Pācittiyakaṇḍo · 巴吉帝亚篇
Pācittiyakaṇḍo巴吉帝亚篇
1. Musāvādavaggo
第一章 妄语品
1. Musāvādasikkhāpadavaṇṇanā一、妄语学处解释
Pācittiyesu musāvādavaggassa paṭhame sampajānamusāvādeti pubbepi jānitvā vacanakkhaṇepi jānantasseva musāvādabhaṇane. Bhaṇanañca nāma idha abhūtassa vā bhūtataṃ, bhūtassa vā abhūtataṃ katvā kāyena vā vācāya vā viññāpanappayogo, nimittatthe cetaṃ bhummavacanaṃ. Tasmā yo sampajānamusāvādaṃ vadati, tassa taṃnimittaṃ taṃhetu tappaccayā pācittiyaṃ hotīti evamettha aññesu ca īdisesu attho veditabbo.
于巴吉帝亚律文中妄语品第一条，所谓「正知妄语」者，乃先已知晓妄语之性质及当时之语意，而后确知其状况，谓之妄语言说。所谓言说，是指言辞所表之非真实或真实变异，以身或语为传达工具，于根本目的上即此为本题言辞。故言说正知妄语者，其妄语行事之缘由、因缘关系，均导致巴吉帝亚律之悔过法，其他地方此义亦应如是解知。
Sāvatthiyaṃ hatthakaṃ sakyaputtaṃ ārabbha avajānitvā paṭijānanādivatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, uttarimanussadhammārocanatthaṃ musā bhaṇantassa pārājikaṃ, amūlakena pārājikena anuddhaṃsanatthaṃ saṅghādiseso, saṅghādisesena anuddhaṃsanatthaṃ pācittiyaṃ, ācāravipattiyā anuddhaṃsanatthaṃ dukkaṭaṃ, ‘‘yo te vihāre vasī’’tiādinā (pārā. 220) pariyāyena uttarimanussadhammārocanatthaṃ paṭivijānantassa musā bhaṇite thullaccayaṃ, appaṭivijānantassa dukkaṭaṃ, kevalaṃ musā bhaṇantassa idha pācittiyaṃ. Anupadhāretvā sahasā bhaṇantassa, ‘‘aññaṃ bhaṇissāmī’’ti aññaṃ bhaṇantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Visaṃvādanapurekkhāratā, visaṃvādanacittena yamatthaṃ vattukāmo, tassa puggalassa viññāpanapayogo cāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
在舍卫城，有一名持杖者，名为释迦族子，因蔑视故障弃不念戒律之始，而以此为文义所约束，乃属通用约束，非论处，乃为破坏后世善人修行之表现。对于妄语者，犯巴拉基戒（最重戒）者为坏根戒，坏根戒违犯则犯沙肋地谢萨戒（重戒），违犯重戒则犯巴吉帝亚戒（轻戒），而因行为之不端，犯三类戒法。若识得“你处所居”等语之后续指代，而反认之以破坏后世善行者，则为土喇吒亚（轻恶戒），若不认识则为恶作。若仅因妄语者，则此处为巴吉帝亚戒。若未加制止而纵然妄语，且立即言“我要讲话”等，若又为狂妄等他恶行，则不构成戒失。关涉谤法心志，欲令他心行恶者，此人妄语传达行为包含两个方面。所牵涉之缘亦包括盗窃及类似诸法。
Musāvādasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 妄语学处解释已毕。
2. Omasavādasikkhāpadavaṇṇanā二、毁谤语学处解释
Dutiye omasavādeti ovijjhanavacane, jātināmagottakammasippaābādhaliṅgakilesaāpattiakkosesu bhūtena vā abhūtena vā yena kenaci pārājikaṃ āpannaṃ vā anāpannaṃ vā yaṃkiñci bhikkhuṃ yāya kāyaci vācāya vā hatthamuddāya vā anaññāpadesena akkosanavacane pācittiyanti attho.
第二条妄骂语，谓以无明言语，或因出生、姓氏、族类、行业、污染、痣、污点等污秽之相，或因存在与不存在而在身语意上对比库加以谩骂、咒骂或以手势表示侮辱者，亦属于巴吉帝亚戒之范畴。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha omasanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tehiyeva dasahi akkosavatthūhi ‘‘santi idhekacce caṇḍālā’’tiādinā (pāci. 26) nayena aññāpadesaṃ katvā akkosantassa, ‘‘corosi gaṇṭhibhedakosī’’tiādīhi pāḷimuttakapadehi akkosantassa, yathā tathā vā anupasampannaṃ akkosantassa ca dukkaṭaṃ. Idha bhikkhunīpi anupasampannasaṅkhyaṃ gacchati. Anakkositukāmassa kevalaṃ davakamyatāya vadato sabbattha dubbhāsitaṃ. Atthadhammaanusāsanipurekkhārānaṃ, ummattakādīnañca anāpatti. Yaṃ akkosati, tassa upasampannatā, anaññāpadesena jātiādīhi akkosanaṃ, ‘‘maṃ akkosatī’’ti jānanā, atthapurekkhāratādīnaṃ abhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, vedanā pana idha dukkhāti.
舍卫城六部众比库中，始于妄骂语之事，以通用约束，无论其是否真实，借他五十余句类似“你是贫贱鬼”等谩骂语或变更词意而进行咒骂者视为恶行。如比库尼中亦有不安分而以此妄骂之事，以坏口业为主要表现，产生恶语。此属违犯律法之命令，如狂妄等恶行亦不得受戒。妄骂者对方确知其身份并以出身等对其作骂，或知晓其辞义且欲辩解者，均不成立。此中关于盗窃等诸事之缘及因，存在四方面，诸缘类似盗窃之罪，令受者痛苦不安。
Omasavādasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 毁谤语学处解释已毕。
3. Pesuññasikkhāpadavaṇṇanā三、离间语学处解释
Tatiye bhikkhupesuññeti bhikkhussa pesuññe, jātiādīhi akkosavatthūhi bhikkhū akkosantassa bhikkhuno sutvā vacanaṃ bhikkhuno piyakamyatāya vā bhedādhippāyena vā yo akkuddho, tassa bhikkhussa kāyena vā vācāya vā upasaṃhaṭe tasmiṃ pesuññakaraṇavacane pācittiyanti attho.
第三条触犯比库的侮辱，谓在出生等妄骂语之下，比库见他比库被骂而为解围或以青睐或分裂之意安慰被骂者时，若此触犯行为造成伤害，则为对该比库之巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha pesuññaupasaṃharaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, vuttanayeneva aññāpadesena akkosantassa vacanūpasaṃhāre vā pāḷimuttakaakkosūpasaṃhāre vā anupasampannassa ca upasaṃhāre dukkaṭaṃ. Idhāpi bhikkhunī anupasampannaṭṭhāne ṭhitā. Na piyakamyatāya, na bhedādhippāyena kevalaṃ pāpagarahitāya vadantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Jātiādīhi anaññāpadesena akkosantassa bhikkhuno sutvā vacanaṃ bhikkhussa upasaṃharaṇaṃ, piyakamyatābhedādhippāyesu aññataratā , tassa vijānanāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānevāti.
在沙瓦提城长部的比库们中，谈论敏感禁语方面有一定的规定，即通用的规范，不涉及金钱，不允许以侮辱言辞回应，无论是以同类言语集结方式或巴利语的单字侮辱，对不受戒律制约的言语回应皆为恶行。在这里，即使是比库尼站在无戒律地位，也无因友好与否，或有意争辩，仅因恶意侮辱，如疯狂者等情况而有过失。听到侮辱言语后说出比库的话时，若生起不同的友好或敌意，则如同这三种根本原因。所谓的不良起因，即类似盗取他物的行为等。
Pesuññasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 两舌学处解释完毕。
4. Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā4. 逐句法学处解释
Catutthe padaso dhammaṃ vāceyyāti saṅgītittayaṃ anāruḷhampi rājovādatikkhindriyacatuparivattananandopanandakulumpasuttamaggakathādidhammañca saṅgītittayamāruḷhaṃ tipiṭakadhammañca padaṃ padaṃ vāceyya, padānupadaanvakkharaanubyañjanesu ekekaṃ koṭṭhāsanti attho. Pācittiyanti etesu padādīsu bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā yaṃkañci koṭṭhāsaṃ avasesapuggalehi saddhiṃ ekato bhaṇantassa padādigaṇanāya pācittiyaṃ.
第四条中所谓“要说法”，指的是唱诵三藏文句时，不加添删减，而包含王权宣讲说法的四根轮转乐趣及其聚合，并包含讨伐诸道等内容。三藏文句逐字逐音地诵说，每个字包括其音节、字母、语言声调等，称为音节分组。所谓‘罪过’，是在这些字句之中，比库及比库尼应设立制度，若任意分组错误，与他人一同连续发言背诵字句时即构成罪过。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha padaso dhammavācanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ. Upasampanne anupasampannasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ. Anupasampannena saddhiṃ ekato uddesaggahaṇe, sajjhāyakaraṇe, tassa santike uddesaggahaṇe, yebhuyyena paguṇaganthaṃ bhaṇantassa, osārentassa ca khalitaṭṭhāne ‘‘evaṃ bhaṇāhī’’ti vacane ca ekato bhaṇantassāpi, ummattakādīnañca anāpatti. Anupasampannatā, vuttalakkhaṇaṃ dhammaṃ padaso vācanatā, ekato osāpanañcāti imānettha tīṇi aṅgāni. Padasodhammasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在沙瓦提城长部比库们中，谈论单字说法的规则，通用规范，不涉及金钱，属于三罪过。已受戒者若对无戒者生恶意，则成恶行。无戒者与他共聚一处，接收教诲者若当面言说内容或对恶语起誓说‘是如此说’，即使是疯狂者等情况也无过失。所谓无戒状态、所说之法符合三种特征和单字说法，及同一场合下不真诚说法，合计为三项。其内容包括单字法义的发生，行为，未得释怀，无混合言辞，语言行事，三心与三感受三项。
Padasodhammasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 逐句法学处解释完毕。
5. Paṭhamasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā5. 第一共宿学处解释
Pañcame anupasampannenāti bhikkhuṃ ṭhapetvā antamaso pārājikavatthubhūtena tiracchānagatenāpi. Uttaridirattatirattanti dvinnaṃ vā tiṇṇaṃ vā rattīnaṃ upari. Sahaseyyanti sabbacchannaparicchanne yebhuyyena channaparicchanne vā senāsane pubbāpariyena vā ekakkhaṇena vā ekato nipajjanaṃ. Kappeyyāti vidaheyya sampādeyya. Tattha chadanaṃ anāhacca diyaḍḍhahatthubbedhena pākārādinā paricchinnampi sabbaparicchannamicceva veditabbaṃ, tasmā iminā lakkhaṇena samannāgato sacepi sattabhūmiko pāsādo ekūpacāro hoti, satagabbhaṃ vā catusālaṃ, yo tattha vā aññattha vā tādise tena vā aññena vā anupasampannena saha tisso rattiyo sayitvā catutthadivase atthaṅgate sūriye anupasampanne nipanne gabbhadvāraṃ pidhāya vā apidhāya vā nipajjati, paṭhamanipanno vā tasmiṃ nipajjante na vuṭṭhāti, tassa ubhinnaṃ uṭṭhahitvā nipajjanappayogagaṇanāya anupasampannagaṇanāya ca pācittiyaṃ. Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ (pāci. aṭṭha. 51) sabbappakārato vutto.
第五条中对无戒者的规定，设立了比库参与的最后一道巴拉基咖罪条，包括在侧卧时不当行径。所谓“上夜间隔夜”，即在二三晚以上。所谓“同床共盖”，即不论闭合与否，均须注意。如屋顶结构用一尺半长竹子支持及遮盖时，即使是七层楼高的房舍，若发生同床一处行为，或孕妇卧于其处四晚未起，在第四天太阳升起时无戒者若仍在孕门处同卧或不离开，与第一孕者同时卧未起，则两人均得起身评分，因无戒人数统计违规罪。此条虽简略，详细内容见巴吉帝亚长部第51篇，周全阐述。
Āḷaviyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha anupasampannena sahaseyyavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘uttaridirattatiratta’’nti ayamettha anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, upasampanne anupasampannasaññino vematikassa vā upaddhacchannaparicchannādīsu ca dukkaṭaṃ. Ūnakadirattatirattaṃ vasantassa, tatiyāya rattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasantassa, sabbacchannasabbāparicchannādīsu vasantassa, itarasmiṃ nisinne nipajjantassa, nipanne vā nisīdantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Pācittiyavatthukasenāsanaṃ, tattha anupasampannena saha nipajjanaṃ, catutthadivase sūriyatthaṅgamananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
阿拉维城长部比库们中对无戒者同床行为亦有规定，即所谓‘上夜间隔夜’之无戒规条，这是通用的规范，不涉及金钱，属三种罪过。已受戒者若与无戒者共度恶意生病或毁败遮盖之夜亦属恶行。所谓削减夜中休息，第三夜黎明起床，再度当晚，完全覆盖且其他坐卧共处，及坐卧不起均不犯错。疯狂者等情况也无过失。此处诠释了不同夜间行为之三项基本根源，诸起因类似毛细血管内之细微流动。
Paṭhamasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一共宿学处解释完毕。
6. Dutiyasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā6. 第二共宿学处解释
Chaṭṭhe mātugāmenāti antamaso tadahujātāyapi manussitthiyā. Dissamānarūpā pana yakkhipetiyo paṇḍako methunavatthubhūtā ca tiracchānitthiyo idha dukkaṭavatthukā honti.
第六条中关于母城族系，指生世间第二代的世人之种族。一切明辨之形象，乃由鬼神等母系所生，属试探婚配之事，因而容易染污为恶行为之场所。
Sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ anuruddhattheraṃ ārabbha mātugāmena sahaseyyavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ anantarasikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ aññatra rattiparicchedā, tatra hi catutthadivase āpatti, idha pana paṭhamadivasepīti.
在舍卫城，长老阿努儒达比库开始教授妇女的戒律章节，即关于卧具的部分，内容有限，其他条例随即根据持戒律所说全面了解，唯有夜间过夜禁止之外。此中第四天发生过犯，而这里说的是第一天。
Dutiyasahaseyyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二与女同宿学处注释完毕。
7. Dhammadesanāsikkhāpadavaṇṇanā7. 说法学处注释
Sattame uttarichappañcavācāhītiettha eko gāthāpādo ekā vācāti evaṃ sabbattha vācāpamāṇaṃ veditabbaṃ. Dhammaṃ deseyyāti padasodhammasikkhāpade vuttalakkhaṇaṃ dhammaṃ vā aṭṭhakathādhammaṃ vā bhāseyya. Aññatra viññunā purisaviggahenāti vinā viññunā purisena. Manussaviggahaṃ gahetvā ṭhitena pana yakkhena vā petena vā tiracchānena vā saddhiṃ ṭhitāyapi dhammaṃ desetuṃ na vaṭṭati. Pācittiyanti dutiyāniyate vuttalakkhaṇena manussena vinā viññumanussitthiyā channaṃ vācānaṃ upari padādivasena dhammaṃ desentassa padādigaṇanāya, bahūnaṃ desayato mātugāmagaṇanāya ca pācittiyaṃ.
关于第七章乌塔里查第五戒违反的问题，此处仅有一诗句是一句话，这表明在所有地方都必须理解为言语之过。将教法教授他人时，“教授教法”一词指的是依律所明显的教法，或注疏所释的教法。若无知的人收受他人，这里指的是没有识见的人施教。若修行者在立定状态时，同鬼神、饿鬼、畜生等不净众生同处，亦不允许讲法。犯第二轻罪律的定义是，无智慧者蒙蔽下，传播被遮蔽言语及教法章节，统计语句，若讲授于多女子众，则犯此罪。
Sāvatthiyaṃ udāyittheraṃ ārabbha mātugāmassa dhammadesanāvatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra viññunā’’ti ayamettha anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, amātugāme mātugāmasaññino vematikassa vā yakkhipetipaṇḍakamanussaviggahatiracchānitthīnaṃ desentassa ca dukkaṭaṃ. Chahi vācāhi, tato vā oraṃ desentassa, vuttalakkhaṇe vā purise sati, sayaṃ vā uṭṭhāya, puna nisīditvā mātugāmassa vā uṭṭhahitvā puna nisinnassa, aññassa vā mātugāmassa desayato, ‘‘dīghanikāyo nāma bhante kimatthiyo’’ti evaṃ pana puṭṭhe sabbampi dīghanikāyaṃ desentassa, aññassatthāya vuccamānaṃ mātugāme suṇante, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttalakkhaṇassa dhammassa channaṃ vācānaṃ upari desanā, vuttalakkhaṇo mātugāmo, iriyāpathaparivattābhāvo, kappiyakārakassābhāvo, apañhāvissajjanāti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisāneva, kevalaṃ idha kiriyākiriyaṃ hotīti.
在舍卫城，长老乌达比比库开始教授妇女众的法章节，此处“不以无智慧者”为非专用词，是通用语，不特定，仅是三轻罪之一。对非妇女众妄加称呼或对受魔鬼或畜生等干扰者讲法，是恶行不善。若以六种言辞或说法，讲述教法标志，有人存在且亲自起立、坐下，或起立坐下后在妇女众前传讲，问：“长部经何意？”这时讲所有长部经，旁人亦听到，其中愚狂者不会犯罪。教法标志是教导被遮蔽言语以上的内容；教法标志即妇女众、无出入迹象、无不净行为、教法清净、无疑问无分离等五项要素。其起因和标志同字句教法相似，此处纯为实际行持义。
Dhammadesanāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 说法学处注释完毕。
8. Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā8. 实得上人法学处注释
Aṭṭhame uttarimanussadhammanti catutthapārājike vuttalakkhaṇaṃ uttarimanussānaṃ jhāyīnañceva ariyānañca dhammaṃ. Bhūtasmiṃ pācittiyanti attani jhānādidhamme sati taṃ bhikkhuñca bhikkhuniñca ṭhapetvā aññassa ārocayato pācittiyaṃ.
第八条违规为违犯第四大恶律的定义，即不守人律，包括修禅定者和圣者的教法。若某比库、比库尼，观念中依禅定等法自净却向他人为他人称述时，则犯轻罪。
Vesāliyaṃ vaggumudātīriye bhikkhū ārabbha tesaṃ bhūtārocanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ, nippariyāyena attani vijjamānaṃ jhānādidhammaṃ ārocentassa sace yassa āroceti, so anantarameva ‘‘ayaṃ jhānalābhī’’ti vā ‘‘ariyo’’ti vā yena kenaci ākārena tamatthaṃ jānāti, pācittiyaṃ. No ce jānāti, dukkaṭaṃ. Pariyāyena ārocitaṃ pana jānātu vā, mā vā, dukkaṭameva. Tathārūpe kāraṇe sati upasampannassa ārocayato, ādikammikassa ca anāpatti. Yasmā pana ariyānaṃ ummattakādibhāvo natthi, jhānalābhino pana tasmiṃ sati jhānā parihāyanti, tasmā te idha na gahitā. Uttarimanussadhammassa bhūtatā, anupasampannassa ārocanaṃ, taṅkhaṇavijānanā, anaññāpadesoti imānettha cattāri aṅgāni. Bhūtārocanasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, kusalābyākatacittehi dvicittaṃ, sukhamajjhattavedanāhi dvivedananti.
在毗舍离区域，有比库因讲述自己已得禅定等法，若他人得知，即犯轻罪。若他人不知则为恶行。虽经详细说明而明知者，则不算恶行。此规定适用于已经受具足戒之人的声明，及行为初学者则无此类情况。因无愚痴等盖障，所得禅定而弃禅者，这里不涵盖。违犯不守人律之定义；未经具足戒宣称，故属判别轻重罪的四项要素。此违法称述行为包括起因、行为、非觉悟解脱、非恼心、文字因缘、身语意行为、有功德二心及中受乐与苦。
Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 实得上人法学处注释完毕。
9. Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā9. 粗恶语学处注释
Navame bhikkhussāti pārājikaṃ anajjhāpannassa. Duṭṭhullanti kiñcāpi dvinnaṃ āpattikkhandhānametaṃ adhivacanaṃ, idha pana saṅghādisesameva adhippetaṃ. Aññatra bhikkhusammutiyāti yaṃ saṅgho abhiṇhāpattikassa bhikkhuno āyatiṃ saṃvaratthāya āpattīnañca kulānañca pariyantaṃ katvā vā akatvā vā tikkhattuṃ apaloketvā katikaṃ karoti, taṃ ṭhapetvā, ayathākatikāya ‘‘ayaṃ asuciṃ mocetvā saṅghādisesaṃ āpanno’’tiādinā nayena vatthunā saddhiṃ āpattiṃ ghaṭetvā ārocentassa pācittiyaṃ.
第九条说比库犯大恶律，且未被揭发时称为非净。执着错误而持续违反此两项罪责者，称此律。此处指已定结盟会律，即比库对犯戒者，为其终身戒律限制和其他行为是否彻底检查，若施以处罚，立法者即规定：“此人为不净且已解除污秽，犯下结盟会罪”，因以此名义合犯同罪，即以该罪责宣称，故必生轻罪。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha duṭṭhullāpattiārocanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ , aduṭṭhullāya duṭṭhullasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ, avasese cha āpattikkhandhe, anupasampannassa purimapañcasikkhāpadavītikkamasaṅkhātaṃ duṭṭhullaṃ vā itaraṃ aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāraṃ ārocentassāpi dukkaṭameva. Vatthumattaṃ vā āpattimattaṃ vā ārocentassa, bhikkhusammutiparicchedaṃ anatikkamitvā ārocentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttalakkhaṇassa bhikkhuno savatthuko saṅghādiseso, anupasampannassa ārocanaṃ, bhikkhusammutiyā abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, vedanā pana idha dukkhāyevāti.
在舍卫城六百五十位比库中，开始议论与地面开凿有关的过失时，有一定的、通用的、不变的三罪过：三悔罚中的戒律，若恶口恶语者（恶口者）持有恶语观念，即使他不说恶语，也属于恶劣，因为心意方面具恶念便是恶。最终于六种过失类别中，未受戒律调伏者，触犯前五戒之一的罪名，此种说恶语者，无论行为上是恶口还是非恶口，都是恶劣。单以行为或过失本身论及说恶者，若其违犯比库共同规定而未经悔过，也包括发疯等异常状态的不算过失。根据已立法以来的规定，舍卫城的比库犯品戒多为僧团处分。未受戒调伏者的说恶行为，由戒律要求视为不存在。这三者包括破坏他人之财（非法占有）、而痛苦则为此处含义。
Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 恶劣语学处解释完毕。
10. Pathavīkhaṇanasikkhāpadavaṇṇanā10. 掘地学处解释
Dasame pathavinti duvidhā pathavī jātapathavī ajātapathavīti. Tattha jātapathavī suddhamissapuñjavasena tividhā, tattha suddhapathavī nāma pakatiyā suddhapaṃsu vā suddhamattikā vā. Missapathavī nāma yattha paṃsuto vā mattikāto vā pāsāṇasakkharakathalamarumbavālukāsu aññatarassa tatiyabhāgo hoti. Puñjapathavī nāma ‘‘atirekacātumāsaṃ ovaṭṭho paṃsupuñjo vā mattikāpuñjo vā’’ti (pāci. 86) vuttaṃ, vuttalakkhaṇena pana missakapuñjopi piṭṭhipāsāṇe ṭhitasukhumarajampi ca deve phusāyante sakiṃ tintaṃ catumāsaccayena tintokāso puñjapathavisaṅkhameva gacchati. Tividhāpi cesā pathavī uddhanapattapacanādivasena vā yathā tathā vā adaḍḍhā ‘jātapathavī’ti vuccati, daḍḍhā pana vuttappamāṇato adhikatarapāsāṇādimissā vā ajātapathavī nāma hoti, ko pana vādo suddhapāsāṇādibhedāya. Tattha yā ‘jātapathavī’ti vuttā, ayaṃ akappiyapathavī. Yo bhikkhu taṃ evarūpaṃ pathaviṃ sayaṃ khaṇati, khaṇanabhedanavilekhanapacanādīhi vikopeti, tassa payogagaṇanāya pācittiyaṃ. Yo pana khaṇāpeti, vuttanayeneva vikopāpeti, tassa ‘‘imaṃ padesa’’nti vā ‘‘imaṃ pathavi’’nti vā evaṃ niyametvā ‘‘khaṇa, bhindā’’tiādinā nayena āṇāpentassa āṇattiyā dukkaṭaṃ, sakiṃ āṇatte divasampi khaṇante āṇāpakassa ekameva pācittiyaṃ, sace itaro punappunaṃ āṇāpeti, vācāya vācāya pācittiyaṃ.
第十章土地分为两种：有生土地与无生土地。所谓有生土地，有三种纯净的土块：纯净的沙土，俗称纯沙，纯土块则为砂土或纯粘土；沙土地区指含沙或粘土、石盐、泥、壤土、沙砾等部份，为第三种。层积地带意谓连续四个月叠加的沙土块或土层区块。依传统记载，即使是沙土中有砂砾、细微的虫虫聚居之处，或四个月聚积成的地层，也视为此有生土地。以此三种地层有时因人为修饰、烧炭或制造器具等，称为有生土地。无生土地指纯石块、尘沙等，在质地和形态上较坚硬，不易被人破坏。凡比库破坏此类土地，使用矿用、开铲、烧毁等方法，依戒律理应受悔罚。若一天内破坏该地一次，即犯一悔罚；若多次破坏，或口头宣称破坏，都属违戒行为。
Āḷaviyaṃ āḷavake bhikkhū ārabbha pathavikhaṇanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, pathaviyā vematikassa, apathaviyā pathavisaññino ceva vematikassa ca dukkaṭaṃ. Okāsaṃ aniyametvā ‘‘pokkharaṇiṃ khaṇa, āvāṭaṃ khaṇa, kandaṃ khaṇā’’tiādīni bhaṇantassa, ātapena sussitvā phalitakaddamaṃ vā gokaṇṭakaṃ vā heṭṭhā pathaviyā asambaddhaṃ bhijjitvā patitanaditaṭaṃ vā mahantampi naṅgalacchinnamattikāpiṇḍantievamādīni sabbañca ajātapathaviṃ vikopentassa, ‘‘imassa thambhassa āvāṭaṃ jāna , mattikaṃ dehi, mattikaṃ āhara, paṃsunā me attho, mattikaṃ kappiyaṃ karohī’’ti bhaṇantassa, asañcicca rukkhādipavaṭṭanena bhindantassa, asatiyā pādaṅguṭṭhakādīhi vilekhantassa, jātapathavibhāvaṃ vā, ‘‘khaṇāmi vā aha’’nti ajānantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Jātapathavī, pathavisaññitā, khaṇanakhaṇāpanānaṃ aññataranti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在阿拉维城六百位比库中，开始论述砍伐土地之过失，所定规矩包括普遍公认的、现时适用的。土壤被非土地者（如石头、污土）污染，或者是与土地有关的破坏行为者都算恶业。若不受时间限制，随口说“挖池塘、挖深坑、挖仓库”等，于修持热诚者面前冒犯，或将结实的土块有意弄散，扰乱了土地的完整性，导致泥土散落、地面裂开、甚至犁地时土壤大面积松散，都属于不敬之举。若对树木、根茎践踏，并且对土地涂抹污秽物、污足迹印等，出于无智与侵害行为，即便不知道土地的本性和范围，仍构成恶业。这里有三种过失形式：开采破坏、非法占有他人土地，及因痛苦产生的违反行为。此乃本章戒律犯错之处，属于三重痛苦过失范畴。
Pathavīkhaṇanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 掘地学处解释完毕。
Musāvādavaggo paṭhamo. · 妄语品第一。
2. Bhūtagāmavaggo
第二章 土地篇
1. Bhūtagāmasikkhāpadavaṇṇanā1. 有生命植物学处解释
Bhūtagāmavaggassa paṭhame bhūtagāmapātabyatāyāti ettha bhavanti ahesuñcāti bhūtā, jāyanti vaḍḍhanti jātā vaḍḍhitā cāti attho. Gāmoti rāsi, bhūtānaṃ gāmo, bhūtā eva vā gāmoti bhūtagāmo, patiṭṭhitaharitatiṇarukkhādīnametaṃ adhivacanaṃ. Pātabyassa bhāvo pātabyatā, chedanabhedanādīhi yathāruci paribhuñjitabbatāti attho, tassaṃ bhūtagāmapātabyatāya, nimittatthe cetaṃ bhummavacanaṃ, bhūtagāmapātabyatāhetu bhūtagāmassa chedanādipaccayā pācittiyanti attho. Tasmā yo bhikkhu pathaviudakapākārādīsu yatthakatthaci jātaṃ asukkhaṃ antamaso atisukhumatiṇampi sāsapabījakasevālampi uddharaṇacchedanavijjhanādīhi vikopeti vā pathavikhaṇane vuttanayena vikopāpeti vā pācittiyaṃ āpajjati.
第二章土地篇之始——土地及其采集相关事物之过失。此处所说的“土地”乃是众生之土，生长、增益、生长业已完成者。土地可视为实体，指所有众生之聚集体，亦即土地本身，以及森林、草木等所立之地面。所谓采集之义，即指通过切割、分裂等方式按法分割并利用其资源。涉及土地采掘行为者，因其行为是此土地破坏之因，故受戒律悔罚。这就是说，若比库在采集过程中无论是挖掘、筛选、切割土地等行为破坏地面，或根据戒律规定被视为破坏土地，一旦公开讨论有悔罚。
Āḷaviyaṃ āḷavake bhikkhū ārabbha rukkhachindanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, bhūtagāmato viyojitamūlabījakhandhabījaphalubījaaggabījabījabījānaṃ aññataraṃ bhājanagataṃ vā rāsikataṃ vā bhūmiyaṃ ropitampi nikkhantamūlamattaṃ vā nikkhantaaṅkuramattaṃ vā sacepissa vidatthimattā pattavaṭṭi niggacchati, anikkhante vā mūle nikkhante vā mūle yāva aṅkuro harito na hoti, tāva taṃ vikopentassa dukkaṭaṃ, tathā bhūtagāmabījagāme vematikassa, abhūtagāmabījagāme bhūtagāmabījagāmasaññino ceva vematikassa ca. Ubhayattha pana atathāsaññissa, ummattakādīnañca anāpatti, asañcicca asatiyā ajānitvā vā vikopentassa, ‘imaṃ rukkha’nti evaṃ aniyametvā ‘‘rukkhaṃ chinda, valliṃ chindā’’tiādīni bhaṇantassa, ‘‘imaṃ pupphaṃ vā phalaṃ vā jāna, imaṃ dehi, imaṃ āhara, iminā me attho, imaṃ kappiyaṃ karohī’’ti bhaṇantassa ca anāpatti. Evaṃ kappiyavacanena bhūtagāmato viyojitaṃ pana bījajātaṃ puna pi ‘‘kappiyaṃ karohī’’ti kāretvāva paribhuñjitabbaṃ. Evañhissa bījagāmaparimocanampi kataṃ hoti.
在阿拉维城六百位比库中，开始讨论树木砍伐之过失，规定是一般性、通行性规则。树木被称为“土地众生的聚合”，包括树根、种子等组成部分，有时为能够食用或成长的果实、树苗，或为刚萌芽的嫩芽。若树木从根部、茎部被砍伐，嫩芽未发育成熟，则此行为构成破坏土地的恶业。由于树木与土地紧密相连，砍伐树木即是破坏土地，打乱其成分，故此恶业无法避免。树木被砍伐而成的树材若尚可利用，必须在戒律允许范围内使用。树木使用不当者同样为地面所有者破坏，理当受到戒律悔罚。
Kappiyaṃ karontena pana agginā vā nakhena vā satthena vā kattabbaṃ, agginā karontena ca yena kenaci agginā ekadese phusantena ‘kappiya’nti vatvāva kātabbaṃ. Satthena karontena yassa kassaci tikhiṇasatthassa antamaso sūcinakhacchedanādīnampi tuṇḍena vā dhārāya vā vedhaṃ vā chedaṃ vā dassentena tatheva kātabbaṃ. Nakhena karontena ṭhapetvā gomahiṃsādīnaṃ khure yena kenaci apūtinā manussānaṃ vā tiracchānānaṃ vā nakhena antamaso chinditvā āhaṭenāpi satthe vuttanayeneva kātabbaṃ. Tattha sacepi bījānaṃ pabbatamatto rāsi, rukkhasahassaṃ vā chinditvā ekābaddhaṃ, ucchūnaṃ vā mahābhāro bandhitvā ṭhapito hoti, ekasmiṃ bīje vā rukkhasākhāya vā ucchumhi vā kappiye kate sabbaṃ kataṃ hoti. Ucchuṃ ‘‘kappiyaṃ karissāmī’’ti tehi saddhiṃ baddhaṃ dārukaṃ vijjhati, vaṭṭatiyeva. Sace pana yāya valliyā bhāro baddho, taṃ vijjhati, na vaṭṭati. Maricapakkādīhi missetvā bhattaṃ āharanti, ‘‘kappiyaṃ karohī’’ti vutte sacepi bhattasitthe vijjhati, vaṭṭatiyeva, tilataṇḍulesupi eseva nayo. Yāguyā pakkhittāni pana ekābaddhāni hutvā na santiṭṭhanti, tattha ekekaṃ vijjhitvāva kātabbaṃ. Kapiṭṭhaphalādīnaṃ anto miñjaṃ kaṭāhaṃ muñcitvā sañcarati, bhindāpetvā kappiyaṃ kāretabbaṃ. Ekābaddhā ce, kaṭāhepi kātuṃ vaṭṭati. Yaṃ pana phalaṃ taruṇaṃ hoti abījaṃ yañca nibbattabījaṃ bījaṃ apanetvā paribhuñjitabbaṃ, tattha kappiyakaraṇakiccaṃ natthi. Bhūtagāmo, bhūtagāmasaññitā, vikopanaṃ vā vikopāpanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni pathavikhaṇanasadisānevāti.
若以可取之物为作业，必须以火、爪或师所许可之方法为之。若以火作业，即以某种火于某处着触，谛听者谓这是可取，因而宜为。若以师作业，则施行者按师之严格戒律，以指甲刀等工具割除尾巴、鼻鳞等；或以鼻子夹持、刺穿、切割、显现等方法，皆应如是为之。若以爪作业，先将爪子安置于牛、象等四足兽身上，继之以爪挤压，将人的尾巴或畜生的尾巴末端割断，用敲击等方法，皆当依师之训令为之。若种子堆积于山顶，或割断千树万木，或以绳索束缚巨重物体安置于高处，只要种子、树枝或顶上行为可取，则一切皆属可取。以绳索绑扎，树木因而被穿透、切断如同轮轴旋转。如若加重以藤条缚扎，则树被穿透而非旋转。用胡椒叶等等为食，若说「宜作可取」且食物获种，树叶等亦如此。因种子散乱脱离而不得集合，故一一都应辨知而作。猴子果实等果腹部撕裂放开后四处游走，纵使一体皆成可取之物。若果实聚集，撕裂后仍能成物。若果实尚幼，尚未生种且未得种子，则无须作可取行为。有三种，即称饥饿者、饥饿者名物、扰乱与扰乱者，即指此三者。起于聚会持续土地翻动之类诸相。
Bhūtagāmasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 有生命植物学处解释完毕。
2. Aññavādakasikkhāpadavaṇṇanā二、异语学处释
Dutiye yamatthaṃ saṅghamajjhe vinayadharo pucchati, tato aññaṃ vadatīti aññavādako, aññenaññaṃ paṭicaraṇassetaṃ nāmaṃ. Vihesatīti vihesako, tuṇhībhāvassetaṃ nāmaṃ, tasmiṃ aññavādake vihesake. Pācittiyanti vatthudvaye pācittiyadvayaṃ vuttaṃ. Tasmā yo bhikkhu sāvasesaṃ āpattiṃ āpanno saṅghamajjhe anuyuñjiyamāno taṃ na kathetukāmo aññena vacanena aññaṃ chādento tathā tathā vikkhipati, yo ca tuṇhībhāvena viheseti, tesaṃ yaṃ bhagavatā aññavādakakammañceva vihesakakammañca anuññātaṃ, tasmiṃ saṅghena kate puna tathā karontānaṃ pācittiyaṃ.
第二义上，于僧团中持律者问及，有一答者说他人回避此名，谓其为互相阻碍。‘回避’者即遁世之意，即指此阻碍者中有回避者。‘悔过’者指两种物事是名‘回避两件’。因此若比库得悉完具过失，在僧团中修行亦不愿被说他人，遮掩他人语言，从而一错再错散乱；若以遁世心态阻碍，则以如来所承认“回避与阻碍之行为”之一为依凭，于僧团内作此类者皆须悔过。
Kosambiyaṃ channattheraṃ ārabbha aññenaññaṃ paṭicaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ, anāropite pana aññavādake vā vihesake vā tathā karontassa dukkaṭameva. Āpattiṃ āpannabhāvaṃ vā ajānantassa ‘‘kiṃ tumhe bhaṇathā’’ti pucchato, gelaññena vā, ‘‘saṅghassa bhaṇḍanādīni vā bhavissanti, adhammena vā vaggena vā nakammārahassa vā kammaṃ karissantī’’ti iminā adhippāyena na kathentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Dhammakammena āropitatā, āpattiyā vā vatthunā vā anuyuñjiyamānatā, chādetukāmatāya aññenaññaṃ paṭicaraṇaṃ vā tuṇhībhāvo vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana siyā kiriyaṃ, siyā akiriyaṃ, dukkhavedanañca hotīti.
