Pācittiyakaṇḍo · 巴吉帝亚篇
Pācittiyakaṇḍo巴吉帝亚篇
1. Lasuṇavaggo
一、葱蒜品
1. Lasuṇasikkhāpadavaṇṇanā一、蒜学处释
Pācittiyesu lasuṇavaggassa tāva paṭhame lasuṇanti magadharaṭṭhe jātaṃ āmakaṃ bhaṇḍikalasuṇameva, na ekadvitimiñjakaṃ. Tañhi ‘‘khādissāmī’’ti paṭiggaṇhantiyā dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
巴吉达国（Magadha）中巴吉达语中所谓「葱」一词，原指大蒜，即形状如扁圆葫芦状的大蒜头，而非指单瓣瓣状的蒜瓣。此中若以「我将食用」之故意受持为由，即属于恶行，因此需逐一斥责而犯戒律罪。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha lasuṇaṃ harāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, alasuṇe dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana alasuṇasaññāya, palaṇḍuke, bhañjanake, haritake, cāpalasuṇe, sūpasampāke, maṃsasampāke, telasampāke, sāḷave, uttaribhaṅge, ummattikādīnañca anāpatti. Āmakalasuṇañceva, ajjhoharaṇañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在沙瓦提（Sāvatthī），以蓄发难为者（Thullanandā）始示例：在与葱蒜有关之事上，设有具体之限制与规定，涉及三巴吉达戒罪。懈怠者涉及两种恶，分别为其懈怠之性。此处以懈怠之识为基础，包含损坏、打碎、破坏、盗掠、阴险之行为因素，以及属父母之家所对之罪责等。他举例指出，共有两方面，即大蒜部分及其剥离部分，否则称为肢体。此两者即为体毛及须发等集合。
Lasuṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 蒜学处释毕。
2. Sambādhalomasikkhāpadavaṇṇanā二、密处毛学处释
Dutiye sambādheti paṭicchannokāse, upakacchakesu ca muttakaraṇe cāti attho. Saṃharāpeyyāti ettha khurasaṇḍāsakattariādīsu yena kenaci saṃharāpentiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ, na lomagaṇanāya.
所谓第二项，是指在遮盖之空间、衣物之内，进行拔除体毛之事。关于拔除行为，是指用以在刀刃、须毛断裂等区域因某种方式清扫计数目的而涉及戒律罪，而非与毛发数量计算相关。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha sambādhe lomaṃ saṃharāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, attano atthāya aññaṃ āṇāpentiyā sāṇattikaṃ, āpattibhedonatthi. Ābādhapaccayā, ummattikādīnañca anāpatti. Ābādhābhāvo, sambādhe lomasaṃharaṇanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni bhikkhuniyā saddhiṃ ekaddhānamaggagamanasikkhāpadasadisānīti.
在沙瓦提处，六名比库尼开始行事，涉及体毛拔除问题，且照顾自他之义而带来暂时性之戒律轻之过失，并无触犯戒律之嫌。戒律轻过失涵盖疾病等原因，以及属父母之家之相关情形。若无疾病，则称体毛拔除，此处亦涉及两方面，即大体部分及集合之处，而集合处乃指同体一处，彼等为修行道路与迁移之修习步骤。
Sambādhalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 密处毛学处释毕。
3. Talaghātakasikkhāpadavaṇṇanā三、击掌学处释
Tatiye talaghātaketi antamaso uppalakesarenāpi muttakaraṇassa talaghātane muttakaraṇamhi pahāradāne pācittiyanti attho.
第三种「揪发者」之意，乃指出最后为拔除体内发根处之毛发时，亦属于拔毛时连根拔除引发体表伤害之戒律过失。
Sāvatthiyaṃ dve bhikkhuniyo ārabbha talaghātakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, purimanayeneva sāṇattikaṃ, āpattibhedo natthi. Ito paraṃ pana yattha natthi, tattha avatvāva gamissāma. Ābādhapaccayā gaṇḍaṃ vā vaṇaṃ vā paharantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Ābādhābhāvo, muttakaraṇe pahāradānaṃ, phassasādiyananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisānīti.
