11. Kayavikkayasamāpattivinicchayakathā · 11. 买卖交易抉择论
11. Kayavikkayasamāpattivinicchayakathā十一、买卖行为判定论
§57
57.Kayavikkayasamāpattīti kayavikkayasamāpajjanaṃ. ‘‘Iminā imaṃ dehī’’tiādinā (pārā. aṭṭha. 2.595) hi nayena parassa kappiyabhaṇḍaṃ gaṇhanto kayaṃ samāpajjati, attano kappiyabhaṇḍaṃ dento vikkayaṃ. Ayaṃ pana kayavikkayo ṭhapetvā pañca sahadhammike avasesehi gihipabbajitehi antamaso mātāpitūhipi saddhiṃ na vaṭṭati.
所谓身体损坏的发生，指身体的损坏灭失。以“一切属于这身体的”之言，依此方法，收取他人合法财物即发生身体的损坏；而自给予属于自己的合法财物即为毁坏。此身体损坏之后，置于五种共同法中的余余法，同时对家庭出家人而言，其父母也不能与之相续。
Tatrāyaṃ vinicchayo – vatthena vā vatthaṃ hotu, bhattena vā bhattaṃ, yaṃ kiñci kappiyaṃ ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti vadati, dukkaṭaṃ. Evaṃ vatvā mātuyāpi attano bhaṇḍaṃ deti, dukkaṭaṃ, ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti vutto vā ‘‘imaṃ dehi, imaṃ te dassāmī’’ti taṃ vatvā vā mātuyāpi bhaṇḍaṃ attanā gaṇhāti, dukkaṭaṃ, attano bhaṇḍe parahatthaṃ, parabhaṇḍe ca attano hatthaṃ sampatte nissaggiyaṃ pācittiyaṃ. Mātaraṃ vā pana pitaraṃ vā ‘‘imaṃ dehī’’ti vadato viññatti na hoti, ‘‘imaṃ gaṇhāhī’’ti dadato saddhādeyyavinipātanaṃ na hoti. Aññātakaṃ ‘‘imaṃ dehī’’ti vadato viññatti, ‘‘imaṃ gaṇhāhī’’ti dadato saddhādeyyavinipātanaṃ, ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti kayavikkayaṃ āpajjato nissaggiyaṃ. Tasmā kappiyabhaṇḍaṃ parivattantena mātāpitūhipi saddhiṃ kayavikkayaṃ, aññātakehi saddhiṃ tisso āpattiyo mocentena parivattetabbaṃ.
此处判别如下——无论是衣物还是食物，若谓某物为“这属于这身体”的话，视为不善行为。因此，即便是对母亲给予自身财物，也为不善；若言“这属于这身体”或者“给你这物，我会示现”，即使以此语对母亲表达而执持财物自用，也为不善。在使用自己的物品他用他人之所，则造成了自己手中财物之灭失与他人口中财物之发生，应受摄受规戒处罚。若父母明言“给你这物”，则不生违背；若言“请接受这物”亦无违背，不发生违犯受戒。但若对他人称此物为“给你这物”，或者授之以此，则具信受戒损害，谓此类导致身体损坏之禁止行为，应受摄受规戒处罚。因此，转动合法财物时，连同父母在内共依此身体损坏法理，与他人则依三种戒律过失，应将之执行净除。
Tatrāyaṃ parivattanavidhi – bhikkhussa pātheyyataṇḍulā honti, so antarāmagge bhattahatthaṃ purisaṃ disvā ‘‘amhākaṃ taṇḍulā atthi, na ca no imehi attho, bhattena pana attho’’ti vadati, puriso taṇḍule gahetvā bhattaṃ deti, vaṭṭati. Tissopi āpattiyo na honti, antamaso nimittakammamattampi na hoti. Kasmā? Mūlassa atthitāya. Yo pana evaṃ akatvā ‘‘iminā imaṃ dehī’’ti parivatteti, yathāvatthukameva. Vighāsādaṃ disvā ‘‘imaṃ odanaṃ bhuñjitvā rajanaṃ vā dārūni vā āharā’’ti