三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页随附律藏随附律藏其他随附应悔过篇

Pāṭidesanīyakaṇḍo · 应悔过篇

8 段 · CSCD 巴利原典
Pāṭidesanīyakaṇḍo应悔过品
1. Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā一、第一应悔过学处注释
Pāṭidesanīyesu paṭhame antaragharaṃ paviṭṭhāyāti vacanato sace tassā antarārāmādīsu ṭhatvāpi dadamānāya hatthato sayaṃ rathiyābyūhasiṅghāṭakagharānaṃ aññatarasmiṃ ṭhitopi gaṇhāti, doso natthi. Tassā pana rathiyādīsu ṭhatvā dadamānāya, rathiyādīsu vā, antarārāmādīsu vā ṭhatvāpi yaṃkiñci āmisaṃ ajjhoharaṇatthāya gaṇhato paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyaṃ. Tassa desetabbākāro gārayhaṃ āvusotiādinā nayena sikkhāpade dassitoyeva.
于应当示现而教诲者处,最初进入内室者,若虽止于其内室等处,终究以手自取所授之物,譬如车辇之类或围帐、帷幔所设之舍内,亦于其某处立时,将所授物取持,则无过失。然于车辇等处而非立而授,或于车辇或内室,虽立亦欲取用某种食物时,若取用乃为难事者,取用取用即有应当示现而教诲之过失。对其应当教示之缘故,由怨怒等所调止,随时以教戒所示现也。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha aññātikāya bhikkhuniyā antaragharaṃ paviṭṭhāya hatthato āmisaṃ paṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, yathā cetaṃ, tathā sesānipi, tikapāṭidesanīyaṃ, yāmakālikādīsu paṭiggahaṇepi ajjhoharaṇepi dukkaṭaṃ, ekatoupasampannāya yāvakālikepi tatheva, ñātikāya aññātikasaññivematikānampi eseva nayo. Ñātikasaññino pana, ñātikāya vā dāpentiyā, upanikkhipitvā vā dadamānāya, yā ca antarārāmabhikkhunupassayatitthiyaseyyapaṭikkamanesu ṭhatvā gāmato bahi nīharitvā, yāmakālikādīni vā ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti deti, tassa, sikkhamānasāmaṇerīnañca hatthato gahetvā paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Paripuṇṇūpasampannatā, aññātikatā, antaraghare ṭhitāya hatthato sahatthā paṭiggahaṇaṃ, yāvakālikatā, ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
于舍卫城有某比库,舍卫城之外亲属比库尼,进入内室,置手于特定食用物上。其所置者,非普通之物,非寻常货物,如心所欲及其余三物,俱属三种应当示现而教诲之物。于夜时等期间,取持与取用俱难为行为,且对于初学受戒者亦如是。亲属相对亲属,则在分食、给与、放置时,以及于内室比库观察卧处前行事时立止外出村落,或于夜期间等给与于彼者曰‘于念起时应当食用’者,对于此等持手共食之修习初学比库尼以及狂乱等者,皆无过失。具足之初学比库尼,亲属关系,内室中相立共持,夜时限度,取用为此五种;其起始等种种,即毛发竖立等不安之象。
Paṭhamapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一应悔过学处注释终。
2. Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā二、第二应悔过学处注释
Dutiye idha sūpantiādi vosāsanākāradassanaṃ. Apasakka tāva bhaginītiādi apasādetabbākāradassanaṃ. Tatrāyaṃ vinicchayo – ekenāpi bhikkhunā anapasādite ajjhoharaṇatthāya āmisaṃ gaṇhantānaṃ paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
第二则于睡房类住房形态有所显示。复所不合适者,如兄弟姐妹等人名之形态显现。此中之判断为──哪怕一比库,不合适之人取用以取持食物等者,取用时难事,取用取用均属应当示现而教诲。
Rājagahe chabbaggiye ārabbha bhikkhuniyā vosāsantiyā nanivāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapāṭidesanīyaṃ, ekatoupasampannāya vosāsantiyā nanivārentassa dukkaṭaṃ, tathā anupasampannāya upasampannasaññino vematikassa ca. Anupasampannasaññino, pana yo ca attano vā bhattaṃ dāpentiyā, aññesaṃ vā bhattaṃ dentiyā, yaṃ vā na dinnaṃ, taṃ dāpentiyā, yattha vā na dinnaṃ, tattha, sabbesaṃ vā samakaṃ dāpentiyā, sikkhamānāya vā sāmaṇeriyā vā vosāsantiyā paṭiggahetvā bhuñjati, tassa, pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha, ummattakādīnañca anāpatti. Paripuṇṇūpasampannatā, pañcabhojanatā, antaraghare anuññātapakārato aññathā vosāsanā, anivāraṇā, ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti.