在沙瓦提，有两位比库尼犯了轻杖事件中所规定的戒律，情状与先前同样，是轻微的，故无戒律差别。至于此处以后没有的情况，必当弃而远之。因病情缘起，携带肿块或疤痕，及狂癫等病症，不构成戒律违规。如无病，若在出家时赐杖，为打击之用，势必发生触犯。此处所说的三种抵犯轻戒即因触犯而生起者，即是起戒等前三种犯戒。
Talaghātakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 掌击学处注释终。
4. Jatumaṭṭhakasikkhāpadavaṇṇanā四、漆制阳具学处注释
Catutthe jatumaṭṭhaketi jatunā kate maṭṭhadaṇḍake. Vatthuvasenetaṃ vuttaṃ, kāmarāgena pana uppalakesarampi pavesentiyā āpatti.
所谓第四种轻戒是指伤痕杖棒之事。此事因缘说出，是因有欲爱而肢体上被莲花与莲蕊刺入而犯戒。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha jatumaṭṭhakasādiyanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ tatiyasadisamevāti.
在沙瓦提，某位比库尼涉及伤痕杖棒抵犯之规范，情状限定，与前三类轻戒相同。
Jatumaṭṭhakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 漆制阳具学处注释终。
5. Udakasuddhikasikkhāpadavaṇṇanā五、以水净身学处注释
Pañcame udakasuddhikanti muttakaraṇassa dhovanaṃ. Ādiyamānāyāti karontiyā. Dvaṅgulapabbaparamaṃādātabbanti dvīsu aṅgulīsu ekekaṃ katvā dvaṅgulapabbaparamaṃ ādātabbaṃ. Taṃ atikkāmentiyāti sace dhovanakāle rāgavasena vitthārato tatiyāya aṅguliyā aggapabbaṃ, gambhīrato ekissāva aṅguliyā tatiyapabbaṃ paveseti pācittiyaṃ.
所谓第五戒即是净水，是指洗涤出家杖。所谓洗涤，是指正在进行洗涤的过程。应当取长两横指之长度的水，每根手指取一次，共取两横指的长度。若超过此量，则在洗涤时，由于激情细细扩散到第三指第一节，或由深处经一指节而至第三节者，即犯戒应当受戒戒戒罚。
Sakkesu aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha atigambhīraṃ udakasuddhikaṃ ādiyanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, ūnakadvaṅgulapabbe dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana ūnakasaññāya, dvaṅgulapabbaparamaṃ ādiyantiyā, ābādhapaccayā atirekampi, ummattikādīnañca anāpatti, sesaṃ tatiyasadisamevāti.
在沙咖天中，有某位比库尼涉及极深层净水取用之规范，受三次轻戒，水少于两横指长度且多次取用。因认识水量不足，若取用至两横指长度以内，且由于病情缘起，则超过部分不算违规，其他戒律情状与第三类轻戒相同。
Udakasuddhikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 以水净身学处注释终。
6. Upatiṭṭhanasikkhāpadavaṇṇanā六、侍候学处注释
Chaṭṭhe bhuñjantassāti pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhuñjato. Pānīyenāti suddhena vā udakena, takkādīsu vā aññatarena. Vidhūpanenāti yāya kāyaci bījaniyā. Upatiṭṭheyyāti yā etesu dvīsu aññataraṃ gahetvā hatthapāse tiṭṭhati, tassā pācittiyaṃ.
