3. Bhesajjādikaraṇavinicchayakathā · 3. 药事等办理抉择论
3. Bhesajjādikaraṇavinicchayakathā3. 药等事决择论
§15
15.Bhesajjakaraṇaparittapaṭisanthāresu pana bhesajjakaraṇe tāva ayaṃ vinicchayo (pārā. aṭṭha. 2.185-7) – āgatāgatassa parajanassa bhesajjaṃ na kātabbaṃ, karonto dukkaṭaṃ āpajjati. Pañcannaṃ pana sahadhammikānaṃ kātabbaṃ bhikkhussa bhikkhuniyā sikkhamānāya sāmaṇerassa sāmaṇeriyāti. Samasīlasaddhāpaññānañhi etesaṃ tīsu sikkhāsu yuttānaṃ bhesajjaṃ akātuṃ na labbhati. Karontena ca sace tesaṃ atthi, tesaṃ santakaṃ gahetvā yojetvā dātabbaṃ, sace natthi, attano santakaṃ kātabbaṃ. Sace attanopi natthi, bhikkhācāravattena vā ñātakapavāritaṭṭhānato vā pariyesitabbaṃ, alabhantena gilānassa atthāya akataviññattiyāpi āharitvā kātabbaṃ.
关于治病用药的防护与拣择,这里有这样一段辨析——因缘论卷二第185至187经文述:对他人无论是过去的还是未来的,不应给予药物,否则行者将犯恶业。唯五类同法者之间方可为之,即比库、比库尼、在学尼、沙玛内拉与沙玛内莉。因三者共具具足戒律、信心、智慧,所共修持的戒律得以相应,不应拒绝给付药药。若药有而给予,则应领受,以配制并施与之;若无,则当自行配制施与。即使自己无药,亦可凭依比库戒行或依亲戚所在探视,虽无技能,亦当为病者带来药品施与。
§16
16. Aparesampi pañcannaṃ kātuṃ vaṭṭati mātu pitu tadupaṭṭhākānaṃ attano veyyāvaccakarassa paṇḍupalāsassa cāti. Paṇḍupalāso nāma yo pabbajjāpekkho yāva pattacīvaraṃ paṭiyādiyati, tāva vihāre vasati. Tesu sace mātāpitaro issarā honti na paccāsīsanti, akātuṃ vaṭṭati. Sace pana rajjepi ṭhitā paccāsīsanti, akātuṃ na vaṭṭati. Bhesajjaṃ paccāsīsantānaṃ bhesajjaṃ dātabbaṃ, yojetuṃ ajānantānaṃ yojetvā dātabbaṃ. Sabbesaṃ atthāya sahadhammikesu vuttanayeneva pariyesitabbaṃ. Sace pana mātaraṃ vihāraṃ ānetvā jaggati, sabbaṃ parikammaṃ anāmasantena kātabbaṃ, khādanīyabhojanīyaṃ sahatthā dātabbaṃ. Pitā pana yathā sāmaṇero, evaṃ sahatthena nhāpanasambāhanādīni katvā upaṭṭhātabbo. Ye ca mātāpitaro upaṭṭhahanti paṭijagganti, tesampi evameva kātabbaṃ. Veyyāvaccakaro nāma yo vetanaṃ gahetvā araññe dārūni vā chindati, aññaṃ vā kiñci kammaṃ karoti, tassa roge uppanne yāva ñātakā na passanti, tāva bhesajjaṃ kātabbaṃ. Yo pana bhikkhunissitakova hutvā sabbakammāni karoti, tassa bhesajjaṃ kātabbameva. Paṇḍupalāsepi sāmaṇere viya paṭipajjitabbaṃ.
