三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附律藏随附律藏其他随附17. 对床座等僧伽住处应行抉择论

17. Mañcapīṭhādisaṅghikasenāsanesu paṭipajjitabbavinicchayakathā · 17. 对床座等僧伽住处应行抉择论

16 段 · CSCD 巴利原典
17. Mañcapīṭhādisaṅghikasenāsanesu paṭipajjitabbavinicchayakathā十七、关于床榻、座椅等僧团住处用品中应如何行事的判定论
§82
82.Vihāresaṅghike seyyaṃ, santharitvāna pakkamoti saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvāna aññattha vasitukāmatāya vihārato pakkamanaṃ. Tatrāyaṃ vinicchayo –
82. 在僧舍中的床铺,整理完毕后起身离开,称为从僧舍中的床铺整理完毕后离开。为别处住宿需要而起身离开。由此可见区别是——
‘‘Yo pana bhikkhu saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, pācittiya’’nti (pāci. 115) –
「若有比库在僧舍中的床铺整理或布置后离开者,不得擅自移取他物或遗弃床铺,亦不得无问而去,违者当受悔过。」(巴吉第115)
Vacanato saṅghike vihāre seyyaṃ sayaṃ santharitvā aññena vā santharāpetvā uddharaṇādīni akatvā parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ atikkamantassa pācittiyaṃ.
言:在僧舍中的床铺,自己整理完毕或由他人整理而不做搬动等举动,即属于限定范围之僧舍拘束。若超出范围则属于随用逾越,犯悔过罪。
Tattha seyyā nāma bhisi cimilikā uttarattharaṇaṃ bhūmattharaṇaṃ taṭṭikā cammakhaṇḍo nisīdanaṃ paccattharaṇaṃ tiṇasanthāro paṇṇasanthāroti dasavidhā. Tattha bhisīti mañcakabhisi vā pīṭhakabhisi vā. Cimilikā nāma sudhādiparikammakatāya bhūmiyā vaṇṇānurakkhaṇatthaṃ katā, taṃ heṭṭhā pattharitvā upari kaṭasārakaṃ pattharanti. Uttarattharaṇaṃ nāma mañcapīṭhānaṃ upari attharitabbakapaccattharaṇaṃ. Bhūmattharaṇaṃ nāma bhūmiyaṃ attharitabbā kaṭasārakādivikati. Taṭṭikā nāma tālapaṇṇehi vā vākehi vā katataṭṭikā. Cammakhaṇḍo nāma sīhabyagghadīpitaracchacammādīsupi yaṃ kiñci cammaṃ. Aṭṭhakathāsu hi senāsanaparibhoge paṭikkhittacammaṃ na dissati, tasmā sīhabyagghacammādīnaṃ pariharaṇeyeva paṭikkhepo veditabbo. Nisīdananti sadasaṃ veditabbaṃ. Paccattharaṇanti pāvāro kojavoti ettakameva vuttaṃ. Tiṇasanthāroti yesaṃ kesañci tiṇānaṃ santhāro. Esa nayo paṇṇasanthārepi. Evaṃ pana imaṃ dasavidhaṃ seyyaṃ saṅghike vihāre santharitvā vā santharāpetvā vā pakkamantena āpucchitvā pakkamitabbaṃ, āpucchantena ca bhikkhumhi sati bhikkhu āpucchitabbo, tasmiṃ asati sāmaṇero, tasmiṃ asati ārāmiko, tasmiṃ asati yena vihāro kārito, so vihārasāmiko, tassa vā kule yo koci āpucchitabbo, tasmimpi asati catūsu pāsāṇesu mañcaṃ ṭhapetvā mañce avasesamañcapīṭhāni āropetvā upari bhisiādikaṃ dasavidhampi seyyaṃ rāsiṃ katvā dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ paṭisāmetvā dvāravātapānāni pidahitvā gamiyavattaṃ pūretvā gantabbaṃ.