从国桑比出发，于长老遮盖者间关于互相阻碍物件，某种通行规则，具普遍性且无交易性之规约，有三条：依律行为有三犯悔过，违律则三犯恶业。若将此加诸他人阻碍者或回避者，则属恶业之列。若不知引发过失存在，则有人问曰“尔等语何事”，或惭愧曰“将导致僧团破坏或犯不法行”，以此威逼则不得言；狂者等无过失。依律加罪或为过失之对象，欲掩盖之意为互相阻碍或遁世心态者，谓此有三种，即此三方面起因：起因包括偷盗等相似罪行，其中此可作与不可作、苦痛感受如是。
Aññavādakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 异语学处释终。
3. Ujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā三、令他嫌责学处释
Tatiye yena vacanena ujjhāpenti ‘‘chandāya itthannāmo idaṃ nāma karotī’’tiādīni vadantā upasampannaṃ saṅghena sammataṃ senāsanapaññāpakādibhedaṃ tassa ayasakāmā hutvā bhikkhūhi avajānāpenti, avaññāya olokāpenti, lāmakato vā cintāpenti, taṃ vacanaṃ ujjhāpanakaṃ. Yena ca tatheva vadantā khiyyanti, sabbattha tassa avaṇṇaṃ pakāsenti, taṃ khiyyanakaṃ, tasmiṃ ujjhāpanake khiyyanake. Pācittiyanti vatthudvaye pācittiyadvayaṃ vuttaṃ. Tasmā yo sammatassa bhikkhuno ayasakāmatāya upasampannassa vadanto ujjhāpeti vā khiyyati vā, tassa pācittiyaṃ hoti.
第三者以言语唤起“我将确以此名为‘所求’”之说等，言此者为已正式受具足戒之僧众所认可之安座证知者。若被比库蔑视侮辱，或以无礼观视，怀有怨恨，谓其言为唤起语。若有与此同言而诋毁者，处处皆显恶意，谓为诋毁语。依法得具足戒比库若以恶意唤起此语或诋毁，则当犯悔过。
Rājagahe mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha ujjhāpanakhiyyanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, yaṃ tassa upasampannassa sammutikammaṃ kataṃ, tasmiṃ dhammakamme tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ, anupasampannassa pana santike tathā bhaṇantassa, asammatassa ca avaṇṇaṃ yassa kassaci santike bhaṇantassa, anupasampannassa pana sammatassa vā asammatassa vā avaṇṇaṃ yassa kassacideva santike bhaṇantassa ca dukkaṭameva. Pakatiyāva chandādivasena karontaṃ ujjhāpentassa vā khiyyantassa vā, ummattakādīnañca anāpatti. Dhammakammena sammatatā, upasampannatā, agatigamanābhāvo, tassa avaṇṇakāmatā, yassa santike vadati, tassa upasampannatā, ujjhāpanaṃ vā khiyyanaṃ vāti imānettha cha aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedanamevāti.
在王舍城、媚提耶村比库中，已制定关于唤起与诋毁语物件，具普遍通用规则，且无交易性。受具足戒者所为之共识行为如律所规定，有三犯悔过；违律则为三恶业。未受具足戒者若在旁称赞违者，或不赞同者，及见于谁于旁称赞违者，未受具足戒与受具足戒两者中称赞违者皆属恶业。于聚会饮宴等处，若以欲望等心起唤起或诋毁言论，及疯狂者无过失。持正法行之赞同、受具足戒、无往来之立场，藏恶意称赞者，于其旁如法之受具足戒者即有唤起或诋毁语三种，起因包括偷盗等相类似的负面因缘，谓此苦痛不安。
Ujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 令他嫌责学处释终。
4. Paṭhamasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā四、第一卧坐具学处释
Catutthe saṅghikanti saṅghassa santakaṃ. Mañcādīsu yokoci mañcasaṅkhepena kato sabbopi mañcoyeva, pīṭhepi eseva nayo. Yena kenaci pana coḷena vā kappiyacammena vā chaviṃ katvā ṭhapetvā manussalomaṃ tālīsapattañca yehi kehici lomapaṇṇatiṇavākacoḷehi pūretvā katasenāsanaṃ bhisīti vuccati. Tattha nisīditumpi nipajjitumpi vaṭṭati, pamāṇaparicchedopi cettha natthi. Kocchaṃ pana vākausīramuñjapabbajādīnaṃ aññataramayaṃ anto saṃvellitvā baddhaṃ heṭṭhā ca upari ca vitthataṃ paṇavasaṇṭhānaṃ majjhe sīhacammādiparikkhittaṃ hoti, akappiyacammaṃ nāmettha natthi. Senāsanañhi sovaṇṇamayampi vaṭṭati. Ajjhokāseti ettha ye avassikasaṅketā vassānamāsāti evaṃ asaññitā aṭṭha māsā, te ṭhapetvā itaresu catūsu māsesu sacepi devo na vassati. Tathāpi pakatiajjhokāse ca ovassakamaṇḍape ca santharituṃ na vaṭṭati. Yattha pana hemante vassati, tattha aparepi cattāro māse na vaṭṭati. Gimhe pana sabbattha vigatavalāhakaṃ visuddhaṃ nabhaṃ hoti, tasmā tadā kenacideva karaṇīyena gacchati, vaṭṭati. Kākādīnaṃ nibaddhavāsarukkhamūle pana kadācipi na vaṭṭati. Iti yattha ca yadā ca santharituṃ na vaṭṭati, taṃ sabbamidha ajjhokāsasaṅkhameva gatanti veditabbaṃ.
第四条中，‘具僧众者’谓全僧团。若以床榻等物及其堆集为数，取作床榻整体。任意以小槽或可取物为其基础，透彻安置以人毛、手掌指甲等用于填塞，称为‘安座处’。于此处，坐卧皆宜，无尺寸限制。若使用小竹筒、茅草或出家用具等将其端口绑缚，上下铺满多层稻秆、草叶及兽皮包围，虽为不可取用物，但此处称为安座。安座多为金制。所谓‘冬眠八个月者’，指游方者冬季住持八个月，若布置安座，虽于其它季节，若有天不降雨，仍可用；但于明冬雨季，安座及雨罩中不能稳定。冬季虽然普遍无雪及尘埃，天空洁净清净，因此于此季节由某物体所致者得以安置。乌鸦等栖于树根或树皮上，绝不稳定。总之，凡于何时何地不能安住，则该处即应视作冬眠亭集之所在。
Santharitvāti tathārūpe ṭhāne attano vā parassa vā atthāya santharitvā. Aññassatthāya santhatampi hi yāva so tattha na nisīdati, ‘gaccha tva’nti vā na bhaṇati, tāva santhārakasseva bhāro. Santharāpetvāti anupasampannena santharāpetvā. Etadeva hi tassa palibodho hoti, upasampannena santhataṃ santhārakasseva bhāro, tañca kho yāva āṇāpako tattha na nisīdati, ‘gaccha tva’nti vā na bhaṇati. Yasmiñhi attanā santharāpite vā pakatisanthate vā upasampanno nisīdati, sabbaṃ taṃ nisinnasseva bhāro, tasmā santharāpitantveva saṅkhaṃ gacchati. Taṃ pakkamanto neva uddhareyya, na uddharāpeyyāti attanā vā uddharitvā patirūpe ṭhāne na ṭhapeyya, parena vā tathā na kārāpeyya. Anāpucchaṃ vā gaccheyyāti yo bhikkhu vā sāmaṇero vā ārāmiko vā lajjī hoti, attano palibodhaṃ viya maññati, tathārūpaṃ anāpucchitvā taṃ senāsanaṃ tassa aniyyātetvā nirapekkho gacchati, thāmamajjhimassa purisassa leḍḍupātaṃ atikkameyya, tassa ekena pādena leḍḍupātātikkame dukkaṭaṃ, dutiyapādātikkame pācittiyaṃ. Bhojanasālāya ṭhito pana ‘‘asukasmiṃ nāma divāvihāraṭṭhāne paññapetvā gacchāhī’’ti pesetvā tato nikkhamitvā aññattha gacchanto pāduddhārena kāretabbo.
所谓安置，就是在适当的位置上，为自己或他人的利益而加以安置。若为他人利益而安置，因对方尚未就坐或未发出“请坐”等言语，则安置者负有相当的负担。所谓安置，是指在未到达者未前来的情况下，先行安置。这正是安置者的体认，有来者已到时，这负担就不复存在，因为来者尚未就坐也未发言。若其本人已被安置或得确认而入座，整个那座位即成为他的负担，因此在安置时，须要将众人召集。起身时既不可提起，也不可以手从旁搬移，更不可命他人如此行。若有比库、沙玛内拉或居士，为害羞而不问方便自己离开，犹如自悟，未问即离开，此为任意而不顾，若越过禅坐中间的柱子，那人以一脚跨越此柱属过失，若是第二脚跨过则触戒。若在饭厅中，婉言称“不宜于这种休息处逗留，应当离开”，然后离开去别处行走，则当用足底离地而行。
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha santhataṃ anuddharitvā anāpucchaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, puggalike tikadukkaṭaṃ, cimilikaṃ vā uttarattharaṇaṃ vā bhūmattharaṇaṃ vā taṭṭikaṃ vā cammakkhaṇḍaṃ vā pādapuñchanaṃ vā phalakapīṭhaṃ vā yaṃ vā panaññaṃ kañci dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ antamaso pattādhārakampi vuttalakkhaṇe ajjhokāse ṭhapetvā gacchantassa dukkaṭameva. Āraññakena pana asati anovassake sabbaṃ rukkhe laggetvāpi yathā vā upacikāhi na khajjati, evaṃ katvāpi gantuṃ vaṭṭati. Abbhokāsikena pana cīvarakuṭikaṃ katvāpi rakkhitabbaṃ. Attano santake, vissāsikapuggalike, uddharaṇādīni katvā gamane, otāpentassa, ‘‘āgantvā uddharissāmī’’ti gacchato, vuḍḍhatarā uṭṭhāpenti, amanusso tattha nisīdati, koci issaro gaṇhāti, sīhādayo taṃ ṭhānaṃ āgantvā tiṭṭhanti, evaṃ senāsanaṃ palibuddhaṃ hoti, tathā palibuddhe vā senāsane, jīvitabrahmacariyantarāyakarāsu āpadāsu vā gacchantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Mañcādīnaṃ saṅghikatā, vuttalakkhaṇe dese santharaṇaṃ vā santharāpanaṃ vā, apalibuddhatā, āpadāya abhāvo, nirapekkhatā, leḍḍupātātikkamoti imānettha cha aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在舍卫城，许多比库开始在共住之处，将床铺安置整齐，未提起离开即离去，这是日常公认、无争议、微小巴吉帝亚的过失，也属个人犯三恶之一，床铺磨损或刮坏、匠修时搅扰床席这些均是过失。在林中，若少雨季节，虽然树上有茧或寄生虫等亦不轻易掘除。但在露天时，若搭建衣钵盖屋则应加以维护。对自己熟悉、信任的人，搬运床铺时，若离开时说“等来了我帮你提起”，长者便起身，若无人，则坐下；若有人占位，狮子般的德者会守护该处。这样未意识安置床铺的人，在遭遇祸难或疯狂时期，行进中则无过失。由这些情境可见，床铺等共住用具的安置，是公认的、不知者不可犯，避免祸害，也不干扰他人离去和入住的七个方面。这些依初巴吉帝亚律仪而成，也属于仪规行动。
Paṭhamasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一卧坐具学处释终。
5. Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā5. 第二卧坐具学处注释
Pañcame vihāreti gabbhe vā aññatarasmiṃ vā sabbaparicchanne vuttasenāsane. Seyyanti seyyā nāma bhisī cimilikā uttarattharaṇaṃ bhūmattharaṇaṃ taṭṭikā cammakkhaṇḍo nisīdanaṃ paccattharaṇaṃ tiṇasanthāro paṇṇasanthāroti vuttaṃ. Tattha cimilikā nāma parikammakatāya bhūmiyā vaṇṇānurakkhaṇatthaṃ katā. Uttarattharaṇaṃ nāma mañcapīṭhādīnaṃ upari attharitabbayuttakaṃ paccattharaṇaṃ. Bhūmattharaṇaṃ nāma cimilikāya sati tassā upari, asati suddhabhūmiyaṃ attharitabbā kaṭasārakādi vikati. Taṭṭikā nāma tālapaṇṇādīhi katataṭṭikā. Cammakkhaṇḍo nāma yaṃkiñci cammaṃ, sīhacammādīnañhi pariharaṇeyeva parikkhepo, senāsanaparibhoge pana akappiyacammaṃ nāma natthi. Paccattharaṇaṃ nāma pāvāro kojavoti ettakameva, sesaṃ pākaṭameva. Iti imāsu dasasu seyyāsu ekampi seyyaṃ attano vassaggena gahetvā vuttalakkhaṇe vihāre santharitvā vā santharāpetvā vā yo bhikkhu disaṃgamiko yathā ṭhapitaṃ upacikāhi na khajjati, tathā ṭhapanavasena neva uddhareyya, na uddharāpeyya, purimasikkhāpade vuttanayena anāpucchaṃ vā gaccheyya, tassa parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ atikkamantassa paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyaṃ. Yattha pana upacikāsaṅkā natthi, tato anāpucchāpi gantuṃ vaṭṭati, āpucchanaṃ pana vattaṃ.
第五，居住于室内或孕妇房或某处，有完整之床铺等共住处。这些床铺分为床身、床脚、靠背、床挡、皮革块以及后支架或草垫、叶垫称为床垫。据说搽床是为了保护床身颜色和保护地面。靠背指床或床背上的附加部分，若无则用纯净布料遮盖可遮盖地坪。床挡为用棕榈叶等所制挡板。皮革块是指可以移开并供床铺使用的皮革物，称为床铺配件。后支架为床后之部件，类似柱子或架子。以上十种床铺，一旦使用，应按规定安置，避免损伤。若搬移时不能确定物件是否固定，或不确定床垫是否已清洁，则即使未移起，也应视为无过失。若确实无担忧则未问而离去亦无妨，但询问则应执行。
Sāvatthiyaṃ sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha saṅghike vihāre seyyaṃ santharitvā anuddharitvā anāpucchā pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, puggalike tikadukkaṭaṃ, vuttalakkhaṇassa pana vihārassa upacāre bahi āsanne upaṭṭhānasālāya vā aparicchannamaṇḍape vā paricchanne vāpi bahūnaṃ sannipātabhūte rukkhamūle vā santharitvā vā santharāpetvā vā, mañcapīṭhañca vihāre vā vuttappakāre vihārūpacāre vā santharitvā vā santharāpetvā vā uddharaṇādīni akatvā gacchantassa dukkaṭameva. Attano santake, vissāsikapuggalike, uddharaṇādīni katvā, purimanayeneva palibuddhaṃ chaḍḍetvā gamane, yo ca ‘‘ajjeva āgantvā paṭijaggissāmī’’ti evaṃ sāpekkho nadipāraṃ vā gāmantaraṃ vā gantvā yatthassa gamanacittaṃ uppannaṃ, tattheva ṭhito kañci pesetvā vā āpucchati, nadipūrarājacorādīsu vā kenaci palibuddho na sakkoti paccāgantuṃ, tassa ca, āpadāsu ca, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttalakkhaṇaseyyā , tassā saṅghikatā, vuttalakkhaṇe vihāre santharaṇaṃ vā santharāpanaṃ vā, apalibuddhatā, āpadāya abhāvo, anapekkhassa disāpakkamanaṃ , upacārasīmātikkamoti imānettha satta aṅgāni. Samuṭṭhānādīni anantarasikkhāpade vuttanayānevāti.
舍卫城七处共住之地，诸比库开始将共住床铺安置并整齐，不起身，即未问便离开场所。这些床铺为常用、无争议之物，微小巴吉帝亚之过失，属个人三恶之一。根据规规定，共住床铺、护法处所或带顶装饰的避雨亭、树根处等皆可安置或整理。床铺、床脚和共住用具等任何未搬起而行者，均属过失。对自己熟悉、信任者，搬运床铺等时，离开时说“明日来帮你拿”，便下行。途中若遇友人问路或指示河流村落等，若对方不识路不愿回去，且于渡河或桥梁诸处遇险、疯癫等，此类情况不构成过失。符合规定床铺的安置，具公认、无争议、无损害等七个标准。这些情形皆依初巴吉帝亚律实施。
Dutiyasenāsanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二卧坐具学处注释已毕。
6. Anupakhajjasikkhāpadavaṇṇanā6. 侵夺学处注释
Chaṭṭhe jānanti ‘‘anuṭṭhāpanīyo aya’’nti jānanto, tenevassa padabhājane ‘‘vuḍḍho’ti jānāti, ‘gilāno’ti jānāti, ‘saṅghena dinno’ti jānātī’’ti (pāci. 121) vuttaṃ. Vuḍḍho hi attano vuḍḍhatāya anuṭṭhāpanīyo, gilāno gilānatāya, saṅgho pana bhaṇḍāgārikassa vā dhammakathikavinayadharagaṇavācakācariyānaṃ vā bahūpakārataṃ guṇavisiṭṭhatañca sallakkhetvā dhuvavāsatthāya vihāraṃ sallakkhetvā sammannitvā deti, tasmā yassa saṅghena dinno, sopi anuṭṭhāpanīyo. Pubbupagatanti pubbaṃ upagataṃ. Anupakhajjāti mañcapīṭhānaṃ vā tassa vā bhikkhuno pavisantassa vā nikkhamantassa vā upacāraṃ anupavisitvā. Tattha mañcapīṭhānaṃ tāva mahallake vihāre samantā diyaḍḍho hattho upacāro, khuddake yato pahoti, tato diyaḍḍho hattho , tassa pana pavisantassa pādadhovanapāsāṇato yāva mañcapīṭhaṃ, nikkhamantassa mañcapīṭhato yāva passāvaṭṭhānaṃ, tāva upacāro. Seyyaṃ kappeyyāti tassa sambādhaṃ kattukāmatāya tasmiṃ upacāre dasasu seyyāsu ekampi santharantassa vā santharāpentassa vā dukkaṭaṃ, tattha nisīdantassa vā nipajjantassa vā pācittiyaṃ, dvepi karontassa dve pācittiyāni, punappunaṃ karontassa payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
第六，认知到“不可挪动者”，意味着应知其状态为“老旧”、“有病”或“为僧团或寺院资产捐赠”的床具。老旧者因陈旧而不能挪动，有病者因破损而不能动，寺院所赠者因属寺院共有而不该自行移动。所谓“过去配备”，指以往所配备的床铺。所谓“未移开”，是指床铺未被搬动，或比库坐入或起坐时未离开，其照顾方式包括供水以润足底、铺床与收拾床铺等。虽使床休息，但要留意动作是不是损伤，若擅自挪动，则属过失。床铺若为常设，有十种床铺之一，且安置整齐，则整理者属过失，坐者或卧者属雅罪，两个行为者应各受两次过失，频繁行为要进行适当计算过失。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha anupakhajja seyyakappanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, puggalike tikadukkaṭaṃ, vuttūpacārato vā bahi, upaṭṭhānasālādike vā, vihārassa upacāre vā, santharaṇasantharāpanesupi nisajjasayanesupi dukkaṭameva. Attano vā, vissāsikassa vā santake pana vihāre santharantassa, yo ca gilāno vā sītuṇhapīḷito vā pavisati, tassa ca, āpadāsu ca, ummattakādīnañca anāpatti. Saṅghikavihāratā, anuṭṭhāpanīyabhāvajānanaṃ, sambādhetukāmatā, upacāre nisīdanaṃ vā nipajjanaṃ vāti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāneva, idaṃ pana dukkhavedanamevāti.
舍卫城六处，诸比库开始未移开床铺而就坐，且未起身即离去，这属常用、无争议、微小巴吉帝亚过失，个人三恶之列，属不良之感受。在自己座位、信任之人处安置床铺时，若是病弱或感寒者进入，且遇险、疯癫等情形，则无过失。因识别寺院床铺安置之规律、愈安置愈清净之意而进行安置、坐卧，是涉及四方面：床铺、入座、起坐和离开。依初巴吉帝亚律，犯此则属第一级巴拉基咖戒律过失。
Anupakhajjasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 侵夺学处注释已毕。
7. Nikkaḍḍhanasikkhāpadavaṇṇanā7. 拖出学处注释
Sattame kupitoti kuddho. Anattamanoti atuṭṭhacitto. Nikkaḍḍheyya vā nikkaḍḍhāpeyya vā pācittiyanti ettha ye anekabhūmakā pāsādā, anekakoṭṭhakāni vā catussālāni, tādisesu senāsanesu gahetvā antarā aṭṭhapetvā ekeneva payogena atikkāmentassa ekaṃ pācittiyaṃ, ṭhapetvā ṭhapetvā nānāpayogehi atikkāmentassa dvāragaṇanāya pācittiyāni, hatthena anāmasitvā ‘nikkhamā’ti vatvā vācāya nikkaḍḍhantassāpi eseva nayo. Nikkaḍḍhāpentassa pana ‘nikkaḍḍhā’ti āṇattamatte dukkaṭaṃ, sakiṃ āṇatte pana tasmiṃ bahukepi dvāre nikkhamante itarassa ekameva pācittiyaṃ. Sace pana ‘‘ettakāni dvārāni nikkaḍḍhāhī’’ti vā, ‘‘yāva mahādvāraṃ, tāva nikkaḍḍhāhī’’ti vā evaṃ niyametvā āṇatto hoti, dvāragaṇanāya pācittiyāni.
「心中有怒」谓之「愤怒」；「心不安」谓之「不悦」。巴吉帝亚戒中有条文规定，涉及住于多层平台、多房楼阁的寺院，在这些类似军营式房舍中，若有一人经由同一通道越界出入，则构成一条巴吉帝亚戒。若屡次越界，在多通道出入时，均属巴吉帝亚戒。越界者以手指明并言“我出去了”，口头称“出去了”，言语中也表达越界意志。若说“这里是出入口”或“至此为大门故为出入口”等，按此规定视为越界行为。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha bhikkhuṃ saṅghikā vihārā nikkaḍḍhanavatthusmiṃ · 在沙瓦提，因六群比库而起，关于从僧团住处拖出比库之事
Paññattaṃ , sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, puggalike tikadukkaṭaṃ, tassa parikkhāranikkaḍḍhane, upaṭṭhānasālādikā vihārūpacārā tassa vā tassa parikkhārassa vā nikkaḍḍhane, anupasampannassa pana anupasampannaparikkhārassa vā vihārā vā vihārūpacārā vā nikkaḍḍhane nikkaḍḍhāpane ca dukkaṭameva. Tañca kho asambaddhesu parikkhāresu parikkhāragaṇanāya veditabbaṃ. Attano vā, vissāsikassa vā santakā vihārā nikkaḍḍhane, sakalasaṅghārāmatopi bhaṇḍanakārakassa vā tassa parikkhārassa vā nikkaḍḍhane nikkaḍḍhāpane vā, attano vasanaṭṭhānato alajjissa, ummattakassa, na sammāvattantānaṃ antevāsikasaavihārikānaṃ, tesaṃ parikkhārassa vā nikkaḍḍhane ca, sayaṃ ummattakādīnañca anāpatti. Saṅghikavihāro , upasampannassa bhaṇḍanakārakabhāvādivinimuttatā, kopena nikkaḍḍhanaṃ vā nikkaḍḍhāpanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
所谓有限者，即普通规则、暂时约定规则、三次巴吉帝亚戒，以及个人的三重过恶等。此外，涉及寺院器物的越界管理，如管事场地，以及寺院行为的越界，未经允许随意进出，都是不善法，应视为戒违。尤其在不具备责任心或非法管理寺院处所时，应以物品管理数目判断。自己或受托者所保管的各类寺院建筑物或器物的越界与出入，因自身无关，精神错乱者，内部便住者等，皆不计罪过。僧团集体生活中，因为管事者身份确立，若因愤怒而出入越界，即属巴吉帝亚戒，此包括三方面：起因缘由类似不当取物所感之苦。
Nikkaḍḍhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 逐出学处解释已结束。
8. Vehāsakuṭisikkhāpadavaṇṇanā八、空阁房学处解释
Aṭṭhame uparivehāsakuṭiyāti upari acchannatalāya dvibhūmikakuṭiyā vā tibhūmikakuṭiyā vā, padabhājane pana idha adhippetaṃ kuṭiṃ dassetuṃ ‘‘majjhimassa purisassa asīsaghaṭṭā’’ti (pāci. 131) vuttaṃ. Āhaccapādakanti aṅge vijjhitvā pavesitapādakaṃ. Abhinisīdeyyāti abhibhavitvā ajjhottharitvā nisīdeyya, bhummatthe vā etaṃ upayogavacanaṃ, mañce vā pīṭhe vā nisīdeyya vā nipajjeyya vāti attho. Abhīti idaṃ pana padasobhaṇatthe upasaggamattameva, tasmā yo bhikkhu vuttalakkhaṇāya vehāsakuṭiyā sabbantimena paricchedena yāva pamāṇamajjhimassa purisassa sabbaso heṭṭhimāhi tulāhi sīsaṃ na ghaṭṭeti, ettakaṃ uccāya tulānaṃ upari ṭhapite āhaccapādake mañce vā pīṭhe vā nisīdati vā nipajjati vā, tassa anupakhajjasikkhāpade vuttanayena payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
所谓第八项，广义为楼阁式居室，分为双层楼阁或三层楼阁。居住场所中供进食用的楼阁称为中心居士之屋，如经典所说。所谓顶盖脚手，是指入门处的台阶。所谓“安坐”，谓起身、跨越而坐下；此用法既指地面，也指床铺坐垫等。该语句为了句式美观，佛经称若比库依照此规定所述的楼阁居所，通过全部丈量，头部不会撞击到低层结构，则在上层置有顶盖脚手的床或坐垫，坐卧皆可，若违反此规定则犯一巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha uparivehāsakuṭiyā āhaccapādakaṃ mañcaṃ pīṭhaṃ sahasā abhinisīdanaabhinipajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, puggalike tikadukkaṭaṃ, attano vā, vissāsikassa vā santake vihāre, avehāsakuṭiyā, sīsaghaṭṭāya, yassa vā heṭṭhā dabbasambhārādīnaṃ nikkhittattā aparibhogaṃ hoti, uparitalaṃ vā padarasañcitaṃ sudhādiparikammakataṃ vā, tattha āhaccapādake nisīdantassa, yo ce tasmiṃ vehāsaṭṭhepi āhaccapādake ṭhito kiñci gaṇhāti vā laggati vā, yassa ca paṭāṇī dinnā hoti, pādasīsānaṃ upari āṇī pavesitā, tattha nisīdantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Saṅghiko vihāro, asīsaghaṭṭā vehāsakuṭi, heṭṭhā saparibhogaṃ , apaṭāṇidinne āhaccapādake nisīdanaṃ vā nipajjanaṃ vāti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在舍卫城有比库，以楼阁住宅顶盖为凭台，此顶盖用于临时快速坐下、睡卧等行为，属凡俗常例，非严格戒律。该比库在自身或受托舍房中，于楼阁顶盖上坐卧，仅若顶盖上有人握持物品或轻微动作，且肢体未落地面，有搭搭儿物品，仍不犯戒。僧团集体生活中，以楼阁顶盖为铺床之处，楼阁顶盖虽为暂用，且未放置物品而坐、卧，亦不犯此戒。此戒法规属四部分，起因源自不当携取毛发等物。
Vehāsakuṭisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 空阁房学处解释已结束。
9. Mahallakavihārasikkhāpadavaṇṇanā九、大房舍学处解释
Navame mahallakanti sassāmikaṃ. Vihāranti ullittāvallittaṃ. Yāva dvārakosātiettha dvārakoso nāma ukkaṭṭhaparicchedena piṭṭhasaṅghāṭassa sāmantā aḍḍhateyyahattho padeso. Aggaḷaṭṭhapanāyāti sakavāṭakassa dvārabandhassa niccalabhāvatthāya. Kavāṭañhi lahuparivattakaṃ vivaraṇakāle bhittiṃ āhanati, pidahanakāle dvārabandhaṃ. Tena āhanena bhitti kampati, tato mattikā calati, calitvā sithilā vā hoti patati vā, tenāha bhagavā ‘‘yāva dvārakosā aggaḷaṭṭhapanāyā’’ti. Tattha kiñcāpi ‘‘idaṃ nāma kattabba’’nti neva mātikāyaṃ, na padabhājane vuttaṃ, aṭṭhuppattiyaṃ pana ‘‘punappunaṃ chādāpesi, punappunaṃ lepāpesī’’ti (pāci. 134) adhikārato yāva dvārakosā aggaḷaṭṭhapanāya punappunaṃ limpitabbo vā lepāpetabbo vāti evamattho daṭṭhabbo. Ālokasandhiparikammāyātiettha ālokasandhīti vātapānakavāṭakā vuccanti. Te vivaraṇakāle vidatthimattampi atirekampi bhittippadesaṃ paharanti, upacāro panettha sabbadisāsu labbhati, tasmā sabbadisāsu kavāṭavitthārappamāṇo okāso ālokasandhiparikammatthāya limpitabbo vā lepāpetabbo vāti ayamettha adhippāyo.
所谓第九，称为大屋檐，即屋檐出檐收暗部。所谓围墙门扇，是指用木板密合覆盖的门扇，门扇前后安置木杆方便紧闭。开门时门扇为轻便旋转式，关门时则为固定门槛。因门扇敲击使墙体震动，泥土松动甚至坠落。故世尊说“至于门槛为止”，意即有关门扇所在之墙壁不能以任何方式损毁。该处未明确或经进食时不适用，保洁清理时应多次涂抹门槛，以维护其坚固。所谓光明接合处，是指门扇与门框之间的空隙，门扇开闭时伴随风入，因此周围各处均有空隙，以保证通风，门扇尺寸据此而定，需定期涂抹保养。
Evaṃ lepakamme yaṃ kattabbaṃ, taṃ dassetvā idāni chadane kattabbaṃ dassetuṃ dvatticchadanassātiādimāha. Tattha dvatticchadanassa pariyāyanti chadanassa dvattipariyāyaṃ, pariyāyaṃ vuccati parikkhepo, parikkhepadvayaṃ vā parikkhepattayaṃ vā adhiṭṭhātabbanti attho. Appaharite ṭhitenāti aharite ṭhitena. Haritanti cettha sattadhaññādibhedaṃ pubbaṇṇaṃ, muggamāsatilakulatthaalābukumbhaṇḍādibhedañca aparaṇṇaṃ adhippetaṃ. Yaṃ tasmiṃ khette vuttaṃ na tāva sampajjati, vasse pana patite sampajjissati, tampi haritasaṅkhameva gacchati. Tasmā tasmiṃ ṭhatvā adhiṭṭhahanto dukkaṭaṃ āpajjati. Appaharite ṭhatvā adhiṭṭhahantassāpi ayaṃ paricchedo, piṭṭhivaṃsassa vā kūṭāgārathūpikāya vā passe nisinno puriso chadanamukhavaṭṭiantena olokento yasmiṃ bhūmibhāge ṭhitaṃ bhikkhuṃ passati, yasmiñca ṭhito taṃ upari nisinnakaṃ tatheva ullokento passati, tasmiṃ ṭhātabbaṃ, tassa anto aharitepi ṭhātuṃ na labhati. Tato ce uttarīti maggena chādiyamāne tiṇṇaṃ maggānaṃ, pariyāyena chādiyamāne tiṇṇaṃ pariyāyānaṃ upari iṭṭhakasilāsudhāhi chādiyamāne iṭṭhakasilāsudhāpiṇḍagaṇanāya, tiṇapaṇṇehi chādiyamāne paṇṇagaṇanāya ceva tiṇamuṭṭhigaṇanāya ca pācittiyaṃ.
如此维护门扇之法，意在说明门窗的覆盖维护，称作双层覆盖等。这里的「覆」意指轮流使用的两层覆盖物。所谓拿取存在，指的是依赖季节与时令，于农作物田间轮作采收。未收割时不会有损害，一旦收割则有被采收之风险。因此在收割时若停留该地，易招致不善果报。所谓停留，指未搬离仍停在原地。停留者即招致不善果报。若有人从山路往上穿过，俯视谷底，而在谷底有人从上方俯视，则该处应禁止停留。若沿道路行进时，三条路相互包围，轮流沿边覆盖蜡质臭铅矿石粪土等，也犯巴吉帝亚戒。
Kosambiyaṃ channattheraṃ ārabbha punappunaṃ chādāpanalepāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ūnadvattipariyāye atirekasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ. Setavaṇṇādikaraṇe, dvattipariyāye vā ūnakadvattipariyāye vā, leṇaguhātiṇakuṭikādīsu, aññassatthāya, attano dhanena kārentassa, vāsāgāraṃ ṭhapetvā sesāni adhiṭṭhahantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Mahallakavihāratā, attano vāsāgāratā, uttari adhiṭṭhānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcaritte vuttanayānevāti.
关于国桑比长老住宿处的规定，反复提及涂敷遮盖物品的限度，属普通规定，不涉私有，属于三件巴吉帝亚戒之一，是减损衣物的附属品，除了三折衣外，不得增减附着于衣上的东西。关于色彩标识、双层覆衣或者少于双层覆衣之类，在岩洞、山穴、竹屋等处，为了其他用途，用自身财物建造住所，安置剩余东西，以及对疯癫者等无过失。小僧院居所、个人住所、上方所住，这三者即为此处所说的三种住所。此文所说的起因等皆为行为所由言。
Mahallakavihārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 大房舍学处解释已结束。
10. Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā十、含生物水学处解释
Dasame jānaṃ sappāṇakanti ‘‘sappāṇakaṃ eta’’nti disvā vā sutvā vā yena kenaci ākārena jānanto. Siñceyya vā siñcāpeyya vāti tena udakena sayaṃ vā siñceyya, aññaṃ vā āṇāpetvā siñcāpeyya. Tattha dhāraṃ avicchinditvā siñcantassa ekasmiṃ ghaṭe ekāva āpatti, vicchindantassa payogagaṇanāya āpattiyo. Mātikaṃ pamukhaṃ karoti, divasampi sandatu, ekāva āpatti. Tattha tattha bandhitvā aññato nentassa payogagaṇanāya āpattiyo. Bahukampi tiṇapaṇṇasākhādiṃ ekappayogena udake pakkhipantassa ekāva āpatti, ekekaṃ pakkhipantassa payogagaṇanāya āpattiyo. Idañca yaṃ evaṃ pakkhipiyamāne pariyādānaṃ gacchati, āvilaṃ vā hoti, yathā pāṇakā maranti, tādisaṃ sandhāya vuttaṃ, na mahāudakaṃ. Siñcāpane āṇattiyā dukkaṭaṃ, ekāṇattiyā bahukampi siñcatu, āṇāpakassa ekameva pācittiyaṃ.
关于第十品『水器』中所谓『水器』，为某种容器的通称，能盛水之具。关于用水浇洒之行为，可自行浇洒，或借用他人水器浇洒。容器承水不断裂者，一器只犯一过；破裂者则以破裂数量计犯过。亦将罚单列成表，日计一次犯戒。不同器皿间相互继连，以区分不同使用计数。若同一器具反复使用造成污秽危害，如有人因使用而丧命，即为严重过失，并非单纯大量用水。浇洒之不当为过失，多器具使用者亦应视为单一器具浇洒犯一巴吉帝亚戒。
Āḷaviyaṃ āḷavake bhikkhū ārabbha siñcanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ , appāṇake sappāṇakasaññino, ubhosu vematikassa dukkaṭaṃ. Appāṇakasaññino, asañcicca assatiyā vā siñcantassa, ajānantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Udakassa sappāṇakatā, ‘‘siñcanena pāṇakā marissantī’’ti jānanaṃ, tañca udakaṃ tādisameva, vinā vadhakacetanāya yena kenaci karaṇīyena tiṇādīnaṃ siñcananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
关于阿拉维国僧伽，规定浇洒用品的界限，属普通规定，属通称，少于器皿为例外，二种过失皆为恶行。未达标准者，若未浇洒足够水量，或不知情者，疯癫等无过错。关于水器定义，即‘水器浇洒会致器皿毁坏’，水亦同此类，用于浇灌草木等，具四个要素。以取用行为说起，此乃犯戒之因，视为巴吉帝亚戒三种程度，痛苦不同。
Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 有生命应学法注释完毕。
Bhūtagāmavaggo dutiyo. · 生物品第二。
3. Ovādavaggo
三、规戒品
1. Ovādasikkhāpadavaṇṇanā1. 教诫应学法注释
Ovādavaggassa paṭhame asammatoti yā aṭṭhaṅgasamannāgatassa bhikkhuno bhagavatā ñatticatutthena kammena (pāci. 146) bhikkhunovādakasammuti anuññātā, tāya asammato. Ovadeyyāti bhikkhunisaṅghaṃ vā sambahulā vā ekaṃ bhikkhuniṃ vā ‘‘vassasatūpasampannāya bhikkhuniyā tadahupasampannassa bhikkhuno abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kātabba’’nti ādike (cūḷava. 403) aṭṭha garudhamme ovādavasena osārento ovadeyya. Pācittiyanti ovādapariyosāne pācittiyaṃ.
规戒品首论，所谓不受戒者，指具足八法的比库，世尊以四种业(巴吉帝亚，详见巴吉义146)不准新人比库授戒，此谓不服戒者。规戒品意指比库僧团及其众多成员，或单一比库应于雨季百日获戒之时，执行适当的敬礼、问候及合宜礼仪等，如小版律藏403节，违犯八大戒而以规戒品形式训诫。规戒品结束即犯戒义。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, aññena vā dhammena bhikkhunīsu upasampannamattaṃ vā ovadato dukkaṭaṃ. Sammatassāpi tañce sammutikammaṃ adhammakammaṃ hoti, tasmiṃ adhammakamme adhammakammasaññino vagge bhikkhunisaṅghe ovadato tikapācittiyaṃ, tathā vematikassa dhammakammasaññino cāti nava pācittiyāni, samaggepi bhikkhunisaṅghena vāti adhammakammavasena aṭṭhārasa. Sace pana taṃ dhammakammaṃ hoti, ‘‘dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunisaṅghaṃ samaggasaññī ovadatī’’ti (pāci. 151) idaṃ avasānapadaṃ ṭhapetvā teneva nayena sattarasa dukkaṭāni, ‘‘samaggamhāyyā’’ti ca vutte aññaṃ dhammaṃ, ‘‘vaggamhāyyā’’ti ca vutte aṭṭha garudhamme bhaṇantassa, ovādañca aniyyātetvā aññaṃ dhammaṃ bhaṇantassa dukkaṭameva. Yo pana dhammakamme dhammakammasaññī samaggaṃ bhikkhunisaṅghaṃ samaggasaññī ovadati, garudhammapāḷiṃ uddesaṃ deti, paripucchaṃ deti, ‘‘osārehi ayyā’’ti vuccamāno osāreti, pañhaṃ puṭṭho katheti, bhikkhunīnaṃ suṇamānānaṃ aññassatthāya bhaṇati, sikkhamānāya vā sāmaṇeriyā vā bhaṇati, tassa, ummattakādīnañca anāpatti. Asammatatā, bhikkhuniyā paripuṇṇūpasampannatā, ovādavasena aṭṭhagarudhammabhaṇananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisānevāti.