于王舍城六百屋中,起初由比库尼调停,设定不可阻遏之事项,属三种应当示现而教诲范围内。若初学具足受戒者为调停,亦属难事;未具足受戒者所认之调停者亦同。未具足受戒者中,若自己供养食物,或供养于他人,所不与者,于何处不给,则全体同法赠与。受在学、沙玛内拉等持食调停之物而食用者,置五种主食于处处,且于内室非慕名而以异法调停者,非阻遏,取用即为应当示现,内含五种形态。其起始者为毛发竖立之坚硬不安。
Dutiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二应悔过学处注释终。
3. Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā三、第三应悔过学处注释
Tatiye sekkhasammatānīti laddhasekkhasammutikāni. Pubbe animantitoti gharūpacārokkamanato paṭhamataraṃ upacāraṃ anokkamanteyeva pubbe animantito. Agilāno nāma yo sakkoti piṇḍāya carituṃ. Pāṭidesanīyanti gharūpacāraṃ okkamitvā āmisaṃ gaṇhantassa paṭiggahaṇe tāva dukkaṭaṃ, taṃ gahetvā yatthakatthaci bhuñjantassa ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
第三者为认可之受戒者。先前所谓未受邀请者,即屋宅归来逗留者之初级接待。所谓‘生病者’者,乃称萨咖也,此者于乞食时。从事应当示现而教诲者,于取持食物时具难事,即于取持食物者所食之处,日日以调伏、调伏为应当示现。
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha na mattaṃ jānitvā paṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘pubbe animantito, agilāno’’ti imā panettha dve anupaññattiyo, tikapāṭidesanīyaṃ, yāmakālikādīsu paṭiggahaṇepi ajjhohārepi dukkaṭaṃ, tathā asekkhasammate sekkhasammatasaññino vematikassa ca. Asekkhasammatasaññino, pana yo ca pubbe nimantito vā gilāno vā aññassa vā tesaṃ ghare paññattaṃ bhikkhaṃ gaṇhāti, yassa ca gharato nīharitvā, āsanasālādīsu vā bhikkhuṃ adisvā paṭhamaṃyeva nīharitvā, dvāramūle vā ṭhapitaṃ denti, tassa taṃ bhuñjantassa, niccabhattake, salākabhatte, pakkhike , uposathike, pāṭipadike, yāmakālikādiṃ ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti dinnaṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sekkhasammatatā, pubbe animantitatā, agilānatā, gharūpacārokkamanaṃ, ṭhapetvā niccabhattakādīni aññaṃ āmisaṃ gahetvā bhuñjananti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
于舍卫城,多数比库起初不知适度,定有“先前未受邀请,生病者”二种不确定者,属三种应当示现范围内。夜时等取持与取用均属难事,且承认得戒定之受戒者及未知之持戒者亦如此。未知受戒者中,为自己或供他人取食,或他人赋予食物者,于人家中所取食物,既使驱除出屋宅、椅座等,令其先后驱除,且于门口立置食物者,于初学者等如典籍等至长夜供食时期,所授命令曰‘于念起时应当共食’,对如是共食者、日常主食、标记食、季节食、优婆塞食、戒日食、法日食、夜时等共食,亦无过失。此为认可戒、先前未受邀请者、生病者及屋内住宿形态等五种。其起始等即毛发竖立等不安症状。
Tatiyapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第三应悔过学处注释已毕。
4. Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā4. 第四应悔过学处注释
Catutthe yāni kho pana tāni āraññakānītiādi cīvaravippavāsasikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ. Pubbe appaṭisaṃviditanti ettha yaṃ itthiyā vā purisena vā gahaṭṭhena vā pabbajitena vā ārāmaṃ vā ārāmūpacāraṃ vā pavisitvā ‘‘itthannāmassa, bhante, kulassa khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā āhariyissatī’’ti (pāci. 573) ārocitaṃ, taṃ pacchā yathāārocitameva vā āhariyatu, tassa parivāraṃ katvā aññaṃ vā tena saddhiṃ bahukampi, ‘‘itthannāmaṃ kulaṃ paṭisaṃviditaṃ katvā khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā gahetvā gacchatī’’ti sutvā aññāni vā kulāni tehi saddhiṃ āharantu, taṃ sabbaṃ paṭisaṃviditaṃ nāma. Yaṃ pana evaṃ anārocitaṃ anāhaṭañca, taṃ appaṭisaṃviditaṃ nāma. Agilāno nāma yo sakkoti piṇḍāya gantuṃ. Pāṭidesanīyanti evarūpaṃ antamaso ārāmamajjhena gacchantehi addhikehi dinnampi ārāme vā ārāmūpacāre vā paṭiggahetvā ajjhoharantassa paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pāṭidesanīyanti.