其中床铺名目有十种:椅座、芦席、土席、草席、树叶席、皮革部分、座垫、背靠、草垫及叶垫。此中椅座是指木制或席子制的座椅。芦席指以芦苇等材料为地基并加以保护于地面之物,座垫则是置于椅子上以便坐用之物。皮革部分乃狮皮、虎皮等制作之覆盖件。在注疏中,围绕座椅所用的皮革并无特别指出故,视为覆盖狮皮等物本身。座垫指可坐之具。背靠者即靠垫或靠背,亦有《巴阇经》中记载。草垫是用各种草类结成之垫子,叶垫依此类推。如此这般这十种床铺,整理或布置后欲离开,须先询问并获得许可。被询者涉及比库,其余有沙玛内拉、沙玛内拉尼、托管人(建设床铺者)、宿主家属、其家族成员等。床铺中四石柱设置,座榻因而升高,铺设座垫,上置席草、皮革等十种物品,并堆置床铺,备置木制、土制器具,关闭门户风扇,保持清净后方可外出。
Sace pana senāsanaṃ ovassati, chadanatthañca tiṇaṃ vā iṭṭhakā vā ānītā honti, sace ussahati, chādetabbaṃ. No ce sakkoti, yo okāso anovassako, tattha mañcapīṭhādīni nikkhipitvā gantabbaṃ. Sace sabbampi ovassati, ussahantena antogāme upāsakānaṃ ghare ṭhapetabbaṃ. Sace tepi ‘‘saṅghikaṃ nāma, bhante, bhāriyaṃ, aggidāhādīnaṃ bhāyāmā’’ti na sampaṭicchanti, abbhokāsepi pāsāṇānaṃ upari mañcaṃ ṭhapetvā sesaṃ pubbe vuttanayeneva nikkhipitvā tiṇehi ca paṇṇehi ca paṭicchādetvā gantuṃ vaṭṭati. Yañhi tattha aṅgamattampi avasissati, taṃ aññesaṃ tattha āgatabhikkhūnaṃ upakāraṃ bhavissatīti. Uddharitvā gacchantena pana mañcapīṭhakavāṭaṃ sabbaṃ apanetvā saṃharitvā cīvaravaṃse laggetvāva gantabbaṃ. Pacchā āgantvā vasanakabhikkhunāpi puna mañcapīṭhaṃ ṭhapayitvā gacchantena tatheva kātabbaṃ. Antokuṭṭato seyyaṃ bahikuṭṭe paññapetvā vasantena gamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva paṭisāmetabbaṃ. Uparipāsādato oropetvā heṭṭhāpāsāde vasantassapi eseva nayo. Rattiṭṭhānadivāṭṭhānesu mañcapīṭhaṃ paññapetvā bahigamanakāle puna gahitaṭṭhāneyeva ṭhapetabbaṃ.
若床铺僧舍需修缮,草席或木板已取下,若要启封须加覆盖。若不可行,应离开此处,带走床垫等物。倘若全部取下,须安置于居住村落中居家之近旁。若宿主有言「此为僧舍,恐火灾」等,不允许留宿,则于门户之石柱上加置床垫,多余物品依前例安放,草和叶子覆盖后方能外出。其中若还有僧人部分停留,应予以帮助。撤除人士需将床垫及门扇等物运回,妥善收藏。后来若有居住僧人再次来到,应重新按前制置床铺。多处床铺繁杂,应分区安置,用住时必须回复原处。楼上放下物品,下层还宿的也须恢复其位。夜宿处、日间去处的床垫,应加整饰,外出时归还原位。
§83
83. Senāsanesu pana ayaṃ āpucchitabbānāpucchitabbavinicchayo – yā tāva bhūmiyaṃ dīghasālā vā paṇṇasālā vā hoti, yaṃ vā rukkhatthambhesu katagehaṃ upacikānaṃ uṭṭhānaṭṭhānaṃ hoti, tato pakkamantena tāva āpucchitvāva pakkamitabbaṃ. Tasmiñhi katipayāni divasāni ajaggiyamāne vammikāva santiṭṭhanti. Yaṃ pana pāsāṇapiṭṭhiyaṃ vā pāsāṇatthambhesu vā katasenāsanaṃ siluccayaleṇaṃ vā sudhālittasenāsanaṃ vā, yattha yattha upacikāsaṅkā natthi, tato pakkamantassa āpucchitvāpi anāpucchitvāpi gantuṃ vaṭṭati, āpucchanaṃ pana vattaṃ. Sace tādisepi senāsane ekena passena upacikā ārohanti, āpucchitvāva gantabbaṃ. Yo pana āgantuko bhikkhu saṅghikasenāsanaṃ gahetvāva santaṃ bhikkhuṃ anuvattanto attano senāsanaṃ aggahetvā vasati, yāva so na gaṇhāti, tāva taṃ senāsanaṃ purimabhikkhusseva palibodho. Yadā pana so senāsanaṃ gahetvā attano issariyena vasati, tato paṭṭhāya āgantukasseva palibodho. Sace ubhopi vibhajitvā gaṇhanti, ubhinnampi palibodho.