此外,对于五类人,亦允许供养病药:母亲、父亲及其照护者称为自己的教师导师。所谓教师导师,是指从出家直到接受法衣,为止暂住舍中的行者。若父母为监护人,则不应允许不给予药物;若仅为束缚者,则给予药物才得允许。允诺给予者当与不知情者共同配制而赠。所有为利益依据同法者间教言,应且必须为之。若母亲居住舍中,则应全力为其办理,正确供给口粮副食。父亲若是沙门应如此照顾:如以洗浴、物品供养等法。若父母照护出家者并对他人设防或驱赶,他人亦当如法对待。教师导师以领取报酬住于密林间,若致砍木做事或其他,则患病期间未曾见其亲人之前,应为其发放医疗用品。倘若如沙门般于比库相依中做各类行事,也应给予药物。于教师导师如同沙门,应行如此。
§17
17. Aparesampi dasannaṃ kātuṃ vaṭṭati jeṭṭhabhātu kaniṭṭhabhātu jeṭṭhabhaginiyā kaniṭṭhabhaginiyā cūḷamātuyā mahāmātuyā cūḷapituno mahāpituno pitucchāya mātulassāti. Tesaṃ pana sabbesampi karontena tesaṃyeva santakaṃ bhesajjaṃ gahetvā kevalaṃ yojetvā dātabbaṃ. Sace pana nappahonti yācanti ca ‘‘detha no, bhante, tumhākaṃ paṭidassāmā’’ti, tāvakālikaṃ dātabbaṃ. Sacepi na yācanti, ‘‘amhākaṃ bhesajjaṃ atthi, tāvakālikaṃ gaṇhathā’’ti vatvā vā ‘‘yadā tesaṃ bhavissati, tadā dassantī’’ti ābhogaṃ vā katvā dātabbaṃ. Sace paṭidenti, gahetabbaṃ. No ce denti, na codetabbā. Ete dasa ñātake ṭhapetvā aññesaṃ na kātabbaṃ.
此外,允许为十种近亲供药,包括兄长、弟弟、兄妹、妹夫、姑母、大姑、大叔、父亲的兄弟及母亲的兄弟。对这些所有亲属,若是施者应当领受其药品,单纯配制后施与。若无,应请求施者说:“尊者,请将您所拥有的施与我。”当时即应施给。即使不求,亦可言:“我们这里有药,请你现在取用”或“当其相宜时会给你”以启发者,也可行药物提供。若亲属接受,则应接受,不应强迫。十种亲属列出后,不可给与其他人。
Etesaṃ puttaparamparāya pana yāva sattamā kulaparivaṭṭā, tāva cattāro paccaye āharāpentassa akataviññatti vā bhesajjaṃ karontassa vejjakammaṃ vā kuladūsakāpatti vā na hoti. Sace bhātu jāyā, bhaginiyā sāmiko vā gilāno hoti, ñātakā ce, tesampi vaṭṭati. Aññātakā ce, bhātu ca bhaginiyā ca katvā dātabbaṃ ‘‘tumhākaṃ jagganaṭṭhāne dethā’’ti. Atha vā tesaṃ puttānaṃ katvā dātabbaṃ ‘‘tumhākaṃ mātāpitūnaṃ dethā’’ti. Etenupāyena sabbapadesu vinicchayo veditabbo.
对于上述亲属传承家世,直到七代家系,为其在四因缘情况下取药或供药者,若患病,则无论配药或医生诊断均无过失。若亲属生病,则亲近者亦应行此事。若非亲近者,则用兄弟姐妹所做药物施与,并言:“请您转交于您父母。”亦可从子女处收药施与,告知“此为您父母之用”。由此类推,应辨别所有情况的辨析法则。
Tesaṃ atthāya ca sāmaṇerehi araññato bhesajjaṃ āharāpentena ñātisāmaṇerehi vā āharāpetabbaṃ, aññātakehi attano atthāya vā āharāpetvā dātabbaṃ. Tehipi ‘‘upajjhāyassa āharāmā’’ti vattasīsena āharitabbaṃ. Upajjhāyassa mātāpitaro gilānā vihāraṃ āgacchanti, upajjhāyo ca disāpakkanto hoti, saddhivihārikena upajjhāyassa santakaṃ bhesajjaṃ dātabbaṃ. No ce atthi, attano bhesajjaṃ upajjhāyassa pariccajitvā dātabbaṃ. Attanopi asante vuttanayeneva pariyesitvā upajjhāyassa santakaṃ katvā dātabbaṃ. Upajjhāyenapi saddhivihārikassa mātāpitūsu evameva paṭipajjitabbaṃ. Eseva nayo ācariyantevāsikesupi. Aññopi yo āgantuko vā coro vā yuddhaparājito issaro vā ñātakehi pariccatto kapaṇo vā gamiyamanusso vā gilāno hutvā vihāraṃ pavisati, sabbesaṃ apaccāsīsantena bhesajjaṃ kātabbaṃ.