关于沙瓦提城六百比库审戒品規戒，不属特别规定，非私有，或以他法训诫比库刚报道受戒而犯戒。虽属一般承认事项，实则属不当行为。此中不当行为之戒理，强群体训诫中列为三巴吉帝亚戒。此外，若为恶行之戒者，含九轻微巴吉帝亚戒，与比库僧团合作受戒罪犯十八条不当行为。若该行为为善行者，称作善行善行者，在僧团中被视为团体正行者，担当训诫时相应减少七条恶行。「团体内合一」称，另有八大重罪违犯，禁止违背规戒训诫言说他法。唯有教导纯正善行者，阐明八重大罪经文，正问正答并称之为教戒训诫。对听闻的大众说以他义，为教少年比库或沙玛内拉，无过失乃疯癫等。不同意者、比库完全受戒者，以八大重罪为训诫品，共分三部分。以上皆出自语意纯正书写。
Ovādasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 教诫应学法注释完毕。
2. Atthaṅgatasikkhāpadavaṇṇanā2. 日没应学法注释
Dutiye ovadeyyāti aṭṭhagarudhammehi vā aññena vā dhammena ovadantassa sammatassāpi pācittiyameva.
第二项“应受劝诫”者，指根据戒律严禁事项或其他教义，对受劝诫者予以认可者，即使如此，仍须承担轻罪。
Sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ cūḷapanthakaṃ ārabbha atthaṅgate sūriye ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, sūriye atthaṅgate atthaṅgatasaññino vematikassa vā, ekatoupasampannaṃ ovadantassa ca dukkaṭaṃ. Purimasikkhāpade viya uddesādinayena anāpatti. Atthaṅgatasūriyatā, paripuṇṇūpasampannatā, ovadananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisānevāti.
在沙瓦提，关于具寿长老朱腊般踏咖，关于八重戒律者有如教戒相关劝诫事由中所规定者，称为非普通规定、无异议律，轻罪三种；对朱腊般踏咖在八重戒律中、对八重戒意识生起或非同一受具戒者劝诫为恶事。此如《初学戒经》中所言，由目的及适用而无罪。所谓八重戒律严谨、圆满受具戒、劝诫义理，即这里三方面。“集起等”者，是谓述及言辞、语义之整齐合宜。
Atthaṅgatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 日没应学法注释完毕。
3. Bhikkhunupassayasikkhāpadavaṇṇanā三、比库尼住所学处解释
Tatiye bhikkhunupassayanti bhikkhuniyā ekarattaṃ vasanaṭṭhānampi. Ovadeyyāti idha garudhammehi ovadantasseva pācittiyaṃ. Sace pana asammato hoti, dve pācittiyāni. Sace pana sūriyepi atthaṅgate ovadati, tīṇi honti. Sammatassa pana rattiṃ ovadantassapi dve eva honti. Sammatattā hi bhikkhussa garudhammovādamūlakaṃ pācittiyaṃ natthi. Gilānāti na sakkoti ovādāya vā saṃvāsāya vā gantuṃ.
第三项“比库尼监督戒”的规定，指女众为了监督戒律，夜间在居处一处眠处停留时，若犯戒律轻罪者，依严禁事项处罚。若不认可，则两次轻罪。若朱腊般踏咖受八重戒劝诫，则是三次轻罪。认可者，则夜间劝诫两次轻罪。因认可比库人之严禁戒律劝诫轻罪根本无轻罪。所谓“病弱”者，指无法前往监督戒或劝诫处者。
Sakkesu chabbaggiye bhikkhū ārabbha bhikkhunupassayaṃ upasaṅkamitvā ovadanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya upasampannasaññino vematikassa vā, ekatoupasampannaṃ yena kenaci, itaraṃ aññena dhammena ovadantassa ca dukkaṭaṃ. Samaye, anupasampannāya, purimasikkhāpade viya uddesādinayena ca anāpatti. Upassayūpagamanaṃ, paripuṇṇūpasampannatā, samayābhāvo, garudhammehi ovadananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyaṃ hotīti.
在沙瓦提六十二比库群中，起始实施比库监督戒，围绕劝诫事由规定，有一特殊例外，为非普通规定、无异议律，轻罪三种；对非圆满受具戒、或受具戒意识之生起者，劝诫为恶事。称名“无圆满受具戒者”，并举其他教义对劝诫者恶事。对时间、非圆满受具戒、如《初学戒经》中目的等无罪出现。监督戒之上门、圆满监督戒、时间缺失及严禁戒律劝诫者，称这里四方面。所谓“集起等者”为初次语义上之难点。此为法务应行之事。
Bhikkhunupassayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 比库尼住所学处解释完毕。
4. Āmisasikkhāpadavaṇṇanā四、资具学处解释
Catutthe āmisahetūti cīvarādīnaṃ aññatarahetu. Bhikkhūti sammatā bhikkhū idhādhippetā. Pācittiyanti evarūpe bhikkhū avaṇṇakāmatāya evaṃ bhaṇantassa pācittiyaṃ.
第四项“因缘戒”，指袈裟等某一因缘。相关比库，谓依本律认可的比库。所谓轻罪者，是指对于存在此类愿望——不愿自愿受戒等而言，处罚之轻罪。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ‘‘āmisahetu ovadantī’’ti bhaṇanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ, asammataṃ upasampannañca, anupasampannañca sammataṃ vā asammataṃ vā evaṃ bhaṇantassa dukkaṭameva. Tattha yo bhikkhu kāle sammutiṃ labhitvā sāmaṇerabhūmiyaṃ saṇṭhito, ayaṃ sammato nāma anupasampanno. Pakatiyā cīvarādihetu ovadantaṃ pana evaṃ bhaṇantassa , ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, dhammena laddhasammutitā, anāmisantaratā, avaṇṇakāmatāya evaṃ bhaṇananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedanamevāti.
在沙瓦提六十二比库群，关于“因缘戒劝告”的相关事由中，规定为非普通规定、无异议律，善业轻罪三种，恶业轻罪三种，受具戒不认可以及非受具戒认可或不认可，均视为恶罪。若某比库时获认可，停留于沙门童子境界，则此认可为“受具戒但未圆满”，因缺失部分如袈裟因缘的违法劝诫，则属于不良之因缘。圆满受具戒，具备戒律认可，未非袈裟事由、有此愿望者，谓此四方面。所谓“集起等”为不盗取语义相关难题，是谓痛苦感受。
Āmisasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 资具学处解释完毕。
5. Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā五、衣施学处解释
Pañcame sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha cīvaradānavatthusmiṃ paññattaṃ, sesakathāmaggo panettha cīvarappaṭiggahaṇasikkhāpade vuttanayeneva veditabbo. Tatra hi bhikkhu paṭiggāhako, idha bhikkhunī, ayaṃ viseso, sesaṃ tādisamevāti.
第五节关于沙瓦提城某比库开始施舍衣物的事例有所规定，此处应当根据衣物接受戒法的经文断章加以理解。因这里提及的衣物接受者为比库，此处妇比库尼有所区别，谓其为特殊现象，与其他相同。
Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 衣施学处解释完毕。
6. Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā六、衣缝学处解释
Chaṭṭhe cīvaranti nivāsanapārupanupagaṃ. Sibbeyya vā sibbāpeyyā vāti ettha sayaṃ sibbantassa sūciṃ pavesetvā pavesetvā nīharaṇe pācittiyaṃ, satakkhattumpi vijjhitvā sakiṃ nīharantassa ekameva pācittiyaṃ. ‘Sibbā’ti vutto pana sacepi sabbaṃ sūcikammaṃ niṭṭhāpeti, āṇāpakassa ekameva pācittiyaṃ. Atha ‘‘yaṃ ettha cīvare kattabbaṃ, sabbaṃ taṃ tava bhāro’’ti vutto niṭṭhāpeti, tassa ārāpathe ārāpathe pācittiyaṃ. Āṇāpakassa ekavācāya sambahulānipi, punappunaṃ āṇattiyaṃ pana vattabbameva natthi.
第六节中“衣物”指的是衣服及住所等各类财物。若因衣物的治理或管理而遗失，则须承受罚戒。即便是保管者只犯一次，该罚戒也是一样。此处的“治理”指的是彻底完成所有管理的行为。对此，没有多言，即便只言一语，也不构成重复违规。
Sāvatthiyaṃ udāyittheraṃ ārabbha cīvarasibbanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ñātikāya aññātikasaññino vā vematikassa vā, ekatoupasampannāya sibbantassa ca dukkaṭaṃ. Aññaṃ thavikādiparikkhāraṃ sibbantassa, ñātikāya, sikkhamānasāmaṇerīnañca cīvarampi sibbantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Aññātikāya bhikkhuniyā santakatā , nivāsanapārupanupagatā, vuttalakkhaṇaṃ sibbanaṃ vā sibbāpanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānevāti.
沙瓦提城中以老比库乌戴为例，规定对衣物保管的特别罕见用语，即有三千罚戒。对于与亲属、非亲属、异议者一起生活的管理者，且衣物被损坏则有恶行之责。对其他住宿等环境管理者、亲属、在学习之比库尼与疯癫之类者的衣物则无妨。被亲戚的比库尼接待、进入住所及住处时，有关口头规范为损坏或持有衣物等方面为三项组成。聚集等情况类似流动性质。
Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 衣缝学处解释已毕。
7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā七、约定学处解释
Sattame saṃvidhāyāti saṃvidahitvā, gamanakāle saṅketaṃ katvāti attho. Ekaddhānamagganti ekaṃ addhānasaṅkhātaṃ maggaṃ, ekato vā addhānamaggaṃ. Satthagamanīyoti satthena saddhiṃ gantabbo, sesaṃ uttānapadatthameva. Ayaṃ panettha vinicchayo – akappiyabhūmiyaṃ saṃvidahantassa saṃvidahanapaccayā tāva dukkaṭaṃ. Tattha ṭhapetvā bhikkhunupassayaṃ antarārāmaṃ āsanasālaṃ titthiyaseyyañca sesā akappiyabhūmi, tattha ṭhatvā saṃvidahantassāti attho. Saṃvidahitvā pana ‘‘ajja vā sve vā’’ti niyamitaṃ kālaṃ visaṅketaṃ akatvā, dvāravisaṅketaṃ pana maggavisaṅketaṃ vā katvāpi bhikkhuniyā saddhiṃ gacchantassa yāva āsannassāpi aññassa gāmassa ‘‘ayaṃ imassa upacāro’’ti manussehi ṭhapitaṃ upacāraṃ na okkamati, tāva anāpatti. Taṃ okkamantassa pana paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyaṃ, iti gāmūpacārokkamanagaṇanāya pācittiyāni. Addhayojanātikkame pana gāme asati addhayojanagaṇanāya pācittiyaṃ.
第七节中“制定”含义为制订条令、途中有所标示。一次途中即称单一路径，单向通连。所谓“随师同行”，指同一方向行进，直至终点。这里说明的是：制定不当之地，当受处罚。比如安置比库尼寄宿处、寺庙、坐具及客舍等地为不当之地，此谓制定。若制定时无明确时间限制，无出入标示，仅设门禁或道路标示，且与比库尼同行至近邻村庄时，没有被视作此人供养而容纳，仍无过错。若违反此令，初犯为恶行，二犯罚戒。乡村供养违反处罚亦有计数。距离超过两耶旬的村庄则为罚戒。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ekaddhānamaggappaṭipajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, asaṃvidahite saṃvidahitasaññino vematikassa vā, yo ca bhikkhuniyā asaṃvidahantiyā kevalaṃ attanāva saṃvidahati, tassa dukkaṭaṃ. Samaye saṃvidahitvāpi gacchantassa, attanā asaṃvidahantassa, visaṅketena vā, āpadāsu gacchantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Dvinnampi saṃvidahitvā maggappaṭipatti, avisaṅketatā, samayābhāvo, anāpadā, gāmantarokkamanaṃ vā addhayojanātikkamo vāti imānettha pañca aṅgāni. Ekatoupasampannādīhi pana saddhiṃ mātugāmasikkhāpadena āpatti, addhānasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
沙瓦提城中六部众比库开始遵从单一路径通行规定，此处特指非特定期间的非普通用语，三罚戒。对于不同意制定规定者或比库尼，若其仅单独实行规定，则须受恶行处罚。虽已制定规定而行者，如有疏忽或遗漏、遇险、不稳及外出搬迁超越两耶旬，也包括此五项。只有在与其他被接纳者同往母村时，因其不驻停、无照顾、不安坐、不知名放逸、无定心、无三念、三种感受等行为而受影响。
Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 约定学处解释已毕。
8. Nāvābhiruhanasikkhāpadavaṇṇanā八、登船学处解释
Aṭṭhame saṃvidhāyāti kīḷāpurekkhāro saṃvidahitvā, abhiruhanakāle saṅketaṃ katvāti attho. Uddhaṃgāmininti kīḷāvasena uddhaṃ nadiyā paṭisotaṃ gacchantiṃ. Adhogāmininti tatheva adho anusotaṃ gacchantiṃ. Yaṃ pana titthappaṭipādanatthaṃ uddhaṃ vā adho vā haranti, ettha anāpatti. Aññatra tiriyaṃ taraṇāyāti upayogatthe nissakkavacanaṃ, yā tiriyaṃ taraṇā, taṃ ṭhapetvāti attho. Pācittiyanti sagāmakatīrapassena gamanakāle gāmantaragaṇanāya, agāmakatīrapassena vā yojanavitthatāya nadiyā majjhena vā gamanakāle addhayojanagaṇanāya pācittiyaṃ, samudde pana yathāsukhaṃ gantuṃ vaṭṭati.
第八节中“制定”指滑行固定，登山时亦有标示。所谓“上行”，是指沿河而上而行，所谓“下行”，指顺流而下。如出于朝圣目的上下滑行，则无过。对于必须渡过横向河流的，需设置渡口。所谓罚戒，是指从村庄间计算行程长度，若超越两耶旬即罚戒。顺河而行可随意，但必须遵守路程规定。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha nāvābhiruhanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra tiriyaṃ taraṇāyā’’ti ayamettha anupaññatti, sesaṃ anantarasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
沙瓦提城的六众比库开始登船乘船时，规定了“不可转向船艏之外”的条款，此处为无明条款，其他部分应依此前所述求学清净戒律而知悉。
Nāvābhiruhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 登船学处解释已毕。
9. Paripācitasikkhāpadavaṇṇanā九、熟识学处释
Navame bhikkhuniparipācitanti bhikkhuniyā paripācitaṃ, neva tassa nāttano ñātakappavāritānaṃ gihīnaṃ santike bhikkhussa guṇaṃ pakāsetvā ‘‘detha ayyassa, karotha ayyassā’’ti evaṃ nipphāditaṃ laddhabbaṃ katanti attho. Pubbe gihisamārambhāti ettha samārambhoti samāraddhaṃ, paṭiyāditassetaṃ nāmaṃ. Gihīnaṃ samārambho gihisamārambho, bhikkhuniyā paripācanato pubbe paṭhamataraṃyeva yaṃ bhikkhūnaṃ atthāya gihīnaṃ paṭiyāditabhattaṃ, ñātakappavāritānaṃ vā santakaṃ, taṃ ṭhapetvā aññaṃ jānaṃ bhuñjantassa pācittiyanti attho. Tañca kho ajjhoharaṇagaṇanāya, paṭiggahaṇe panassa dukkaṭaṃ.
所谓比库尼界戒中的“已圆满者”，是指比库尼已达到圆满状态，既未在有亲属关系的在家人面前显示比库尼的优德，用以请示“请给阿阇黎，请为阿阇黎作”之类，亦非贪图所得，这就是其义。起初因在家人的开始而名之为“开始”，在家人的开始即开始；比库尼的圆满，则是之前为比库尼利益而设与亲属关系者的戒律，但对其他外人食用他物则为悔戒条。此条为现今数数时，接受时之不善。
Rājagahe devadattaṃ ārabbha bhikkhuniparipācitapiṇḍapātabhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra pubbe gihisamārambhā’’ti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, ekatoupasampannāya paripācitaṃ bhuñjantassa , aparipācite paripācitasaññino, ubhayattha vematikassa ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha aparipācitasaññino, gihisamārambhe, sikkhamānasāmaṇerādīhi paripācite, pañca bhojanāni ṭhapetvā avasese, ummattakādīnañca anāpatti. Bhikkhuniyā paripācitatā, paripācitabhāvajānanaṃ, gihisamārambhābhāvo, odanādīnaṃ aññataratā, tassa ajjhoharaṇanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasaasāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在王舍城由迦毗罗卫比库尼发起的请食用饭的行为中，规定“除之前家人开始之外”，此处为无明条款，非常规条款，依据一方已受戒而圆满食用，另一方未圆满而尚存圆满意识，于双方皆存违犯之不善。若双方皆存未圆满意识，乃比库尼家人开始、沙玛内拉等已圆满者，将五食设立，其余如饮酒等则无失。比库尼的圆满、圆满意识、家人开始的有无、某些食物不同，这五部分即为此处内容。重出第一巴拉基戒之犯罪，此即罚戒，不得轻忽。
Paripācitasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 熟识学处释已毕。
10. Rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā十、屏处坐卧学处释
Dasame sabbopi kathāmaggo dutiyaaniyate vuttanayeneva veditabbo. Idañhi sikkhāpadaṃ dutiyaaniyatena ca upari upanandassa catutthasikkhāpadena ca ekaparicchedaṃ, aṭṭhuppattivasena pana visuṃ paññattanti.
第十条所有类别之戒，依第二不定条款应如前所述知悉。此戒乃第二不定条款之上，承载伍波难德第四戒，合为一品，因传授而定，详述清楚。
Rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 屏处坐卧学处释已毕。
Ovādavaggo tatiyo. · 教诫品第三。
4. Bhojanavaggo
第四章 食戒品。
1. Āvasathasikkhāpadavaṇṇanā一、住处学处释
Bhojanavaggassa paṭhame agilānenāti addhayojanampi gantuṃ samatthena. Ekoti ekadivasiko. Āvasathapiṇḍoti ‘‘imesaṃ vā ettakānaṃ vā’’ti ekaṃ pāsaṇḍaṃ vā, ‘‘ettakamevā’’ti evaṃ bhattaṃ vā anodissa sālādīsu yattha katthaci puññakāmehi paññattaṃ bhojanaṃ. Bhuñjitabboti ekakulena vā nānākulehi vā ekato hutvā ekasmiṃ vā ṭhāne, nānāṭhānesu vā ‘‘ajja ekasmiṃ, sve ekasmi’’nti evaṃ aniyataṭṭhāne vā paññatto ekasmiṃ ṭhāne ekadivasameva bhuñjitabbo. Tato ce uttarīti dutiyadivasato paṭṭhāya tasmiṃ vā ṭhāne aññasmiṃ vā ṭhāne tesaṃ santakassa paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
本品第一为未病者戒，亦足以往返远处。每日一食即是一食。食宿供养，谓为这些人或许多之人，像味油盐等，在适当的时地，按功德愿求，所供养之食。应由一人，或多人组队，在一个地方，若有多个地方，规定“不定地点”，今日一地，自己一地，依此不可违例。若第二天再食于此地或他地，为了保护之故为不善，重犯者犯悔戒。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuvasitvā āvasathapiṇḍabhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilānenā’’ti ayamettha anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, gilānassa agilānasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ. Gilānassa gilānasaññino, yo ca sakiṃ bhuñjati, gacchanto vā antarāmagge ekadivasaṃ , gataṭṭhāne ekadivasaṃ, paccāgantopi antarāmagge ekadivasaṃ, āgataṭṭhāne ekadivasaṃ, gamissāmī’ti ca bhuñjitvā nikkhanto kenaci upaddavena nivattitvā khemabhāvaṃ ñatvā gacchanto puna ekadivasaṃ bhuñjati, yassa vā sāmikā nimantetvā denti, yo vā bhikkhūnaṃyeva uddissa paññattaṃ, na yāvadatthaṃ paññattaṃ, ṭhapetvā vā pañca bhojanāni aññaṃ bhuñjati, tassa ca, ummattakādīnañca anāpatti. Āvasathapiṇḍatā, agilānatā, anuvasitvā paribhojananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasikkhāpadasadisānīti.
沙瓦提城六部众比库们开始依止住宿和乞食已具备条件时，于乞食物品上特别规定了所谓的“生病比库用”等无特别差别的普通规定。这是三种过失之一，称为三级巴吉帝亚过失，因病比库以患病之身食用他人食物为恶。患病者与患病者彼此认识，或同食者，所食之地往返一天及晚上均休止乞食，知悉安全后再行乞食。如同仆主相邀赐食，比库们之间认定了该规定后，不相符合规定而将五种正餐付托他人而食用，则算其犯疯狂等过失。这里“住宿乞食”、“患病”和“依止”三者为此规定的三个方面。所谓“住宿”即睡处，“乞食”即食处，及“依止”即依处三项合成。
Āvasathasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 住处学处释义已毕。
2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā二、众食学处释义
Dutiye gaṇabhojaneti gaṇassa bhojane. Idha ca gaṇoti cattāro vā tatuttari vā bhikkhū , tesaṃ nimantanato vā viññattito vā laddhe odanādīnaṃ pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarabhojaneti attho. Tatthāyaṃ vinicchayo – sace hi koci cattāro bhikkhū upasaṅkamitvā yena kenaci vevacanena vā bhāsantarena vā pañcannaṃ bhojanānaṃ nāmaṃ gahetvā ‘‘odanena nimantemi, odanaṃ me gaṇhathā’’tiādinā nayena nimanteti, te ce evaṃ ekato vā nānāto vā nimantitā ekato vā nānāto vā gantvā ekato gaṇhanti, pacchā ekato vā nānāto vā bhuñjanti, gaṇabhojanaṃ hoti. Paṭiggahaṇameva hettha pamāṇaṃ. Sace odanādīnaṃ nāmaṃ gahetvā ekato vā nānāto vā viññāpetvā ca gantvā ca ekato gaṇhanti, evampi gaṇabhojanameva. Tassa duvidhassāpi evaṃ paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ. Gilānasamayādīsu yadā pādānampi phalitattā na sakkā piṇḍāya carituṃ, ayaṃ gilānasamayo. Atthatakathinānaṃ pañca māsā, itaresaṃ kattikamāsoti ayaṃ cīvaradānasamayo. Yadā yo cīvare kariyamāne kiñcideva cīvare kattabbaṃ kammaṃ karoti, ayaṃ cīvarakārasamayo. Yadā addhayojanampi gantukāmo vā hoti gacchati vā gato vā, ayaṃ addhānagamanasamayo. Nāvābhiruhanasamayepi eseva nayo. Yadā gocaragāme cattāro bhikkhū piṇḍāya caritvā na yāpenti, ayaṃ mahāsamayo. Yadā yokoci pabbajito bhattena nimanteti, ayaṃ samaṇabhattasamayo, etesu samayesu bhuñjituṃ vaṭṭati.
第二条群体共食，指群体之食。此处“群体”指四人或四人以上比库，同意邀请或接受邀请共食五种正餐中之一者即称“共食”。其详解为：若四人比库集聚，某人用口头言语或书面文字告知其它三人将以某食如米汤为食邀请之，若彼四人从同一或不同地点前往而合食，则此共食成立。接收邀请即是领取，到达共食之处并一同进食即共食成立。此处以接收邀请为界定标准。若取某食并告知共同前往并共进食，同样属于共食。此共食有两种领取方式，均属过失，事发时须犯巴吉帝亚。患病比库不能双足着地乞食称患病时。五个月内不换浴衣称浴衣赠与期间。浴衣尚有待择择工作，即浴衣制作期间。欲往同伴可去不可去称同行期间。乘船期间同样类比此处分。四人到牧场乞食不分别，称大时间。比库请托他人理饭称乞食请托期间。以上期间内共食可行。
Rājagahe devadattaṃ ārabbha viññāpetvā bhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha sattavidhā anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, nagaṇabhojane gaṇabhojanasaññissa vematikassa vā dukkaṭaṃ. Nagaṇabhojanasaññissa pana, ye ca dve tayo ekato gaṇhanti, bahūnaṃ piṇḍāya caritvā ekato bhuñjantānaṃ, niccabhattikādīsu, pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha, ummattakādīnañca anāpatti. Gaṇabhojanatā, samayābhāvo, ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
在王舍城，迭瓦达德被派遣通报因“非专一时间共食”这个七类无特别差别的普通规定下又犯了三级巴吉帝亚过失。所谓“非专一时间共食”是指区别“群体共食”只有三方面：共食、不同时期及不同时刻组成。多人数者，虽在同处乞食，但同时不进食，或于五种正餐处放置饭食，未犯规。所谓共食、有时间限制之缺失及现场取食，是此规定的三个方面。由此得知，此处是对“聚集共食”的继述。
Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 众食学处释义已毕。
3. Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā三、辗转食学处释义
Tatiye paramparabhojaneti gaṇabhojane vuttanayeneva pañcahi bhojanehi nimantitassa yena yena paṭhamaṃ nimantito, tassa tassa bhojanato uppaṭipāṭiyā vā avikappetvā vā parassa parassa bhojane. Tasmā yo bhikkhu pañcasu sahadhammikesu aññatarassa ‘‘mayhaṃ bhattapaccāsaṃ tuyhaṃ dammī’’ti vā ‘‘vikappemī’’ti vā evaṃ sammukhā vā ‘‘itthannāmassa dammī’’ti (pāci. 226) vā ‘‘vikappemī’’ti vā evaṃ parammukhāvā paṭhamanimantanaṃ avikappetvā pacchā nimantitakule laddhabhikkhato ekasitthampi ajjhoharati, pācittiyaṃ. Samayā vuttanayā eva.
第三条连续共食，即群体共食。此条规定，若依共食之约，先邀请者邀请者各于正餐间不变心而取食他人食物。故此，如某比库于五位相同修行者中，明言“我将为你煮饭”或“我会煮饭”之言，直面告知或背后暗示均属。若在初次邀请后，后来之被邀请者齐同食用所熬饭食，即构成连续共食，违者犯巴吉帝亚。该规定专为此时连续共食而设。
Vesāliyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha aññatra nimantitabhojanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha tividhā anupaññatti, parivāre pana vikappanampi gahetvā ‘‘catasso anupaññattiyo’’ti (pari. 86) vuttaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, naparamparabhojane paramparabhojanasaññino vematikassa vā dukkaṭaṃ. Naparamparabhojanasaññissa pana, yo ca samaye vā vikappetvā vā ekasaṃsaṭṭhāni vā dve tīṇi nimantanāni ekato vā katvā bhuñjati, nimantanappaṭipāṭiyā bhuñjati, sakalena gāmena vā pūgena vā nimantito tesu yatthakatthaci bhuñjati, nimantiyamāno vā ‘‘bhikkhaṃ gahessāmī’’ti vadati, tassa, niccabhattikādīsu, pañca bhojanāni ṭhapetvā sabbattha, ummattakādīnañca anāpatti. Paramparabhojanatā, samayābhāvo, ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在维萨离，有众多比库之间开始施行“非专一邀请共食”的规定，此地关联三种无特别差别的普通规定。其中“非连续共食”指不按先后顺序而食连结的共食，为非连续共食类。若比库依次或非依次在不同时间及处所邀食，则视作共食。受邀聚食者施以回应并取食，视为成立。常设五种正餐各处放置，且无疯狂等过失者，不犯巴吉帝亚。此规定包含共食、时间欠缺及取食现场三方面。由此可见，此为共食规定其中一条，情形较复杂。
Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 辗转食学处释义已毕。
4. Kāṇamātāsikkhāpadavaṇṇanā四、迦纳母学处释义
Catutthe pūvehīti paheṇakatthāya paṭiyattehi atirasakamodakasakkhalikādīhi yehi kehici khajjakehi. Manthehīti pātheyyatthāya paṭiyattehi yehi kehici sattutilataṇḍulādīhi. Dvattipattapūrāti mukhavaṭṭiyā heṭṭhimalekhaṃ anatikkantā dve vā tayo vā pattapūrā. Tato ce uttarīti sacepi tatiyaṃ pattaṃ thūpīkataṃ gaṇhāti, mukhavaṭṭiyā heṭṭhimalekhato upariṭṭhitapūvagaṇanāya pācittiyaṃ. Dvattipattapūre paṭiggahetvāti ettha yena dve gahitā honti, tena bahi bhikkhuṃ disvā ‘‘ettha mayā dve pattapūrā gahitā, tvaṃ ekaṃ gaṇheyyāsī’’ti vattabbaṃ, tenāpi aññaṃ passitvā ‘‘paṭhamaṃ āgatena dve pattapūrā gahitā, mayā eko gahito, tvaṃ mā gaṇhī’’ti vattabbaṃ. Yena paṭhamaṃ eko gahito , tassāpi paramparārocane eseva nayo. Yena pana sayameva tayo gahitā, tena aññaṃ disvā ‘‘mā kho tvaṃ ettha paṭiggaṇhīti vattabbaṃ, avadantassa dukkaṭaṃ, taṃ sutvā gaṇhantassāpi dukkaṭameva. Tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabbanti laddhaṭṭhānato sabbāsannaṃ āsanasālaṃ vā vihāraṃ vā yattha vā pana nibaddhaṃ paṭikkamati, tattha gantvā ekaṃ pattapūraṃ attano ṭhapetvā sesaṃ bhikkhusaṅghassa dātabbaṃ. Yathāmittaṃ pana dātuṃ na labbhati. Yena eko gahito, na tena kiñci akāmā dātabbaṃ, yathāruci kātabbaṃ.
第四条规定涉及原始共同服饰的分配，指分法由多种布帛织物、柔软细布、破片布等物料所组成。所谓“manthehi”指绑扎用细布条，“dvattipattapu”指两层布巾。若三幅布条均为覆布遮盖，且其装饰线未超过布巾底部，则合格。若其中底部布巾有装饰线之上，则为犯巴吉帝亚。关于双层布巾接受问题：若两人共授布巾，其中之一对他人说“我已收到两层布巾，你应接收一层”，此为应行之事。若一人未接收，则应告知他人“首个前来者已有两层布巾，你勿接收”，此亦应行之事。若第三人同时接收三层布巾，则第二人应告诫“勿接收”，否则同犯巴吉帝亚。随后要将布巾均分比库们，并会集已得之处全体分赐给比库团。将布放置于毗邻座具、座堂或住处，以便分发。若无合适对象，则给予所能给予者。已接收者无需给与无求者，可随意而为。
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha na mattaṃ jānitvā paṭiggahaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ūnakadvattipattapūre atirekasaññissa vematikassa vā dukkaṭaṃ. Ūnakasaññissa pana, na paheṇakatthāya na pātheyyatthāya vā paṭiyattaṃ, tadatthāya paṭiyattasesakaṃ vā, gamane vā paṭippassaddhe, ñātakappavāritānaṃ vā dentānaṃ, attano dhanena gaṇhantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttalakkhaṇapūvamanthatā, asesakatā, appaṭippassaddhagamanatā, anaññātakāditā, atirekappaṭiggahaṇanti imānettha pañca aṅgāni, samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānevāti.
在沙瓦提众多比库中，开始修行时并不知晓节制取法的详细内容，这节制被称为一般性的约束，没有债务，属于三犯轻罪之中未满额之类，对于超过一定限度而存有差别见解者则属不善。未满犯者，既非为剃除所用，亦非为禁食而拣选，亦不为除去他人财物而取，亦不因安静而持，亦不侵犯亲属禁止令者，也不以自有财物持取或以精神异常者，无过失。佛教经文中将五种要素称为起源，这五种由生成等所引发，如同蔓延般流行。
Kāṇamātāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 咖那母学处注释完毕。
5. Paṭhamapavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā五、第一受请满足学处注释
Pañcame bhuttāvīti bhuttavā, yena pañcannaṃ bhojanānaṃ sāsapamattampi ajjhoharitaṃ, so evaṃ vuccati. Pavāritoti ‘‘asanaṃ paññāyati, bhojanaṃ paññāyati, hatthapāse ṭhito abhiharati, paṭikkhepo paññāyatī’’ti (pāci. 239) evaṃ pāḷiyaṃ vuttapañcaṅgavasena katappavāraṇo, katappaṭikkhepoti attho. Tattha yasmā ‘‘asanaṃ paññāyatī’’ti iminā vippakatabhojano ‘pavārito’ti vutto. Yo ca vippakatabhojano, tena kiñci bhuttaṃ, kiñci abhuttaṃ, yañca bhuttaṃ, taṃ sandhāya ‘bhuttāvī’tipi saṅkhaṃ gacchati. Tasmā ‘bhuttāvī’tivacanena visuṃ kiñci atthasiddhiṃ na passāma, ‘‘dirattatiratta’’ntiādīsu (pāci. 52) pana dirattādivacanaṃ viya pavāritapadassa parivārabhāvena byañjanasiliṭṭhatāya cetaṃ vuttanti veditabbaṃ.
第五种称为已食者，即已经进食过五种食物中的少许可量者，如此称谓。禁戒所言“被认为座位，食物，手边站立而持，抛弃”等语，是经典中“五支禁戒”之意，意在说食物供养者当守应戒、及其放弃措辞。所谓“被视为座位”，乃区分食物经过变质与否，称为禁戒。所谓已食者，即对于所食与未食、已食食物的区分，是依据此而有名称。因此，“已食”一词并不包涵其他意涵。经文中亦如“时常频繁”等词汇，应理解为对禁戒范围的限制性说明。
Pavāraṇaṅgesu pana asanaṃ paññāyatīti vippakatabhojanaṃ dissati, taṃ bhuñjamāno cesa puggalo hotīti attho. Bhojanaṃ paññāyatīti pavāraṇappahonakaṃ bhojanaṃ dissati, odanādīnaṃ ce aññataraṃ paṭikkhipitabbaṃ bhojanaṃ hotīti attho. Hatthapāse ṭhitoti pavāraṇappahonakaṃ ce bhojanaṃ gaṇhitvā dāyako aḍḍhateyyahatthappamāṇe okāse ṭhito hotīti attho . Abhiharatīti so ce dāyako tassa taṃ bhojanaṃ kāyena abhisaṃharatīti attho. Paṭikkhepo paññāyatīti paṭikkhepo dissati, taṃ ce abhihaṭaṃ so bhikkhu kāyena vā vācāya vā paṭikkhipatīti attho. Evaṃ pañcannaṃ aṅgānaṃ vasena pavārito hoti.
在禁戒五支中所示“被视为座位”，是指变质之食物；“被视为食物”，是指因禁戒而不应食用的食物，如粥、汤等经过其他处理而应弃之食物；“手边站立”，指持有供养食物者，其位于拿取范围内的距离；“已拿”，意即供养者以身持取该食物；“抛弃”，显现为推弃之动作，若此供养者以身或语进行抛弃行为。如此说明五支因素都包含在被视为禁戒的范围之内。
Tatrāyaṃ vinicchayo – ‘asana’ntiādīsu tāva yañca asnāti, yañca bhojanaṃ hatthapāse ṭhitena abhihaṭaṃ paṭikkhipati, taṃ odano kummāso sattu maccho maṃsanti imesaṃ aññatarameva veditabbaṃ. Tattha odano nāma sāli vīhi yavo godhumo kaṅgu varako kudrūsakoti imesaṃ sattannaṃ dhaññānaṃ taṇḍule gahetvā ‘‘bhattaṃ pacāmā’’ti vā ‘‘yāguṃ pacāmā’’ti vā yaṃkiñci sandhāya pacantu, sace uṇhaṃ vā sītalaṃ vā bhuñjantānaṃ bhojanakāle gahitagahitaṭṭhāne odhi paññāyati, odano hoti, pavāraṇaṃ janeti. Yo pana pāyāso vā ambilayāgu vā uddhanato otāritamattā abbhuṇhā sakkā hoti āvijjhitvā pivituṃ, sā yassa hatthena gahitokāsepi odhi na paññāyati, pavāraṇaṃ na janeti. Sace pana usumāya vigatāya ghanabhāvaṃ gacchati, odhiṃ dasseti, puna pavāraṇaṃ janeti, pubbe tanukabhāvo na rakkhati. Sacepi bahū paṇṇaphalakaḷīre pakkhipitvā muṭṭhimattāpi taṇḍulā pakkhittā honti, bhojanakāle ce odhi paññāyati, pavāraṇaṃ janeti. Ayāguke nimantane ‘‘yāguṃ dassāmā’’ti bhatte udakakañjikakhīrādīni ākiritvā ‘‘yāguṃ gaṇhathā’’ti denti, kiñcāpi tanukā hoti, pavāraṇaṃ janetiyeva. Sace pana pakkuthitesu udakādīsu pakkhipitvā pacitvā denti, yāgusaṅgahameva gacchati. Sace yāguyāpi sāsapamattampi macchamaṃsakkhaṇḍaṃ vā nhāru vā pakkhittaṃ hoti, pavāraṇaṃ janeti. Ṭhapetvā sānulomānaṃ vuttadhaññānaṃ taṇḍule aññehi veḷutaṇḍulādīhi vā kandamūlaphalehi vā yehi kehici katabhattaṃ pavāraṇaṃ na janeti. Kummāso nāma yavehi kato. Aññehi pana muggādīhi katakummāso pavāraṇaṃ na janeti. Sattu nāma satta dhaññāni bhajjitvā kato. Antamaso kharapākabhajjitānaṃ vīhīnaṃ taṇḍule koṭṭetvā katacuṇṇampi kuṇḍakampi sattusaṅgahameva gacchati. Samapākabhajjitānaṃ pana ātapasukkhānaṃ kuṇḍakaṃ vā, ye keci taṇḍulā vā lājā vā, lājehi katabhattasattuādīni vā na pavārenti. Macchamaṃsesu sace yāguṃ pivantassa yāgusitthamattāneva dve macchakkhaṇḍāni vā maṃsakkhaṇḍāni vā ekabhājane vā nānābhājane vā denti, tāni ce akhādanto aññaṃ pavāraṇappahonakaṃ yaṃkiñci paṭikkhipati, na pavāreti. Tato ekaṃ khāditaṃ, ekaṃ hatthe vā patte vā hoti, sace aññaṃ paṭikkhipati pavāreti. Dvepi khāditāni honti, mukhe sāsapamattampi avasiṭṭhaṃ natthi, sacepi aññaṃ paṭikkhipati, na pavāreti. Yo pana akappiyamaṃsaṃ kuladūsanavejjakammauttarimanussadhammārocanasāditarūpiyādīhi nibbattaṃ akappiyabhojanañca aññaṃ kappiyaṃ vā akappiyaṃ vā khādanto paṭikkhipati, na pavāreti.
