此理后，因未被赞同的缘故，引起防护并接纳其他人的物品以耗尽食粮，此处共涉及三个方面。
Chaṭṭhasaṅghādisesasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第六桑喀地谢萨学处的解释已完结。
§709-727
709-727. Sattamato yāvadasamapariyosānāni uttānāneva.
709-727. 从第七条至第十条结尾，文义皆已明显，无需另作解释。
Saṅghādisesavaṇṇanānayo niṭṭhito. · 桑喀地谢萨的解释方法已完结。