为此目的,来自深林之沙门应由亲属代取病药,非亲属者若为自身使用,也应代取然后施与。若有教导师弟子关系者,则更应代取。若教导师的父母病住舍所,教导师当守护其视线边界,应信仰修行,代领其药品。若无药,应以自身药物代替施与。即便自身无药,也应据同前法则探寻并提供。教导师对其父母亦应如是行。此举法则亦适用于师父们家的师徒。其他来访者,无论是盗贼、战败者、监护人、亲属、诡诈者或乡人,若病入舍中且未获同意,亦应给予医疗用品。
§18
18. Saddhaṃ kulaṃ hoti catūhi paccayehi upaṭṭhāyakaṃ bhikkhusaṅghassa mātāpituṭṭhāniyaṃ, tatra ce koci gilāno hoti, tassatthāya vissāsena ‘‘bhesajjaṃ katvā bhante dethā’’ti vadanti, neva dātabbaṃ na kātabbaṃ. Atha pana kappiyaṃ ñatvā evaṃ pucchanti ‘‘bhante, asukassa nāma rogassa kiṃ bhesajjaṃ karontī’’ti, ‘‘idañcidañca gahetvā karontī’’ti vattuṃ vaṭṭati. ‘‘Bhante, mayhaṃ mātā gilānā, bhesajjaṃ tāva ācikkhathā’’ti evaṃ pucchite pana na ācikkhitabbaṃ, aññamaññaṃ pana kathā kātabbā ‘‘āvuso, asukassa nāma bhikkhuno imasmiṃ roge kiṃ bhesajjaṃ kariṃsū’’ti. Idañcidañca bhesajjaṃ bhanteti. Taṃ sutvā itaro mātu bhesajjaṃ karoti, vaṭṭati. Mahāpadumatthero kira vasabharaññopi deviyā roge uppanne ekāya itthiyā āgantvā pucchito ‘‘na jānāmī’’ti avatvā evameva bhikkhūhi saddhiṃ samullapesi. Taṃ sutvā tassā bhesajjamakaṃsu. Vūpasante ca roge ticīvarena tīhi ca kahāpaṇasatehi saddhiṃ bhesajjacaṅkoṭakaṃ pūretvā āharitvā therassa pādamūle ṭhapetvā ‘‘bhante, pupphapūjaṃ karothā’’ti āhaṃsu. Thero ‘‘ācariyabhāgo nāma aya’’nti kappiyavasena gāhāpetvā pupphapūjamakāsi. Evaṃ tāva bhesajje paṭipajjitabbaṃ.
信仰家族为依靠,护持具足,彼此敬重比库僧团父母之恩。若其中有人患病,且由因缘具足信赖,便能告知:“请您为尊者施舍此药。”则无需施与也勿须作他举措。若问:“尊者,适合此疾病之药为何?”则应回答:“此此药适宜。”若言:“尊者,我母亲病重,务必指出应该服何药。”则不应拒绝,而应相互商谈:“善知识,当病中比库如何施药?”此时他者闻知,则互相以此药物予以照顾,兴隆并旺盛地实施治药。相传大长老马哈巴都摩曾于遮婆罗涅护林得大女病患来访,问其病情不明,大长老答曰不晓,其比库同修亦议论纷纷。长老于是赐药。病静而缓解后,以三件法衣及三百铜钱连同疗药容器,置于长老脚下,敬请长老接受花供养。长老言:“因缘如是,仁者应当受纳。”遂收受花供养。药物应用即应作此法。
§19
19.Paritte pana ‘‘gilānassa parittaṃ karotha, bhante’’ti vutte na kātabbaṃ, ‘‘parittaṃ bhaṇathā’’ti vutte pana bhaṇitabbaṃ. Sacepissa evaṃ hoti ‘‘manussā nāma na jānanti, akariyamāne vippaṭisārino bhavissantī’’ti, kātabbaṃ. ‘‘Parittodakaṃ parittasuttaṃ katvā dethā’’ti vutte pana tesaṃyeva udakaṃ hatthena cāletvā suttaṃ parimajjitvā dātabbaṃ. Sace vihārato udakaṃ attano santakaṃ vā suttaṃ deti, dukkaṭaṃ. Manussā udakañca suttañca gahetvā nisīditvā ‘‘parittaṃ bhaṇathā’’ti vadanti, kātabbaṃ. No ce jānanti, ācikkhitabbaṃ. Bhikkhūnaṃ nisinnānaṃ pādesu udakaṃ ākiritvā suttañca ṭhapetvā gacchanti ‘‘parittaṃ karotha, parittaṃ bhaṇathā’’ti, na pādā apanetabbā. Manussā