83. 关于宿舍中可离开而需询问许可之分别,凡是所住之土地有长厅或叶厅者,或在树木柱架建造之证座,皆须先行许可方可离去。若有蚁穴或蜈蚣等害虫多处盘踞。石头石柱架、清洁竹木及优良宿舍,若无疑虑阻碍,亦可无问而行。但若有疑虑,须先行询问。倘若有一人登上床榻等,也应事先问询后方可往返。若有访僧先到占用宿舍,原有僧众随之迁移,未得到许可之前视同前辈比库尚未觉知。若僧众自领宿舍居住,则视为主人;若仍将访者视为外来,则由访者居住;若双方分争各执一方,便各有其宿舍。
Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ – sace dve tayo ekato hutvā paññapenti, gamanakāle sabbehi āpucchitabbaṃ. Tesu ce paṭhamaṃ gacchanto ‘‘pacchimo jaggissatī’’ti ābhogaṃ katvā gacchati, vaṭṭati , pacchimassa ābhogena mutti natthi. Bahū ekaṃ pesetvā santharāpenti, gamanakāle sabbehi vā āpucchitabbaṃ, ekaṃ vā pesetvā āpucchitabbaṃ. Aññato mañcapīṭhādīni ānetvā aññatra vasitvā gamanakāle tattheva netabbāni. Sace aññato ānetvā vasamānassa añño vuḍḍhataro āgacchati, na paṭibāhitabbo , ‘‘mayā, bhante, aññāvāsato ānītaṃ, pākatikaṃ kareyyāthā’’ti vattabbaṃ. Tena ‘‘evaṃ karissāmī’’ti sampaṭicchite itarassa gantuṃ vaṭṭati. Evaṃ aññattha haritvāpi saṅghikaparibhogena paribhuñjantassa hi naṭṭhaṃ vā jiṇṇaṃ vā corehi vā haṭaṃ gīvā neva hoti, puggalikaparibhogena paribhuñjantassa pana gīvā hoti. Aññassa mañcapīṭhaṃ pana saṅghikaparibhogena vā puggalikaparibhogena vā paribhuñjantassa naṭṭhaṃ gīvāyeva. Antovihāre seyyaṃ santharitvā ‘‘ajjeva āgantvā paṭijaggissāmī’’ti evaṃ sāpekkho nadīpāraṃ gāmantaraṃ vā gantvā yatthassa gamanacittaṃ uppannaṃ, tattheva ṭhito kañci pesetvā āpucchati, nadīpūrarājacorādīsu vā kenaci palibodho hoti upadduto, na sakkoti paccāgantuṃ, evaṃbhūtassa anāpatti.