关于禁戒五支之裁断，所谓座位等指的是食入之物，手中拿持被视为进食者，诸如饭食、谷物、豆类、麦子、胡麻、粟米、红苋菜等七种粮食，夫妻所耕七种谷物当中有明说，未熟者未被视为禁戒食物。所谓“糟糠”，指由谷物制成的附带物质，其内有其他谷物或豆根果实等混合物，无触犯禁戒之法理。熟制的谷物与米饭、豆类等属于同类煮制食物则视为禁戒。若单独出现鱼肉或肉片等，即令供养者尚无进食欲，亦非视为禁戒。若此时另加他食，则不视为禁戒。若取食者将已食置手或叶上，继而碰触他者之食物，即属犯戒。若两份已食皆存，但口中食未满限量，且触犯他人食物，即不视为犯戒。若取食者食用不正净之肉，或食物中混有邪恶之物，有不人道行为之肉，无论对供养者还是护持僧团者皆不可食，不得触犯禁戒。
Evaṃ yañca asnāti, yañca bhojanaṃ hatthapāse ṭhitena abhihaṭaṃ paṭikkhipanto pavāraṇaṃ janeti, taṃ ñatvā idāni yathā āpajjati, tassa jānanatthaṃ ayaṃ vinicchayo veditabbo – ‘‘asanaṃ bhojana’’nti ettha tāva yena ekasitthampi ajjhohaṭaṃ hoti, so sace pattamukhahatthesu yatthakatthaci bhojane sati sāpekkhova aññaṃ vuttalakkhaṇaṃ bhojanaṃ paṭikkhipati, pavāreti. Sace pana nirapekkho hoti, yaṃ pattādīsu avasiṭṭhaṃ, taṃ na ca ajjhoharitukāmo, aññassa vā dātukāmo, aññatra vā gantvā bhuñjitukāmo, so paṭikkhipantopi na pavāreti. ‘‘Hatthapāse ṭhito’’ti ettha pana sace bhikkhu nisinno hoti, ānisadassa pacchimantato paṭṭhāya, sace ṭhito, paṇhīnaṃ antato paṭṭhāya, sace nipanno, yena passena nipanno, tassa pārimantato paṭṭhāya dāyakassa nisinnassa vā ṭhitassa vā nipannassa vā ṭhapetvā pasāritahatthaṃ yaṃ āsannataraṃ aṅgaṃ, tassa orimantena paricchinditvā aḍḍhateyyahattho ‘hatthapāso’ti veditabbo. Tasmiṃ ṭhatvā abhihaṭaṃ paṭikkhipantasseva pavāraṇā hoti, na tato paraṃ. ‘Abhiharatī’ti hatthapāsabbhantare ṭhito gahaṇatthaṃ upanāmeti. Sace pana anantaranisinnopi bhikkhu hatthe vā ādhārake vā ṭhitaṃ pattaṃ anabhiharitvāva ‘‘bhattaṃ gaṇhathā’’ti vadati, taṃ paṭikkhipato pavāraṇā natthi. Bhattapacchiṃ ānetvā purato bhūmiyaṃ ṭhapetvā evaṃ vuttepi eseva nayo. Īsakaṃ pana uddharitvā vā apanāmetvā vā ‘gaṇhathā’ti vutte taṃ paṭikkhipato pavāraṇā hoti. Bhattapacchiṃ gahetvā parivisantassa añño ‘‘ahaṃ dhāressāmī’’ti gahitamattameva karoti, parivesakoyeva pana taṃ dhāreti, tasmā sā abhihaṭāva hoti, tato dātukāmatāya gaṇhantaṃ paṭikkhipantassa pavāraṇā hoti. Sace pana parivesakena phuṭṭhamattāva hoti, itarova naṃ dhāreti, tato dātukāmatāya gaṇhantaṃ paṭikkhipantassa pavāraṇā na hoti. Kaṭacchunā uddhaṭe pana hoti, dvinnaṃ samabhārepi paṭikkhipanto pavāretiyeva. Anantarassa diyyamāne itaro pattaṃ pidahati, aññassa abhihaṭaṃ nāma paṭikkhittaṃ hoti, tasmā pavāraṇā natthi. ‘Paṭikkhepo’ti ettha vācāya abhihaṭe paṭikkhepo na ruhati, kāyena abhihaṭaṃ pana aṅgulicalanādinā kāyavikārena vā ‘‘alaṃ, mā dehī’’tiādinā vacīvikārena vā paṭikkhipato pavāraṇā hoti.
由此可知，若进食所取行为被视为进食且手持食物时触犯禁戒者，即应了知，应以此法断定。所谓座位和食物，即指有限度内能够食用之具体范围。若食者心无所动，不乐意食用或非愿意供养他人，则即使有触犯行为亦不认定为犯戒。所谓手边站立，即指比库坐下时从侧面靠近，站立分别自他处，面呈俯身、侧身、低头之状，视之即是“手边站立”，若以此身形触犯禁戒，则生禁戒。触碰意指以手掌包托，非用手挥拿或远离。若比库坐着未接触食物，仅劝人收取，则无犯戒。食物后端放地，人以手举取并称“我来持此”，则取食视为已犯戒。若仅触及食物，或他人触摸，视作供养，则无犯戒。若分食时有人同时伸手强夺他人食物，则犯戒不成立。言语抨击不当，不动手触碰则不犯戒。这就是判断规则。
Eko samaṃsakaṃ rasaṃ abhiharati, ‘‘rasaṃ paṭiggaṇhathā’’ti vadati, taṃ sutvā paṭikkhipato pavāraṇā natthi. ‘Maṃsarasa’nti vutte pana paṭikkhipato pavāraṇā hoti. ‘‘Imaṃ gaṇhathā’’ti vuttepi hotiyeva. Maṃsaṃ visuṃ katvā ‘maṃsarasa’nti vuttepi sace sāsapamattampi khaṇḍaṃ atthi, paṭikkhipato pavāraṇā hoti. Sace natthi, vaṭṭati. Kaḷīrapanasādīhi missetvā macchamaṃsaṃ pacanti, taṃ gahetvā ‘‘kaḷīrasūpaṃ gaṇhatha, panasabyañjanaṃ gaṇhathā’’ti vadati, evampi na pavāreti. Kasmā? Apavāraṇārahassa nāmena vuttattā. ‘‘Macchamaṃsaṃ byañjana’’nti vā ‘‘imaṃ gaṇhathā’’ti vā vutte pana pavāreti, ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ vutto. Gamanādīsu pana yasmiṃ iriyāpathe pavāreti, taṃ avikopenteneva bhuñjitabbaṃ.
仅用舌头舔食食物，称“已受味”，非视为触犯禁戒。若言“肉汁”时即犯戒，称“取此物”时亦属犯戒。若先切解肉块，再言“肉汁”，即使量少亦犯戒。若没有肉汁，砍碎鱼肉，加汤调味时，言“加鱼汤，多香料”则不触犯戒律，因这属于混合调味。行径之差别，可称为不破戒。行进中食用者，应不生嗔恨、愤怒而进食，名之为合法。
Anatirittanti na atirittaṃ, na adhikanti attho. Taṃ pana kappiyakatādīhi sattahi vinayakammākārehi akataṃ vā gilānassa anadhikaṃ vā hoti. Tasmā padabhājane (pāci. 239) ‘akappiyakata’ntiādi vuttaṃ, tattha yaṃ phalaṃ vā kandamūlādi vā pañcahi samaṇakappiyehi kappiyaṃ akataṃ, yañca akappiyamaṃsaṃ vā akappiyabhojanaṃ vā, etaṃ akappiyaṃ nāma, taṃ akappiyaṃ ‘‘alametaṃ sabba’’nti evaṃ atirittaṃ kataṃ akappiyakatanti veditabbaṃ. Appaṭiggahitakatanti bhikkhunā appaṭiggahitaṃyeva purimanayena atirittaṃ kataṃ. Anuccāritakatanti kappiyaṃ kāretuṃ āgatena bhikkhunā īsakampi anukkhittaṃ vā anapanāmitaṃ vā kataṃ. Ahatthapāse katanti kappiyaṃ kāretuṃ āgatassa hatthapāsato bahi ṭhitena kataṃ. Abhuttāvinā katanti yo atirittaṃ karoti, tena pavāraṇappahonakaṃ bhojanaṃ abhuttena kataṃ. Bhuttāvinā pavāritena āsanā vuṭṭhitena katanti idaṃ uttānameva. ‘‘Alametaṃ sabba’’nti avuttanti vacībhedaṃ katvā evaṃ avuttaṃ hoti. Iti imehi sattahi vinayakammākārehi yaṃ atirittaṃ kappiyaṃ akataṃ, yañca pana na gilānātirittaṃ, tadubhayampi anatirittaṃ. Atirittaṃ pana tasseva paṭipakkhanayena veditabbaṃ.
不违反中道者非违过，非超越也。但因七种律仪作风所生，有为或无为地未作于非违过者而为过者。故于律部注（第239页）以「非合规」等言宣说。彼所称之果实或块根等，依五种合法比库之准则合规或不合规；不合规之肉食或不合规之食物，此谓之非合规。此非合规乃一切不可取者，实为过失，谓之非合规。当于比库之自受未违法规者，谓无过失。若出于求合法事由，比库来处随手所置，未取名号之时，亦属非违过。手铐之际，于比库到场，由外立着，称为手铐起意。若以无过过失而作，则为吃过，故系出于食不净。食用之后立起，谓为违戒食。称之「一切不可取」者曰不称，而为不称也。以上七种律仪作风，所成之非违过及过失，前者属非违过，因非食戒过失；后者则应视其反背之过失为过失。
Apicettha bhuttāvinā kataṃ hotīti (pāci. 239) antamaso anantaranisinnassa pattato ekampi sitthaṃ vā maṃsahīraṃ vā khāditvā katampi bhuttāvinā kataṃ hoti, yo pātova evaṃ bhuttāvī pavārito nisīdatiyeva, so upakaṭṭhepi kāle abhihaṭaṃ piṇḍaṃ bhikkhunā upanītaṃ kappiyaṃ kātuṃ labhati. Sace pana tasmiṃ kappiye kate bhuñjantassa aññaṃ āmisaṃ ākiranti, taṃ so puna kātuṃ na labhati. Yañhi akataṃ, taṃ kātabbaṃ. Yena ca akataṃ, tena ca kātabbanti (pāci. aṭṭha. 238-9) vuttaṃ, tasmā tasmiṃ bhājane kariyamāne paṭhamakatena saddhiṃ kataṃ hotīti taṃ kātuṃ na vaṭṭati. Aññasmiṃ pana bhājane tena vā aññena vā kātuṃ vaṭṭati. Evaṃ kataṃ paṭhamakatena missetvāpi bhuñjituṃ vaṭṭati, na kevalañca tassa yena pana kataṃ, taṃ ṭhapetvā aññesaṃ pavāritānampi bhuñjituṃ vaṭṭati. Yathā pana akatena missaṃ na hoti, evaṃ mukhañca hatthañca suddhaṃ katvā bhuñjitabbaṃ. Gilānātirittaṃ pana na kevalaṃ gilānassa bhuttāvasesameva, atha kho yaṃkiñci gilānaṃ uddissa ‘‘ajja vā sve vā yadā vā icchati, tadā khādissatī’’ti āhaṭaṃ, taṃ sabbaṃ ‘gilānātiritta’nti veditabbaṃ. Khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vāti yaṃkiñci yāvakālikaṃ. Khādeyya vā bhuñjeyya vā pācittiyanti ettha vuttanayena pavāritassa anatirittaṃ yaṃkiñci āmisaṃ ajjhoharaṇatthāya paṭiggaṇhato gahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
又言若由食过所致（律部239页）如坐中期，稍饮一盏酒或食肉汤，若有人因食过，于食过处合法位置坐，则彼亦得比库所供予之食，可合法作食。若彼于已经作合法之食，另添其他生食者，则不复得作。未作者，应当作之。既作未作，应各作之（律解238-239页）故此于食中具于首席共食者不应作，亦不应为之。使得作之者间亦可共食。如此虽以初作之食沾污可食，犹不得仅以其所作为据，应置之，且可共食他合法食。如若无肉非肉，应尽净其颜手同食。若因患病之故不纯者，亦非唯患人专食。若为患病所朱，当以肉食为之时与愿随时，可食，此谓患病非违过。所食食物，即为可食之食物。可食或可受戒食，此处以违戒者为例，谓供受者为不善，供者为不善，戒罚相应。
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha aññatra bhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘anatiritta’’nti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, yāmakālikādīni āhāratthāya gaṇhato, nirāmisāni ajjhoharato ca dukkaṭaṃ, tathā atiritte anatirittasaññino ceva vematikassa ca. Atirittasaññino pana, ‘‘atirittaṃ kārāpetvā bhuñjissāmī’’ti gaṇhantassa, aññassatthāya gaṇhantassa, yāmakālikādīni tesaṃ anuññātaparibhogavasena nirāmisāni paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Pavāritabhāvo, āmisassa anatirittatā, kālena ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
舍卫城众比库开始时，除了食物事例之外，称「非违过」，为无特别规定、非常规戒律、三种罪品、时节处所等因缘所为之食罪，若非时机进食而受不善染污，或若犯非违过罪者及患病者之食，亦为过失。所谓非违过者谓，因过失食而为食者。为他人之食，因时节不具缘故受他用，食用此类时无不善。被禁止之状况、食物合法性、时节三者合为一体。因起缘故，如同「净律」等，谓此为功过。
Paṭhamapavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一受请满足学处注释完毕。
6. Dutiyapavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā六、第二受请满足学处注释
Chaṭṭhe abhihaṭṭhuṃ pavāreyyāti abhiharitvā ‘‘handa, bhikkhu khāda vā bhuñja vā’’ti evaṃ pavāreyya. Jānanti sutvā vā disvā vā tassa pavāritabhāvaṃ jānanto. Āsādanāpekkhoti āsādanaṃ codanaṃ maṅkukaraṇabhāvaṃ apekkhamāno. Bhuttasmiṃ pācittiyanti ettha abhihāre tāva dukkaṭaṃ, sace so taṃ gaṇhāti, puna abhihārakassa dukkaṭaṃ, tasmiṃ pana bhuñjante abhihārakassa tassa ajjhohāre ajjhohāre dukkaṭaṃ, bhojanapariyosāne pācittiyaṃ.
第六指示可食时，允许食用之言由用命宣示。懂者闻者知其禁食状。期待食事乃指导、提示、促成状。食用即为过失，若执受之亦为过失，食者违法食之过失，一次次之食用亦是过失，食终则犯罪。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anatirittena bhojanena abhihaṭṭhuṃ pavāraṇāvatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, pavārite pavāritasaññino pācittiyaṃ. Vematikassa, yāmakālikādīni āhāratthāya abhiharantassa, tesañca paṭiggahaṇaajjhohāresu, appavārite ca pavāritasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Appavāritasaññissa pana, yo ca atirittaṃ kārāpetvā deti, ‘‘kārāpetvā vā bhuñjāhī’’ti deti, yo vā ‘‘aññassatthāya haranto gacchāhī’’ti deti, yo ca yāmakālikādīni ‘‘sati paccaye paribhuñjāhī’’ti deti, tassa, ummattakādīnañca anāpatti. Pavāritatā, pavāritasaññitā, āsādanāpekkhatā, anatirittena abhihaṭṭhuṃ pavāraṇatā, bhojanapariyosānanti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
舍卫城某比库，由非违过食物违反禁令，于授戒场处被断罪，属非常规戒律之罪。若非违过者，及因时节之因饮食者，于授戒受戒场处，为其食者之过失。未被允许持有者食，有过失；若自己做非违过食，亦须依戒律而行或由他人为己所行。此亦适于任意者及迷乱者不能检点。禁断、禁断状、期待食事、非违过食用、禁令之终止等五大因素合一道。因起缘故，如反得罪戒品等，此为诸苦。
Dutiyapavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二受请满足学处注释完毕。
7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā七、非时食学处注释
Sattame vikāleti vigate kāle, majjhanhikātikkamanato yāva aruṇuggamanāti adhippāyo. Tasmā yo bhikkhu etasmiṃ antare yaṃkiñci vanamūlaphalaṃ upādāya āmaṃ vā pakkaṃ vā āmisasaṅkhepagataṃ khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā ajjhoharaṇatthāya paṭiggaṇhāti, tassa paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
第七指示于基本止息时，有关于中间行止至黎明之管理者。故当比库若在此期间，取用村野果实、未熟或熟果、肉类等合于准则食物，现收纳用于食用，是持有之过失；若持有，则每次食用皆为过失，食终即犯过失。
Rājagahe sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha vikāle bhojanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, yāmakālikādīni āhāratthāya paṭiggahaṇaajjhohāresu, kāle vikālasaññissa, vematikassa ca dukkaṭaṃ, kāle kālasaññissa yāmakālikādīni sati paccaye paribhuñjantassa ummattakādīnañca anāpatti. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, romaṭṭhakassa romaṭṭhaṃ, na ca bhikkhave bahimukhadvārā nīharitvā ajjhoharitabba’’nti (cūḷava. 273) anuññātanayena romaṭṭhakassāpi anāpatti. Vikālatā, yāvakālikatā, ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
于王舍城的七十三位比库中，开始时在吃饭所中，依准则受持普通准则、非产生争执的三重巴吉帝亚戒。于傍晚时分等，采食时段开始时，及傍晚时段等的在接受食物后归还食物的行为，因时间错乱与过早把握为错事，于失败者乃至于表现狂躁者等，不生过失。经中云：“我许可，比库们，毛发即毛发，不得由外口取出或抛弃。”依此许诺，且毛发者亦无过失。此处三处为：迟时、当时以及抛弃。毛发生起等现象即为身体毛毛根部的情况。
Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 非时食学处注释结束。
8. Sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā八、蓄藏食物学处注释
Aṭṭhame sannidhikārakanti kāro karaṇaṃ kiriyāti atthato ekaṃ, sannidhi kāro assāti sannidhikāraṃ , sannidhikārameva sannidhikārakaṃ, paṭiggahetvā ekarattiṃ vītināmitassetaṃ nāmaṃ. Tasmā evaṃ sannidhikataṃ yaṃkiñci yāvakālikaṃ vā yāmakālikaṃ vā ‘ajjhoharissāmī’ti gaṇhantassa paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ. Sacepi patto duddhoto hoti, yaṃ aṅguliyā ghaṃsantassa lekhā paññāyati, gaṇṭhikapattassa vā gaṇṭhikantare sneho paviṭṭho hoti, yo uṇhe otāpentassa paggharati, uṇhayāguyā vā gahitāya sandissati, tādise pattepi punadivase bhuñjantassa pācittiyaṃ. Yaṃ pana bhikkhu nirapekkho sāmaṇerānaṃ pariccajitvā tehi nihitaṃ labhitvā bhuñjati, taṃ vaṭṭati . Sayaṃ paṭiggahetvā apariccattameva hi dutiyadivase kappiyabhojanaṃ bhuñjantassa pācittiyaṃ. Akappiyesu pana manussamaṃse thullaccayena saddhiṃ pācittiyaṃ, sesesu pana dukkaṭena saddhiṃ. Yāmakālikaṃ sati paccaye ajjhoharato pācittiyaṃ, āhāratthāya ajjhoharato dukkaṭena saddhiṃ. Yo pana pavārito hutvā anatirittakataṃ ajjhoharati, tassa sabbavikappesu aparampi pācittiyaṃ vaḍḍhati. Sace vikāle ajjhoharati, anatirittapaccayā sabbavikappesu anāpatti, sati paccaye vikālapaccayā yāmakālikādīsu ca anāpatti. Avasesesu vikālapaccayā pācittiyaṃ vaḍḍhatiyeva. Bhikkhussa pana sannidhi bhikkhuniyā vaṭṭati, bhikkhuniyā ca sannidhi bhikkhussa vaṭṭati, bhikkhunikkhandhake (cūḷava. 421-422) anuññātattā vaṭṭatīti.
第八戒的所在及行动说明，义即为作为所在者的创建、所作之事，因其名曰“所在建立者”，受戒即表示当夜间归隐安住该所在。故此，对被视作所在建立者且在任何时刻或时间段中持有“我要归隐”之承诺者，于接受食物时生怨、抛弃等尔时之错事，皆为巴吉帝亚戒。若取物后乳状物或是手指磨擦造成印迹，或关节间出现润滑物，或烫伤处有渗出，若此类地方第二日仍食用，亦属巴吉帝亚戒。若无视而食他于沙玛内拉所遗弃之物，反加增食戒过失。自行受戒以后，不再世俗求食，若食非允食，则为巴吉帝亚戒；否则依错事程度分别论治；有时间错乱有条件之，属巴吉帝亚戒；食受食物属错事程度之一。若打破规矩食物且非着时，即食受非依时间条件者，则在所有错事中不生过失；但食受有时间错乱时，错事则加重。比库与比库尼于所在观念相互视为不得犯戒，且依据小篇第四二一至四二二章之许可而判。
Sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ belaṭṭhasīsaṃ ārabbha sannidhikārakabhojanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ , sattāhakālika yāvajīvikānaṃ pana āhāratthāya paṭiggahaṇe ajjhohāre ca dukkaṭaṃ. Yathā cetāni āhāratthāya na kappanti, evaṃ yāvakālikādīhi saṃsaṭṭhānipi, vuttañhetaṃ ‘‘yāvakālikena, bhikkhave, yāmakālikaṃ tadahupaṭiggahitaṃ kāle kappati, vikāle na kappatī’’tiādi (mahāva. 305). Tasmā sacepi taṃ taṃ tena tena saddhiṃ saṃsaṭṭhaṃ labhati, sace asambhinnarasaṃ vā hoti sudhotaṃ vā, yathā itarena saṃsaggo na paññāyati, attano kālānurūpena paribhuñjituṃ vaṭṭati.
于舍卫城的尊者贝拉塔西萨，开始时在所在建立食物规定中，依普通准则、非产生纠纷的三重巴吉帝亚戒。七十日之食活者，为采食时接受食物及还食行为生错误行为。若心意不随食用，及时间和场所有错乱者，佛经中有言：“时间错乱时、耽搁时间者于被收食时生错，迟时不犯。”故若有所共存或不清晰情况，不能与他方相称，须按自身时间条件恰当地采食。
Sace pana sambhinnarasaṃ vā hoti duddhotaṃ vā, na vaṭṭati. Yāvakālikañhi attanā saddhiṃ sambhinnarasāni tīṇipi yāmakālikādīni attano sabhāvaṃ upaneti, yāmakālikaṃ dvepi sattāhakālikādīni attano sabhāvaṃ upaneti, sattāhakālikaṃ yāvajīvikameva attano sabhāvaṃ upaneti. Tasmā tena tadahupaṭiggahitena saddhiṃ tadahupaṭiggahitaṃ vā pure paṭiggahitaṃ vā yāvajīvikaṃ sattāhaṃ kappati, dvīhappaṭiggahitena chāhaṃ, tīhappaṭiggahitena pañcāhaṃ…pe… sattāhappaṭiggahitena tadaheva kappatīti veditabbaṃ. Tasmāyeva hi ‘‘sattāhakālikena, bhikkhave , yāvajīvikaṃ tadahupaṭiggahita’’nti avatvā ‘‘paṭiggahitaṃ sattāhaṃ kappatī’’ti vuttaṃ. Kālayāmasattāhātikkamesu cettha vikālabhojana sannidhibhesajjasikkhāpadānaṃ vasena āpattiyo veditabbā, imesu pana catūsu kālikesu yāvakālikaṃ yāmakālikanti imameva dvayaṃ antovuṭṭhañceva sannidhikārakañca, sattāhakālikaṃ yāvajīvikañca akappiyakuṭiyaṃ nikkhipitumpi vaṭṭati, sannidhimpi na janeti. Akappiyakuṭiyaṃ antovuṭṭhena pana tena saddhiṃ itaradvayaṃ tadahupaṭiggahitampi na vaṭṭati, mukhasannidhi nāma hoti, mahāpaccariyaṃ pana antovuṭṭhaṃ hotīti vuttaṃ. Tattha nāmamattameva nānākaraṇaṃ, āpatti pana dukkaṭameva. Tattha akappiyakuṭi nāma saṅghassa vā upasampannapuggalassa vā santakaṃ vasanatthāya katagehaṃ, tattha sahaseyyappahonake padese vuṭṭhaṃ yāvakālikañca yāmakālikañca saṅghikaṃ vā upasampannapuggalassa vā santakaṃ antovuṭṭhaṃ nāma hoti, tattha pakkaṃ antopakkaṃ nāma, yattha katthaci pana sayaṃ pakkaṃ sāmaṃ pakkaṃ nāma, taṃ sabbaṃ anajjhoharaṇīyaṃ. Tena tena saddhiṃ saṃsaṭṭhampi taṃgatikameva, sabbaṃ ajjhoharantassa dukkaṭaṃ. Tasmā antovuṭṭhaantopakkamocanatthaṃ bhagavatā catasso kappiyabhūmiyo (mahāva. 295) anuññātā, tāsaṃ vinicchayo samantapāsādikāyaṃ (mahāva. aṭṭha. 295) vutto. Yattha panetā na santi, tattha anupasampannassa santakaṃ katvā paribhuñjituṃ vaṭṭati. Sāmaṃ pākampi punapākaṃ vaṭṭati, asannidhikārake sannidhikārakasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Asannidhikārakasaññino, yāvakālikādīni tīṇi nidahitvā sakaṃ sakaṃ kālaṃ anatikkamitvā, yāvajīvikaṃ sadāpi sati paccaye paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Āmisaṃ, sannidhibhāvo, tassa ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
若事物共存或不清晰而错误则不当。持七十日间食者共存三重食物及两种日数行为，按自然规律保有其自身性质。准则乃由此义而生：先前所受持之七十日全天食戒一遍，二遍则六天，三遍则五天……至七遍则全天。故经中云：“七十日内持此食戒，也称为每日七十日持戒。”在时数超出七十日期中，应用迟时食为补足所在饮食修炼之戒律。列举出四种时间性质，视为食戒过失类型，并著述于大篇名为敷陈此理。若其处无司者，可归于非出家者所持戒而随其规则自行食用。不当食堂为不允许之所。非所在者食堂以外，共存或不处于两者之间则不当。所谓所在即“大安置”，在此指存在名称及其自身多种原因，错事即生于此。所在之名为僧团或出家人住所，出家人其所在出现称为“大安置”。此处所在只为名称之不同，错事实为重错。所谓所在安置，如为僧团或已受具足戒者所居之固定房舍，及同床位等称为所在，即为附设所在。房屋或床位中如有私有部份，于其中部分称为“分所”，此中分所亦不能自行弃之食用，凡此行为均属不得抛弃。依次类推，此等共存行为皆属巴吉帝亚戒错误。佛陀许可出于所在共存、分所及放弃分所之目的，依据大篇所载之四义地许可。此许可经文若无，则不得随意取食。反复食用皆于非所在食堂。若不视所在食堂为所在，从而错过时间，仍食于时间错乱条件，则不生过失。视为所在，食则犯戒。此所在、食用及抛弃指此处的三方面，即迟时、同时及抛弃。毛发生起即毛根部情况。
Sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 蓄藏食物学处注释结束。
9. Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā九、胜妙食学处注释
Navame paṇītabhojanānīti paṇītasaṃsaṭṭhāni sattadhaññanibbattāni bhojanāni. Yathā hi ājaññayutto ratho ‘ājaññaratho’ti vuccati, evamidhāpi paṇītasaṃsaṭṭhāni bhojanāni paṇītabhojanānīti. Yehi pana paṇītehi saṃsaṭṭhāni, tāni ‘paṇītabhojanānī’ti vuccanti, tesaṃ pabhedadassanatthaṃ seyyathidaṃ sappi navanītantiādimāha, tattha sappiādīni bhesajjasikkhāpade (kaṅkhā. aṭṭha. bhesajjasikkhāpadavaṇṇanā) vuttalakkhaṇeneva veditabbāni. Macchādīsu pana sabbopi ‘odako’ti (pāci. 260) vuttalakkhaṇo maccho macchoyeva. Yesaṃ pana maṃsaṃ kappati, tesaṃ maṃsañca khīradadhīni ca idhādhippetāni. Evarūpāni paṇītabhojanānīti yāni etehi sappiādīhi saṃsaṭṭhattā ‘paṇītabhojanānī’ti vuccanti, tathārūpāni paṇītabhojanāni. Agilānoti yassa tehi vināpi phāsu hoti. Attano atthāya viññāpetvāti ettha pana yo agilāno suddhāni sappiādīni bhesajjatthāya viññāpeti, so mahānāmasikkhāpadena (pāci. 303) kāretabbo, macchādīni cattāri viññāpento sūpodanaviññattiyā (pāci. 612-613) kāretabbo, sappiādīhi saṃsaṭṭhabhojanāni viññāpento iminā kāretabbo. Tatrāyaṃ vinicchayo – ‘‘sappinā bhattaṃ dehi, sappiṃ ākiritvā dehi, sappimissakaṃ katvā dehi, saha sappinā dehi, sappiñca bhattañca dehī’’ti evaṃ viññāpentassa tāva viññattiyā dukkaṭaṃ, paṭiggahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhoharaṇe ajjhoharaṇe pācittiyaṃ. ‘‘Sappibhattaṃ dehī’’ti vutte pana yasmā sālibhattaṃ viya sappibhattaṃ nāma natthi, tasmā sūpodanaviññattiyā dukkaṭameva hoti. Sace pana ‘‘sappinā bhattaṃ dehī’’ti vutte bhattaṃ datvā ‘‘sappiṃ katvā bhuñjāhī’’ti navanītakhīrādīni vā kappiyabhaṇḍaṃ vā deti ‘‘iminā sappiṃ gahetvā bhuñjāhī’’ti, yathāvatthukameva. ‘‘Gosappinā bhattaṃ dehī’’ti vutte pana gosappiṃ vā detu, tasmiṃ asati purimanayena navanītādīni vā, gāviṃyeva vā detu ‘‘ito sappinā bhuñjāhī’’ti, yathāvatthukameva. Sace pana ‘‘gosappinā dehī’’ti yācito ajikāsappiādīhi deti, visaṅketaṃ. Evañhi sati aññaṃ yācitena aññaṃ dinnaṃ nāma hoti, tasmā anāpatti, esa nayo ‘‘ajikāsappinā dehī’’tiādīsupi. ‘‘Kappiyasappinā dehī’’ti vutte akappiyasappinā deti, visaṅketameva. ‘‘Akappiyasappinā dehī’’ti vutte akappiyasappināva deti, paṭiggahaṇepi paribhogepi dukkaṭameva. Iminā nayena sabbapadesu vinicchayo veditabbo. Sace pana sabbehipi sappiādīhi ekaṭṭhāne vā nānāṭṭhāne vā viññāpetvā paṭiladdhaṃ ekato sambhinnarasaṃ katvā tato kusaggena ekabindumpi ajjhoharati, nava pācittiyāni.
第九戒即优良饮食。优良聚集即七谷类发育成熟之食物。如战车附有车镇，称为车镇车，亦有此义，故优良聚集食物即为优良饮食。能作为优良者之聚集即为优良饮食。为示其分类，例举脂及黄油等。治病戒语中亦如是。鱼类一切皆称水。其所杀之肉，则肉与牛奶制品均为此义。这些为优良饮食的各类，为脂及黄油等所聚集，故称优良饮食。若被污染，无论是否病态，此类油脂制品为药用者，将被大名戒条所责罚。捕捞鱼类四种宣告之事亦须谨守，脂及黄油聚集之食物须谨慎。此处判决如下：“给予脂肪米饭，应从脂肪中取而给予，应取脂料作食者，应连脂料同时给予，应给予脂肪及饭食。”如说提供脂料米饭，因不存在所谓脂料饭，如同米饭，故以纯粹脂料制造即为错事。若给予饭食，而后说“食用脂料”，或脂及黄油之优良食物，则应视为合理。若说“给牛脂米饭”，则须给予牛脂料，若无而以黄油代之或牛乳代之，均属合理。若说“给牛脂米饭”，却给予无膻脂料等，则犹如欺诈。此类情况皆为过失，依此理推，“给非膻脂米饭”亦同理。若说“给予不洁脂肪”，则给予不洁脂肪，即显明为非合法之脂肪。给予时存在此类过失，接受及食用均为错事。由此可知凡事处皆须检查。若用脂肪之一处或多处发出所示并聚集，而由一处受持之脂肪亦未焚尽，则犯九咒戒共九条。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha paṇītabhojanaviññattivatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilāno’’ti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, gilānassa agilānasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Gilānasaññissa, gilānakāle viññāpetvā agilānassa bhuñjato, gilānassa sesake, ñātakappavāritaṭṭhānato, aññassatthāya viññatte, attano dhanena gahite, ummattakādīnañca anāpatti. Paṇītabhojanatā, agilānatā, kataviññattiyā paṭilābho, ajjhoharaṇanti imānettha cattāri aṅgāni. Addhānasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ , nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
于舍卫城六十二位比库，开始时在优良饮食认定事项中记载“病态者”一词，此为不普遍之准则，非争执者，三重巴吉帝亚戒。病态者之认定，于病中食用病态者食物，有关亲属变迁地方，或为他故所知，以自身财物所致，或因躁狂等故，均不生过失。优良饮食、病态及相关定义，囊括四方面：聚集著作、行为、非觉叹解、无认知之解脱、无心、三意及三种痛苦。
Paṇītabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 胜妙食学处注释结束。
10. Dantaponasikkhāpadavaṇṇanā十、齿木学处注释
Dasame adinnanti kāyena vā kāyappaṭibaddhena vā gaṇhantassa hatthapāse ṭhatvā kāyakāyappaṭibaddhanissaggiyānaṃ aññatarena na dinnaṃ, appaṭiggahitakassetaṃ nāmaṃ. Appaṭiggahitakañhi bhikkhuno attano santakampi ajjhoharituṃ na vaṭṭati. Paṭiggahitaṃ antamaso vissāsikasantakampi vaṭṭati, tassa lakkhaṇaṃ vuttavipallāsena veditabbaṃ. Sace hi yo koci anupasampanno antamaso tiracchānopi bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā hatthapāse ṭhito kāyādīnaṃ aññatarena deti, tañce bhikkhunā yena kenaci sarīrāvayavena vā, tappaṭibaddhena vā, saṃhārimena ca antamaso mañcenāpi, dhāretuṃ samatthena ca antamaso atatthajātakarukkhapaṇṇenāpi, sūciyā parāmaṭṭhamattenāpi paṭiggahitaṃ, paṭiggahitameva hoti. Paṭibaddhappaṭibaddhaṃ nāma idha natthi, yampi natthukaraṇiyā diyyamānaṃ nāsikāya, akallako vā mukhena paṭiggaṇhāti, sabbaṃ vaṭṭati, ābhogamattameva hettha pamāṇaṃ. Pubbābhoge ca sati pacchā niddāyantassa patte dinnampi hatthapāse sati paṭiggahitameva hoti. Yampi ‘‘pattena paṭiggaṇhissāmī’’ti nisinnasseva hatthe patati, taṃ vaṭṭatiyeva. Abhihaṭabhājanato patitarajampi vaṭṭati, tattha ṭhitanisinnanipannānaṃ pavāraṇāsikkhāpade vuttanayeneva hatthapāso veditabbo.