hi vippaṭisārino honti. Antogāmepi gilānassa atthāya vihāraṃ pesenti ‘‘parittaṃ bhaṇantū’’ti, bhaṇitabbaṃ. Antogāme rājagehādīsu roge vā upaddave vā uppanne pakkosāpetvā bhaṇāpenti, āṭānāṭiyasuttādīni bhaṇitabbāni. ‘‘Āgantvā gilānassa sikkhāpadāni dentu, dhammaṃ kathentu, rājantepure vā amaccagehe vā āgantvā sikkhāpadāni dentu, dhammaṃ kathentū’’ti pesitepi gantvā sikkhāpadāni dātabbāni, dhammo kathetabbo. ‘‘Matānaṃ parivāratthaṃ āgacchantū’’ti pakkosanti, na gantabbaṃ. ‘‘Sīvathikadassane asubhadassane ca maraṇassatiṃ paṭilabhissāmā’’ti kammaṭṭhānasīsena gantuṃ vaṭṭati. ‘‘Pahāredinne matepi amaraṇādhippāyassa anāpatti vuttā’’ti na ettakeneva amanussagahitassa pahāro dātabbo , tālapaṇṇaṃ pana parittasuttaṃ vā hatthe vā pāde vā bandhitabbaṃ, ratanasuttādīni parittāni bhaṇitabbāni, ‘‘mā sīlavantaṃ bhikkhuṃ viheṭhehī’’ti dhammakathā kātabbā, āṭānāṭiyaparittaṃ vā bhaṇitabbaṃ.
19.但对病人说道“请为病人诵护经,尊者”时,不应如此作为,只有说“请诵护经”时,方应诵之。如果病人确有此意,即认为“人们实在不明白,如果不加以做护经则会有倒逆现象产生”,则应当进行。若说“制成护经水,施于众生”,则应取该水用手搅动,蘸涂护经,再施予病人。若比库诵经后,施水为自己浴身,则是不当。人们手持护经以及护经水,坐而诵说“请诵护经”,则是应当。若他们不知,则应告之。众比库坐处若倒置水及置护经后便离去,说“请诵护经,请诵护经”,则不应取其水。因人们的确有倒逆之错。即便是边远乡村,为病人送去住处,请令“为其诵护经”,则应当诵之。乡村及王宫等若生病或患灾厄时,予以接唤并诵经,且当诵《遮他那经》等。若有人来,为病人施戒,宣说佛法,无论在王宫或民家,虽派遣,也是应当去受戒及宣说佛法。有人促请“让亲族到来”,则不可前往。因修习业处法门如“随喜见死”等,故当去赴。虽在卧病期间告知“死王已临,免受非死之祸”,不可因此轻易施舍不可思议之失误佛事,而应为其佩带棕叶念珠或持护经于掌或足间。且应诵《宝经》等护经法,讲说“不要欺辱有戒的比库”,亦要诵《遮他那经》。
Idha pana āṭānāṭiyaparittassa parikammaṃ veditabbaṃ (dī. ni. aṭṭha. 3.282). Paṭhamameva hi āṭānāṭiyasuttaṃ na bhaṇitabbaṃ, mettasuttaṃ (khu. pā. 9.1 ādayo; su. ni. 143 ādayo) dhajaggasuttaṃ (saṃ. ni. 1.249) ratanasuttanti (khu. pā. 6.1 ādayo; su. ni. 224 ādayo) imāni sattāhaṃ bhaṇitabbāni. Sace muñcati, sundaraṃ. No ce muñcati, āṭānāṭiyasuttaṃ bhaṇitabbaṃ. Taṃ bhaṇantena ca bhikkhunā piṭṭhaṃ vā maṃsaṃ vā na khāditabbaṃ, susāne na vasitabbaṃ. Kasmā? Amanussā otāraṃ labhanti. Parittakaraṇaṭṭhānaṃ haritūpalittaṃ kāretvā tattha parisuddhaṃ āsanaṃ paññapetvā nisīditabbaṃ. Parittakārako bhikkhu vihārato gharaṃ nentehi phalakāvudhehi parivāretvā netabbo. Abbhokāse nisīditvā na vattabbaṃ, dvāravātapānāni pidahitvā nisinnena āvudhahatthehi samparivāritena mettacittaṃ purecārikaṃ katvā vattabbaṃ, paṭhamaṃ sikkhāpadāni gāhāpetvā sīle patiṭṭhitassa parittaṃ kātabbaṃ. Evampi mocetuṃ asakkontena vihāraṃ netvā cetiyaṅgaṇe nipajjāpetvā