关于大规矩有言:若两人或三人同行,共同陈说,行路时须由众人皆问。其间若有一人先行,发言曰“后者由我守护”,便先离去,绕行,则无后者守护之效。许多人寄放托付,道路中由众人或一人询问。另有人带床座等物,若非同处,行路时应即携带过去。如有别人带来,当住者若有年长者来访,不应加以拒绝,应言:“尊者,我为他人驻所所带,请予处理”,应允则合宜去赴他处。即使他人携带,若以僧团共用而享受者,其床座或物品不会灭失、腐坏、被盗或被吞噬;但若以个人自用者则会有损失。若他人床座,不论以僧团共用或个人使用者,床座皆不会灭失。内院中,将床位整理后,应许言“今日刚到,必守护”,如此心念已起,应处河畔、村间等地,向人托付,随时有人守护。若遇河流口、河港、王宫等地有人揭露、损坏者,不能归还,犯过失。
Vihārassa upacāre pana upaṭṭhānasālāya vā maṇḍape vā rukkhamūle vā seyyaṃ santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddharati na uddharāpeti anāpucchaṃ vā gacchati, dukkaṭaṃ. Vuttappakārañhi dasavidhaṃ seyyaṃ antogabbhādimhi guttaṭṭhāne paññapetvā gacchantassa yasmā seyyāpi senāsanampi upacikāhi palujjati, vammikarāsiyeva hoti, tasmā pācittiyaṃ vuttaṃ. Bahi pana upaṭṭhānasālādīsu paññapetvā gacchantassa seyyāmattameva nasseyya ṭhānassa aguttatāya, na senāsanaṃ, tasmā ettha dukkaṭaṃ vuttaṃ. Mañcapīṭhaṃ pana yasmā na sakkā sahasā upacikāhi khāyituṃ, tasmā taṃ vihārepi santharitvā gacchantassa dukkaṭaṃ. Vihārassūpacāre upaṭṭhānasālāyaṃ maṇḍape rukkhamūlepi santharitvā pakkamantassa dukkaṭameva.
关于住所修缮,若在僧房、讲堂或树下,整理床位、铺垫后离开之时,既不举起物品,也不使物品落下,无人询问而去,属不善。常言:床铺内胎膜等处藏物,应妥善陈说。由于铺垫、床榻被涂污,如同蠕虫翔屎一般,故此犯应悔过戒。在外僧房等处,若陈说铺垫时只损坏床位较小的不齐全,非床榻,故此犯不善戒。带床座因难以意外咬坏,故在住所存放时离去者属不善。住所修缮中,于僧房、讲堂、树下整理后离去属不善。
§84
84. ‘‘Yo pana bhikkhu saṅghikaṃ mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā bhisiṃ vā kocchaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddhareyya na uddharāpeyya anāpucchaṃ vā gaccheyya, pācittiya’’nti (pāci. 109) vacanato saṅghikāni pana mañcapīṭhādīni cattāri ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā uddharaṇādīni akatvā ‘‘ajjeva āgamissāmī’’ti gacchantassapi thāmamajjhimassa purisassa leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Ettha kocchaṃ nāma vākamayaṃ vā usīramayaṃ vā muñjamayaṃ vā pabbajamayaṃ vā heṭṭhā ca upari ca vitthataṃ majjhe saṃkhittaṃ paṇavasaṇṭhānaṃ katvā baddhaṃ. Taṃ kira majjhe sīhabyagghacammaparikkhittampi karonti, akappiyacammaṃ nāmettha natthi. Senāsanañhi sovaṇṇamayampi vaṭṭati, tasmā taṃ mahagghaṃ hoti.
第八十四条:“若比库,用僧团共有之床座、坐垫、席子,或柱子,整理后离去,既不举起也不使其落下,无所询问便离去者,应犯应悔过戒”,此条戒文(应悔过戒第109条)。常说,僧团共有床座等四种物品,应在柱子旁整理、收拾。既不上举亦不上落,“今将归来”,若如此离去之比库,若路中央有他人践踏其所存物,亦应犯应悔过戒。此处所称“席子”为以草、薄片、布条或刚入僧团时穿的衣物纺织而成,在下、上层铺设,中间折叠缚合之物。其俗称为狮子、虎皮等围裹物。床榻为金制,因此为贵重物品。
‘‘Anujānāmi, bhikkhave, aṭṭha māse avassikasaṅkete maṇḍape vā rukkhamūle vā yattha kākā vā kulalā vā na ūhadanti, tattha senāsanaṃ nikkhipitu’’nti (pāci. 110) vacanato pana vassikavassānamāsāti evaṃ apaññāte cattāro hemantike, cattāro gimhiketi aṭṭha māse sākhāmaṇḍape vā padaramaṇḍape vā rukkhamūle vā nikkhipituṃ vaṭṭati. Yasmiṃ pana kākā vā kulalā vā aññe vā sakuntā dhuvanivāsena kulāvake katvā vasanti, tassa rukkhassa mūle na nikkhipitabbaṃ. ‘‘Aṭṭha māse’’ti vacanato yesu janapadesu vassakāle na vassati, tesu cattāro māse nikkhipituṃ na vaṭṭatiyeva. ‘‘Avassikasaṅkete’’ti vacanato yattha hemante devo vassati, tattha hemantepi ajjhokāse nikkhipituṃ na vaṭṭati. Gimhe pana sabbattha vigatavalāhakaṃ visuddhaṃ nataṃ hoti, evarūpe kāle kenacideva karaṇīyena ajjhokāse mañcapīṭhaṃ nikkhipituṃ vaṭṭati.