第十，非取他物者。以身或身所系物取者，置于手边，具有身体与身体相系物且非属于他者中某些物品者，为非执取。对于没有执取的比库，连自己所有者亦不可取用。被执取者包含自身所有者也当被视为被执取，其征象应以出现衰败之状而知。若有人未及正式受具，私自横向以手执取比库或比库尼身等物之任何一物，若被该比库用其身体部位，或系缚物，或抹灭器等以针尖微细程度执持，谓之已被执取。此处所谓系缚物，非以鼻、口接触而执取者，凡此皆算作占有，仅以拥有之事实为限。先前占有时，乃至于睡觉之时，物品仍视为被执取。举例言，物在坐者手上，若手指稍动，此即视为物被执取。若因敲击而跌落，依止、坐、立之继误不算失物，手持亦应视为执取者所有。根据忏悔训戒中进一步说明，此手持应当辨别认定。
Sace pana dāyakappaṭiggāhakesu eko ākāse hoti, eko bhūmiyaṃ, bhūmaṭṭhassa sīsena ākāsaṭṭhassa ca ṭhapetvā dātuṃ vā gahetuṃ vā pasāritahatthaṃ yaṃ āsannataraṃ aṅgaṃ, tassa orimantena hatthapāsappamāṇaṃ paricchinditabbaṃ. Sacepi eko kūpe hoti, eko kūpataṭe, eko vā rukkhe, eko pathaviyaṃ, vuttanayeneva hatthapāsappamāṇaṃ paricchinditabbaṃ. Tasmiṃ ṭhatvā sacepi dve tayo vā sāmaṇerā yaṃ majjhimo puriso ukkhipituṃ sakkoti, evarūpaṃ bhāraṃ pavaṭṭentā bhikkhuno bhūmiyaṃ ṭhapitahatthaṃ āropenti, ukkhipitvā vā bhikkhuno pasāritahatthe ekadesenāpi ṭhapenti, taṃ paṭiggahitameva hoti. Yaṃ pana piṇḍāya carantassa patte rajaṃ patati, taṃ appaṭiggahitameva hoti, tasmā paṭiggahetvāva bhikkhā gaṇhitabbā. Appaṭiggahetvā gaṇhantassa vinayadukkaṭaṃ, taṃ pana puna paṭiggahetvā bhuñjantassa anāpatti. Sace ‘‘paṭiggahetvā dethā’’ti vutte vacanaṃ assutvā vā anādiyitvā vā bhikkhaṃ dentiyeva, vinayadukkaṭā muccati, puna paṭiggahetvā aññā bhikkhā paṭiggahetabbā. Sace mahāvāto tato tato rajaṃ pāteti, na sakkā hoti bhikkhaṃ gahetuṃ, ‘‘anupasampannassa dassāmī’’ti suddhacittena ābhogaṃ katvā gaṇhituṃ vaṭṭati. Taṃ anupasampannassa datvā puna tena dinnaṃ vā tassa vissāsena vā paṭiggahetvā bhuñjituṃ vaṭṭati. Assukheḷasiṅghāṇikādīsu yaṃ ṭhānato cavitvā hatthe vā patte vā patati, taṃ paṭiggahetabbaṃ, aṅgalaggaṃ paṭiggahitameva. Patantampi vocchinnañce antarā na gahetabbaṃ, uggahitakaṃ nāma hoti, taṃ pacchā paṭiggahitampi na vaṭṭati. Yaṃ pana bhesajjaṃ vā mūlaphalaṃ vā mātādīnaṃ atthāya gahetvā chāyatthāya vā phalinisākhaṃ ukkhipitvā gacchati, tato yaṃ icchati, taṃ puna paṭiggahetvā paribhuñjituṃ vaṭṭati. Yo pana tattha jātakaphalinisākhāya vā valliyā vā gahetvā cāleti. Tassa tato laddhaṃ phalaṃ na vaṭṭati, durupaciṇṇadukkaṭañca āpajjati, aññassa taṃ vaṭṭati, phalirukkhaṃ pana apassayituṃ vā ālambituṃ vā vaṭṭati, paṭiggahetvā ṭhapite yaṃ aññaṃ aṅkurādi uppajjati, paṭiggahitameva taṃ. Yāva hi hatthato mutte nirapekkho na hoti, nirapekkhatāya vā hatthato na muccati, tāva na paṭiggahaṇaṃ vijahati, ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ vutto.
若占有者手中所执者位于空中与地面双处，中间以头部相接触，此时需将手伸出手边之长度以分隔二者。又若一者位于水井中，另一在井边，或在树上，或在地上，同样应以手边之长度分隔。若有两人或三人在场，位居中者可跳跃，将撑地之手抬起后置于他人手上，或跳跃后置于旁侧置手，仅此即视为已被执取。行乞之托钵器若出现污秽，此属未被执取，应先执取后方可使用。若曾言“我已执取”而没听说或不遵守，给与者依违规解脱束缚，再执取需从他人处取得。若狂风吹落污秽物，则不能取物，称“非正式受具”者，唯有清净心，处理杂物方可执取。若给与非正式者，可再收回，依旧以信任为据而执用无妨。若他人玩耍时丢落于手或托钵，须执取，手边之物即为正式受具。若扔落无间隙物不应执取，称为拔取物，后不视为正式受具。若取药品、根、果及母等所需物，或采摘树枝果叶后携带行走，可再正式执取并使用。若有人携带采摘之果枝藤条，此时采得果实不可得，应得恶业，果树可视为依托而非所有。若种种新芽等从已放置被执物上生起，依旧算作正式受具。只要未从手中释放即不算放弃，若放弃亦不算执取，以上简述，细节全面详尽如所述。
Mukhadvāranti galanāḷikaṃ. Mukhena vā hi paviṭṭhaṃ hotu, nāsikāya vā, galena ajjhoharaṇīyatāya sabbampi taṃ mukhadvāraṃ pavesitameva hoti. Āhāranti yaṃkiñci yāvakālikaṃ vā yāmakālikaṃ vā sattāhakālikaṃ vā yāvajīvikaṃ vā. Sabbañhetaṃ ajjhoharaṇīyattā ‘āhāro’ti vuccati, tattha sabbampi dhaññaṃ vā dhaññānulomaṃ vā tālanāḷikerapanasalabujaalābukumbhaṇḍapussaphalatipusaphalaeḷālukasaṅkhātaṃ navavidhaṃ mahāphalañceva aparaṇṇañca, yañcaññaṃ vanamūlapattapupphaphalādi āhāratthaṃ pharati, taṃ sabbaṃ yāva majjhanhikakālo, tāva paribhuñjitabbato yāvakālikaṃ nāma. Ambapānaṃ jambupānaṃ cocapānaṃ mocapānaṃ madhukapānaṃ muddikapānaṃ sālūkapānaṃ phārusakapānanti imāni aṭṭha pānāni, yāni ca tesaṃ anulomāni vettatintiṇikamātuluṅgakapiṭṭhakosambakaramandādikhuddakaphalapānāni, etāni sabbāni anupasampannehi sītodakena madditvā katāni ādiccapākāni vā yāva rattiyā pacchimayāmaṃ nidahitvā paribhuñjitabbato yāmakālikāni nāma. Avasesesu anuññātaphalapattapuppharasesupi eseva nayo. Sappiādīni pañca bhesajjāni sattāhaṃ nidahitvā paribhuñjitabbato sattāhakālikāni nāma. Idaṃ pana yāvakālikādittayaṃ kālavimuttañca udakaṃ ṭhapetvā avasesamūlaphalāphalādi yaṃ neva khādanīyatthaṃ na bhojanīyatthaṃ pharati , taṃ yāvajīvaṃ nidahitvā sati paccaye paribhuñjitabbato yāvajīvikaṃ nāma. Āhareyyāti paveseyya. Aññatra udakadantaponāti idaṃ anāhārepi udake āhārasaññāya, dantapone ca ‘‘mukhadvāraṃ āhaṭaṃ ida’’nti saññāya kukkuccāyantānaṃ kukkuccavinodanatthaṃ vuttaṃ. Udakañhi yathāsukhaṃ pātuṃ, dantakaṭṭhañca dantaponaparibhogena paribhuñjituṃ vaṭṭati. Ṭhapetvā pana idaṃ dvayaṃ avasesaṃ ajjhoharaṇatthāya gaṇhato gahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ, sacepi dantakaṭṭharaso ajānantassa anto pavisati, pācittiyameva.
口门为喉管。口已开启或鼻已开启，或喉头所能承接之处，全部皆为口门所涵盖。吃食谓一切食物，无论是日间、夜间，或一旦一时，或终身，皆属食物。所谓食物，普遍包括谷物及依谷类而成之饮食，如椰子、槟榔、果子等九种大果及下午果，诸多森林根、叶、花、果等用于食用者，统称为短期之食物。芒果汁、番石榴汁、椰子汁、香蕉汁、蜂蜜汁、锻石汁及粗劣饮品属八大饮品，诸饮品及其衍生的草本、谷壳、藤壶、种子等小果汁皆属饮品类，皆不可为非正式人士提供，须用冷水调和，存放至晚间或日落后加热，方能饮用，称为夜间饮品。在末期，连未许可的果实、叶、花亦属在此范围内。香膏等五种药品，须加热存放七日方视为七日药品。上述三类短期、长寿及七日食物，若浸泡纯净水中且无食用价值无法摄受者，称为长生食物，含义为有存活之能者。吃可谓入口。若非淋洗牙膏等，水即使入口，也被视为食物之意；若用牙刷、牙棒等辅助刷牙，被视为食法享用。将上述二者作为辅助使用若置于正位，携带之困难属于偷取，故若不注意，将导致忏悔罪。若牙刷心部分进入口中，亦为忏悔罪。
Vesāliyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha adinnaṃ āhāraṃ āharaṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra udakadantaponā’’ti ayamettha anupaññatti, sādhāraṇapaññatti , anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, paṭiggahitake appaṭiggahitasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Paṭiggahitasaññissa, udakadantapone, cattāri mahāvikaṭāni sati paccaye asati kappiyakārake sāmaṃ gahetvā paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Ettha dubbacopi asamatthopi kappiyakārako asantapakkheyeva tiṭṭhati, chārikāya asati sukkhadāruṃ jhāpetvā, tasmiñca asati alladāruṃ rukkhato chinditvāpi kātuṃ, mattikatthāya ca pathaviṃ khaṇitumpi vaṭṭati, idaṃ pana catubbidhampi mahāvikaṭaṃ kālodissaṃ nāma sappadaṭṭhakkhaṇeyeva sāmaṃ gahetuṃ vaṭṭati, aññadā paṭiggāhāpetvā paribhuñjitabbaṃ. Appaṭiggahitakatā, ananuññātatā, dhūmādiabbohārikābhāvo, ajjhoharaṇanti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
提到韦萨利某比库，因非正式，该比库取了非允物食物，此为普通定义，称为没有许可，犯三条忏悔罪，属非执取。对于已受到执取观点的，对用牙刷等四物存在极恶之罪，若在生存期间以口刷木棍等，烧湿木头，故可切开树木及掘土，四种极恶罪包含这类，统称为极恶四罪。邪执、未许可、灰尘等污染，及非执取，在此四方面。产生之根源为毛发、皮肤、脂肪等。
Dantaponasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 齿木学处的注释终了。
Bhojanavaggo catuttho. · 食事品第四。
5. Acelakavaggo
第五，无附加章节。
1. Acelakasikkhāpadavaṇṇanā一、裸形外道学处的注释
Acelakavaggassa paṭhame etesaṃ acelakādīnaṃ aññatitthiyānaṃ yaṃkiñci āmisaṃ ekappayogena dentassa ekaṃ pācittiyaṃ, avacchinditvā avacchinditvā dentassa payoge payoge pācittiyaṃ.
无附加章节首篇中，于无附加者中，若异宗外道给与任何可食用之食物，一次违戒则一忏悔，分别给与则分别忏悔。
Vesāliyaṃ āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha paribbājikāya dve pūve dānavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, udakadantaponaṃ dentassa, atitthiye titthiyasaññissa, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Atitthiye atitthiyasaññissa, anupasampannena dāpentassa, tesaṃ santike bhājanaṃ nikkhipitvā ‘‘idaṃ gaṇhathā’’ti bhaṇantassa, tesaṃ vā nikkhittabhājane dentassa, bāhiralepaṃ dentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Aññatitthiyatā, ananuññātatā, ajjhoharaṇīyaṃ ajjhoharaṇatthāya sahatthā anikkhittabhājane dānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在韦萨离，开始针对尊者阿难关于游方者的两种布施事物定出规制，这些规制是不寻常的、无误的，包括三重巴吉帝亚、给予水牙龈脓牙的牙齿、小乘外道的外道见解，以及懈怠者的恶行。对于非出家者持有外道见解，且未达出家戒时对他们施舍，将食物放置于他们面前言说‘请取用’，或直接将食物放在他们处所，给予外涂等，或给予疯狂者等无过失。这三项作为不端外道行为、不许可行为，以及出家未授时为布施基准。所谓聚集等，如毛发糠屑之类。
Acelakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 裸形外道学处的注释终了。
2. Uyyojanasikkhāpadavaṇṇanā二、遣离学处的注释
Dutiye dāpetvā vā adāpetvā vāti yaṃkiñci āmisaṃ dāpetvā vā na dāpetvā vā. Uyyojeyyāti mātugāmena saddhiṃ hasanakīḷanarahonisajjādīni kattukāmo ‘gacchā’tiādīni vatvā uyyojeyya. Etadevāti etaṃ anācārameva paccayaṃ karitvā, na aññaṃ patirūpaṃ kāraṇaṃ. Pācittiyanti uyyojanamatte tāva dukkaṭaṃ, yadā panassa so dassanūpacāraṃ vā savanūpacāraṃ vā ekena pādena vijahati, aparaṃ dukkaṭaṃ, dutiyena vijahite pācittiyaṃ. Ettha ca dassanūpacārassa ajjhokāse ṭhatvā dvādasahatthappamāṇaṃ, tathā savanūpacārassa. Sace pana antarā kuṭṭadvārapākārādayo honti, tehi antaritabhāvoyeva upacārātikkamo.
第二，关于施舍与未施舍，及一切施舍的可与不可。所谓联结，即母族一起，因欲从事嬉戏游戏等说‘去吧’等即为联结。此乃俗世缘由，并非其他合法正当原因。所谓巴吉帝亚，仅指施舍的微小过失，如在视礼或听礼时仅用一脚抵触他人，便为过失，若第二次抵触即为巴吉帝亚。视礼时脚抵触量约十二肘，听礼亦同。如中间有门槛等，则超越视礼范围。
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha uyyojanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, uyyojanāṇattikāya sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, ubhinnampi kalisāsanāropane dukkaṭameva, ‘‘ubho ekato na yāpessāmā’’ti evamādīhi patirūpakāraṇehi uyyojentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Anācāraṃ ācaritukāmatā, tadatthameva upasampannassa uyyojanaṃ, evaṃ uyyojitassa upacārātikkamoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
在舍卫城，针对尊者伍波难达设定关于联结事物的规制，包括普通规制，违反联结的暂时性三重巴吉帝亚，及未达戒时的三种恶行为；若同时犯二恶律约章，也是恶。对此，亦无过失如前言。出于行不端目的遵守戒律之联结，达戒者严格禁忌，超越界限者共有三项。所谓集聚等，如不取物之类。
Uyyojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 遣离学处的注释终了。
3. Sabhojanasikkhāpadavaṇṇanā三、有男女同在之家学处的解释
Tatiye saha ubhohi janehīti sabhojanaṃ, tasmiṃ sabhojane. Atha vā sabhojaneti sabhoge, rāgapariyuṭṭhitapurisassa hi itthī bhogo, itthiyā ca puriso, tenevassa padabhājane ‘‘itthī ceva hoti, puriso cā’’tiādi (pāci. 281) vuttaṃ. Anupakhajja nisajjaṃ kappeyyāti anupavisitvā nisīdeyya, yaṃ tasmiṃ kule sayanigharaṃ, tassa mahācatussālādīsu katassa mahallakassa piṭṭhasaṅghāṭato hatthapāsaṃ vijahitvā antosayanassa āsanne ṭhāne, khuddakassa vā vemajjhaṃ atikkamitvā nisīdeyyāti attho, evaṃ nisinnassa pācittiyaṃ.
第三，关于众多人。所谓共食，在此众食中。或称共食为共同享有，因有欲望驱使的人内有女人，女人亦具有男人，与之同坐共食。因此有“彼既为女人，彼亦为男人”等言。据律，应避免共坐，若在家中座席，应在屋内略离卧席较远、依习俗配置处、如由舒适柴席等成小铺或椅面之处、屋中稍远之处，即是此意。如此坐下即为犯巴吉帝亚。
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha anupakhajja nisajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, asayanighare sayanigharasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Nasayanigharasaññissa, vuttalakkhaṇaṃ padesaṃ anatikkamitvā nisinnassa, bhikkhusmiṃ dutiyake sati, ubhosu nikkhantesu vā, vītarāgesu vā nisīdantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Avītarāgajāyampatikānaṃ sannihitatā, sayanigharatā, dutiyassa bhikkhuno abhāvo, anupakhajja nisīdananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti.
在舍卫城，针对尊者伍波难，制定了不共坐之规矩，包括普通规矩、无误的三重巴吉帝亚，按座席计算，若与异性同席，或随座未超越禁卫范围，或为无欲染而坐，均无过失。因无欲染者可相会，若有染者出席，因无同坐，称不共坐。此处共有四条条款。所谓集聚等，指第一巴拉基咖。
Sabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 有男女同在之家学处的解释完毕。
4-5. Rahopaṭicchanna-rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā四至五、隐蔽处私坐学处与私处独坐学处的解释
Catutthapañcamāni sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha paṭicchannāsane ca, raho ca nisajjanavatthusmiṃ paññattāni, sādhāraṇapaññattiyo, etesampi samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāneva. Seso kathānayo aniyatadvaye vuttanayeneva veditabbo.
第四、第五项，在舍卫城，针对尊者伍波难，关于隐蔽座位及旁侧席位的不共坐规则，包括普通规矩，这些条款与第一巴拉基咖的集聚条款相同。其余诠释依照不定律例解释。
Rahopaṭicchanna-rahonisajjasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 隐蔽处私坐学处与私处独坐学处的解释完毕。
6. Cārittasikkhāpadavaṇṇanā六、行访俗家学处的解释
Chaṭṭhe nimantitoti pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantito. Sabhatto samānoti teneva nimantanabhattena sabhatto samāno. Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchāti antoupacārasīmāya dassanūpacāre bhikkhuṃ disvā yaṃ sakkā hoti pakativacanena āpucchituṃ, tādisaṃ ‘‘ahaṃ itthannāmassa gharaṃ gacchāmī’’ti vā ‘‘cārittaṃ āpajjāmī’’ti vā īdisena vacanena anāpucchitvā. Purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vāti yena bhattena nimantito, tasmiṃ bhutte vā abhutte vā. Kulesu cārittaṃ āpajjeyyāti yasmiṃ kule nimantito, tato aññāni kulāni paviseyya. Aññatra samayā pācittiyanti sace so bhikkhu vuttalakkhaṇaṃ duvidhampi samayaṃ ṭhapetvā avītivatte majjhanhike aññaṃ kulaṃ pavisati, athassa gharūpacārokkamane dukkaṭaṃ, paṭhamapādena ummāraṃ atikkamantassa aparampi dukkaṭaṃ, dutiyapādena atikkame pācittiyaṃ.
第六种所谓应邀，是五种膳食中由某一者所邀。所谓普遍相应者，指该邀食者普遍相应。对安静的比库，不得追问。所谓边界制止礼拜供养，是见比库时以适当言辞寻问其事，例如以“我去女姓家中”、“我去旅店”等类似语句，未经邀请而询问。先前或后来食者，即以哪一食物邀请，无论是该食物进食或不进食。至于家众中受邀宿食者，可随邀入其他家众。除非有时相违犯戒律，若比库在明确分别两种时间的前提下违犯中间时段进入他家，则有家中行为不净之罪，若先以一脚踏遍地，随后以另一脚踏入，则犯戒律。
Rājagahe upanandaṃ ārabbha cārittāpajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘santaṃ bhikkhuṃ, anāpucchā, purebhattaṃ pacchābhattaṃ, aññatra samayā’’ti ayamettha catubbidhā anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, animantite nimantitasaññissa, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Tasmiṃ animantitasaññissa, samaye santaṃ bhikkhuṃ āpucchitvā, asantaṃ bhikkhuṃ anāpucchitvā pavisato, aññassa gharena vā gharūpacārena vā maggo hoti, tena gacchato, antarārāmabhikkhunupassayatitthiyaseyyapaṭikkamanabhattiyagharāni gacchato, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Pañcannaṃ bhojanānaṃ aññatarena nimantanasādiyanaṃ, santaṃ bhikkhuṃ anāpucchanā, bhattiyagharato aññagharappavisanaṃ, majjhanhikānatikkamo, samayassa vā āpadānaṃ vā abhāvoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在王舍城开始有关于伍波难德的行为不净事由，涉及四种情形：安静比库不被追问，先前或后来，非特定时间。此处有四类不净行为，普通行为、非属于他人行为、不邀而赴邀场合，以及有过错者行为不净。在不邀赴邀场合中，若在规则时间内向安静比库询问，而对不安静比库不询问，然后进入他人家中或家属住所，诸如出入僧舍、卧房供养之家，遇灾祸、发狂等无过失。五种膳食中以一者邀供时，询问安静比库，进入供养住所或他家住所，越越中间时段，且未遇灾祸者，此五则同第一咖提那法等。此为实修法例。
Cārittasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 行访俗家学处的解释完毕。
7. Mahānāmasikkhāpadavaṇṇanā七、大名学处注释
Sattame catumāsappaccayapavāraṇāti cattāro māse gilānappaccayapavāraṇā, sabbañcetaṃ vatthuvasena vuttaṃ. Ayaṃ panettha attho – catumāsapavāraṇā vā hotu, punapavāraṇā vā, niccapavāraṇā vā, sabbāpi sāditabbā, ‘‘idāni mama rogo natthī’’ti na paṭikkhipitabbā, ‘‘roge pana sati viññāpessāmī’’ti adhivāsetabbāti. Tato ce uttari sādiyeyyāti ettha sace tattha rattīhi vā bhesajjehi vā paricchedo kato hoti ‘‘ettakāyeva rattiyo, ettakāni vā bhesajjāni viññāpetabbānī’’ti, atha tato rattipariyantato vā bhesajjapariyantato vā uttari, na bhesajjakaraṇīyena vā bhesajjaṃ, aññabhesajjakaraṇīyena vā aññaṃ bhesajjaṃ viññāpentassa pācittiyaṃ.
所谓第七，即四个月病假豁免，是四个月内以患病为由的豁免事由，普遍如此说。此旨在于四个月供养或复供养、永久供养，皆应遵守，即若宣称“我的病已除”，不可中断豁免；若有病应告知他人。若需续行，则在续期中若有夜间或药物治疗的停断，应注明“此数夜，此数药物应通知”，续期完毕，则非药物治疗人员使用的药物，或非该医师所用的其他药物透露，即属犯戒。
Sakkesu chabbaggiye ārabbha bhesajjaviññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, natatuttari tatuttarisaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Natatuttari natatuttarisaññissa, yehi bhesajjehi pavārito, tato aññehi vā adhikatarehi vā atthe sati, yāsu ca rattīsu pavārito, tā atikkamitvāpi atthe sati yathābhūtaṃ ācikkhitvā viññāpentassa, ye ca ñātake vā puggalikappavāraṇāya pavārite vā apariyantapavāraṇāya vā pavārite, aññassa vā atthāya, attano vā dhanena viññāpenti, tesaṃ, ummattakādīnañca anāpatti. Saṅghapavāraṇatā, tato bhesajjaviññatti, agilānatā, pariyantātikkamoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
关于天子所属的六百弟子，以药物告知为题说，有四类情况：普通情形、无财产纠纷、三度犯戒、不受更重处罚以及有过错者行为不净。对于不同级别的医药，在经批准后，若为他人或多于数量的情况，或超量使用经过认准的药物，需要实事求是地告知。若是向亲人或因个人原因必需告知者，且超出常规范围的药物透露，则在发狂等情况下无过失。此为僧团对药物告知的规定，其中包含未治愈、超越续期等四项内容。所述条文皆如流传经论分类。
Mahānāmasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 大名学处注释完毕。
8. Uyyuttasenāsikkhāpadavaṇṇanā八、出征军学处注释
Aṭṭhame uyyuttanti katauyyogaṃ, gāmato nikkhantanti attho. Senanti caturaṅginiṃ. Aññatra tathārūpappaccayāti tathārūpe kāraṇe asati kevalaṃ senaṃ dassanatthāya gacchato pade pade dukkaṭaṃ, dassanūpacāre ṭhatvā passato pācittiyaṃ. Dassanūpacāro nāma yattha ṭhito passati, taṃ pana vijahitvā punappunaṃ passato payoge payoge pācittiyaṃ.
第八种所谓外出行动，是指离村外出。战队四倍人数之说，非因同类因缘仅为示现军队而行走，任意处失正法供养者，观礼而止，则犯戒。所谓观礼止，是指立于观处观察，率由旧章重复观礼之事，乃犯戒。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha senādassanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra tathārūpappaccayā’’ti ayamettha anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, hatthiādīsu ekamekaṃ dassanāya gamane vuttanayeneva dukkaṭaṃ, tathā anuyyutte uyyuttasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Anuyyuttasaññino pana, ārāme ṭhatvā attano ṭhitokāsaṃ āgataṃ, paṭipathaṃ āgacchantañca passato, tathārūpappaccaye, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Uyyuttasenaṃ dassanatthāya gamanaṃ, anuññātokāsato aññatra dassanaṃ, tathārūpappaccayassa āpadāya vā abhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana lokavajjaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
在沙瓦提统辖六百弟子所开始的军队观礼事由中，所谓“非因同类因缘”，是说在无相关因缘的情况下，每行至象等一类见证处，逐一共观，即属过失。又称为追随出征军队，被视为无过失者，原因在于立于自有处所看望归来者，行经路径时，因非同类因缘，在遇灾祸和发狂等情况下无过失。不允许以观礼为目的而无请假逗留，非同类因缘时，如有灾祸，则不犯戒。以上包含四种要素。诸如群起等，皆属重罪，乃恶心所生，痛难忍受。
Uyyuttasenāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 出征军学处注释完毕。
9. Senāvāsasikkhāpadavaṇṇanā九、军中住宿学处注释
Navame tato ce uttarīti tirattato uttari catutthadivase atthaṅgate sūriye senāya tiṭṭhatu vā nisīdatu vā sayatu vā, sacepi ākāse iddhiyā kañci iriyāpathaṃ kappeti, pācittiyameva.
第九条若日夜称为“上部”，即横向第九、第四日，当太阳至八分之处，无论军队是站立、坐卧，或有任何神通飞翔空中进入他人路径，皆为犯戒巴吉帝亚。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha atirekatirattaṃ senāya vasanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ūnakatiratte atirekasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Ūnakasaññissa, tatiyāya rattiyā purāruṇā nikkhamitvā puna vasato, gilānassa vā gilānakaraṇīyena vā vasato, paṭisenāruddhāya senāya, kenaci palibuddhassa, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Tirattātikkamo, senāya sūriyassa atthaṅgamo, gilānatādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
在沙瓦提城第六章开始，军队驻扎于所规定的住宅处，此为通例，是非财产，犯三戒中小过失，虽觉察轻微过失者亦属过失。若在第三个夜晚黎明前出发，或因疾病及其致病者，军队遭遇阻挡时，或于灾难、疯狂等不洁事下，无过失。越夜者为军队日落停歇处，疾病等现象不含此三项。起因等于发腋毛方向。
Senāvāsasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 军中住宿学处注释完毕。
10. Uyyodhikasikkhāpadavaṇṇanā十、战场学处注释
Dasame uggantvā uggantvā ettha yujjhantīti uyyodhikaṃ, sampahāraṭṭhānassetaṃ nāmaṃ. Balassa aggaṃ jānanti etthāti balaggaṃ, balagaṇanaṭṭhānanti attho. Senāya viyūhaṃ senābyūhaṃ, senānivesassetaṃ nāmaṃ. Anīkassa dassanaṃ anīkadassanaṃ. Anīkaṃ nāma ‘‘dvādasapuriso hatthī, tipuriso asso, catuppuriso ratho’’tiiminā (pāci. 314) lakkhaṇena tayo hatthī pacchimakaṃ hatthānīkaṃ, assānīkarathānīkesupi eseva nayo. Cattāro pana āvudhahatthā purisā pacchimakaṃ pattānīkaṃ. Etesu yaṃkiñci dassanāya gacchato pade pade dukkaṭaṃ, dassanūpacāre ṭhatvā passato pācittiyaṃ, upacāraṃ pana vijahitvā punappunaṃ passato payoge payoge pācittiyaṃ. Sesaṃ uyyuttasenāsikkhāpade vuttanayeneva veditabbaṃ, āpattibhedo panettha natthevāti.
第十条“上升、奋力战斗”谓曰“上向”，即一切聚集之处之名。众力先知此处故曰“力量场所”，意指力量计数之处。军队组织称为战阵、非战阵、军营。露营与观赏露营皆名露营。露营意指“十二人徒、象、马、车四人”等三象特征；象为西象营，马、车同理。西营为四臂武装士兵营。诸执迷于任一观赏之处而犯难之者，断除观赏设法常见为过失，再犯多见于不同场合过失。余者在军中升降守戒法中即应明了，此处无过错之分。
Uyyodhikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 战场学处注释完毕。
Acelakavaggo pañcamo. · 无衣者品第五。
6. Surāpānavaggo
第六章 酒醉篇
1. Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā一、饮酒学处注释
Surāpānavaggassa paṭhame surāmerayapāneti ettha piṭṭhādīhi kataṃ majjaṃ surā, pupphādīhi kato āsavo merayaṃ, tadubhayampi bījato paṭṭhāya kusaggenāpi pivato payoge payoge pācittiyaṃ.
酒醉篇第一节，酒指以米等发酵而成之酒，毒指以花等制成之毒。两者皆由种子发芽，乃至以草芥饮用者，时常犯戒小过失。
Kosambiyaṃ sāgatattheraṃ ārabbha majjapivanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, amajje majjasaññissa, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Amajjasaññissa, amajjaṃ majjavaṇṇagandharasaṃ loṇasovīrakaṃ vā suttaṃ vā pivato, vāsaggāhāpanatthaṃ īsakaṃ majjaṃ pakkhipitvā sūpādīni pacanti, tesu sūpasampākādīsu , āmalakarasādīhi amajjaṃ majjasadisaṃ ariṭṭhaṃ karonti, taṃ pivato, ummattakādīnañca anāpatti. Majjabhāvo, tassa pānañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana lokavajjaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
以国桑比为例，尊长萨咖德开始规定饮酒场所，此为通例，非财物范畴，犯三戒中小过失。若无饮酒意志者，若饮酒呈色、香味、盐味、苦味或酸味等，或投弃饮具，破坏饮食洁净，饮酒造成恶事、疯狂等，无过失。饮酒状况指此有二项成分：起因为发腋毛方向。此为世间常规，作恶心意，剧烈痛苦。
Surāpānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 饮酒学处注释完毕。
2. Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā二、以手指搔触学处注释
Dutiye aṅgulipatodaketi aṅgulīhi upakacchakādighaṭṭanaṃ vuccati, apica yena kenaci sarīrāvayavena hasādhippāyassa upasampannaṃ phusato pācittiyaṃ.
第二条《以手指沾水》者，是指用手指沾水这一行为。手指为指关节至指尖部位。此行为若由某一身体部位触及他人的牙齿，并伴有嬉笑者，为违戒（悔过）。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha aṅgulipatodakena hasanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, idha pana bhikkhunīpi bhikkhussa, bhikkhu ca bhikkhuniyā anupasampanno eva, kāyappaṭibaddhādīsu sabbattha dukkaṭameva. Na hasanādhippāyassa, sati karaṇīye āmasato, ummattakādīnañca anāpatti. Hasādhippāyatā, upasampannassa kāyena kāyāmasananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānevāti.
舍卫城《六品》中，自以手指沾水为嬉笑之物，这属于普通约定（通行法则），无财产争执性质。此行为犯三犯悔过戒（巴吉帝亚），未受具足戒者犯三恶行。此中比库尼与比库，彼此若未受具足戒，在身系律等方面都是一切恶行。非具有嬉笑目的者，持念时无过失，亦不犯疯狂等过失。所谓具有嬉笑目的，即行为人之身即身坐至关节处，此处为二肢。起始等行为，属第一类巴拉基咖（根本罪）。
Aṅgulipatodakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 指戳学处注释完毕。
3. Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā三、戏笑法学处注释
Tatiye udake hasadhammeti udakakīḷā vuccati. Tasmā yo bhikkhu uparigopphake udakeyeva gacchanto hasādhippāyo nimujjati vā ummujjati vā, tassa nimujjanādīnaṃ atthāya otarantassa hatthavāre padavāre dukkaṭaṃ, nimujjanummujjanesu payoge payoge pācittiyaṃ, nimujjitvā antoudakeyeva gacchantassa hatthavārapadavāresu, tarantassa vā yena yena aṅgena tarati, tassa tassa payoge payoge pācittiyaṃ.
第三条关于水中嬉戏称为水戏。若比库于水面行走、浮沉嬉戏时，若嬉戏行为沉没或浮起，因其沉没浮起所产生的手脚触水部位犯戒。沉没浮起交替时，每次产生触水部位都犯戒。
Sāvatthiyaṃ sattarasavaggiye bhikkhū ārabbha udake kīḷanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, udake ahasadhamme hasadhammasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ, tathā nāvāya kīḷato hatthena vā pādena vā kaṭṭhena vā kathalāya vā udakaṃ paharato, bhājanagataṃ udakaṃ vā kañjikādīni vā cikkhallaṃ vā khipanakīḷāya kīḷato dukkaṭaṃ. Atthajotakaṃ pana akkharaṃ chindituṃ vaṭṭati. Na hasādhippāyassa, sati karaṇīye otaritvā nimujjanādīni karontassa, pāraṃ gacchato, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Uparigopphakatā, hasādhippāyena kīḷananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti.
舍卫城《十七品》中，比库初具水戏嬉戏习惯，属于普通约定，无财产争执性质，犯三悔过戒，在水中无嬉笑，因此非嬉笑行为。一切悲伤则为恶行。若戏水时以手、足、棒、槌等打击水面，或在食器中打水、投掷玩具之戏法，均属恶行。戏耍行为蓄意破坏物体文字而发生争端者，属于无嬉笑目的。沉没浮起等行为于过河途中、遇难时，或疯狂行为均无过失。所谓上浮潜没，嬉戏行为指用身体两肢行为。起始等行为属第一类巴拉基咖罪。
Hasadhammasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 戏笑法学处注释完毕。
4. Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā四、不恭敬学处注释
Catutthe anādariyeti puggalassa vā dhammassa vā anādarakaraṇe. Tasmā yo bhikkhu upasampannena paññattena vuccamāno tassa vā vacanaṃ akattukāmatāya, taṃ vā dhammaṃ asikkhitukāmatāya anādariyaṃ karoti, tassa tasmiṃ anādariye pācittiyaṃ.
第四条关于不敬，是指对人或法的不敬重。故若比库以具足戒身份受教诲时，言语不顺从，或出于不愿学习法而表现出不敬，彼比库即犯不敬之悔过。
Kosambiyaṃ channattheraṃ ārabbha anādariyakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, upasampannena vā anupasampannena vā ‘‘idaṃ na sallekhāya saṃvattatī’’tiādinā nayena apaññattena vuccamānassa anādariyepi dukkaṭameva. Paveṇiāgataṃ pana uggahaṃ gahetvā ‘‘evaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ uggaho paripucchā’’ti (pāci. 344) bhaṇantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa paññattena vacanaṃ, anādariyakaraṇanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
国桑比城尊者长老遮那之例，开示不敬行为，属于普通约定，无财产争执性质，犯三悔过。未受具足戒者犯三恶行。既受具足戒或未受戒者，若表现“不属于戒律所容许”的行径，为不敬且属恶行。遮那尊者曾拿箕斗作为举例，称“这就是我们老师们的箕斗，将此提出质问”，这种行为为疯狂过失。具足戒时言语不顺、不敬重行为为以两肢身体动作表现的行为。起始等行为属于第三类巴吉帝亚戒律，且为伤心痛苦之故。
Anādariyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不恭敬学处注释完毕。
5. Bhiṃsāpanasikkhāpadavaṇṇanā五、恐吓学处注释
Pañcame bhiṃsāpeyyāti bhiṃsāpanatthaṃ rūpādīni upasaṃhareyya, bhayānakakathaṃ vā katheyya. So pana bhāyatu vā, mā vā, itarassa pācittiyaṃ.
第五，若比库应当使人害怕者，应将形色等事表现出来，或者用令人畏惧的言辞进行陈说。对此，无论他人是否真实害怕，都构成他人应当惭愧的过失。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha bhiṃsāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ. Anupasampanne tikadukkaṭaṃ, na bhiṃsāpetukāmassa tathā karoto, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, tassa dassanasavanavisaye bhiṃsāpetukāmatāya vāyāmananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni anantarasikkhāpadasadisānevāti.
在舍卫城六百二十人比库众中，依止害怕之事为准，有一种特定规矩，此为普通规矩，无例外，属于三惭过。未受具足戒者犯三恶行时，若无欲害怕之心，则如疯癫等不罪。受具足戒者，此处所谓见闻害怕之心或欲害怕之意，谓此二种因素。所谓起因等，即即刻之三学戒境状态。
Bhiṃsāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 恐吓学处注释完毕。
6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā6. 火光学处注释
Chaṭṭhe visibbanāpekkhoti tappitukāmo. Samādaheyyāti jāleyya, aññatra tathārūpappaccayāti padīpujjālanaṃ vā pattapacanādīsu jotikaraṇaṃ vāti evarūpaṃ paccayaṃ vinā. Tatrāyaṃ vinicchayo – sayaṃ samādahantassa araṇisaṇṭhāpanato paṭṭhāya yāva jālā na uṭṭhahati, tāva sabbappayogesu dukkaṭaṃ, jāluṭṭhāne pācittiyaṃ. Samādahāpentassa āṇattiyā dukkaṭaṃ, sakiṃ āṇattena bahumpi samādahite ekameva pācittiyaṃ.