āsanapūjaṃ kāretvā dīpe jālāpetvā cetiyaṅgaṇaṃ sammajjitvā maṅgalakathā vattabbā, sabbasannipāto ghosetabbo, vihārassa upavane jeṭṭhakarukkho nāma hoti, tattha ‘‘bhikkhusaṅgho tumhākaṃ āgamanaṃ patimānetī’’ti pahiṇitabbaṃ. Sabbasannipātaṭṭhāne anāgantuṃ nāma na labhati, tato amanussagahitako ‘‘tvaṃ konāmosī’’ti pucchitabbo, nāme kathite nāmeneva ālapitabbo, ‘‘itthannāma tuyhaṃ mālāgandhādīsu patti, āsanapūjāyaṃ patti, piṇḍapāte patti, bhikkhusaṅghena tuyhaṃ paṇṇākāratthāya mahāmaṅgalakathā vuttā, bhikkhusaṅghe gāravena etaṃ muñcāhī’’ti mocetabbo. Sace na muñcati, devatānaṃ ārocetabbaṃ ‘‘tumhe jānātha, ayaṃ amanusso amhākaṃ vacanaṃ na karoti, mayaṃ buddhaāṇaṃ karissāmā’’ti parittaṃ kātabbaṃ. Etaṃ tāva gihīnaṃ parikammaṃ. Sace pana bhikkhu amanussena gahito hoti, āsanāni dhovitvā sabbasannipātaṃ ghosāpetvā gandhamālādīsu pattiṃ datvā parittaṃ bhaṇitabbaṃ, idaṃ bhikkhūnaṃ parikammaṃ. Evaṃ paritte paṭipajjitabbaṃ.
这里应当知晓遮他那经的仪式细节(见《增支部》卷八第282经文注)。首先不应诵遮他那经,但应诵《慈经》(见《俱舍德法论》九章开头;《疏钦》一百四十三开头),《旌旗经》(见《相应部》一章二百四十九节),《宝经》(见《俱舍德法论》六章开头;《疏钦》二百二十四节)。这些应当连续诵七周次。若能放生则更美善。若不能放生,则应诵遮他那经。借由诵护经,僧众不得食用猪肉等荤腥,亦不可居宿猪舍,何以故?因不净之人忏悔之时,得到不净之恶果。施护经者,应涂绿脂、朱砂,端正一洁净座位,于座端坐。护经者从道场回寺时,应以门板和器皿遮护,不可裸身行走。在室外坐时,不可久坐,且当关门避风,只持法器围绕,以慈心作迎接行礼,应如此行持。先受戒定戒后,以正戒坚固之者应诵护经。若不能解脱,应离居住处,在舍利塔禁地潜伏,供养座具,以灯火等装饰,庄严舍利塔,并讲述吉祥法语。各地会中,须宣说“比库众以你们的来临为光荣”,不应缺席各众的集会。若拒绝到会,应向神祇报告说“你是谁?”以名告之,彼以名字与之对话。言“你名如香花美妙,供养座具、施食布施皆感圣众欢喜,理应释去。”若不释放,应通知天神曰“你们知道,这非人类不听我的话语,实乃佛教徒,我等可助。”此护经乃在家人之总仪式。若比库被不可思议者缠身,宜洗涤座所,宣说集会事宜,佩戴香环并做好供养,应诵护经。此为比库之标准护经程序,如此修持。
§20
20.Paṭisanthāre pana ayaṃ vinicchayo (pārā. aṭṭha. 2.185-7) – anāmaṭṭhapiṇḍapāto kassa dātabbo, kassa na dātabbo? Mātāpitūnaṃ tāva dātabbo. Sacepi kahāpaṇagghanako hoti, saddhādeyyavinipātanaṃ natthi. Mātāpituupaṭṭhākānaṃ veyyāvaccakarassa paṇḍupalāsassa cāti etesampi dātabbo. Tattha paṇḍupalāsassa thālake pakkhipitvāpi dātuṃ vaṭṭati, taṃ ṭhapetvā aññesaṃ agārikānaṃ mātāpitūnampi na vaṭṭati. Pabbajitaparibhogo hi agārikānaṃ cetiyaṭṭhāniyo. Apica anāmaṭṭhapiṇḍapātho nāmesa sampattassa dāmarikacorassapi issariyassapi dātabbo. Kasmā? Te hi adīyamānepi ‘‘na dentī’’ti āmasitvā dīyamānepi ‘‘ucchiṭṭhakaṃ dentī’’ti kujjhanti, kuddhā jīvitāpi voropenti, sāsanassapi antarāyaṃ karonti. Rajjaṃ patthayamānassa vicarato coranāgassa vatthu cettha kathetabbaṃ. Evaṃ anāmaṭṭhapiṇḍapāte paṭipajjitabbaṃ.