“我许可,诸比库,于雨季期间,在讲堂、树下等处,无乌鸦或秃鹫等禽鸟啄食,为适宜藏放床榻。”此条戒文(应悔过戒第110条)言及雨季为期八个月。雨季亦含未明确定的四月或冬季之意。此时可于讲堂、围廊、树下藏置床榻。住于空中鸟巢或穴中鸟禽,不应在该树下藏床榻。“八个月”指雨季期间,若该地区寒冬无雨,则可藏八个月。雨季期间鸟类栖息之处不可藏床榻。寒冬天气清净无风尘,适宜将床榻藏于柱子旁等处。
§85
85. Abbhokāsikenapi vattaṃ jānitabbaṃ. Tassa hi sace puggalikamañcako atthi, tattheva sayitabbaṃ. Saṅghikaṃ gaṇhantena vettena vā vākena vā vītamañcako gahetabbo, tasmiṃ asati purāṇamañcako gahetabbo, tasmiṃ asati navavāyimo vā onaddhako vā gahetabbo. Gahetvā pana ‘‘ahaṃ ukkaṭṭharukkhamūliko ukkaṭṭhaabbhokāsiko’’ti cīvarakuṭimpi akatvā asamaye ajjhokāse vā rukkhamūle vā paññapetvā nipajjituṃ na vaṭṭati. Sace pana catugguṇenapi cīvarena katā kuṭi atementaṃ rakkhituṃ na sakkoti, sattāhavaddalikādīni bhavanti, bhikkhuno kāyānugatikattā vaṭṭati. Araññe paṇṇakuṭīsu vasantānaṃ sīlasampadāya pasannacittā manussā navaṃ mañcapīṭhaṃ denti ‘‘saṅghikaparibhogena paribhuñjathā’’ti, vasitvā gacchantehi sāmantavihāre sabhāgabhikkhūnaṃ pesetvā gantabbaṃ, sabhāgānaṃ abhāvena anovassake nikkhipitvā gantabbaṃ, anovassake asati rukkhe laggetvā gantabbaṃ. Cetiyaṅgaṇe sammajjaniṃ gahetvā bhojanasālaṅgaṇaṃ vā uposathāgāraṅgaṇaṃ vā pariveṇadivāṭṭhānaaggisālādīsu vā aññataraṃ sammajjitvā dhovitvā puna sammajjanimāḷakeyeva ṭhapetabbā. Uposathāgārādīsu aññatarasmiṃ gahetvā avasesāni sammajjantassapi eseva nayo.
第八十五条 应知室内下垫使用规矩。若个人有床垫,应就近规矩而卧。若是僧团共有,应以托者的话语或代言人承领此垫,若无应以前垫者先承领,若仍无则由新垫者承领。若带着“我是枝头树根之人,身体软弱”,且衣服粗劣,不适时背负,便不可藏于柱旁或树下。若用金属座椅,则极为贵重。应知僧房、讲堂均用此法。住于荒野叶间小屋者,若品德清净、心意安乐之人,乃赠新床垫,且言之“请与僧团共用”;宿处已故者应离开,遣往他处,若无宿处,则应附着树木转往他处。对寺院、集会场、祈祷场、园林、火舍等应净除、布置,重新悬挂新装饰环。寺院等当有一处宿处,其余宿处亦应规矩同理。
Yo pana bhikkhācāramaggaṃ sammajjanto gantukāmo hoti, tena sammajjitvā sace antarāmagge sālā atthi, tattha ṭhapetabbā. Sace natthi, valāhakānaṃ anuṭṭhitabhāvaṃ sallakkhetvā ‘‘yāvāhaṃ gāmato nikkhamāmi, tāva na vassissatī’’ti jānantena yattha katthaci nikkhipitvā puna paccāgacchantena pākatikaṭṭhāne ṭhapetabbā. ‘‘Sace vassissatīti jānanto ajjhokāse ṭhapeti, dukkaṭa’’nti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Sace pana tatra tatreva sammajjanatthāya sammajjanī nikkhittā hoti, taṃ taṃ ṭhānaṃ sammajjitvā tatra tatreva nikkhipituṃ vaṭṭati, āsanasālaṃ sammajjantena vattaṃ jānitabbaṃ. Tatridaṃ vattaṃ – majjhato paṭṭhāya pādaṭṭhānābhimukhā vālikā haritabbā, kacavaraṃ hatthehi gahetvā bahi chaḍḍetabbaṃ.