vadati, rajanachalligaṇanāya dārugaṇanāya ca nissaggiyāni honti. ‘‘Imaṃ odanaṃ bhuñjitvā imaṃ nāma karothā’’ti dantakārādīhi sippikehi dhammakaraṇādīsu taṃ taṃ parikkhāraṃ kāreti, rajakehi vā vatthaṃ dhovāpeti, yathāvatthukameva. Nahāpitena kese chindāpeti , kammakārehi navakammaṃ kāreti, yathāvatthukameva. Sace pana ‘‘idaṃ bhattaṃ bhuñjitvā idaṃ karothā’’ti na vadati, ‘‘idaṃ bhattaṃ bhuñja, bhuttosi, bhuñjissasi, idaṃ nāma karohī’’ti vadati, vaṭṭati. Ettha ca kiñcāpi vatthadhovane vā kesacchedane vā bhūmisodhanādinavakamme vā parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ nissajjitabbaṃ nāma natthi, mahāaṭṭhakathāyaṃ pana daḷhaṃ katvā vuttattā na sakkā etaṃ paṭikkhipituṃ, tasmā yathā nissaggiyavatthumhi paribhutte vā naṭṭhe vā pācittiyaṃ deseti, evamidhāpi desetabbaṃ.
此处转动方法如下——比库有应当吃用的大米，他在内室见男子，言“这是我们的米，不是你的，唯独是我的饭”，男子则取米予饭赠与，合乎戒律。此虽有三种过失，但极微，仅作器物标志之事，不犯大过失。何以故？因根本真实存在。若有人不遵行如此而言“这属于这身体”，依大体准则行事。见有泥浆，言“吃了此汤，取泥与柴”，则因取泥与柴分别计数罪戒违规；以牙匠等工匠制作器物之时，言“做此做那”，洗衣匠洗衣，则合规执行。以沐浴者剪发，工人从事新作业，均依法行事。若不言“食此饭做此事”，而言“食此饭，你正饮食，将来当制作此物”，则亦允许。此处衣物、森林砍伐、剪发、土地耕耘等新作业，没有不应弃违戒条款。大注疏虽严禁，但此无法拒绝，应当如弃置物品之规定讲授。
Yaṃ kiñci kappiyabhaṇḍaṃ gaṇhitukāmatāya agghaṃ pucchituṃ vaṭṭati, tasmā ‘‘ayaṃ tava patto kiṃ agghatī’’ti pucchite ‘‘idaṃ nāmā’’ti vadati, sace attano kappiyabhaṇḍaṃ mahagghaṃ hoti, evañca naṃ paṭivadati ‘‘upāsaka mama idaṃ vatthu mahagghaṃ, tava pattaṃ aññassa dehī’’ti. Taṃ sutvā itaro ‘‘aññaṃ thālakampi dassāmī’’ti vadati, gaṇhituṃ vaṭṭati. Sace so patto mahaggho, bhikkhuno vatthu appagghaṃ, pattasāmiko cassa appagghabhāvaṃ na jānāti, patto na gahetabbo, ‘‘mama vatthu appaggha’’nti ācikkhitabbaṃ. Mahagghabhāvaṃ ñatvā vañcetvā gaṇhantopi hi bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbataṃ āpajjati. Sace pattasāmiko ‘‘hotu, bhante, sesaṃ mama puññaṃ bhavissatī’’ti deti, vaṭṭati. Kappiyakārakassa pana ‘‘iminā imaṃ gahetvā dehī’’ti ācikkhituṃ vaṭṭati, tasmā yassa hatthato bhaṇḍaṃ gaṇhāti, taṃ ṭhapetvā aññaṃ antamaso tassa puttabhātikampi kappiyakārakaṃ katvā ‘‘iminā imaṃ nāma gahetvā dehī’’ti ācikkhati, so ce cheko hoti, punappunaṃ apanetvā vivaditvā gaṇhāti, tuṇhībhūtena ṭhātabbaṃ. No ce cheko hoti, na jānāti gahetuṃ, vāṇijako ca taṃ vañceti, ‘‘mā gaṇhāhī’’ti vattabbo.