20.就赈济问题有此判决(见《巴利经藏》卷八第185-187经注)——无名赈济施谁该施,谁不该施?理应施与父母。如施主多为小偷,则不当施予,信心必会败坏。赈济父母的护养者、维持学识者及守门者亦应施与。在其额上置赈济之物亦合宜给予,但禁止转施他人,其赈济不可施与一般劳动者。托钵者对寺庙亦不可施。何以故?其因偷窃不止,虽生气时拒绝,平静时又给予,怒则伤生,亦干扰佛法。当地治安不良处,应详细说明盗贼事例。此理当作为无名赈济的办理标准。
Paṭisanthāro ca nāmāyaṃ kassa kātabbo, kassa na kātabbo? Paṭisanthāro nāma vihāraṃ sampattassa yassa kassaci āgantukassa vā daliddassa vā corassa vā issarassa vā kātabboyeva. Kathaṃ? Āgantukaṃ tāva khīṇaparibbayaṃ vihāraṃ sampattaṃ disvā ‘‘pānīyaṃ pivā’’ti dātabbaṃ, pādamakkhanatelaṃ dātabbaṃ, kāle āgatassa yāgubhattaṃ, vikāle āgatassa sace taṇḍulā atthi, taṇḍulā dātabbā. Avelāya sampattopi ‘‘gacchāhī’’ti na vattabbo, sayanaṭṭhānaṃ dātabbaṃ. Sabbaṃ apaccāsīyanteneva kātabbaṃ. ‘‘Manussā nāma catupaccayadāyakā, evaṃ saṅgahe kariyamāne punappunaṃ pasīditvā upakāraṃ karissantī’’ti cittaṃ na uppādetabbaṃ. Corānaṃ pana saṅghikampi dātabbaṃ. Paṭisanthārānisaṃsadīpanatthañca coranāgavatthu, bhātarā saddhiṃ jambudīpagatassa mahānāgarañño vatthu, piturājassa rajje catunnaṃ amaccānaṃ vatthu, abhayacoravatthūti evamādīni bahūni vatthūni mahāaṭṭhakathāyaṃ vitthārato vuttāni.