若比库要去恭敬比库行道者,应事先规矩,若途中有僧舍,应将床垫安放于处。若无,应查明同行之乞士安住处,知晓“我出乡在外,直到返乡为止,不久将居此地”,应预先在此安置床垫。如能知晓可留宿者,便应将床榻置于柱边,但若放置于柱边,已知不能住人者,则不宜。邪路中将床垫妥善规矩,须知床垫安置法。此法包括中间以柱子和脚架为基,周围以长竿支撑,床铺高起,易于搬放,可用双手持提往外抛弃。
§86
86. Sace vuttappakāraṃ catubbidhampi saṅghikaṃ senāsanaṃ ajjhokāse vā rukkhamūle vā maṇḍape vā anupasampannena santharāpeti, yena santharāpitaṃ, tassa palibodho. Sace pana upasampannena santharāpeti, yena santhataṃ, tassa palibodho. Tatrāyaṃ vinicchayo (pāci. aṭṭha. 111) – thero bhojanasālāyaṃ bhattakiccaṃ katvā daharaṃ āṇāpeti ‘‘gaccha divāṭṭhāne mañcapīṭhaṃ paññapehī’’ti. So tathā katvā nisinno, thero yathāruci vicaritvā tattha gantvā thavikaṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā ṭhapeti, tato paṭṭhāya therassa palibodho. Nisīditvā sayaṃ gacchanto neva uddharati na uddharāpeti, leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Sace pana thero tattha thavikaṃ vā uttarāsaṅgaṃ vā aṭṭhapetvā caṅkamantova daharaṃ ‘‘gaccha tva’’nti bhaṇati, tena ‘‘idaṃ, bhante, mañcapīṭha’’nti ācikkhitabbaṃ. Sace thero vattaṃ jānāti, ‘‘tvaṃ gaccha, ahaṃ pākatikaṃ karissāmī’’ti vattabbaṃ. Sace bālo hoti anuggahitavatto, ‘‘gaccha, mā idha tiṭṭha, neva nisīdituṃ na nipajjituṃ demī’’ti daharaṃ tajjetiyeva. Daharena ‘‘bhante, sukhaṃ sayathā’’ti kappaṃ labhitvā vanditvā gantabbaṃ. Tasmiṃ gate therasseva palibodho, purimanayeneva cassa āpatti veditabbā.