凡愿分取合法财物，询问“此网捕获何物？”若答“此名为某物”，若其合法财物数盛不可数，答言亦如是，则不应拒绝，诸如“近事居士此衣糟粕，汝之财物归他人”之言。若闻他人言“示我他物”，则允取。若财物甚多，比库衣服不足，财物主以为不足，应劝其勿于他持取，须表明“此为我衣服不净”。若财物持有者明知网络丰盛而欺骗取物，则犯禁戒。若财物主允许“君持此余物”，则为合宜。财物若由他手持取，则财物主应赴第三人处明确言“此名为某物，请取之”，若少年，则反复索取以达目的，应使其安静。若非少年，不能成立契约，则商业者必防止欺骗，应告诫“勿取此物”。
‘‘Idaṃ paṭiggahitaṃ telaṃ vā sappi vā amhākaṃ atthi, amhākañca aññena appaṭiggahitakena attho’’ti vutte pana sace so taṃ gahetvā aññaṃ deti, paṭhamaṃ attano telaṃ na mināpetabbaṃ. Kasmā? Nāḷiyañhi avasiṭṭhatelaṃ hoti, taṃ pacchā minantassa appaṭiggahitaṃ dūseyya. Ayañca kayavikkayo nāma kappiyabhaṇḍavasena vutto. Kappiyena hi kappiyaṃ parivattentassa kayavikkayasikkhāpadena nissaggiyaṃ vuttaṃ, akappiyena pana akappiyaṃ parivattentassa, kappiyena vā akappiyaṃ akappiyena vā kappiyaṃ parivattentassa rūpiyasaṃvohārasikkhāpadena nissaggiyaṃ, tasmā ubhosu vā ekasmiṃ vā akappiye sati rūpiyasaṃvohāro nāma hoti.
言“此承受油脂或香膏在我之处，与别人未承受的财物不同”，若取此物而赠他，首应不可破坏自己那油膏。何以故？油膏根本特质尚存，若后妥用则他物无承受责任。此即所谓身体损坏，以合法财物形式言说。因合法者取合法者转动时，为身体损坏戒，应弃之；非法者转动非法者，合法者转动非法者，非法者转动合法者，则违反贵金属交互戒，应弃离故，故此二者间不可称为合法财物取用。
§58
58. Rūpiyasaṃvohārassa ca garubhāvadīpanatthaṃ idaṃ pattacatukkaṃ veditabbaṃ. Yo hi rūpiyaṃ uggaṇhitvā tena ayabījaṃ samuṭṭhāpeti, taṃ koṭṭāpetvā tena lohena pattaṃ kāreti, ayaṃ patto mahāakappiyo nāma, na sakkā kenaci upāyena kappiyo kātuṃ. Sacepi taṃ vināsetvā thālakaṃ kāreti, tampi akappiyaṃ. Vāsiṃ kāreti, tāya chinnadantakaṭṭhampi akappiyaṃ. Baḷisaṃ kāreti, tena māritā macchāpi akappiyā. Vāsiṃ tāpetvā udakaṃ vā khīraṃ vā uṇhāpeti, tampi akappiyameva.
贵金属交互戒之加重意旨，须识此四种托盘。譬如用金制金种子而作托盘，名为大贵金属，不可用任何方法复制。若毁坏后以叶制托盘，亦为非法制品。若制蜡制品，连同切牙木刀工具，亦为非法。用草制制品，若杀害鲭鱼，也违反戒律。若制草盖或用水淋浇或加热，亦为非法。
Yo pana rūpiyaṃ uggaṇhitvā tena pattaṃ kiṇāti, ayampi patto akappiyo. ‘‘Pañcannampi sahadhammikānaṃ na kappatī’’ti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Sakkā pana kappiyo kātuṃ. So hi mūle mūlasāmikānaṃ, patte ca pattasāmikānaṃ dinne kappiyo hoti, kappiyabhaṇḍaṃ datvā gahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭati.