第六，所谓渴欲为证者，是欲点燃火焰。所谓加热者，是指织网陷阱，除非有此因缘，诸如照明、引火等，皆不可成立。这里的判别是，自行加热者，因支撑陷阱不断上升为止，期间一切施用皆为恶，陷阱升起时，称为惭过。为加热者无能，即使多次加热，只算一惭过。
Bhaggesu sambahule bhikkhū ārabbha jotiṃ samādahitvā visibbanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilāno, aññatra tathārūpappaccayā’’ti imānettha dve anupaññattiyo, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, gilānassa agilānasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ, tathā paṭilātaṃ ukkhipantassa, tañca avijjhātaṃ ukkhipitvā yathāṭhāne ṭhapentassa. Vijjhātaṃ pana jālayato pācittiyameva. Gilānassa gilānasaññissa , aññena kataṃ vā vītaccitaṅgāraṃ vā visibbentassa, padīpajotikajantāgharādike tathārūpappaccaye, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Agilānatā, anuññātakāraṇābhāvo, visibbetukāmatā, samādahananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcaritte vuttanayeneva veditabbānīti.
在舍卫众中多比库，已起明火，依止害怕境而立准，有谓“火灾，除非此种因缘”者，此处有二不具准则，普遍规矩，永恒三惭过。苦病者，自知病痛者，或恶作排除者，此为恶行，故起火以避免者，得获当地免惭。已知者，因织网惭过。苦病人明知病苦，因他事或去余灰尘明火等类似因缘引火，于灾难时，癫狂等不罪。所谓苦病，即缺乏知病之因，欲点燃火焰，此处有四因，起因等，即学戒境状态，谓此四因。由起因及行为流转须知。
Jotisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 火光学处注释完毕。
7. Nahānasikkhāpadavaṇṇanā7. 沐浴学处注释
Sattame nahāyeyyāti yo bhikkhu majjhimadese nahānadivasato paṭṭhāya addhamāse apuṇṇe aññatra samayā ‘‘nahāyissāmī’’ti cuṇṇaṃ vā mattikaṃ vā abhisaṅkharoti, tassa tato paṭṭhāya sabbappayogesu dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ. Samayesu pariveṇasammajjanamattampi kammasamayo, addhayojanaṃ gantukāmassa, gacchato, gatassa vā addhānagamanasamayo, sarajena vātena okiṇṇassa dvīsu vā tīsu vā udakaphusitesu kāye patitesu vātavuṭṭhisamayoti veditabbo. Sesaṃ uttānameva.
第七，所谓浴者，是指比库于中地浴日，为污秽所染，非满半月，除非有时间，取奶汤或粘土所涂，因而染污，故于之后诸行为皆为恶，浴毕为惭过。时间内，因殿堂沾染污秽及业时间者，若欲往介于两间之地，行期、行时，风吹溅水于身二三处为风侵染，应知此义。此皆以上说。
Rājagahe sambahule bhikkhū ārabbha na mattaṃ jānitvā nahāyanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra samayā’’ti ayamettha chabbidhā anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, atirekaddhamāse ūnakasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Atirekasaññissa, samaye vā nahāyantassa, yo vā nadīpāraṃ gacchanto vālukaṃ ukkiritvā kataāvāṭesupi nahāyati, tassa, paccantime janapade sabbesaṃ, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Majjhimadeso, ūnakaddhamāse nahānaṃ, samayānaṃ vā nadīpāragamanassa vā āpadānaṃ vā abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
舍卫城众多比库，在浴法中，未达中度酩酊者，知非时间，属六种无准则，普通规矩，无例外，三惭过，非满半月内，有醉意者及恶行。醉者或正在浴时，或渡河时，在河岸扬起沙砾在谷地浴者，此于他方属灾难，癫狂等不罪。中地方，非满半月浴时、时间或渡河时无灾难者，此有三因，谓起因及毛发方向等。
Nahānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 沐浴学处注释完毕。
8. Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā8. 恶色学处注释
Aṭṭhame alabhīti labho, labho eva lābho, kiṃ alabhi? Cīvaraṃ, kīdisaṃ? Navaṃ, iti ‘‘navacīvaralābhenā’’ti vattabbe anunāsikalopaṃ akatvā navaṃcīvaralābhenāti vuttaṃ, paṭiladdhanavacīvarenāti attho. Majjhe ṭhitapadadvaye panāti nipātamattaṃ. Bhikkhunāti yena laddhaṃ, tassa nidassanaṃ, sesaṃ padatthato uttānameva. Ayaṃ panettha vinicchayo – nivāsanapārupanupagaṃ cīvaraṃ labhitvā tassa niṭṭhitarajanassa yasmiṃ vā tasmiṃ vā padese kaṃsanīlena vā pattanīlena vā kaddamena vā yena kenaci kāḷakena vā morakkhimaṇḍalamaṅgulapiṭṭhīnaṃ aññatarappamāṇaṃ kappabinduṃ ādiyitvā taṃ cīvaraṃ paribhuñjitabbaṃ, anādiyitvā paribhuñjantassa pācittiyaṃ.
第八支所获得的是所得，所得就是所得。那么未所得的是什么？是戒衣。其内容为何？是新的戒衣。因此说「因为获得了新的戒衣」，意思是获得了新的戒衣而未曾遗忘前面已获戒衣的规则，意指获得了新的戒衣。这里“位于两词中间”的含义纯粹是词组构成上的。所称比库者，即指获得戒衣的人，接着从词义上另外解析说明。这处的结论是——获得了外衣或内衣之后，以后某处固定位置上，用蓝染布或褐染布缝合的线头，或者被某种灰尘、黏性物、围栏或圈套细工缝织而成的某个尺寸的珠结或结绳，附着戴用该外衣，若未经断除而继续穿着，则应当承受戒责。
Sāvatthiyaṃ sambahule bhikkhū ārabbha attano cīvaraajānanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ādinne anādinnasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Ādinnasaññissa , kappe naṭṭhe, kappakatokāse jiṇṇe, kappakatena akappakate saṃsibbite, pacchā āropitesu aggaḷaanuvātaparibhaṇḍesu taṃ paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Vuttappakārassa cīvarassa akatakappakatā, na naṭṭhacīvarāditā, nivāsanaṃ vā pārupanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
于沙瓦提众多比库中，针对自身戒衣的由来规定，有一普通约定，内无异议，是三条巴吉帝亚。不可以带入非佛法财产，非法财物，或他人之物，这样的行为为过失。持有非自己财物的观念，在一个时代内非遗弃无存，在时代更替时继之而不弃，在传递之物中亦无过失。若如其说，戒衣未构成过失的情况下，不应是剥离曾有损耗的布块或破损处的外衣或内衣，此处共有三部分有关。衣料边缘的丝毛等部分，这些属于日常行为。
Dubbaṇṇakaraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 恶色学处注释完毕。
9. Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā九、分配学处注释
Navame vikappetvāti ettha dve vikappanā sammukhāvikappanā parammukhāvikappanā ca. Kathaṃ sammukhāvikappanā hoti? Cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā ‘tuyhaṃ vikappemī’ti vattabbaṃ, ayamekā sammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhuñjituṃ pana vissajjetuṃ vā adhiṭṭhātuṃ vā na vaṭṭati. ‘‘Mayhaṃ santakaṃ, mayhaṃ santakāni paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti (pāci. 374) evaṃ pana vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭanti. Aparo nayo, tatheva cīvarānaṃ ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā tasseva bhikkhuno santike ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā pañcasu sahadhammikesu aññatarassa attanā abhirucitassa yassa kassaci nāmaṃ gahetvā ‘‘tissassa bhikkhuno vikappemī’’ti vā ‘‘tissāya bhikkhuniyā, sikkhamānāya, sāmaṇerassa, tissāya sāmaṇeriyā vikappemī’’ti vā vattabbaṃ, ayaṃ aparāpi sammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhogādīsu ekampi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā ‘‘tissassa bhikkhuno santakaṃ…pe… tissāya sāmaṇeriyā santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭanti.
第九条中对「变更」作了说明，此处有两种变更：一是自己直接的变更，二是他人代为变更。如何是自己直接变更？当知戒衣中并存多个部分且相互缠绕时，说『此为戒衣』或『这些是戒衣』，并说「由你变更」，这就是自己直接变更。这种情况下，仅可放置，不能随意丢弃或移置。若说『这是我的缝补之物，我按条件使用、丢弃或移动』，则称为归还他人。此后则可以自由使用。另一种是他人变更，如同刚述，在五位共修者中，由其中一位经本人认可，拿起并说『这是比库提苏的变更』或『这是比库尼提苏、在学尼、沙玛内拉、沙玛内莉的变更』，这便是他人直接变更。这种情况下，也仅限安放，不能随便使用等。闻此后说『依比库提苏的表现……按条件使用或丢弃』称为归还他人，之后可以自由使用。
Kathaṃ parammukhāvikappanā hoti? Cīvarānaṃ tatheva ekabahubhāvaṃ sannihitāsannihitabhāvañca ñatvā ‘imaṃ cīvara’nti vā ‘imāni cīvarānī’ti vā ‘etaṃ cīvara’nti vā ‘etāni cīvarānī’ti vā vatvā ‘‘tuyhaṃ vikappanatthāya dammī’’ti vattabbaṃ. Tena vattabbo ‘‘ko te mitto vā sandiṭṭho vā’’ti. Tato itarena purimanayeneva ‘tisso bhikkhū’ti vā…pe… ‘tissā sāmaṇerī’ti vā vattabbaṃ. Puna tena bhikkhunā ‘‘ahaṃ tissassa bhikkhuno dammī’’ti vā…pe… ‘‘tissāya sāmaṇeriyā dammī’’ti vā vattabbaṃ , ayaṃ parammukhāvikappanā. Ettāvatā nidhetuṃ vaṭṭati, paribhogādīsu ekampi na vaṭṭati. Tena pana bhikkhunā dutiyasammukhāvikappanāyaṃ vuttanayeneva ‘‘itthannāmassa santakaṃ paribhuñja vā vissajjehi vā yathāpaccayaṃ karohī’’ti vutte paccuddhāro nāma hoti, tato pabhuti paribhogādayopi vaṭṭantīti. Pattavikappanāyampi eseva nayo. Iti imāsu dvīsu vikappanāsu yāya kāyaci vikappanāya pañcasu sahadhammikesu yassa kassaci cīvaraṃ vikappetvā vuttanayena akatappaccuddhāraṃ vā yena vinayakammaṃ kataṃ, tassa vā vissāsena aggahetvā paribhuñjantassa pācittiyaṃ.
如何是他人代为变更？知戒衣中并存多个部分且缠绕时，对他人说『这是戒衣』或『这些是戒衣』时，说「这是你的变更品」，问对方是谁或在场之人是谁。然后由对方用先前语句以『三个比库』等称呼回覆。接着该比库说『我是比库提苏的所有者』等，这就是他人代为变更。这种情形下也仅可放置，不能随便使用。由此第二次直接变更通过上述语句所示，言『使用或丢弃某女性持有物依条件而行』称为归还他人，之后可自由使用。对于放置的变更品同样适用。以上两种变更中，任何一项若有第三人未经同意动用其物，犯戒者应受巴吉帝亚处罚。
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha appaccuddhāraṇaṃ paribhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, taṃ pana adhiṭṭhahantassa vā vissajjentassa vā dukkaṭaṃ, tathā paccuddhāraṇe appaccuddhāraṇasaññissa vematikassa vā. Paccuddhāraṇasaññissa pana vissāsena paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sāmaṃ vikappitassa appaccuddhāro, vikappanupagacīvaratā, paribhogoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
从沙瓦提起始，关于伍波难德的归还法规定，有一普通约定，无异议，为三条巴吉帝亚。对该持有者强占或丢弃其物为恶行，归还时若见到不妥亦可恶视。若所归还者确实持有信赖，则使用中无过失。对分类归还法，包括变更与使用，包含此三部分。衣边毛须等为初级粗糙织物边际，这里属于日常行为。
Vikappanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 分配学处注释完毕。
10. Apanidhānasikkhāpadavaṇṇanā十、不放置学处注释
Dasame pattanti adhiṭṭhānupagaṃ. Cīvaranti vikappanupagaṃ. Nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccati. Sūcigharaṃ nāma sasūcikaṃ vā asūcikaṃ vā. Kāyabandhanaṃ nāma paṭṭikā vā sūkarantakaṃ vā. Apanidheyyāti apanetvā nidaheyya. Hasāpekkhoti hasādhippāyo. Pācittiyanti sayaṃ apanidhentassa pācittiyaṃ, aññaṃ āṇāpentassa āṇattiyā dukkaṭaṃ, tena apanihite itarassa pācittiyaṃ.
第十条讲起了安置。所谓戒衣，是指变更的物品。所谓座具，是集会用的席位。针线盒，是指装针的盒子或未装针之盒（或无针之盒）。绑带，是指布带或猪牙带。所谓放置者，是将物品放好者。笑意，是指笑的主导权。所谓巴吉帝亚，是指犯巴吉帝亚戒者，若自行置放巴吉帝亚，等于自受戒罚；若他人置放，则因加害他人而有恶业。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha apanidhānavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, vuttappakārāni pana pattādīni ṭhapetvā aññaṃ parikkhāraṃ upasampannassa vā anupasampannassa vā santakaṃ apanidhentassa dukkaṭameva. Dunnikkhittaṃ paṭisāmentassa, ‘‘dhammakathaṃ katvā dassāmī’’ti paṭisāmentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa santakānaṃ pattādīnaṃ apanidhānaṃ, vihesetukāmatā vā hasādhippāyatā vāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
在舍卫城六种根本行为的戒律中，关于不供养法物这一条，属于一般行为戒，是三巴吉帝亚小过犯。对于未受戒的人，若犯此三恶业，则称为所说之法。起初犯戒时，设立了其他之辅助辅法。受戒或未受戒的布施者若行断供养，是恶业为主。若轻微犯戒者，则劝他应说法示现，使其悔过。对疯癫等无法悔改者无罪。受到三种小惩罚的受戒布施者若断供养，有加害意或因笑闹而为害，其中有两种行为。诸恶缘起等，如盗取他物等类似此类行为。
Apanidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不放置学处注释完毕。
Surāpānavaggo chaṭṭho. · 饮酒品第六。
7. Sappāṇakavaggo
第七章 断供养者戒
1. Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā一、故意学处之解释
Sappāṇakavaggassa paṭhame pāṇoti tiracchānagatapāṇo adhippeto. Taṃ khuddakampi mahantampi mārentassa pācittiyameva, mahante pana upakkamamahantatāya akusalaṃ mahantaṃ hoti.
断供养者戒第一条谓之断供养，即施者取用非施予之物。此戒乃小犯与大犯中，属于魔所诱大过戒；且施用者若为大恶，则其恶为广大。
Sāvatthiyaṃ udāyittheraṃ ārabbha pāṇaṃ jīvitā voropanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, pāṇe vematikassa, apāṇe pāṇasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ . Apāṇasaññissa, asañcicca, ajānantassa, namaraṇādhippāyassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sesaṃ manussaviggahe vuttanayamevāti.
舍卫城，始于长老乌陀比，在断供养罪中有一定比量，属于一般行为戒，是小过犯。对施受者，若无意断供养，或不知情，或施用死亡之类有害品，疯癫等，皆无罪。以上是在人间出家众中所讲解的戒律。
Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 故意学处之解释已毕。
2. Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā二、有生命学处之解释
Dutiye sappāṇakanti ye pāṇakā paribhogena maranti, tehi sappāṇakaṃ, tādisañhi jānaṃ paribhuñjantassa payoge payoge pācittiyaṃ.
第二区则谓断供养指那些死于施用非施物的人，对他们的断供养称为断供养，为施用者使用不同物品时发生过犯的小过戒。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha jānaṃ sappāṇakaṃ udakaṃ paribhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha siñcanasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
舍卫城六种根本行为戒中起始有关断供养，即饮食断供养。其余内容，只能依照浇洒修习戒律的注解去理解。
Sappāṇakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 有生命学处之解释已毕。
3. Ukkoṭanasikkhāpadavaṇṇanā三、挖掘学处之解释
Tatiye yathādhammanti yo yassa adhikaraṇassa vūpasamāya dhammo vutto, teneva dhammena. Nihatādhikaraṇanti nihataṃ adhikaraṇaṃ, samathakkhandhake (cūḷava. 185 ādayo) satthārā vuttadhammeneva vūpasamitanti attho, vūpasamananayaṃ panassa adhikaraṇasamathesu dassayissāma. Punakammāya ukkoṭeyyāti tassa tassa bhikkhuno santikaṃ gantvā ‘‘akataṃ kamma’’ntiādīni (pāci. 394) vadanto punakaraṇatthāya uccāleyya. Yathāṭhitabhāvena patiṭṭhātuṃ na dadeyya, tassevaṃ karontassa pācittiyaṃ. Yaṃ pana dhammena adhikaraṇaṃ nihataṃ , taṃ sunihatameva. Sace vippakate kamme paṭikkosati, taṃ saññāpetvā kātabbaṃ. Itarathā kammañca kuppati, kārakānañca āpatti.
第三，当某事作为审议对象被提出时，若对该对象相应的法已被宣说，其适用即依该法。所谓被置对象者，即被确定的审议对象。于《小止集经》第185条，对于止之法门，教师们所称被审议之义即是指此。我们将呈现对审议对象及止的理解。关于再行动，应善加批判，指称某比库若被见为未作此行为等而在其面前说，应以再行动之意告诫。若其不以敬意安立，也同样犯应悔过罪。对于依某法已置对象者，须加以反省。若业果现前而反抗，应有所断灭；其他则招致业障及造罪之果报。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha ukkoṭanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme vematikassa, adhammakamme dhammakammasaññino, vematikassa vā dukkaṭaṃ. Ubhayesu adhammakammasaññissa, ‘‘adhammena vā vaggena vā akammārahassa vā kammaṃ kata’’nti jānantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Yathādhammaṃ nihatabhāvo, jānanā, ukkoṭanāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
在舍卫城的第六斋戒比库戒律中，就起诉之事有明确约定，有普遍通用之约，有无争执之约。就行为之错乱而言，行为被视为符合法者，错乱的行为则视为尚有行为；相反，错乱行为则为恶劣。对两者中被视为错乱的行为，若明知以恶意言语或类似行为作恶，诸如癫狂之类，无过失。依法被确立之意义、知晓和起诉约定此三者即是根本。非法夺取等事为起因，此乃苦受之因。
Ukkoṭanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 挖掘学处之解释已毕。
4. Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā四、粗重罪学处注释
Catutthe duṭṭhullanti saṅghādisesaṃ adhippetaṃ, taṃ yena kenaci upāyena ñatvā paṭicchādentassa pācittiyaṃ. Sacepi ‘‘na dāni naṃ kassaci bhikkhuno ārocessāmī’’ti dhuraṃ nikkhipitvā pacchā āroceti, pācittiyaṃ, āpajjitvāva ārocessati. Sace pana evaṃ dhuraṃ nikkhipitvā paṭicchādanatthameva aññassa āroceti, sopi aññassāti etenupāyena samaṇasatampi āpajjatiyeva tāva, yāva koṭi na chijjati. Kathaṃ pana koṭi chijjati? Sace hi āpanno ekassa āroceti, sopi aññassa āroceti, so nivattitvā yenassa ārocitaṃ, tasseva āroceti, evaṃ tatiyena puggalena dutiyassa ārocite koṭi chinnā hoti.
第四，若同僧有宗，乃至对犯因萨婆多之一种——僧团嗔恨罪者，若其以某种手段适当地知晓并且举报，则犯应悔过罪。若其先将信件放置，后又索取举报，则犯应悔过罪，且乃致受之罪。若仅是先放信件而为知人善意告知，亦为恶因，致使出家人集体受覆，直到犯罪因结解除止为止。罪因如何解除？若受者对一人举报，他亦对他人举报，复又以被举报者为对象举报，如此第三人则为第二人所举报，则犯罪因遂除断。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha duṭṭhullāpattipaṭicchādanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, duṭṭhullāya āpattiyā ādipade pācittiyaṃ, itaresu dvīsu dukkaṭaṃ, aduṭṭhullāya tikadukkaṭaṃ, anupasampannassa duṭṭhulle vā aduṭṭhulle vā ajjhācāre dukkaṭameva. ‘‘Saṅghassa bhaṇḍanādīni bhavissantī’’ti (pāci. 401) vā ‘‘ayaṃ kakkhaḷo pharuso jīvitantarāyaṃ vā brahmacariyantarāyaṃ vā karissatī’’ti vā anārocentassa, patirūpaṃ bhikkhuṃ apassato , na chādetukāmassa, ‘‘paññāyissati sakena kammenā’’ti anārocentassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa duṭṭhullāpattijānanaṃ, ‘‘paṭicchādetukāmatāya nārocessāmī’’ti dhuranikkhepoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasaasānevāti.
在舍卫城，有僧因恶言即徒讪罪被举报，乃有明确约定，有非常通用之约，有无争执之约。恶言之罪起初为一件应悔过之罪；若恶言持续违反两罪时，其为三恶行；若行为不善，无论恶言者或非恶言者，皆为恶。比如『有人料崩坏、粗暴将毁其生命或断其戒，道理亦不成立』者，若视其为堕落等，无遮掩意图，谓『将令智者用某种行为】者』，则无过失。已受具足戒者知恶言而欲隐瞒，则不可起诉，此处如以信件隐瞒则为举报有两方面因素。根本原因为架构主义及表面欺骗。
Duṭṭhullasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 粗重罪学处注释结束。
5. Ūnavīsativassasikkhāpadavaṇṇanā五、未满二十岁学处注释
Pañcame ūnavīsativassanti paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya aparipuṇṇavīsativassaṃ. Upasampādeyyāti upajjhāyo hutvā upasampādeyya. So ca puggalo anupasampannoti jānantenāpi ajānantenāpi upasampādito anupasampannova. Sace pana so dasavassaccayena aññaṃ upasampādeti, tañce muñcitvā gaṇo pūrati, sūpasampanno. Sopi yāva na jānāti, tāva tassa neva saggantarāyo na mokkhantarāyo, ñatvā pana puna upasampajjitabbaṃ. Te ca bhikkhū gārayhāti ṭhapetvā upajjhāyaṃ avasesā gārayhā honti, sabbe dukkaṭaṃ āpajjanti. Idaṃ tasmiṃ pācittiyanti yo pana upajjhāyo hutvā upasampādeti, tasmiṃyeva puggale idaṃ pācittiyaṃ veditabbaṃ. Tasmā yo ‘‘evaṃ upasampādessāmī’’ti gaṇaṃ vā ācariyaṃ vā pattaṃ vā cīvaraṃ vā pariyesati, sīmaṃ vā sammannati (pāci. 404), udakukkhepaṃ vā paricchindati, so etesu sabbakiccesu ñattiyā, dvīsu ca kammavācāsu dukkaṭāni āpajjitvā kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ āpajjati.
第五，第十七夏安居结束时，应召集未成满之二十夏安居者。应由受戒师长作召请令受戒。此人即使知其非受戒者亦如已受戒。若此人在十年间受戒他人，则应放弃他人，以使团体得满，此谓诃戒具足。若未知，则无上生天或脱离生死之果；若知，仍应重新受戒。于释教依止处，余众视为恭敬，余众视为依止，因而皆失恶行。若有人为「当如此受戒」而纠正僧众或老师、戒师、衣被守护边界、祭水等，则该人于诸事中均犯戒，且在两种言语业结尾时犯应悔过罪。
Rājagahe sambahule bhikkhū ārabbha ūnavīsativassaṃ upasampādanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, ūnavīsativasse vematikassa, paripuṇṇavīsativasse ūnakasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha paripuṇṇasaññissa, ummattakādīnañca anāpatti. Ūnavīsativassatā, ūnakasaññitā, upasampādananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在王舍城，多人开始不满二十夏之受戒事宜，有明确约定、有非常通用之约、有无争执之约。于未满二十夏时视为非成熟，满二十夏时视为缺失，未满削弱，也视为非成熟者。两者皆视为成熟者，故对癫狂等无违犯。此处对未满二十夏、削弱非成熟和受戒之三个方面进行说明。其根本原因是非法夺取等行为，此谓约定犯戒，心三合一，苦受诸报。
Ūnavīsativassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未满二十岁学处注释结束。
6. Theyyasatthasikkhāpadavaṇṇanā六、盗贼商队学处注释
Chaṭṭhe ye rājānaṃ vā vañcetvā suṅkaṃ vā pariharitukāmā corā katakammā ceva akatakammā ca maggappaṭipannā, tesu idha theyyasatthasaññino tassa theyyasatthabhāvaṃ ñatvā tena saddhiṃ saṃvidhāya gacchantassa saṃvidhāne ca gamane ca ovādavagge vuttanayena āpattivinicchayo veditabbo.
于第六条中，凡是国王等人若因贪于珍宝或因欲远离患难而行窃盗等作恶业，或者不作恶业而已依循法道者，于此应知其为应受守护之事，明了该应受守护之法义，同行共为守护时，行于守护之际及出行中，应依戒律训诫法门所说，判断其过失。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha theyyasatthena saddhiṃ saṃvidhāya ekaddhānamaggaṃ paṭipajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, manussesu asaṃvidahantesu sayameva saṃvidahitvā gacchantassa, theyyasatthe vematikassa, atheyyasatthe theyyasatthasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Atheyyasatthasaññissa, asaṃvidahitvā vā kālavisaṅketena vā, āpadāsu vā, gacchantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Theyyasatthabhāvo, jānanaṃ, saṃvidhānaṃ, avisaṅketena gamananti imānettha cattāri aṅgāni. Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
于沙瓦提，有一比库与应守护者一同行，专修一道，已界定此为修行法则，此为普通戒律，亦非非法之行，若他人不合守护而独自行走，违背应守护者，或非应守护者却自以为是，应视为不和善。对非应守护者及应守护者不识守护、或因时间不合、或遇灾难而行不合守护者，亦无过失。应守护者之身为认识、守护、无违失同行，此三者为本。应守护者之集会含职责、戒律解脱、以心为本、戒除不正见、行身语心之法，三者本俱足。
Theyyasatthasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 盗贼商队学处注释结束。
7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā七、约定同行学处注释
Sattame sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha mātugāmena saddhiṃ ekaddhānamaggaṃ paṭipajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha bhikkhuniyā saddhiṃ saṃvidhānasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
于沙瓦提，另有一比库与随行妇女一起，亦修专一道，界定其为修行法则。此时与比库尼共同行时，应知其戒律教育法则与上述同理。
Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 约定同行学处注释完毕。
8. Ariṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā八、阿梨吒学处注释
Aṭṭhame saggamokkhānaṃ antarāyaṃ karontīti antarāyikā, te kammakilesavipākaupavādapaññattivītikkamanavasena pañcavidhā. Tesu mudukānaṃ attharaṇādīnaṃ phasso viya itthisamphassopi vaṭṭatīti methunavītikkamane dosaṃ adisvā paññattivītikkamantarāyike sandhāya ‘‘yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti vuttaṃ. Anekapariyāyenāti ‘‘aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā’’tiādīhi (ma. ni. 2.42; pāci. 417; cūḷani. khaggavisāṇasuttaniddesa 147) nekehi kāraṇehi. So bhikkhu bhikkhūhīti ye passanti vā suṇanti vā, tehi tikkhattuṃ evaṃ vattabbo ‘‘mā āyasmā evaṃ avaca…pe… alañca pana te paṭisevato antarāyāyā’’ti. Evaṃ vutte appaṭinissajjantassa dukkaṭaṃ, sutvā avadantānampi dukkaṭaṃ. Puna saṅghamajjhampi ākaḍḍhitvā tatheva vattabbo, tatrāpi tassa appaṭinissajjane, itaresañca avacane dukkaṭameva. Evampi appaṭinissajjanto puna ñatticatutthena kammena yāvatatiyaṃ samanubhāsitabbo, athassa appaṭinissajjato puna ñattiyā ca dvīhi ca kammavācāhi dukkaṭaṃ, kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
第八条说，有阻碍天道解脱之事，称为阻碍者，共分五类，因恶行烦恼业果而生，谓为阻碍之法。其中特指懦弱等障碍，类似女人情欲，故在欲戒违犯中显为阻碍。常说“如铁钉串般烦恼之欲”等多种因由。若比库见闻此事，应三重谨慎：“不可对师长如此言辞……亦不可阻碍他们。”被告不悔，听闻其过更为恶重。若在僧团中公开争执，应如法执持，若仍不悔改，听者更生过失。如此不悔者，依戒律应服至第四条之业，并因不悔而生两种恶语，恶语终结时须受悔过。
Sāvatthiyaṃ ariṭṭhaṃ ārabbha pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ. Asamanubhāsiyamānassa , paṭinissajjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Dhammakammatā, samanubhāsanā, appaṭinissajjananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānevāti.
于沙瓦提，有一比库以恶见起意，意图不悔改，此法门界定为普通戒律，非非法之行，属三般悔戒疏，非善之行三恶之一。对修行不和谐，非悔改者，或发狂失智者，亦无过失。戒律之正业、不和谐与不悔改三者为本。共修住集成不和谐相似。
Ariṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 阿梨吒学处注释完毕。
9. Ukkhittasambhogasikkhāpadavaṇṇanā九、与被举者共受用学处注释
Navame tathāvādināti ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhamma’’ntiādivādinā. Akatānudhammenāti anudhammo vuccati āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge vā dhammena vinayena ukkhittakassa anulomavattaṃ disvā kataosāraṇā, so osāraṇasaṅkhāto anudhammo yassa na kato, ayaṃ akatānudhammo nāma, tādisena saddhinti attho. Sambhuñjeyya vāti āmisasambhogaṃ vā dhammasambhogaṃ vā kareyya. Saṃvaseyya vāti uposathādikaṃ saṅghakammaṃ kareyya . Saha vā seyyaṃ kappeyyāti nānūpacārepi ekacchanne nipajjeyya. Tattha āmisaparibhoge ekappayogena bahūpi dadato vā gaṇhato vā ekaṃ pācittiyaṃ, vicchindane sati payoge payoge pācittiyaṃ. Dhammasambhoge padādīhi uddisantassa vā uddisāpentassa vā padasodhamme vuttanayena, saṃvāse kammapariyosānavasena, sahaseyyāya ekasmiṃ nipanne itarassa nipajjanappayogavasena āpattiparicchedo veditabbo.
第九条“如是论者”，谓言“我闻世尊教法”等辩论者。所谓“未行诸法”者，即未依戒律行，或犯戒未示，或违戒为恶见妄行，谓以法律推行违背者。此谓未行戒禁，亦即违犯戒律意涵。论者意即应服饮食或法事共修戒律，或应遵守出家戒律仪式，或应于法会中静坐等合宜仪轨。若饮食共处时，一次或多次分给受戒者，一戒则犯，入食中断时亦为犯戒。于法会等诸法场合，有戒律说明及对话，依戒律终结仪轨，若有违犯，则此为犯戒表现，应究明界限。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha ariṭṭhena bhikkhunā saddhiṃ sambhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, ukkhittake vematikassa, anukkhittake ukkhittakasaññino ceva vematikassa ca dukkaṭaṃ. Ubhosu anukkhittakasaññissa, ‘‘osārito’’ti vā ‘‘taṃ diṭṭhiṃ paṭinissaṭṭho’’ti vā jānantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Akatānudhammatā, jānanā, sambhogādikaraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在舍卫城六大部族中，比库尼因有怨恨者共同供养某物而被约束，谓之『普遍约束』，非独立自成，因怨恨而勃发，其反怨恨者及非勃发者，意识勃发的反怨恨者则为恶行。对于两者中意识非勃发者，若知其为『不和睦者』或『反对该见解者』，则如疯癫之类者无过失。此处说的无过失、认识和共用三者，为该事之三个部分。所谓过失起点，以盗取他物为类，此属过失者，称为三重苦痛。
Ukkhittasambhogasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 与被举者共受用学处注释完毕。
10. Kaṇṭakasikkhāpadavaṇṇanā十、荆棘学处注释
Dasame samaṇuddesoti sāmaṇero. Carāti gaccha. Pireti para amāmaka. Vinassāti nassa , yattha taṃ na passāma, tattha gacchāti vuttaṃ hoti. Tathānāsitantiettha saṃvāsanāsanā liṅganāsanā daṇḍakammanāsanāti tisso nāsanā. Tattha āpattiyā adassanādīsu ukkhepanā saṃvāsanāsanā nāma. Dūsako nāsetabbo (pārā. 66), mettiyaṃ bhikkhuniṃ nāsethāti (cūḷava. 193; pārā. 384) ayaṃ liṅganāsanā nāma. ‘‘Ajjatagge te, āvuso samaṇuddesa, na ceva so bhagavā satthā apadisitabbo’’ti (pāci. 429) ayaṃ daṇḍakammanāsanā nāma, ayaṃ idhādhippetā. Tena vuttaṃ ‘‘tathānāsita’’nti. Upalāpeyyāti ‘‘pattaṃ vā cīvaraṃ vā uddesaṃ vā paripucchaṃ vā dassāmī’’ti saṅgaṇheyya. Upaṭṭhāpeyyāti cuṇṇamattikādīni sādiyanto tena attano upaṭṭhānaṃ kārāpeyya. Sambhogasahaseyyā anantarasikkhāpade vuttanayā eva, tasmā āpattiparicchedopettha tasmiṃ vuttanayeneva veditabbo.
第十义「沙玛内拉」指沙玛内拉。其『行』即行走，『喜欢』为与他人同住不同类之意。『消灭』指未被看见之处，亦即所行之地。『如此不禁』则指同住、坐、标志及杖罚四种不禁者。其罚中之打落或不示为同住行为称为『同住行为罚』。须将破坏者驱除（参见巴拉基64经），禁止亲近比库尼者（长部193等处），此称为标志性不禁。『今日之沙玛内拉，朋友，我佛世尊不该被告知』，此称杖罚，属于此地裁断。因而称为『如此不禁』。轻言漫谈意谓询问袈裟或衣物状况，应被谴责。照顾意谓以尘土等物卫生称赞，从而应施其照顾。此即共用卧具不可违犯的禁止。故此罚明列于课程中，因而于此告知。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye bhikkhū ārabbha kaṇṭakasamaṇuddesaupalāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ ariṭṭhasikkhāpade vuttasadisamevāti.
在舍卫城六大部族中，若比库开始指责似刺之沙玛内拉衣物事，则此行为为给予残余的怨恨戒语，此惩罚与怨恨戒相同。
Kaṇṭakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 荆棘学处注释已毕。
Sappāṇakavaggo sattamo. · 有生命品第七。
8. Sahadhammikavaggo
第八章 同行者品
1. Sahadhammikasikkhāpadavaṇṇanā一、同法学处注释
Sahadhammikavaggassa paṭhame sahadhammikaṃ vuccamānoti imassattho dubbacasikkhāpade vutto. Etasmiṃ sikkhāpadeti etasmiṃ sikkhāpade yaṃ vuttaṃ, taṃ na tāva sikkhissāmīti attho. Pācittiyanti ettha pana anādariyabhayā lesena evaṃ vadantassa vācāya vācāya pācittiyaṃ veditabbaṃ. Sikkhamānenāti ovādaṃ sirasā sampaṭicchitvā sikkhitukāmeneva hutvā. Aññātabbanti ājānitabbaṃ. Paripucchitabbanti ‘‘imassa ko attho’’ti paripucchitabbaṃ. Paripañhitabbanti cintetabbaṃ tulayitabbaṃ.
同行者品第一节称为同行者，此处论述的是关于恶口戒的戒语。这里所说的戒语，意指本戒中所陈述者，暂不需完全修习。所说的“过失戒”，指的是因轻视和无畏而言语上反复出现而应当认定为过失的言语。此处的“在学”是指用头部点首示意，并愿意接受教诲的状态。所谓“不可不知”是指应当明了此义。“应当询问”是指必须询问“此处所说之意为何”的问题。“应当思惟”则是告诫要认真思考、权衡该义。
Kosambiyaṃ channattheraṃ ārabbha evaṃ bhaṇanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ , tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, ubhohipi ‘‘idaṃ na sallekhāyā’’tiādinā (pāci. 436) nayeneva appaññattena vuccamānassāpi evaṃ vadato dukkaṭameva. ‘‘Jānissāmi sikkhissāmī’’ti bhaṇantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannassa paññattena vacanaṃ, asikkhitukāmatāya evaṃ vacananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
在国桑比，有位隐士长老开始发表以下说法，受此戒约束。谓其为普通约束、非独立戒条、三种过失之戒，未获上座时为三重恶行。两者均以“不应成为世俗之拘泥”为理由说“此非磨练之法”（参见过失戒432），虽说其戒不完全，却言语恶劣。逐渐表示“我会知道，也会修习”的人，于疯狂者等无过失。对已获上座戒约束的，则此语仅表示不愿修习。此处含两部分，起点为盗取行为的过失。此乃苦痛之因。
Sahadhammikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 同法学处注释已毕。
2. Vilekhanasikkhāpadavaṇṇanā二、涂抹学处注释
Dutiye uddissamāneti ācariyena antevāsikassa vuccamāne vā sajjhāyavasena parivattiyamāne vā. Khuddānukhuddakehīti khuddakehi ca anukhuddakehi ca. Yāvadevāti tesaṃ saṃvattanamariyādaparicchedavacanaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti – etāni hi ye uddisanti vā uddisāpenti vā sajjhāyanti vā, tesaṃ tāva saṃvattanti, yāva ‘‘kappati nu kho, na kappati nu kho’’ti kukkuccavippaṭisāro, vihesā, vicikicchā manovilekhā ca uppajjantiyeva. Atha vā yāvadevāti atisayavavatthāpanaṃ. Tassa ‘saṃvattantī’tiiminā sambandho, kukkuccāya vihesāya vilekhāya ativiya saṃvattantiyevāti vuttaṃ hoti. Sikkhāpadavivaṇṇaketi evaṃ sikkhāpadānaṃ vivaṇṇake garahaṇe pācittiyaṃ hotīti attho.