第四类所谓的,依照戒律中的出家人的衣服禁戒等戒律,应当依此而知。过去不被察觉者,是指有女性或男性、居家人或出家者,入寺院或到寺院作礼拜时,曾说“这位女性属于家族,必将取用该家之副食或主食”,此说一旦表达,后来就应依其所言受食。若其随从多人一同,听闻“此为该家所属的女性,取用其副食或主食后去了”,他人亦一同携带其他家族的食物同去,则这都称作已被察觉。相反若未曾被表达、未曾喊叫,即是未被察觉。所谓“守护者”是指那些有能力外出乞食的人。所谓“需悔过者”,是指那些无数人在入寺院或寺院作礼拜时,接受他人供养而被及时制止,并不断被告诫而经常这样做的人。在此情形,虽无须悔过,但被称为需悔过者。此等人在已被察觉者中,若领受并带出他人供养或守护者残余的东西,包括根果类,在临时等时节,因有条件而得享用,疯人等也不算犯戒。如前所说,出家人住处的范围、时间、不得擅取的事,疾病、守护者的残余、不被察觉、寺院内的受食、携带等情况,本段所述共有七个方面。犯戒状况在种种起因中是十分严重的,此即律仪内有关行动与不行动的教义。
Sakkesu sambahule bhikkhū ārabbha ārāme core paṭivasante anārocanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilāno’’ti ayamettha ekā anupaññatti, tikapāṭidesanīyaṃ , yāmakālikādīsu āhāratthāya paṭiggahaṇepi ajjhohārepi dukkaṭameva, tathā paṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññino vematikassa ca, paṭisaṃviditasaññino, pana gilānassa, yo ca paṭisaṃviditaṃ katvā āhaṭaṃ vā gilānāvasesakaṃ vā bahārāme vā paṭiggahitaṃ, tatthajātakameva vā mūlaphalādiṃ, yāmakālikādīsu vā yaṃkiñci ‘‘sati paccaye paribhuñjā’’ti laddhaṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Yathāvuttaāraññakasenāsanatā, yāvakālikassa atatthajātakatā, agilānatā, agilānāvasesakatā, appaṭisaṃviditatā, ajjhārāme paṭiggahaṇaṃ, ajjhoharaṇanti imānettha satta aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
多起此类案件中,和尚们开始时在寺院里盗食并返回,属无表白之类的恶事,称作“守护者”。这一术语此处是特别规定者,指三需悔阶段,在临时节令等时食物的取用及带出,也包括经察觉的和尚和不被察觉者和尚。当中对守护者是指那些已被察觉取用或携带剩余食物的人,无论是寺院内外,包括根果类食物,或临时节令等诸时食物,若因缘具足而享用,疯人等的也不算犯戒。依律所说的出家处所的范围、时节、不正当占有、疾病、不察觉状态、寺院内接受食物及带出,这些事项合计共有七个方面。事件发生初起,状况非常严重,这便是此处行为与非行为的教理。
Catutthapāṭidesanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第四应悔过学处注释已毕。
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya · 于《疑惑度脱》之巴帝摩卡注释中
Pāṭidesanīyavaṇṇanā niṭṭhitā. · 应悔过注释已毕。