若有人取用银币而以此银币购得布帛，该布帛亦属不当所得。昔经有大戒谕：「五种共法之物皆不可合法拥有。」然而的确允许取得。何以故？根本为根本所有者，布帛为布帛所有者所有，授布帛者、受布帛者均为合法，给付合法财物并接受以便享用，故此行为为合法。
Yopi rūpiyaṃ uggaṇhāpetvā kappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ‘‘ayaṃ mayhaṃ ruccatī’’ti vadati, kappiyakārako ca taṃ rūpiyaṃ datvā kammāraṃ saññāpeti, ayampi patto kappiyavohārena gahitopi dutiyapattasadisoyeva, mūlassa sampaṭicchitattā akappiyo. Kasmā sesānaṃ na kappatīti? Mūlassa anissaṭṭhattā.
又若有人取用银币，通过合法兵器使者同往工匠家中，看到布帛后说：「这件是我所喜欢的。」工匠便以银币给付并作工，此布帛虽为合法赋税所缔结而得，然因根本未获批准，故仍属不合法。何以故余者不为合法？因根本不稳固。
Yo pana rūpiyaṃ asampaṭicchitvā ‘‘therassa pattaṃ kiṇitvā dehī’’ti pahitakappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ‘‘ime kahāpaṇe gahetvā imaṃ dehī’’ti kahāpaṇe dāpetvā gahito, ayaṃ patto etasseva bhikkhuno na vaṭṭati dubbicāritattā, aññesaṃ pana vaṭṭati mūlassa asampaṭicchitattā. Mahāsumattherassa kira upajjhāyo anuruddhatthero nāma ahosi. So attano evarūpaṃ pattaṃ sappissa pūretvā saṅghassa nissajji. Tipiṭakacūḷanāgattherassa saddhivihārikānaṃ evarūpo patto ahosi. Taṃ theropi sappissa pūretvā saṅghassa nissajjāpesīti. Idaṃ akappiyapattacatukkaṃ.
又若有人未获批准使用银币，却对一长老说：「以长老之布帛给我吧。」并与合适的兵器使者同往工匠家中，看到布帛言：「拿这些银币给我吧。」交银币后取得，此布帛对该比库而言则不可用，以其为不正之行，而对他者则可用，因根本未获许可。有位大贤长老，名曰阿努儒达长老，即如是取得此布帛，尽管亲自清洁且供养僧团。又有小长老称为三藏末长老，于信仰清净者中亦得此布帛，长老亦亲自清洁且供养僧团。此即四种不合法布帛。
Sace pana rūpiyaṃ asampaṭicchitvā ‘‘therassa pattaṃ kiṇitvā dehī’’ti pahitakappiyakārakena saddhiṃ kammārakulaṃ gantvā pattaṃ disvā ‘‘ayaṃ mayhaṃ ruccatī’’ti vā ‘‘imāhaṃ gahessāmī’’ti vā vadati, kappiyakārako ca taṃ rūpiyaṃ datvā kammāraṃ saññāpeti, ayaṃ patto sabbakappiyo buddhānampi paribhogāraho. Imaṃ pana rūpiyasaṃvohāraṃ karontena ‘‘iminā imaṃ gahetvā dehī’’ti kappiyakārakampi ācikkhituṃ na vaṭṭati.
若有人未获批准使用银币，却对一长老说：「以长老之布帛给我吧」，并与合适的兵器使者同往工匠家中，看到布帛后说：「这是我喜欢的」或「我将持有此物」，兵器使者遂给以银币并定义那布帛，该布帛由此合法且可供佛陀及其弟子所利用。对此由银币所成的合法易货行使，兵器使者不适宜为别人宣示此事。
Iti pāḷimuttakavinayavinicchayasaṅgahe · 如是，于《巴利本文以外律判定摄》中，
Kayavikkayasamāpattivinicchayakathā samattā. · 买卖行为判定论完毕。