第二者「被指示者」是指老师临终时被称呼的，或在教导时被称为『修习者』者。所谓小部是指小部经藏及小部论藏。所谓『直到何时』是指它们的作用与适用不违背尊敬之规定。此处有言：这些所谓指示、传授和教导的人，其行为持续不息，直到“是否做了？是否未做？”之懊恼反思、憎恶、怀疑与心念纷乱等现起之后。又『直到何时』亦包含过度的延伸。由此可见『持续』一词与懊恼、憎恶、心念纷乱诸佛法的激烈流转紧密相关。此即三学戒律对这些戒律之规定中的详细解释，故此处指违反戒律应受的懺悔之义。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha vinayavivaṇṇanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannassa vivaṇṇane tikadukkaṭaṃ, ubhinnampi aññadhammavivaṇṇane dukkaṭameva. Na vivaṇṇetukāmassa, ‘‘iṅgha tāva suttante vā gāthāyo vā abhidhammaṃ vā pariyāpuṇassu, pacchāpi vinayaṃ pariyāpuṇissasī’’ti bhaṇato, ummattakādīnañca anāpatti. Garahitukāmatā ca, upasampannassa santike sikkhāpadavivaṇṇanañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
在舍卫城六十二经中有关律法的章节中，所规定的是通行共识、不容许误差的三个巴吉帝亚戒律；对于未受具足戒者的戒律解释为三种不善，且对于不同事理的解释亦只能视为不善。若有人不愿意解释『这些在经、偈、阿毗达摩中均有详细说明，以后还会详细为律文说明』，则疯癫者等无罪。不想为戒律解释者与具足戒者面前描述戒律的意图只包含这两个方面：行为如偷盗等，及这在内心之苦痛。此乃此处含义。
Vilekhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 烦扰学处的解释终了。
3. Mohanasikkhāpadavaṇṇanā三、蒙混学处的解释
Tatiye anvaḍḍhamāsanti anupaṭipāṭiyā addhamāse addhamāse. Uddissamāneti uposathavasena uddisiyamāne. Yañca tattha āpattiṃ āpannoti yaṃ so anācāraṃ ācaritvā aññāṇakena āpannabhāvaṃ jānāpetukāmo evamāha, tasmiṃ anācāre yaṃ āpattiṃ āpanno. Tañca yathādhammo kāretabboti aññāṇakena āpannattā mokkho natthi, yathā pana dhammo ca vinayo ca ṭhito, tathā taṃ āpattiṃ kāretabbo, desanāgāminiyā desāpetabbo, vuṭṭhānagāminiyā vuṭṭhāpetabboti attho. Uttari cassa moho āropetabboti yathādhammakaraṇato ca uttari ‘‘tassa te, āvuso’’tiādivacanehi ninditvā tassa puggalassa ñattidutiyakammena moho āropetabbo. Idaṃ tasmiṃ mohanake pācittiyanti yo evaṃ āropite mohe puna moheti, tasmiṃ mohanake puggale idaṃ pācittiyaṃ veditabbaṃ, na anāropite moheti attho.
第三者“增加”是指不贯彻基地律而达一个月赚半个月的情形。所谓“被指示”是指依伍波萨他戒仪被指示的行为。所谓“犯戒者”是指实施恶行者，且试图以不知情为由辩护者，言明其犯戒事实。对于此种犯戒者，虽无解脱之路，然法与律仍处严明，应如实行罚，教学者应予以宣讲，僧伽公共会议应予裁决。倘若其出言诽谤、说他不合法行，称『这位同士，不是他所作，而是他人』，则应判其存有错犯之二重罪。此种冤枉之过，称为犯此懺悔戒，此罚本针对误加之愚痴，而非错误行为者。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha mohanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ, anāropite mohe dukkaṭameva. Yena na vitthārena sutaṃ, ūnakadvattikkhattuṃ vā vitthārena sutaṃ, ye ca na mohetukāmā tesaṃ, ummattakādīnañca anāpatti. Mohāropanaṃ, mohetukāmatā, vuttanayena sutabhāvo, mohananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
舍卫城六十二经中对应于诽谤心性的章节内，规定了普通通行的、无误差的三个懺悔戒律，对于非犯诽谤心者为三种不善行。若未详细耳闻、不满四十次听闻，且不愿误会之人，疯癫犯者不问处治。所谓诽谤心、愿诽谤、传说的现实，是此处的四个组成部分。其含义为行为如偷盗等，是内心痛苦来源。
Mohanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 蒙混学处的解释终了。
4. Pahārasikkhāpadavaṇṇanā四、打击学处的解释
Catutthe pahāraṃ dadeyyāti ettha paharitukāmatāya pahāre dinne sacepi marati, pācittiyameva.
第四，若生起殴打之心且行使之，致被殴打者死者，必当犯懺悔戒律。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha pahāradānavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, virūpakaraṇādhippāyena pana upasampannassapi kaṇṇādicchedane dukkaṭameva. Kenaci viheṭhiyamānassa pana mokkhādhippāyassa, ummattakādīnañca anāpatti. Kupitatā, na mokkhādhippāyatā, upasampannassa pahāradānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
舍卫城六十二经有关殴打与赠予章节中，规定的是通行共识、无误差的三个懺悔戒律。对于未具足戒者的戒律解释为三种不善；但对于具足戒者因发怒致耳等被损伤行为，则视为不善。对于愤怒行为导致他人死亡的，及疯癫者之行为，不在医治范围内。殴打与赠予是此处之三组成部分。殴打为第一重重罪，意即此为极不善业之根本，是内心痛苦由来。
Pahārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 打击学处的解释终了。
5. Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā五、举掌威胁学处的解释
Pañcame talasattikaṃ uggireyyāti pahāradānākāraṃ dassento kāyaṃ vā kāyappaṭibaddhaṃ vā uccāreyya. Ettha ca uggiraṇapaccayā pācittiyaṃ. Sace pana uggiritvā viraddho pahāraṃ deti, na paharitukāmatāya dinnattā dukkaṭameva, tena pahārena hatthādīsu yaṃkiñci bhijjati, dukkaṭameva. Sesamettha sabbaṃ purimasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
第五条：若见有人攀爬树木，高声喊叫，或者让身体或绑住手脚的身体悬挂起来，此为攀爬之因，犯戒应受巴吉帝亚戒责。若攀爬树木但年老者给予打击，此非出于打击之意愿，而是因所受打击乃恶行，因该打击而伤害手足等身体部位，也属恶行。此处诸般情况皆如前戒律所述，应据之前之教导理解。
Talasattikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 多罗树叶学处解释完毕。
6. Amūlakasikkhāpadavaṇṇanā6. 无根学处解释
Chaṭṭhe amūlakenāti diṭṭhādimūlavirahitena. Anuddhaṃseyyāti codeyya vā codāpeyya vā. Pācittiyanti sace cuditako taṅkhaṇaññeva ‘‘codeti ma’’nti jānāti, codakassa pācittiyaṃ.
第六条：所谓“根本戒除”者，即不涉诸见及起因本源。所谓“挑唆”者，包括教唆或鼓动他人作恶。若行为者因挑唆他人反知其后果，便明知“不可教唆他人”，则挑唆者应受巴吉帝亚戒责。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃsanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā anuddhaṃsane dukkaṭaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ. Tathāsaññissa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, saṅghādisesassa amūlakatā, anuddhaṃsanā, taṅkhaṇavijānanāti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
沙瓦提城第六条关于根本戒除的条文内容，系涉及犯严格三戒罪之一的桑迦地谢萨戒责。此戒因持戒者心见错乱或行为违背戒律而生，依通说法理，分为普通的戒律违反、异常戒律违反（三重巴吉戒责），因行为致戒律破损、戒律毁坏或根本心见错失所致。现前正式受戒者持此戒为根本错误，尚未受戒者则属三重坏行。所谓「挑唆知因」即此条款四部分组成，俱为危害戒律完整之因素，其情境如予夺不当之衣物等同梱为恶行痛苦之因缘。
Amūlakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 无根学处解释完毕。
7. Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā7. 故意学处解释
Sattame kukkuccaṃ upadaheyyāti ‘‘ūnavīsativasso tvaṃ maññe’’tiādīni (pāci. 466) bhaṇanto uppādeyya. Evaṃ aññasmiṃ uppādanapaccaye asati sañcicca uppādentassa vācāya vācāya pācittiyaṃ.
第七条，所谓起恼指“你应得二十九年地狱报应”等语句，是谴责之言。若因此等语言起因果报应之意起首，催生他人怨恨之语，即应受巴吉帝亚戒责。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha kukkuccauppādanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ. Nauppādetukāmassa, kevalaṃ hitesitāya tathā vadantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, aphāsukāmatā , kukkuccuppādananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni anantarasadisānevāti.
沙瓦提城第六条关于造恼物之条文，系涵盖普通通说、非常通说以及三重巴吉戒责，指尚未受戒者则属三重恶行。对不欲造恼者，如仅是善意劝诫，或因见疯癫等脑疾者，则无戒责。正式受戒者所言之造恼，即初发心欲造恼之三要素。其行为包括因果不定、当下具足无时差之恶行等特点。
Sañciccasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 故意学处解释完毕。
8. Upassutisikkhāpadavaṇṇanā8. 窃听学处解释
Aṭṭhame vivādāpannānanti bhaṇḍanakalahehi vivaḍḍhitaṃ vivādādhikaraṇaṃ āpannānaṃ. Upassutinti sutisamīpaṃ, yattha ṭhatvā sakkā hoti tesaṃ vacanaṃ sotuṃ, tattha tiṭṭheyyāti attho. ‘‘Tattha sossāmī’’ti codetukāmatāya gacchato pade pade dukkaṭaṃ, turitagamanepi ohīyamānepi eseva nayo. Yattha pana ṭhito suṇāti, tattha ṭhitassa pācittiyaṃ, attano ṭhitokāsaṃ āgantvā tesu mantayamānesupi ukkāsitvā, ‘‘ahaṃ etthā’’ti vā vatvā jānāpetabbaṃ, evaṃ akarontassāpi savane pācittiyameva.
第八条，所谓因争斗口角，引发更为激烈争论之场合，谓争执不断，彼时彼处当事人所在之地，是故事发生之处。所谓“近听”，则是指能在听闻双方言辞时立于场所而听。若争论者边走边辱骂，或快步离去，皆属同类恶行。若当事人仍在原地听闻他言，则当事人应知其错，并向在场者表示“我在这里”，若未如此，则其在听闻时亦应受巴吉帝亚戒责。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha upassutiṭṭhānavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, ‘‘imesaṃ sutvā oramissāmi viramissāmi vūpasamissāmi attānaṃ parimocessāmī’’ti (pāci. 473) gacchato, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, codanādhippāyo, savananti imānettha tīṇi aṅgāni. Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ idaṃ pana siyā kiriyaṃ, siyā akiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
于沙瓦提城的支部弟子之中，开始论述业障止息处（即修习守戒正行的基础）时，规定的内容包括普通的约定、不冲突的规则、三种巴吉帝亚（轻罪），若无达上戒者，三种恶行。听闻这些后，比库即发誓道：『我听闻此事后，将断绝、舍弃、息灭自身的痴爱，再使自心获解脱』（参见巴吉帝亚条文473）。由此行走修行，即使行为失乱等也不为过失。所谓达上戒、激励上位（比库戒律管理员）、聆听戒律，指的是这三条。诸多应做之事遂由此生起：即修治身体行为、语言行为、不善的心念、以及苦乐感受的观照。
Upassutisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 偷听学处之解释已毕。
9. Kammappaṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā九、阻止甘马学处之解释
Navame dhammikānaṃ kammānanti dhammena vinayena satthusāsanena katānaṃ apalokanakammaṃ ñattikammaṃ ñattidutiyakammaṃ ñatticatutthakammanti imesaṃ catunnaṃ kammānaṃ. Tatrāyaṃ saṅkhepato kammavinicchayo – tatra apalokanakammaṃ nāma samaggassa saṅghassa anumatiyā taṃ taṃ vatthuṃ kittetvā ‘‘ruccati saṅghassā’’ti tikkhattuṃ sāvetvā kattabbaṃ kammaṃ vuccati. Samaggasseva pana saṅghassa anumatiyā ekāya ñattiyā kattabbaṃ kammaṃ ñattikammaṃ nāma. Ekāya ñattiyā ceva anussāvanāya ca kattabbaṃ kammaṃ ñattidutiyakammaṃ nāma. Ekāya pana ñattiyā tīhi ca anussāvanāhi kattabbaṃ kammaṃ ñatticatutthakammaṃ nāma.
所谓第九类善业，是以法、律、圣者教法所做的业分五种：求听业、单白业、二白业、四白业。简言之，对于这四种业，首先求听业是指在统一的僧团允许下，按各事项分别称谓并三次正式报告并实施之业，谓之鉴察、察打乃至实行的必要业行。统一的僧团许可下，一种项目称为单白业；一种项目中包含讲说从业，是二白业；一项目含三种讲说从业，是四白业。
Tesu apalokanakammaṃ (pari. 496; pari. aṭṭha. 495-496) pañca ṭhānāni gacchati osāraṇaṃ nissāraṇaṃ bhaṇḍukammaṃ brahmadaṇḍaṃ kammalakkhaṇanti. Tattha kaṇṭakasāmaṇerassa nāsanā viya nissāraṇā, tādisaṃyeva sammāvattantaṃ disvā pavesanā ‘osāraṇā’ti veditabbā. Pabbajjāpekkhassa kesacchedanāpucchanaṃ bhaṇḍukammaṃ (mahāva. 98) nāma. Mukharassa bhikkhuno bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭentassa ‘‘itthannāmo bhikkhu mukharo bhikkhū duruttavacanehi ghaṭṭento viharati, so bhikkhu yaṃ iccheyya, taṃ vadeyya, bhikkhūhi itthannāmo bhikkhu neva vattabbo, na ovādānusāsaniṃ kattabbo, na ovaditabbo’’ti ‘‘saṅghaṃ, bhante , pucchāmi ‘itthannāmassa bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ ruccati saṅghassā’ti, dutiyampi pucchāmi, tatiyampi pucchāmi ‘itthannāmassa, bhante, bhikkhuno brahmadaṇḍassa dānaṃ ruccati saṅghassā’’’ti evaṃ kattabbaṃ kammaṃ brahmadaṇḍaṃ (cūḷava. 445) nāma. Yaṃ pana bhagavatā bhikkhunīnaṃ ūruṃ vivaritvā dassanādivatthūsu ‘‘avandiyo so, bhikkhave, bhikkhu bhikkhunisaṅghena kātabbo’’ti (cūḷava. 411) evaṃ avandiyakammaṃ anuññātaṃ, yaṃ bhikkhunīhi ‘‘ayye, asuko nāma ayyo bhikkhunīnaṃ appasādanīyaṃ dasseti, etassa ayyassa avandiyakaraṇaṃ ‘ruccati bhikkhunisaṅghassā’’’ti evaṃ upassaye nisinnāheva bhikkhunīhi kattabbaṃ, evarūpaṃ kammaṃ yasmā tassa kammaṃyeva lakkhaṇaṃ na osāraṇādīni, tasmā kammalakkhaṇanti vuccati. Idañca kammalakkhaṇaṃ nāma bhikkhunimūlakaṃ paññattaṃ, apica bhikkhūnampi labbhati, tasmā bhikkhūhipi acchinnacīvarakādīnaṃ cīvarādīni vā dentehi, paribhuñjitabbāni apanetabbānipi vatthūni paribhuñjantehi vā, apanentehi vā, tathārūpaṃ vā dhammikaṃ katikaṃ karontehi tikkhattuṃ sāvetvā apalokanakammaṃ kātabbaṃ, sabbañhetaṃ kammalakkhaṇameva pavisati, iti apalokanakammaṃ pañca ṭhānāni gacchati.
这些求听业（求听甘马）共有五种，包括戒师剃发事项（违犯则为出家之罪）、剃度询问、言语训谕（恶语伤人）、以及关于比库尼裙覆部类不可轻蔑等事。所谓断发相似于剃发，就是见具足条件而入出家，应以此为求听业。据《大比库尼律》第九十八条所载，剃度时若问及剃发即为煞业（缴髻业）。比库若诽谤他比库者，则因言语恶行为煞业。另有关于不敬比库尼团的业，亦列其中。这类业因非剃度等重罪，故称为业行标记。此标记虽为比库尼特殊，然比库亦可得，故比库若因衣缠缚等生事先后进行违反三净衣及其他修持事项，也应按此标准谨守鉴察为求听业。求听业五处处处遍及，故名。
Ñattikammaṃ pana nava ṭhānāni gacchati osāraṇaṃ nissāraṇaṃ uposathaṃ pavāraṇaṃ sammutiṃ dānaṃ paṭiggahaṃ paccukkaḍḍhanaṃ kammalakkhaṇanti. Tattha ‘‘suṇātu me, bhante, saṅgho, itthannāmo itthannāmassa āyasmato upasampadāpekkho, anusiṭṭho so mayā, yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo āgaccheyya , ‘āgacchāhī’ti vattabbo’’ti (mahāva. 126) evaṃ upasampadāpekkhassa osāraṇā osāraṇā nāma. ‘‘Suṇantu me āyasmantā, ayaṃ itthannāmo bhikkhu dhammakathiko, imassa neva suttaṃ āgacchati, no suttavibhaṅgo, so atthaṃ asallakkhetvā byañjanacchāyāya atthaṃ paṭibāhati, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, itthannāmaṃ bhikkhuṃ vuṭṭhāpetvā avasesā imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā’’ti evaṃ ubbhāhikavinicchaye (cūḷava. 233) dhammakathikassa bhikkhuno nissāraṇā nissāraṇā nāma. ‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho, ajjuposatho…pe… uposathaṃ kareyyā’’ti evaṃ uposathakammavasena ṭhapitā ñatti uposatho nāma. ‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho, ajja pavāraṇā pannarasī, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti (mahāva. 210) evaṃ pavāraṇākammavasena ṭhapitā ñatti pavāraṇā nāma. ‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho, itthannāmo itthannāmassa upasampadāpekkho, yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmaṃ anusāseyya’’nti, ‘‘yadi saṅghassa pattakallaṃ, itthannāmo itthannāmaṃ anusāseyyā’’ti (mahāva. 126) evaṃ attānaṃ vā paraṃ vā sammannituṃ ṭhapitā ñatti sammuti nāma. ‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho, imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno nissaggiyaṃ saṅghassa nissaṭṭhaṃ, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa bhikkhuno dadeyyā’’ti (pārā. 464) evaṃ nissaṭṭhacīvarapattādīnaṃ dānaṃ dānaṃ nāma. ‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho, ayaṃ itthannāmo bhikkhu āpattiṃ sarati vivarati uttāniṃ karoti deseti, yadi saṅghassa pattakallaṃ, ahaṃ itthannāmassa bhikkhuno āpattiṃ paṭiggaṇheyya’’nti, tena vattabbo ‘passasī’ti, ‘āma, passāmī’ti, ‘‘āyatiṃ saṃvareyyāsī’’ti (cūḷava. 239) evaṃ āpattippaṭiggaho paṭiggaho nāma. ‘‘Suṇantu me āyasmantā āvāsikā, yadāyasmantānaṃ pattakallaṃ, idāni uposathaṃ kareyyāma, pātimokkhaṃ uddiseyyāma, āgame kāle pavāreyyāmā’’ti (mahāva. 240) evaṃ katappavāraṇappaccukkaḍḍhanā paccukkaḍḍhanā nāma. Tiṇavattārakasamathe (cūḷava. 212) sabbasaṅgāhikañatti, ekekasmiṃ pakkhe ekekā ñatti cāti tissopi ñattiyo kammalakkhaṇaṃ nāma. Iti ñattikammaṃ nava ṭhānāni gacchati.
单白业共有九处，包括戒师训诫、剃发、守八关斋戒、波萨他日出禁语及解禁、供养、承受、反观等，称为业行标记。此中如《大比库尼律》第一二六条所言，戒师对已受戒比库的确认仪式谓之剃发。又如《小比库律》第二三三条云，比库法师对听佛法的教诲，若法师离席，众人应安静等，是剃发。诸如此类，包含波萨他日、解禁法会、赞叹礼节、布施及授受、听法受持等，皆为单白业，共有九处。
Ñattidutiyakammaṃ satta ṭhānāni gacchati osāraṇaṃ nissāraṇaṃ sammutiṃ dānaṃ uddhāraṃ desanaṃ kammalakkhaṇanti. Tattha bhikkhūnaṃ alābhāya parisakkanādikehi aṭṭhahi aṅgehi samannāgatassa upāsakassa saṅghena asambhogakaraṇatthaṃ pattanikkujjanavasena nissāraṇā nissāraṇā nāma. Tasseva sammāvattantassa pattukkujjanavasena osāraṇā ca veditabbā, sā khuddakakkhandhake vaḍḍhalicchavivatthusmiṃ (cūḷava. 265-266) vuttā. Sīmāsammuti ticīvarena avippavāsasammutisanthatasammutibhattuddesakasenāsanaggāhāpakabhaṇḍāgārikacīvarappaṭiggāhakayāgubhājakaphalabhājakakhajjabhājakaappamattakavissajjakasāṭiyaggāhapakapattaggāhāpakaārāmikapesakasāmaṇerapesakasammutīti etāsaṃ sammutīnaṃ vasena sammuti veditabbā. Kathinacīvaramatakacīvaradānavasena dānaṃ veditabbaṃ. Kathinuddhāravasena uddhāro veditabbo. Kuṭivatthuvihāravatthudesanāvasena desanā veditabbā. Yā pana tiṇavatthārakasamathe (cūḷava. 212 ādayo) ekasmiṃ pakkhe ekā, ekasmiṃ pakkhe ekāti dve ñattidutiyakammavācā vuttā, yā ca mohāropanādīsu kammavācā (pāci. 446) vuttā, tāsaṃ vasena kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ, iti ñattidutiyakammaṃ satta ṭhānāni gacchati.
二白业共有七处，分别是戒师训诫、剃发、接受、布施、提升、说戒及业行标记。此中针对比库所作八种行为，包括未予布施的不合规行为及由此产生的诸种仪轨违反，均属于剃发范围。譬如订立地域界限、规制三衣佩带、分发饮食、应守业务、讲戒仪轨等诸多细节均归其内。因不同礼仪及教法有时一项一项，有时一项多种共行。及诸类通过愚痴等烦恼所致之违失，亦属此范畴。由此明确界定二白业七处。
Ñatticatutthakammampi satteva ṭhānāni gacchati osāraṇaṃ nissāraṇaṃ sammutiṃ dānaṃ niggahaṃ samanubhāsanaṃ kammalakkhaṇanti. Tattha tajjanīyakammādīnaṃ (cūḷava. 1 ādayo) sattannaṃ kammānaṃ vasena nissāraṇā, tesaṃyeva kammānaṃ paṭippassambhanavasena osāraṇā ca veditabbā, bhikkhunovādakasammutivasena (pāci. 146-147) sammuti, parivāsadāna(caūḷava. 102) mānattadānavasena (cūḷava. 105) dānaṃ, mūlāyapaṭikassanavasena (cūḷava. 110) niggaho, ukkhittānuvattikā , aṭṭha yāvatatiyakā, ariṭṭho (pāci. 417), caṇḍakāḷī (pāci. 709) cāti ime te yāvatatiyakāti imāsaṃ ekādasannaṃ samanubhāsanānaṃ vasena samanubhāsanā, upasampadākammaabbhānakammavasena kammalakkhaṇaṃ veditabbaṃ. Iti ñatticatutthakammaṃ satta ṭhānāni gacchati.
四白业亦有七处，包括戒师训诫、剃发、接受、布施、收集物资、教学及业行标记等。这里的诸多教化行为，具体包括授戒时对戒条违犯的训戒、破戒后的劝诫与规谔、收取布施品、照顾方所及受戒时的正确仪轨等。诸如应受之苦、激励戒心、抵制恶念、维持团结、十二项授戒规定，种种诉求均列此类。其义旨则为通过一系列说服与辅佐手段辅助维持对戒律和戒法的遵守。由以上内容，明确四白业共七处之分类。
Imesu pana catūsu kammesu apalokanakammaṃ apaloketvāva kātabbaṃ, ñattikammādivasena na kātabbaṃ. Ñattikammampi ekaṃ ñattiṃ ṭhapetvāva kātabbaṃ, apalokanakammādivasena na kātabbaṃ. Ñattidutiyakammaṃ pana apaloketvā kātabbampi atthi akātabbampi, tattha sīmāsammuti sīmāsamūhananaṃ (mahāva. 139-140, 144 ādayo) kathinacīvaradānaṃ kathinuddhāro kuṭivatthudesanā vihāravatthudesanāti imāni cha kammāni garukāni apaloketvā kātuṃ na vaṭṭanti, ñattidutiyakammavācaṃ sāvetvāva kātabbāni. Avasesā terasa sammutiyo senāsanaggāhāpakamatakacīvaradānasammutiyo cāti etāni lahukammāni apaloketvāpi kātuṃ vaṭṭanti, ñattikammādivasena pana na kātabbāneva. Ñatticatutthakammampi sakalakkhaṇeneva kātabbaṃ, na sesakammavasena. Evaṃ attano attano lakkhaṇeneva vatthuñattianussāvanāsīmāparisāsampattiyā katāni etāni kammāni dhammena vinayena satthusāsanena katattā dhammo etesu atthīti dhammikāni nāma honti, iti etesaṃ dhammikānaṃ kammānaṃ chandaṃ datvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajjantassa vācāya vācāya pācittiyaṃ.
在这四种行为中，观察不善法的行为观察完毕后应当执行，但不应当作为从属行为来执行。从属行为也须在设立一个所属范畴后执行，而不可作为观察行为等来执行。至于第二类所属行为，既有应当执行的，也有不应当执行的，其中如地域习俗、地域划分（包括《大毗婆沙经》第139至140、144段等说明）、布施难得的比库袈裟、取袈裟的困难、聚落环境、僧院场所说明等，这些六种行为属重行为，观察后不宜执行，应当作为第二类所属行为的语句而执行。其余的三种习俗，如座位、器具、布施不受戒律限制的袈裟的习俗，则属轻行为，即使观察也可以执行，但不可作为所属行为等执行。第四类所属行为，在整体特征明确的情况下应当执行，但不应作为次要行为执行。如此，基于各自特征、所属范畴、习俗适用及观察识别完成，这些行为皆依教法、律规范、世尊教诫而完成，在此称为合法行为。若于这些合法行为中，意愿给予，则在其后产生的违规，语言违规，则属于违戒行为。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha khīyanadhammāpajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme vematikassa, adhammakamme dhammakammasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Adhammakammasaññissa , ‘‘adhammena vā vaggena vā nakammārahassa vā kammaṃ karontī’’ti ñatvā khīyantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Dhammakammatā, dhammakammasaññitā, chandaṃ datvā khīyananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāneva, idaṃ pana dukkhavedananti.
在舍卫城六百一十五条规定的损戒行为发生的情况下，这些行为为普遍规约，且无异议。它们属于善法行为的断绝，对于违犯者属不善行为而为损戒者。故对善法行为的认知，知晓行为为“不善、有损坏作用的行为”，若行为人明知“不善或污秽、杀害行为”，却为其行为者，则属于违犯损戒。违犯者，且包括痴狂者等无差别处罚。行为的合法性、行为的正确认知及意愿，都成为损戒的三要素。若行为发生，如偷盗等，则此即为苦受。
Kammappaṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 阻止甘马学处之解释已毕。
10. Chandaṃadatvāgamanasikkhāpadavaṇṇanā十、不给欲而去学处之解释
Dasame vinicchayakathāyāti yāva ārocitaṃ vatthu avinicchikaṃ, ñattiṃ vā ṭhapetvā kammavācā aniṭṭhāpitā, tāva vinicchayakathā vattamānā nāma hoti. Yo bhikkhu etasmiṃ antare kammaṃ kopetukāmatāya parisāya hatthapāsaṃ vijahati, tassa vijahane dukkaṭaṃ, vijahite pācittiyaṃ.
所谓第十项违规，就是未观察完毕所涉及事项、未设立所属范畴而胡乱使用行为语词时，就是第十项违规。若有比库因想要放弃行为，于僧团前弃除手铐等拘束具时，其放弃行为即为恶行，弃除者应犯违戒所规定的过失。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha chandaṃ adatvā pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme vematikassa, adhammakamme dhammakammasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Adhammakammasaññissa pana, yo ca ‘‘saṅghassa bhaṇḍanādīni vā bhavissanti, adhammena vā vaggena vā nakammārahassa vā kammaṃ karissantī’’ti (pāci. 483) ñatvā, gilāno vā hutvā, gilānassa vā karaṇīyena, uccārādīhi vā pīḷito, na ca kammaṃ kopetukāmo ‘‘puna paccāgamissāmī’’ti gacchati, tassa, ummattakādīnañca anāpatti. Vinicchayakathāya vattamānatā, dhammakammatā, dhammakammasaññitā, samānasīmāyaṃ ṭhitatā, samānasaṃvāsakatā, kopetukāmatāya hatthapāsavijahananti imānettha cha aṅgāni. Samanubhāsanasamuṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, dukkhavedananti.
在舍卫城，有一比库开始时不具意愿而后放弃行为的情况下，行为也为普遍规约，无异议。它属善法行为的断绝，违犯者为损戒。知晓“将对僧团财物等作出不法行为及利用不法行为于团体、污秽行为者”，即明知后，身体或语言受痛苦而不得寸步放弃行为，发愿“我必重来入僧”而去者，此人无痴狂等处分。于违规事项中，该行为为合法行为的承担者，行为诚知者，在正常范围内，身心同住，有意愿放弃手铐等拘束物，此等六种行为即为其中部分。行为产生的心理过程及其善恶受苦等，共有念起行止、识别觉悟、善恶意识、世界限制、身体行为、语言行为、不善心，皆为苦受现象。
Chandaṃadatvāgamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不给欲而去学处之解释已毕。
11. Dubbalasikkhāpadavaṇṇanā十一、弱者学处之解释
Ekādasame samaggena saṅghenāti samānasaṃvāsakena samānasīmāyaṃ ṭhitena saṅghena saddhiṃ cīvaraṃ datvā. Yathāsanthutanti yo yo mittasandiṭṭhasambhattavasena santhuto, tassa tassāti attho. Pācittiyanti evaṃ saṅghena saddhiṃ sayameva senāsanapaññāpanādivasena sammatassa bhikkhuno cīvaraṃ datvā pacchā khīyantassa vācāya vācāya pācittiyaṃ.
第十一项违规，即由相互共识的僧团所订立，彼处身心同住、同居僧团，协力布施袈裟。所谓“和睦”，谓彼此间因友情、见面、感应而和顺适悦。故此，即谓比库以袈裟布施，属共识所同意者。若后生出损戒者，则当依所犯语言违规受戒。
Rājagahe chabbaggiye ārabbha cīvaraṃ datvā pacchā khīyanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, dhammakamme tikapācittiyaṃ, cīvaraṃ ṭhapetvā aññaṃ vissajjiyavebhaṅgiyaṃ parikkhāraṃ datvā pacchākhīyantassa dukkaṭaṃ, vissajjiyavebhaṅgiyo nāma ṭhapetvā pañca garubhaṇḍāni avaseso. Rāsivasena hi pañca garubhaṇḍāni vuttāni, tattha ārāmo ārāmavatthūti ekaṃ, vihāro vihāravatthūti dutiyaṃ, mañco pīṭhaṃ bhisi bimbohananti tatiyaṃ, lohakumbhī lohabhāṇakaṃ lohavārako lohakaṭāhaṃ vāsi parasu kuṭhārī kudālo nikhādananti catutthaṃ, valli veḷu muñjaṃ pabbajaṃ tiṇaṃ mattikā dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍanti pañcamaṃ. Etāni hi pañca saṅghasantakāni neva saṅghassa, na gaṇapuggalānaṃ vissajjetuṃ vā vibhajituṃ vā vaṭṭanti, vissajjitavibhattānipi saṅghikāneva honti. Thāvarena pana thāvaraṃ, itarena ca akappiyena mahagghakappiyena vā itaraṃ saṅghassa upakāraṃ sallakkhetvā kappiyaparivattanena parivattetuṃ vaṭṭati, varasenāsanādīnaṃ saṃrakkhaṇatthaṃ lāmakāni vissajjetuṃ vissajjetvā paribhuñjituñca vaṭṭati. Ettha ca purimesu tīsu rāsīsu agarubhaṇḍaṃ nāma kiñci natthi, catutthe lohakumbhī arañjarasaṇṭhānaṃ lohabhāṇakaṃ lohakaṭāhanti imāni tīṇi antamaso pasatamattaudakaggaṇhanakānipi garubhaṇḍāni. Lohavārako pana kāḷalohatambalohakaṃsalohavaṭṭalohānaṃ yena kenaci kato sīhaḷadīpe pādaggaṇhanako bhājetabbo, pādo ca nāma magadhanāḷiyā pañcanāḷimattaṃ gaṇhāti, tato atirekaṃ garubhaṇḍaṃ, imāni tāva pāḷiyaṃ āgatāni lohabhājanāni.
舍卫城六百一十五条规定开始布施袈裟之后的损戒行为为普遍规约，无异议。善法行为违犯者犯三失戒，布施袈裟后若赠予其他不应损坏的器具，则为恶行。所谓不应损坏器具，包含五种重具：一者庙宇，二者僧院建筑，三者床榻座席，四者铁制器物如铜罐、铁钵、铁葫芦、铁刀斧、矛钩等，五者藤条、竹、草、泥土、木质器物。这五为僧团所共有，任何个人不得轻率处分或分割，已处分的仅视为僧团所有。固定与非固定和尚剧烈处分均可，且可按季节养护保护，允许废弃和利用。关于前三种所称的固定重具，第四种铁制器物是铜类器物，少数在锡兰岛制成可自行分割，其长度相当于五根指宽长度，超出物即为额外重具，这些器物至今被称为铜制器具。
Pāḷiyaṃ pana anāgatānipi bhiṅgārapaṭiggahauḷuṅkadabbikaṭacchupāti taṭṭakasarakasamuggaaṅgārakapalladhūmakaṭacchuādīni khuddakānipi garubhaṇḍāneva, ayapatto ayathālakaṃ tambalohathālakanti imāni pana bhājanīyāni, kaṃsalohavaṭṭalohabhājanavikati saṅghikaparibhogena vā gihivikaṭā vā vaṭṭati, puggalikaparibhogena na vaṭṭati. Ṭhapetvā pana taṃ bhājanavikatiṃ aññasmimpi kappiyalohabhaṇḍe añjanī añjanisalākā natthudānaṃ kaṇṇamalaharaṇī sūci khuddako pipphaliko khuddakaṃ ārakaṇṭakaṃ kuñcikā tāḷaṃ kattarayaṭṭhi vedhako bhindivālako yathātathāghanakatalohaṃvippakatalohabhaṇḍañca sabbaṃ bhājanīyaṃ. Dhūmanettaphāladīparukkhadīpakapallikaolambakadīpaitthipurisatiracchānarūpakāni pana aññāni vā bhitticchadanakavāṭādīsu upanetabbāni, antamaso lohakhilakaṃ upādāya sabbānipi lohabhaṇḍāni garubhaṇḍāniyeva, attanā laddhāni pariharitvāpi puggalikaparibhogena na paribhuñjitabbāni, saṅghikaparibhogena vā gihivikaṭāni vā vaṭṭanti, tipubhaṇḍepi eseva nayo. Khīrapāsāṇamayāni taṭṭakasarakādīni garubhaṇḍāniyeva.
巴利文中有关铜铁（以及其他硬金属）制品如罐、锅、钵、勺、柄、刀、炊具等杂项，虽为小物，性质粗重，宛如大件生活用品一样，属于可用的食器。这类食器多由铜、铁、锡等金属制造，适合作为僧团共用或同住家用，但个人私用不可。将这些食器摆放使用时，诸如用不同材料制成的涂黑碳、竹签小针等小物品，诸如净耳用器、捣碎小筹、竹签针、竹篾刀、竹杖、竹器、工具、剔除用具等，均为食器。烟袋、灯芯、枯树枝、小灯台、伞形遮盖等物，以及其他可用来遮蔽墙壁或门窗的器具，也应归入此类。稍晚出现的金属杂器，应视为全部食器，且由于材质坚固，如用个人所得而自留，也不可久用。此种食器如石块、铜铁器等，均属粗重用品。
Ghaṭako pana telabhājanaṃ vā pādaggaṇhanakato atirekameva garubhaṇḍaṃ, suvaṇṇarajataārakūṭajātiphalikabhājanāni gihivikaṭānipi na vaṭṭanti. Senāsanaparibhoge pana āmāsampi anāmāsampi sabbaṃ vaṭṭati.
以罐器为例，油器或容脚器常为单独粗重物件，金银等贵重金属制的食具，即使是供住处共用者，也不被允许使用。军用器物，无论有无损伤，皆可使用。
Vāsiyādīsu pana yāya vāsiyā dantakaṭṭhacchedanaucchutacchanamattato aññaṃ mahākammaṃ kātuṃ na sakkā, ayaṃ bhājanīyā. Sesā yena kenaci ākārena katā garubhaṇḍaṃ, parasu pana antamaso vejjānaṃ sirāvedhakopi garubhaṇḍameva, tathā kuṭhārī. Yā pana āvudhasaṅkhepena katā, ayaṃ anāmāsā, kudālo daṇḍabandhanikhādanaṃ vā agarubhaṇḍaṃ nāma natthi. Sammuñjanidaṇḍakhaṇanakaṃ pana adaṇḍakaṃ phalamattakameva, yaṃ sakkā sipāṭikāya pakkhipitvā pariharituṃ, taṃ bhājanīyaṃ. Sikharampi nikhādaneneva saṅgahitaṃ, yehi manussehi vihāre vāsiādīni dinnāni honti, te ce ghare daḍḍhe vā vilutte vā ‘‘detha no, bhante, upakkhare, puna āharissāmā’’ti vadanti, dātabbā. Sace haranti, na vāretabbā, anāharantāpi na codetabbā.