86. 若有人依照说教所示的方式,在僧团所共有的席位中,无论是在屋檐下、树根旁、阶厅内,只要不是主持者,便搭设席位。对此所搭的席位,主持者知晓。若座席由主持者亲自搭设,主持者亦知晓此座席已被搭设。此处须明辨:长老在食堂料理食事后,唤一名童子说“去将床铺和垫子摆好”。童子依命而为,长老任其随意活动,随后前往,或安置坐垫或上衣,这是长老的知觉(即心念意识)。若长老坐下后自行起身离去,则犯“携带物品过度”的巴吉帝亚戒律。若长老在此时放置坐垫或上衣,并边走边对童子说“你去”,童子便应答“这边,尊者,是床铺和垫子”。或若长老心中有意,对童子说“你去,我动手准备”,也是合适。若童子年幼无法理解,仅因跟随叮嘱“你去,不要停留”,此时童子即犯同戒。童子向长老请安,并言“尊者,我安适地躺卧”,便应前往。长老回去时即具知觉,应当知道童子的过失。
Atha pana āṇattikkhaṇeyeva daharo ‘‘mayhaṃ bhaṇḍe bhaṇḍadhovanādi kiñci karaṇīyaṃ atthī’’ti vadati, thero pana taṃ ‘‘paññapetvā gacchāhī’’ti vatvā bhojanasālato nikkhamitvā aññattha gacchati, pāduddhārena kāretabbo . Sace tattheva gantvā nisīdati, purimanayeneva cassa leḍḍupātātikkame āpatti. Sace pana thero sāmaṇeraṃ āṇāpeti, sāmaṇere tattha mañcapīṭhaṃ paññapetvā nisinnepi bhojanasālato aññattha gacchanto pāduddhārena kāretabbo. Gantvā nisinno puna gamanakāle leḍḍupātātikkame āpattiyā kāretabbo. Sace pana āṇāpento ‘‘mañcapīṭhaṃ paññapetvā tattheva nisīdā’’ti āṇāpeti, yatricchati, tatra gantvā āgantuṃ labhati. Sayaṃ pana pākatikaṃ akatvā gacchantassa leḍḍupātātikkame pācittiyaṃ. Antarasannipāte mañcapīṭhādīni paññapetvā nisinnehi gamanakāle ārāmikānaṃ ‘‘idaṃ paṭisāmethā’’ti vattabbaṃ, avatvā gacchantānaṃ leḍḍupātātikkame āpatti.
然后正当童子去办理之际,童子言“我的器具如水盘等需要处理”,长老告之“摆好坐垫后你去”,于是从食堂出来,往别处去,应当用脚尖前行。若坐下就是犯携带物品过度之戒。若长老唤来沙玛内拉,沙玛内拉坐席已布置完毕,长老则离开食堂往别处去,仍用脚尖而行。若沙玛内拉先坐下,长老离开时即犯携带物品过度戒。若长老唤沙玛内拉“把床垫摆好,坐在那里”,若他愿意去,则可前往。长老本人虽未整理坐垫却离去,则为犯携带物品过度的巴吉帝亚戒。外处众人若摆设席位就坐,外出途中宣称“这是借用之处”,若下座而去则犯携带物品过度戒。
§87
87. Mahādhammassavanaṃ nāma hoti, tattha uposathāgāratopi bhojanasālatopi āharitvā mañcapīṭhāni paññapenti, āvāsikānaṃyeva palibodho. Sace āgantukā ‘‘idaṃ amhākaṃ upajjhāyassa, idaṃ ācariyassā’’ti gaṇhanti, tato paṭṭhāya tesaṃ palibodho. Gamanakāle pākatikaṃ akatvā leḍḍupātaṃ atikkamantānaṃ āpatti. Mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ ‘‘yāva aññe na nisīdanti, tāva yehi paññattaṃ, tesaṃ bhāro, aññesu āgantvā nisinnesu nisinnakānaṃ bhāro. Sace te anuddharitvā vā anuddharāpetvā vā gacchanti, dukkaṭaṃ. Kasmā? Anāṇattiyā paññapitattā’’ti. Dhammāsane paññatte yāva ussārako vā dhammakathiko vā nāgacchati, tāva paññāpakānaṃ palibodho. Tasmiṃ āgantvā nisinne tassa palibodho. Sakalaṃ ahorattaṃ dhammassavanaṃ hoti, añño ussārako vā dhammakathiko vā uṭṭhāti, añño nisīdati, yo yo āgantvā nisīdati, tassa tasseva bhāro. Uṭṭhahantena pana ‘‘idamāsanaṃ tumhākaṃ bhāro’’ti vatvā gantabbaṃ. Sacepi itarasmiṃ anāgate paṭhamaṃ nisinno uṭṭhāya gacchati, tasmiñca antoupacāraṭṭheyeva itaro āgantvā nisīdati, uṭṭhāya gato āpattiyā na kāretabbo. Sace pana itarasmiṃ anāgateyeva paṭhamaṃ nisinno uṭṭhāyāsanā leḍḍupātaṃ atikkamati, āpattiyā kāretabbo. ‘‘Sabbattha leḍḍupātātikkame paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiya’’nti ayaṃ nayo mahāpaccariyaṃ vuttoti.