谁应当施舍赈济?谁不应当施舍?赈济实是施与外来乞丐、瘦弱人、小偷、强盗及流氓。理由如何?乞丐破败道场处,应施食水,施足膏油,来时施早饭,晚间若有米粮亦应施与。无料之物不可施与,如床铺等。凡应行皆应周全。如是施予人,须知人是四种条件的支持者,行此供养,之后者必生再恭敬之心,常怀感恩。盗贼亦应施与僧众。赈济详细标准,盗贼所在地,乡下大城市首府,亲王境内四母国,各种无畏强盗所在等多起事例,均已在大注疏中广泛讲述。
Tatrāyaṃ ekavatthudīpanā – sīhaḷadīpe kira abhayo nāma coro pañcasataparivāro ekasmiṃ ṭhāne khandhāvāraṃ bandhitvā samantā tiyojanaṃ ubbāsetvā vasati. Anurādhapuravāsino kadambanadiṃ na uttaranti, cetiyagirimagge janasañcāro upacchinno. Athekadivasaṃ coro ‘‘cetiyagiriṃ vilumpissāmī’’ti agamāsi. Ārāmikā disvā dīghabhāṇakaabhayattherassa ārocesuṃ. Thero ‘‘sappiphāṇitādīni atthī’’ti pucchi. ‘‘Atthi, bhante’’ti. ‘‘Corānaṃ detha’’. ‘‘Taṇḍulā atthī’’ti. ‘‘Atthi, bhante, saṅghassatthāya āhaṭā taṇḍulā ca pakkasākañca goraso cā’’ti. ‘‘Bhattaṃ sampādetvā corānaṃ dethā’’ti. Ārāmikā tathā kariṃsu. Corā bhattaṃ bhuñjitvā ‘‘kenāyaṃ paṭisanthāro kato’’ti pucchiṃsu. ‘‘Amhākaṃ ayyena abhayattherenā’’ti. Corā therassa santikaṃ gantvā vanditvā āhaṃsu ‘‘mayaṃ ‘saṅghassa ca cetiyassa ca santakaṃ acchinditvā gahessāmā’ti āgatā, tumhākaṃ pana iminā paṭisanthārena mayaṃ pasannā, ajja paṭṭhāya vihāre dhammikārakkhā amhākaṃ āyattā hotu, nāgarā āgantvā dānaṃ dentu, cetiyaṃ vandantū’’ti. Tato paṭṭhāya ca nāgare dānaṃ dātuṃ āgacchante nadītīreyeva paccuggantvā rakkhantā vihāraṃ nenti, vihārepi dānaṃ dentānaṃ rakkhaṃ katvā tiṭṭhanti. Tepi bhikkhūnaṃ bhuttāvasesaṃ corānaṃ denti. Gamanakālepi te corā nadītīraṃ pāpetvā nivattanti.
此处举一事例说明——锡兰岛有一帮无畏盗贼约五百人,在一处以‘关门绑人’方法,封锁三四由旬范围内活动。阿努拉达普拉居民不敢越过卡丹巴河,人民不敢经过舍利塔山路。某日,盗贼说“我们要破坏舍利塔山”。众寺僧问长老,“你知道他们带有兵器吗?”长老答“知道,尊者”。“盗贼食有粮食吗?”“有,尊者,他们还为僧团准备粮食和谷物”。“准备粮食授盗贼吧”,信士们照办。盗贼吃饱后问长老“这个赈济者是谁?”“是无畏长老为我们提供的。”盗贼遂拜谢,说“我们来是为拆毁舍利塔并掠取供品,但因您的赈济,我们心生欢喜,今日护持寺院,众人前来布施,供养舍利塔。”自此赈济送至,盗贼护持寺院,且于离去时获赈济后返回。
Athekadivasaṃ bhikkhusaṅghe khīyanakakathā uppannā ‘‘thero issaravatāya saṅghasantakaṃ corānaṃ adāsī’’ti. Thero sannipātaṃ kārāpetvā āha ‘‘corā ‘saṅghassa pakativaṭṭañca cetiyasantakañca acchinditvā gaṇhissāmā’ti āgamiṃsu, atha tesaṃ mayā ‘etaṃ na harissantī’ti ettako nāma paṭisanthāro kato, taṃ sabbampi ekato sampiṇḍetvā agghāpetha, tena kāraṇena aviluttaṃ bhaṇḍaṃ ekato sampiṇḍetvā agghāpethā’’ti. Tato sabbampi therena dinnakaṃ cetiyaghare ekaṃ varapotthakacittattharaṇaṃ na agghati. Tato āhaṃsu ‘‘therena kato paṭisanthāro sukato, codetuṃ vā sāretuṃ vā na labbhati, gīvā vā avahāro vā natthī’’ti. Evaṃ mahānisaṃso paṭisanthāroti sallakkhetvā kattabbo paṇḍitena bhikkhunāti.
一日,僧团中流言四起“长老因无畏盗贼被杀害”,长老召集僧众说:“盗贼已来,意图破坏僧团与舍利塔,我前去劝说,他们说‘此不可取’。赈济供养已汇集舍利舍一处,不可毁坏。”众人答“长老赈济善举已成,不可变更,无须责怪也无争执。”由此即定赈济事宜,后人尊称此赈济事宜为上师制定,是智者比库所为。
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe · 如是于律藏决择汇编中
Bhesajjādikaraṇavinicchayakathā samattā. · 药等事决择论已毕。