用作容器的各种牙木刀、锯、切断锯锤斧等工具，只因其有重大的主要用途，不可改作其他用途，故属可用器物。由任何材料造就的粗重物件，诸如古医师的开头拔毒之器，均属粗重物。斧头、锯等依数量多少制造的，应视为不可损伤者，无轻重之分。如系指挥用棍、斩杖之类仅具形状之物，因尚能用为兵器，可以投掷反守自护，此类属可用。山峰形状的尖器，如人们住处、居所赠予的石器、木器、衣物、竹器等，居处共用之物，若有人说“请收下吧，尊者，将再归还”，此类应领取。若有人拿去，则不可阻止，虽未归还也不应责难。
Kammārataṭṭakāracundakāranaḷakāramaṇikārapattabandhakānaṃ adhikaraṇimuṭṭhisaṇḍāsatulādīni sabbāni lohamayāni upakaraṇāni saṅghe dinnakālato paṭṭhāya garubhaṇḍāni. Tipukoṭṭakasuvaṇṇakāracammakāraupakaraṇesupi eseva nayo. Ayaṃ pana viseso, tipukoṭṭakaupakaraṇesu tipucchedanakasatthakaṃ, suvaṇṇakāraupakaraṇesu suvaṇṇacchedanakasatthakaṃ, cammakāraupakaraṇesu kataparikammacammacchedanakhuddakasatthanti imāni bhājanīyāni. Nhāpitatunnakāraupakaraṇesupi ṭhapetvā mahākattariṃ mahāsaṇḍāsaṃ mahāpipphalikañca sabbaṃ vaṭṭati, itarāni garubhaṇḍāni.
铁匠、刀匠、镰刀匠等制作的钉铜制品，环形器物，耐用器具等，均由铜或铁制成，是粗重物。金器、铜器、皮革器物亦同。此类器物中，铜制的器物，适合切割人、物等用途；金器则适合切割黄金制品；皮革器具中有些用来切断木材的工具，亦属此类可用器物。用竹木制成并涂有蜜腊的防护工具，诸如大刀、大铰刀、大贝壳制的、胡椒制的器具等，均可使用。其他器物属粗重品。
Valliādīsu vettavalliādikā yā kāci aḍḍhabāhuppamāṇā valli saṅghassa dinnā vā tatthajātakā vā rakkhitagopitāva garubhaṇḍaṃ, sā saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate sace atirekā hoti, puggalikakammepi upanetuṃ vaṭṭati, suttamakacivākanāḷikerahīracammamayā rajjukā vā yottāni vā vāke ca nāḷikerahīre ca vaṭṭetvā katā ekavaṭṭā vā dvivaṭṭā vā saṅghassa santakā garubhaṇḍaṃ. Suttaṃ pana avaṭṭetvā dinnaṃ makacivākanāḷikerahīrā ca bhājanīyā . Yehi panetāni rajjukādīni dinnāni honti, te attano karaṇīyena harantā na vāretabbā.
藤制品中，如长度为半臂的藤条，无论是僧团赠予，还是同住者遗留下来的，皆属粗重物。若赠送给僧团的藤条过多，则不可收纳为个人所有。树皮制品如用槟榔树皮、红色皮革制成的绳索等，应视为可用物，由一圈或两圈组成，作为僧团贮藏的粗重物。树皮制成的那些不能卷绕起来或不能储存为礼器的，则视为器物。所赠的绳索若属个人持有，则应自行收纳使用，不可剥夺。
Yo koci aṭṭhaṅgulasūcidaṇḍakamattopi veḷu saṅghassa dinno vā tatthajātako vā rakkhitagopito garubhaṇḍaṃ, sopi saṅghassa kamme ca cetiyakamme ca kate atireko puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Pādaggaṇhanakatelanāḷi pana kattarayaṭṭhi upāhanadaṇḍako chattadaṇḍo chattasalākāti idamettha bhājanīyabhaṇḍaṃ, daḍḍhagehamanussā gaṇhitvā gacchantā na vāretabbā.
若有人收到大约八指长的铁棍作为僧团礼物，或从同住者遗留下来保护管理，这些属于粗重物。若为僧团奉献的礼品超过规定数量，须退还给个人。脚持器、二头刀、鞘刀、伞柄、伞棒等，都属于食器用品。平时住处中人们所用物品，无论捐赠或自行使用，在外出时不可剥夺。
Muñjañca pabbajañca avasesañca chadanatiṇaṃ muṭṭhippamāṇampi chadanatiṇasaṅkhepagatesu tālapaṇṇādīsu yaṃkiñci ekapaṇṇampi saṅghassa dinnaṃ vā tatthajātakaṃ vā bahiārāme saṅghike tiṇavatthusmiṃ jātakaṃ vā rakkhitagopitaṃ garubhaṇḍaṃ, tampi saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate atirekaṃ puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Daḍḍhagehamanussā gahetvā gacchantā na vāretabbā, aṭṭhaṅgulappamāṇopi rittakapotthako garubhaṇḍameva.
不论是稻草、出家用具或粗麻织品，即使只是微小的物件，也都是被计算在合制布匹当中的。像竹叶等，只要是单片叶子，无论是捐献给僧团的，或是供养于寺院的，皆属僧团财产。倘若是寺院内三草之类的物品，或是被保护保存的重器，亦同样。此等物品不论用于僧团工作或寺院事务，皆视为超出个人范畴之物，应归僧团所有。人们取用带屋顶的房屋居住时，虽尺寸仅仅约八指宽，也不可据为己有，皆属于僧团的重器财物。
Mattikā pakatimattikā vā hotu pañcavaṇṇā vā sudhā vā sajjurasakaṅguṭṭhasilesādīsu vā yaṃkiñci dullabhaṭṭhāne ānetvā vā dinnaṃ tatthajātakaṃ vā rakkhitagopitaṃ tālapakkamattaṃ garubhaṇḍaṃ hoti, tampi saṅghakamme ca cetiyakamme ca kate atirekaṃ puggalikakamme dātuṃ vaṭṭati. Hiṅguhiṅgulakaharitālamanosilañjanādīni pana bhājanīyāni.
陶瓦或赤陶瓦，或五色陶瓦、汁液、沙子、石块等物，无论多稀有珍贵，只要带来并捐献给僧团，或置于寺内、受僧团保护的竹叶屋顶上，则视为僧团财产。此等物品无论作为僧团或寺院的物品使用，都是超过个人范畴的，理应交由僧团所有。由黄、赤、黑根等矿物颜料调和的四种颜料也是可食用之物。
Dārubhaṇḍe yo koci veḷumhi vuttappamāṇo dārubhaṇḍako saṅghassa dinno vā tatthajātako vā rakkhitagopito garubhaṇḍaṃ, api ca sabbāpi dāruveḷucammapāsāṇādivikati dārubhaṇḍena saṅgahitā, tattha mañcapīṭhehi asaṅgahitāni āsandikādīni antamaso coḷena vā palālehi vā paṇṇehi vā katapīṭhaṃ upādāya sabbāni āsanāni.
对于木制重器，若有人在竹竿长度标尺范围内（即常用丈量）有木制重器送至或归属于僧团，或放在寺内受到保护的重器，且无一例外都是由木头、竹筒、皮革、石块等构成的重器组合而成，其中床榻与凳椅等未组合家具也包含在内。这些都是作为坐席和家具等使用的物品。
Vaṅkaphalakaṃ dīghaphalakaṃ cīvaradhovanaphalakaṃ ghaṭṭanaphalakaṃ ghaṭṭanamuggaro dantakaṭṭhacchedanagaṇṭhikā daṇḍamuggaro nāvā ambaṇaṃ rajanadoṇi udakapaṭicchako dārumayo vā dantamayo vā veḷumayo vā sapādakopi apādakopi samuggo mañjūsā pādaggaṇhanakato atirekappamāṇo karaṇḍo udakadoṇi udakakaṭāhaṃ uḷuṅko kaṭacchupānīyasarāvaṃ pānīyasaṅkhoti etesu yaṃkiñci saṅghe dinnaṃ garubhaṇḍaṃ. Saṅkhathālakaṃ pana bhājanīyaṃ, tathā dārumayo udakatumbo.
弯曲板、长形板、袈裟敷布的板、桶形板、桶形木框、锯断木棍的木夹、棍子木夹、舢板、舟、缸、水壶、木质或牙制、竹制等制品，以及如竹夹和不用的木夹等，全都是僧团所受之重器财产。竹制护罩为可食用物，木制水槽亦同。
Pādakathalikamaṇḍalaṃ dārumayaṃ vā hotu coḷapaṇṇādimayaṃ vā sabbaṃ garubhaṇḍaṃ. Ādhārako pattapidhānaṃ tālavaṇṭaṃ bījanī caṅkoṭakaṃ pacchi yaṭṭhisammuñjanī muṭṭhisammuñjanīti etesupi yaṃkiñci khuddakaṃ vā mahantaṃ vā dāruveḷupaṇṇacammādīsu yena kenaci kataṃ garubhaṇḍameva.
木制足踏板，或者由叶子制作的踏板，全都属于重器财产。支柱、瓦片、籽、竹片、后续连接用的条带、手扣等物，凡是任何大小、制作材质出自木料、竹、皮革等用具，皆视为重器财物。
Thambhatulāsopānaphalakādīsu yaṃkiñci dārumayaṃ vā pāsāṇamayaṃ vā gehasambhārūpagaṃ yo koci kaṭasārako yaṃkiñci bhūmattharaṇaṃ yaṃkiñci akappiyacammaṃ, sabbaṃ saṅghikaṃ garubhaṇḍaṃ, bhūmattharaṇaṃ kātuṃ vaṭṭati. Eḷakacammaṃ pana paccattharaṇagatikaṃ hoti, tampi garubhaṇḍameva, kappiyacammāni bhājanīyāni, kurundiyaṃ pana sabbaṃ mañcappamāṇaṃ cammaṃ garubhaṇḍanti vuttaṃ.
墙板、抬梯板等用的木制或石制家具，或家居器物，若有人拥有属于该类别的木制或石制财物，及任何方便搬运、易损坏或盗窃的器物，皆视为僧团财物。墙上的皮革覆盖物属于附属品，应计入重器。圆形席子皆属于卧榻大小的皮革器物，即属于重器。易碎皮革物皆为可食用物；全皮制品都是卧榻大小的皮革制品，即属重器。
Udukkhalaṃ musalaṃ suppaṃ nisadaṃ nisadapoto pāsāṇadoṇi pāsāṇakaṭāhaṃ sabbaṃ kasibhaṇḍampi garubhaṇḍaṃ, sabbaṃ cakkayuttayānaṃ garubhaṇḍameva. Mañcapīṭhānaṃ pādā ca aṭaniyo ca vāsiparasuādīnaṃ daṇḍā cāti etesu yaṃkiñci aniṭṭhitaṃ bhājanīyaṃ, tacchitamaṭṭhaṃ pana garubhaṇḍaṃ hoti, anuññātavāsiyā daṇḍo chattaṃ muṭṭhipaṇṇaṃ kattarayaṭṭhi upāhanā araṇisahitaṃ dhammakaraṇo pādaggaṇhanakato anatirittaṃ āmalakatumbaṃ āmalakaghaṭo lābukatumbaṃ lābukaghaṭo visāṇatumbanti sabbametaṃ bhājanīyaṃ, tato paraṃ garubhaṇḍaṃ.
木刀、杵、杵臼、杵座、杵托、石臼、石砧、所有农具及重具，凡是一切用车轮牵引的重具。床榻、座位及脚凳以及炭叉等棍杖，凡这些不适合清净持用者的食具，其实就是重具。被不准持用者使用的棍杖、伞、手提篮、钳子、箭矢盒、箭囊、箭套、矢簇带，以上一切皆为食具；除此以后都是重具。
Hatthidanto vā yaṃkiñci visāṇaṃ vā atacchitaṃ yathāgatameva bhājanīyaṃ, tehi katamañcapīṭhapādādīsu purimasadisova vinicchayo. Tacchitaniṭṭhitopi hiṅgukaraṇḍako añjanikaraṇḍako gaṇṭhikā vidho añjanī añjanisalākā udakapuñchanīti idaṃ sabbaṃ bhājanīyameva.
象牙和任何扇子般大小的物品，也都是正当可用、应当使用的；这些加诸于床榻、座位及脚跟等，均为先世遗留之物。应知适宜与不适宜物品中，有篾筐、擦粉筐、指箍、墨盒、墨条、水袖等，皆为合法食具。
Mattikābhaṇḍe sabbaṃ manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ ghaṭapiṭharādikulālabhājanaṃ, pattakaṭāhaṃ aṅgārakaṭāhaṃ dhūmadānakaṃ dīparukkhako dīpakapallikā cayaniṭṭhakā chadaniṭṭhakā thupikāti sabbaṃ garubhaṇḍaṃ, etesu pana vuttanayesu garubhaṇḍesu yaṃkiñci veḷuādiṃ attano atthāya gaṇhantena samakaṃ vā atirekaṃ vā phātikammaṃ katvā gahetabbaṃ. Pādaggaṇhanakato anatirittappamāṇo pana ghaṭako patto thālakaṃ kañcanako kuṇḍikāti idamettha bhājanīyaṃ, yathā ca mattikābhaṇḍe evaṃ lohabhaṇḍepi kuṇḍikā bhājanīyakoṭṭhāsameva bhajati. Iti yaṃ bhājanīyaṃ vissajjanīyampi taṃ evaṃ vissajjiyavebhaṅgiyasaṅkhātaṃ aññaṃ parikkhāraṃ datvā khīyantassa dukkaṭaṃ, itaraṃ pana dātumeva na vaṭṭati. Issaravatāya dento thullaccayaṃ āpajjati, theyyacittena gaṇhanto bhaṇḍaṃ agghāpetvā kāretabbo. Yathā ca aññaṃ parikkhāraṃ datvā khīyantassa dukkaṭaṃ, tathā saṅghena asammatassa cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ datvā khīyantassa dukkaṭameva, anupasampanne sabbattha tikadukkaṭaṃ. Pakatiyā pana chandādivasena (pāci. 488) karontaṃ disvā ‘‘ko attho tassa dinnena, laddhāpi vinipātessati, na sammā upanessatī’’ti khīyantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Upasampannatā, dhammena laddhasammutitā, saṅghena saddhiṃ vikappanupagacīvaradānaṃ, pacchā khīyitukāmatāya khīyanāti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
泥制器皿皆为人类所用，用以盛装食物、水果、饮料等；棕榈叶扎成的盖子、火盆盖、熏炉、灯树枝、燃灯用小遮子、小伞、塔香等，皆是重具。至于已述之重具中，任何细软竹器，如竹箩、竹篮，如若为自用适量或超量所用，须加以处理不可过度使用。用以手执的细软器物，如釉罐、线缸、铜盆、铜钵、水罐等，皆属食具，犹如泥质器皿之于金属器皿，仅是分类不同而已。如所用物品既为食具亦可丢弃，并称为丢弃可得之器物，除此再赠他人为往生者造业，是不合适的。由此除丢弃外赠与他物，反生恶业，持邪意夺取因而招致恶果，须严加防范。如赠他物致使持用者生恶业，违背戒律而造罪，尚未具足洒净前，皆为三重恶事。恶业由贪恋自私心生，若妄自赠与他物致恶业，亦属非法。若已具上座授记，造之罪业可净，得无不善果报。供养僧众非法布施者，亦同此理，所造恶业随处皆难解脱。因他人自私心乱作，必生畏惧，“此人何用此物，若得必造恶业，绝不正当食用”，其恶念生起之理即是如此，愚痴等邪念由此而起。具足根本持戒，资具善意，出家众同心命令以正统戒律布施，此后因执着染污而生贪欲，名为“染污”，此四者加行如是。种种缘起条件如摄取非法布施，皆是烦苦之因。
Dubbalasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 弱学处解释完毕。
12. Pariṇāmanasikkhāpadavaṇṇanā12. 转施学处解释
Dvādasame sabbaṃ tiṃsakakaṇḍe pariṇāmanasikkhāpade vuttanayameva. Ayameva hi viseso, tattha attano pariṇāmitattā nissaggiyaṃ pācittiyaṃ, idha puggalassa pariṇāmitattā suddhikapācittiyanti.
十二戒律，即三十法门中有关转变的戒训章节，正是如此。此中区别，当于自身触犯转变戒律者，应作解脱正净的巴吉帝亚（悔过戒）。
Pariṇāmanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 转施学处解释完毕。
Sahadhammikavaggo aṭṭhamo. · 如法品第八。
9. Ratanavaggo
第九。宝物品类章。
1. Antepurasikkhāpadavaṇṇanā1. 内宫学处解释
Ratanavaggassa paṭhame khattiyassāti khattiyajātikassa, muddhābhisittassāti khattiyābhisekena muddhani abhisittassa. Anikkhanto rājā itoti anikkhantarājakaṃ, tasmiṃ anikkhantarājake, sayanighareti attho. Ratanaṃ vuccati mahesī, niggatanti nikkhantaṃ, aniggataṃ ratanaṃ itoti aniggataratanakaṃ, tasmiṃ aniggataratanake, sayanighareti attho. Indakhīlaṃatikkameyyāti ettha attano āgatabhāvaṃ ajānāpetvā sayanigharassa ummāraṃ paṭhamaṃ pādaṃ atikkāmentassa dukkaṭaṃ, dutiyaṃ pācittiyaṃ.
宝物品类章第一，言及属于士族者，士族出身者之义。冠以泥涂浊污者，指士族受封、冠冕涂泥之义。未出家者称君，君意为未出家的君王；其中君王是未出家的君王。宝物称为女王，涂泥之意为涂饰，未涂泥之宝物即为纯净宝物，故称无涂泥宝物，指此种无涂泥宝物；其中无涂泥宝物乃指未被涂泥之宝物。说到“越过坚硬钉子”，指不知自身未出家之实情，于卧室同房时无意触犯其脚，属恶事，故为第二巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ ānandaṃ ārabbha rañño antepurappavisanavatthusmiṃ paññattaṃ, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, paṭisaṃvidite appaṭisaṃviditasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Paṭisaṃviditasaññissa, na khattiyassa vā, na khattiyābhisekena abhisittassa vā, ubhosu vā, ubhinnaṃ vā aññatarasmiṃ nikkhante sayanigharaṃ pavisantassa, asayanighare, ummattakādīnañca anāpatti. Khattiyatā, abhisittatā, ubhinnampi sayanigharato anikkhantatā, appaṭisaṃviditatā, indakhīlātikkamoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在沙瓦提，有长老阿难，执掌国王的宫殿，事务专责，负有特殊职责，属于不允许违犯的第三品轻犯戒。对已知戒律者，既非王族，也非被王族加冕受戒者，不论双方（一方或双方）在卧室内睡卧的位置进出，都不犯卧室诸如发狂等戒。所谓王族、加冕受戒者、双方面卧室不进出、以及非已悉戒律者、踏越脚趾骨等，共为五个肢节。以上五肢节的起因，性质类似“第一次重犯”，此处即为其行为的涵义和效力。
Antepurasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 内宫学处解释完毕。
2. Ratanasikkhāpadavaṇṇanā2. 宝学处注释
Dutiye ratananti muttādidasavidhaṃ. Ratanasammatanti yaṃkiñci manussānaṃ upabhogaparibhogaṃ. Ajjhārāme vāti parikkhittassa antopaṭikkhepe aparikkhittassa dvinnaṃ leḍḍupātānaṃ anto. Ajjhāvasatheti parikkhittassa antopaṭikkhepe, aparikkhittassa musalapātabbhantare. Ayaṃ panettha vinicchayo – jātarūparajataṃ attano atthāya uggaṇhantassa vā uggaṇhāpentassa vā nissaggiyaṃ pācittiyaṃ . Saṅghagaṇapuggalacetiyanavakammānaṃ atthāya dukkaṭaṃ, avasese muttādiratane sabbesampi atthāya dukkaṭameva. Kappiyavatthuṃ vā akappiyavatthuṃ vā antamaso mātusantakampi bhaṇḍāgārikasīsena paṭisāmentassa pācittiyaṃ, tādisaṃ pana attano santakaṃ katvā paṭisāmetuṃ vaṭṭati. ‘‘Idaṃ paṭisāmethā’’ti vutte pana ‘‘na vaṭṭatī’’ti paṭikkhipitabbaṃ. Sace kupitā pātetvā gacchanti, palibodho nāma hoti, paṭisāmetabbaṃ. Vihāre kammaṃ karontā vaḍḍhakīādayo vā rājavallabhā vā ‘‘yaṃkiñci upakaraṇaṃ vā sayanabhaṇḍaṃ vā paṭisāmetvā dethā’’ti vadanti, chandenapi bhayenapi na kātabbameva, guttaṭṭhānaṃ pana dassetuṃ vaṭṭati.
第二，关于宝物，有五种自由使用的种类。所谓“宝物许可”，是指人们所用所享的物品。在自宅或寺院中使用有限定和无限定者二种限制。限定者在边界之内，不限定者是在擂杵旁边。在此之处，有判别——出于自身利益而弃捐血肉之物者，属于必须发戒的不可取戒罪。属于圣僧团成员中，需要特别处理违规事端的，最终种种自由使用的财物，皆为不可取罪。关于合法与非法财物的结局，甚至母牛及牛犊被出卖，作为仓库租赁者收买时，也属于应发戒罪。虽然说“此即应发戒”，仍须明确予以拒绝。若生气地缴纳罚戒而离开，即称作“觉醒”，必须发戒。若有人在寺中做功德，如抚育幼童者、或国王子弟，称作“已经将某物或卧具财产归还”，既不能出于好心也不能因恐惧，应不应当为此行为而起戒罪，应公示审判。
Ajjhārāmaajjhāvasathesupi yādise ṭhāne ‘‘bhikkhūhi vā sāmaṇerehi vā gahitaṃ bhavissatī’’ti āsaṅkā uppajjati, tādiseyeva ṭhāne uggahetvā vā uggahāpetvā vā saññāṇaṃ katvā nikkhipitabbaṃ, ‘‘yassa bhaṇḍaṃ naṭṭhaṃ, so āgacchatū’’ti ca ācikkhitabbaṃ. Atha yo āgacchati, so ‘‘kīdisaṃ te bhaṇḍaṃ naṭṭha’’nti pucchitabbo, sace saññāṇena sampādeti, dātabbaṃ. No ce, ‘vicināhī’ti vattabbo. Tamhā āvāsā pakkamantena patirūpānaṃ bhikkhūnaṃ hatthe, tesu asati patirūpānaṃ gahapatikānaṃ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṃ. Yo pana neva pakkamati, na sāmikaṃ passati, tena thāvaraṃ senāsanaṃ vā cetiyaṃ vā pokkharaṇiṃ vā kāretabbo. Sace dīghassa addhuno accayena sāmiko āgacchati, taṃ dassetvā ‘anumodāhī’ti vattabbo. Sace nānumodati, ‘‘dehi me dhana’’nti codeti, samādapetvā dātabbaṃ.
在自宅或寺院中若对某个地方有所疑虑，疑云丛生，务须予以审查调查，在那地方放置或运入物品之前，当了解实情，并明确“某物已经不在者，应要回来”这点。随后来的人必须被询问，“你的财物怎会不见？”若经确认，应给予物品。若否，应说“请寻找”。若因此离去，必须将丢失者所有之戒条加入师长众手中，非所有物品交还给其原主人不可，否则须离开此地。若无人离去，不见物品，且有人发现既往积累的所有者，货物须构筑存放处或坛庙、池塘。若新的主人来寻，见此情景，应允其“许可”，若不许可，且请求“给我财物”，应予以满足。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha ratanauggaṇhanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘aññatra ajjhārāmā vā, ajjhāvasathā vā’’ti ayamettha duvidhā anupaññatti, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, anuññātaṭṭhāne anādariyena uggahetvā anikkhipantassa dukkaṭaṃ. Anuññātaṭṭhāne gahetvā nikkhipantassa, yaṃ hoti āmāsaṃ ratanasammataṃ, taṃ vissāsaṃ vā tāvakālikaṃ vā uggaṇhantassa, paṃsukūlasaññāya gaṇhato, ummattakādīnañca anāpatti. Ananuññātakaraṇaṃ, parasantakatā, vissāsaggāhapaṃsukūlasaññānaṃ abhāvo, uggahaṇaṃ vā uggahāpanaṃ vāti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
在沙瓦提，某比库被记为持守宝物的责任，在“非自宅或寺院”的两种不同性质下，归类为普通规定、普遍规则。对未获许可之地处，擅自取舍视为过失。对持有被认可的财物，包括信任、长期借用者，携带灰衣印象的人，发狂等同样不犯戒。未获许可之原因、损失、缺乏信任和灰衣印象，搬取和移动，构成四个肢节。以上肢节的由来，性质与犯戒的样态相似。此即行为的具体效力。
Ratanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 宝学处注释已毕。
3. Vikālagāmappavesanasikkhāpadavaṇṇanā3. 非时入村学处注释
Tatiye santaṃ bhikkhuṃ anāpucchāti idaṃ cāritte vuttanayameva. Vikāleti majjhanhikātikkamato paṭṭhāya antoaruṇe, etasmiṃ antare ‘‘vikāle gāmappavesanaṃ āpucchāmī’’ti vā, ‘‘gāmaṃ pavisissāmī’’ti vā anāpucchitvā asati tathārūpe accāyike karaṇīye parikkhittassa gāmassa parikkhepaṃ atikkamantassa, aparikkhittassa upacāraṃ okkamantassa paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyaṃ. Sacepi sambahulā kenaci kammena gāmaṃ pavisanti, sabbehi aññamaññaṃ āpucchitabbaṃ. ‘‘Tasmiṃ gāme taṃ kammaṃ na sampajjatī’’ti aññaṃ gāmaṃ gacchantānaṃ puna āpucchanakiccaṃ natthi. Sace pana ussāhaṃ paṭippassambhetvā vihāraṃ gacchantā antarā aññaṃ gāmaṃ pavisitukāmā honti, āpucchitabbameva. Kulaghare vā āsanasālāyaṃ vā bhattakiccaṃ katvā telabhikkhāya vā sappibhikkhāya vā caritukāmena sace passe bhikkhu atthi, āpucchitabbo, asante ‘natthī’ti gantabbaṃ. Vīthiṃ otaritvā pana bhikkhuṃ disvāpi āpucchanakiccaṃ natthi. Yo pana gāmamajjhena maggo hoti, sace tena gacchantassa ‘‘telādīnaṃ atthāya carissāmī’’ti cittaṃ uppajjati, passe bhikkhuṃ disvā āpucchitabbaṃ. Maggā anokkamma carantassa pana āpucchanakiccaṃ natthi, okkamantassa vuttanayeneva pācittiyaṃ.
第三，关于安静比库的不问之戒，仅此处所说的规矩。傍晚至午夜之间，休息时间前后，以“傍晚时分，我将询问村庄”或“我将进入村庄”为由，没有先获得许可，进入非限制村庄，属于第一节轻犯戒，第二节须发戒。若多人因某种业力进入村庄，彼此应互相询问确认。若离开村庄而进入他村，则无需再次询问。若平静而安详地离开寺院，却想进入另一村庄，应当被询问。若在家族中有供养、饮食或施舍的比库，应询问，如其不同意，称“无此事”后离去。越街路见比库，亦无需询问。但若路上刚好通达某村，且有意“为油等物品出行”，当见比库时仍应询问。沿路行走但无目的入村者，无须询问，入村者依轻犯戒规则。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha vikāle gāmappavesanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘santaṃ bhikkhu’’nti ca ‘‘anāpucchā’’ti ca ‘‘aññatra tathārūpā accāyikā karaṇīyā’’ti ca imā panettha tisso anupaññattiyo, asādhāraṇapaññatti, anāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, kāle vikālasaññino, vematikassa ca dukkaṭaṃ. Kālasaññino pana, yo ca accāyike vā karaṇīye, santaṃ vā āpucchitvā, asantaṃ vā anāpucchitvā pavisati, antarārāmabhikkhunupassayatitthiyaseyyapaṭikkamanesu vā aññataraṃ gacchati, tassa, gāmena maggo hoti, tena gacchato, āpadāsu, ummattakādīnañca anāpatti. Santaṃ bhikkhuṃ anāpucchatā, anuññātakāraṇābhāvo, vikāle gāmappavisananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāneva, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在沙瓦提，关于六品比库晚间进村的规矩，有记载有三条。记载分别是“是安静比库”、“不问其事”、“除非是类似的所属需协助官府的比库”。该三条属于特殊规定，属于不违犯的第三品轻犯戒。所谓时刻意识者，是指入夜后或发生该等事件之时，对协助官府或类似人员，且安静询问者；对不安静而不询问者，入镇中寺院或其住宿处，触犯此项规矩者，步入村庄为其通路，若因该通路而产生危险、发狂等，亦视为不犯戒。对安静比库不问其事者，则因未获得许可而入村，算作傍晚入村的三个肢节。其起因性质类似“第一次重犯”，其规矩之效力即如前述。
Vikālagāmappavesanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 非时入村学处注释已毕。
4. Sūcigharasikkhāpadavaṇṇanā4. 针筒学处注释
Catutthe bhedanameva bhedanakaṃ, taṃ assa atthīti bhedanakaṃ. Tasmā evarūpe sūcighare karaṇakārāpanesu dukkaṭaṃ, paṭilābhena pana taṃ bhinditvā pācittiyaṃ desetabbaṃ.
第四类中所谓破坏者，指的就是破坏者这一种。因此，在类似细针这种需要穿刺作用的物品上，若犯了具足戒则属于难行行为，但因已取得该物品且使用时将其破坏，则应宣说悔过戒。
Sakkesu sambahule bhikkhū ārabbha bahusūcigharaviññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sāṇattikaṃ, attanā vippakataṃ attanā vā, parehi vā, parehi vippakatampi attanā vā, parehi vā pariyosāpetvā labhantassa catukkapācittiyaṃ. Aññassatthāya karaṇakārāpanesu, aññena kataṃ paṭilabhitvā paribhuñjane dukkaṭaṃ. Gaṇṭhike araṇike vidhe añjaniyā añjanisalākāya vāsijaṭe udakapuñchaniyāti etesu yaṃkiñci aṭṭhiādīhi karontassa, ummattakādīnañca anāpatti. Sūcigharatā, aṭṭhimayāditā, attano atthāya karaṇaṃ vā kārāpetvā vā paṭilābhoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
在萨咖城里多数比库，开始修习多针刺表现项时，若施行这一特定细针的通用规定，是一般的规定，是粗略的规定，自己破坏或者别人破坏，或者自己与别人皆破坏，经过断尽后获得该物品者，应当犯四重悔戒。若因他用物品穿刺，因他人为止用而取得使用，便是难行之事。在棍棒、箭矢、毒药、点眼药水和水泼洒等物，若以骨头等为工具者，虽系疯人等所为亦无过失。针刺特性、如骨等作为自己使用或施行的工具、以及取得使用，这三者称为此的三种要素。所谓起发等，意即运动过程的表现。
Sūcigharasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 针筒学处注释已毕。
5. Mañcapīṭhasikkhāpadavaṇṇanā5. 床座学处释
Pañcame mañcanti masārakādīsu aññataraṃ. Pīṭhampi tādisameva, taṃ pana mañco viya atidīghaṃ, āsandiko viya ca samaṃ caturassaṃ na hoti. Chedanakaṃ bhedanakasadisameva.
第五类包括床垫等物，除某些之外。椅子性质相同，但此床垫过长，且靠背不平，不能止于四方。切断类与破坏类性质相同。
Sāvatthiyaṃ upanandaṃ ārabbha ucce mañce sayanavatthusmiṃ paññattaṃ, pamāṇikaṃ karontassa, pamāṇātikkantaṃ labhitvā chinditvā yathā pamāṇameva upari dissati, evaṃ nikhaṇitvā vā, uttānaṃ vā katvā, aṭṭakaṃ vā bandhitvā paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Pamāṇātikkantamañcapīṭhatā, attano atthāya karaṇaṃ vā kārāpetvā vā paṭilābhoti imānettha dve aṅgāni. Sesaṃ sabbaṃ sūcigharasikkhāpadasadisamevāti.
在萨瓦蒂城开始修习的伍波难德，使用高垫时有规则，超过规定尺寸取得后切割，使其表面看上去符合规定，或者将其拆开、向上延伸、绑成捆状使用，属难行行为。超出尺寸的高垫背部，自己使用或施行穿刺作用时即属于此处的两种要素。其余完全与细针穿刺戒条相同。
Mañcapīṭhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 床座学处释已毕。
6. Tūlonaddhasikkhāpadavaṇṇanā6. 棉毛褥学处释
Chaṭṭhe tūlaṃ onaddhametthāti tūlonaddhaṃ, cimilikaṃ pattharitvā tūlaṃ pakkhipitvā upari cimilikāya onaddhanti vuttaṃ hoti. Uddālanakaṃ bhedanakasadisameva.
第六类中，纤维缠绕即是缠绕纤维，割除植物梗叶等物后，将纤维投扔到上方然后用梗叶包绕纤维缠绕着，称为缠绕。拔除类与破坏类性质相同。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha tūlonaddhakārāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, āyoge kāyabandhane aṃsabaddhake pattatthavikāya parissāvane bimbohane, aññena kataṃ tūlonaddhaṃ paṭilabhitvā uddāletvā paribhuñjantassa, ummattakādīnañca anāpatti. Bimbohanañcettha sīsappamāṇameva vaṭṭati, sīsappamāṇaṃ nāma yassa vitthārato tīsu koṇesu dvinnaṃ antaraṃ vidatthicaturaṅgulaṃ hoti, majjhe muṭṭhiratanaṃ, dīghato diyaḍḍharatanaṃ vā dviratanaṃ vā. Tūlonaddhamañcapīṭhatā, attano atthāya karaṇaṃ vā kārāpetvā vā paṭilābhoti imānettha dve aṅgāni. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti.
在萨瓦蒂城第十六年，开始修习缠绕纤维制作时，有规则约束用于绑缚身体、绑木条、缠绕器物、敷药等行为。取得他人所缠绕物后予以解开覆用，属难行行为。其解开动作限于头发大小的缠绕大小，所谓头发大小，是指展开后在三个角上两边相隔四指宽，中间是拳头宽，长度约为一寸半或两寸。超出尺寸的缠绕，自己使用或穿刺作用属于此处的这两种要素。其他应当以所讲明的内容断定。
Tūlonaddhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 棉毛褥学处释已毕。
7. Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā7. 坐具学处释
Sattame nisīdananti santhatasadisaṃ santharitvā ekasmiṃ ante sugatavidatthippamāṇaṃ dvīsu ṭhānesu phāletvā katāhi tīhi dasāhi yuttassa parikkhārassetaṃ nāmaṃ.
第七条「坐」是指在连续相似时相中，最后在一个终结处施以如世尊所知法量的行为，于两个地方施行，配合三种所应行事物与十种装备，谓之名。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha appamāṇikāni nisīdanāni dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘dasā vidatthī’’ti ayamettha anupaññatti, asādhāraṇapaññatti, pamāṇikaṃ vā ūnakaṃ vā karontassa, aññena kataṃ pamāṇātikkantaṃ paṭilabhitvā chinditvā paribhuñjantassa, vitānādīsu yaṃkiñci karontassa, ummattakādīnañca anāpatti. Nisīdanassa pamāṇātikkantatā, attano atthāya karaṇaṃ vā kārāpetvā vā paṭilābhoti imānettha dve aṅgāni. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti.
在沙瓦提聚落中，自第六轮开始的量度范围中，规定了无过度的坐法，此处谓之「十种所知」。这里是不特别的规定，非特殊的规定，若超量施为，即便轻微，都属于由他人所作超越规定量，除去且自行享用，或进行牵伸等动作，或出现胡乱踢打等情况，皆不容许。对于超量坐姿，若为自身利益或者诱使他人为己所用，则在此处有两种肢体表现。剩余部分依此前说明应当了解。
Nisīdanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 坐具学处释已毕。
8. Kaṇḍuppaṭicchādisikkhāpadavaṇṇanā8. 疮疥覆盖学处的解释
Aṭṭhame kaṇḍuppaṭicchādinti adhonābhiubbhajāṇumaṇḍalaṃ kaṇḍupīḷakaassāvathullakacchābādhānaṃ paṭicchādanatthaṃ anuññātaṃ cīvaraṃ.
第八条称“覆膝”，谓以膝盖覆盖身体下面之腹部，施以膝盖所压之布料遮挡以防扰乱，是为袈裟的遮盖。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha appamāṇikāyo kaṇḍuppaṭicchādikāyo dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sesaṃ nisīdane vuttanayeneva veditabbanti.
在沙瓦提聚落中，自第六轮开始的无过度膝盖覆盖等行为的量度范围中，规定了常规的覆盖法，其余坐姿所述规则同样适用。
Kaṇḍuppaṭicchādisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 疮疥覆盖学处的解释已完结。
9. Vassikasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā9. 雨浴衣学处的解释
Navame sāvatthiyaṃ chabbaggiye ārabbha appamāṇikāyo vassikasāṭikāyo dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ nisīdane vuttanayamevāti.
第九条在沙瓦提聚落，自第六轮开始规定了雨季与旱季的衣物佩带量度范围，此处所述即为需遵守事项，适用于坐姿所述规则。
Vassikasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 雨浴衣学处的解释已完结。
10. Nandasikkhāpadavaṇṇanā10. 难德学处的解释
Dasame sāvatthiyaṃ āyasmantaṃ nandaṃ ārabbha sugatacīvarappamāṇaṃ cīvaraṃ dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sādhāraṇapaññatti, sesaṃ nisīdane vuttanayamevāti.
第十条在沙瓦提聚落，关于长老难德尊者的如来袈裟的衣物量度范围，属于常规规定，适用于坐姿所述规则。
Nandasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 难德学处的解释已完结。
Ratanavaggo navamo. · 宝品第九。
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya · 《疑惑度脱》之巴帝摩卡解释中
Suddhapācittiyavaṇṇanā niṭṭhitā. · 纯巴吉帝亚解释已毕。