87. 有称为“大法听闻”的制度,其中在守斋堂及食堂中搬出床垫供常住僧坐,这乃是常住僧之知觉。若来访者言“这是我们上座比库、这位老师的”,则为外人禁戒,须守护其知觉。外出时若未整理座位,逾越携带物品过度则犯戒。曾有大律师言:“直到别人亦坐,才由这些人负担重量;若他们不扶持、搬动前往,就是恶行。为何?因为未经吩咐搬动。”佛法教室被指定之前所安坐之人把守,侧耳聆听法讲,当有人起身时他人方能坐。每每见有人坐下即有人起身,诸来访者之负担各有不同。对起身者须言“这是你们的座位”,让其坐下。若后来访者未到,先坐者起身离开,后来访者便可坐;起身不可犯戒。若后来访者未至,先坐者起身、占据座位,则犯携带物品过度戒。谓“凡此处皆忌携带物品过度:初犯为恶行,复犯为巴吉帝亚戒”,此道理即大律师所说。
§88
88. Sace pana vuttappakārasenāsanato aññaṃ saṅghikaṃ cimilikaṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā taṭṭikaṃ vā cammakhaṇḍaṃ vā pādapuñchaniṃ vā phalakapīṭhaṃ vā ajjhokāse santharitvā vā santharāpetvā vā taṃ pakkamanto neva uddharati na uddharāpeti anāpucchaṃ vā gacchati, dukkaṭaṃ. Ādhārakaṃ pattapidhānakaṃ pādakaṭhalikaṃ tālavaṇṭaṃ bījanipattakaṃ yaṃ kiñci dārubhaṇḍaṃ antamaso pānīyauḷuṅkaṃ pānīyasaṅkhaṃ ajjhokāse nikkhipitvā gacchantassapi dukkaṭaṃ. Ajjhokāse rajanaṃ pacitvā rajanabhājanaṃ rajanauḷuṅko rajanadoṇikāti sabbaṃ aggisālāya paṭisāmetabbaṃ. Sace aggisālā natthi, anovassake pabbhāre nikkhipitabbaṃ. Tasmimpi asati yattha olokentā bhikkhū passanti, tādise ṭhāne ṭhapetvā gantuṃ vaṭṭati. Aññapuggalike pana mañcapīṭhādisenāsanepi dukkaṭameva. Ettha pana ‘‘yasmiṃ vissāsaggāho na ruhati, tassa santake dukkaṭaṃ. Yasmiṃ pana vissāsaggāho ruhati, tassa santakaṃ attano puggalikameva hotī’’ti mahāpaccariyādīsu vuttaṃ. Attano puggalike pana anāpattiyeva. Yo bhikkhu vā sāmaṇero vā ārāmiko vā lajjī hoti, attano palibodhaṃ viya maññati, tathārūpaṃ anāpucchitvā gacchantassapi anāpatti. Yo pana ātape otāpento ‘‘āgantvā uddharissāmī’’ti gacchati, tassapi anāpatti.
88. 若有人在前述有规定的席位之外,其他共用席位如椅凳、榻座、地席、长板凳、脚凳、靠背椅,在屋檐下,未加整理,或仅稍作搭设就行走,却不收拾也不看顾,乃成恶行。搬运包括支撑用的扇盖、脚垫、尘衣、席上小捻菜、及任何木器等放置在屋檐处,即使携带也为恶行。屋檐若有灰尘则应清理,灰尘污物为火堂所控。若无火堂,则应安置在雨季前之开阔处。因此可见佛弟子巡视时在适当处安放随身物,往往形成习俗。对他人所有的床席等,共用之座位,均属恶行。于此有“大律师等所说:『信众不喜所赖之物,此处为恶,有赖则为难处,乃为其人私有』”,对自己私有物则不违规。若比库、沙玛内拉或护林僧谨慎,如同自知觉一般,即使未打听便携带行走亦不犯戒。若勤奋热忱者前来言“我来了,我应去席上”,此人亦不犯戒。
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe · 如是,在《律本文以外律判摄要》中
Mañcapīṭhādisaṅghikasenāsanesu · 在床榻、座椅等僧团住处用品中
Paṭipajjitabbavinicchayakathā samattā. · 应如何行事的判定论终了。