所谓第六戒，指在用餐时，某位比库尼吃五种饭食中的另一种饭食。所谓手中饮水，是指用洁净水、适当器皿等饮用。所谓修净，是指调洁身体等。所谓站立，是指其在两处之间手持物品站立者，应当受戒戒罚。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha bhuñjantassa evaṃ tiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, hatthapāsaṃ vijahitvā khādanīyaṃ khādantassa upatiṭṭhantiyā dukkaṭaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ. ‘‘Imaṃ pivatha, iminā bījathā’’ti evaṃ dentiyā vā, dāpentiyā vā, anupasampannaṃ vā upatiṭṭhāpanatthaṃ āṇāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Bhuñjantassa bhikkhuno hatthapāse ṭhānaṃ, pānīyassa vā vidhūpanassa vā gahaṇanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在沙瓦提，有一比库尼开始用具足饮食食物，依教规定此为三巴吉帝亚戒过。若吃时脱掉手铐，食用被允许的副食，未调伏时起立饮食，则为恶行，未调伏时起立更为恶劣。若以言语如“喝这个，此为种子”给予或传递，或为使未调伏者起立而传递饮食器皿，或由酒鬼等所犯，则无戒过。用具足饮食的比库手铐和盛水器属于此处两种肢体。祭祀所起的肢体被称为“毛发等聚合体”。
Upatiṭṭhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 侍奉学处注释完毕。
7. Āmakadhaññasikkhāpadavaṇṇanā七、生谷学处注释
Sattame viññatvāti antamaso mātarampi yācitvā. Bhuñjeyyāti ajjhohareyya. Ettha ca viññatti ceva bhojanañca pamāṇaṃ, tasmā sayaṃ viññatvā aññāya bhajjanādīni kārāpetvā vā , aññāya viññāpetvā sayaṃ bhajjanādīni katvā vā paṭiggahaṇato paṭṭhāya yāva dantehi saṃkhādanaṃ, tāva pubbappayogesu dukkaṭāni, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
第七法中「知情」是指连母亲也请求使其饮食合理。若吃则应先开口。此处「知情」指对饮食和数量的了解，因此自己明了后，未被他人知道而开始吃、或让他人知道自己开始吃并持续至牙齿数数为止。此期间以往的恶行算作罪过，逐一揭示则为巴吉帝亚戒过。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha āmakadhaññaṃ viññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sayaṃ vā aññāya vā aviññattiyā laddhaṃ bhajjanādīni katvā vā kāretvā vā bhuñjantiyā dukkaṭaṃ, aññāya viññattiyā laddhaṃ pana sayaṃ bhajjanādīni katvāpi kāretvāpi bhuñjantiyā dukkaṭameva. Ābādhe sati sedakammādīnaṃ atthāya viññāpentiyā, aviññattiyā labbhamānaṃ navakammatthāya sampaṭicchantiyā, ñātakappavāritaṭṭhāne muggamāsādiaparaṇṇaṃ viññāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sattannaṃ dhaññānaṃ aññatarassa viññāpanaṃ vā viññāpāpanaṃ vā, paṭilābho, bhajjanādīni katvā vā kāretvā vā ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni addhānamaggasikkhāpadasadisānīti.
在沙瓦提，许多比库尼开始发起公开宣告食物道理，依教规定此为三巴吉帝亚戒过。自知或知らず得食而开始吃时为恶行。自知而不知对方得食开始吃同样是恶行。有病时为利他而宣告食物状况，不知时因未见得变坏之物拒食，或在近亲拜访处因餐食洁净而宣告，酒鬼等无戒过。七种谷物中对其中一种的宣告或不宣告，得到食物后开始吃或准备最终吃称为此处所指三肢体。祭祀所起之肢体即坐垫行板等。
Āmakadhaññasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 生谷学处注释完毕。
8. Paṭhamauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā八、第一大小便弃舍学处注释
Aṭṭhame saṅkāranti kacavaraṃ. Vighāsanti yaṃkiñci paribhuttāvasesaṃ ucchiṭṭhodakampi dantakaṭṭhampi, aṭṭhikacalakesu pana vattabbameva natthi. Tirokuṭṭe vā tiropākāre vāti yassakassaci kuṭṭassa vā pākārassa vā parato. Chaḍḍeyya vā chaḍḍāpeyya vāti sabbānipetāni ekato chaḍḍentiyā ekappayoge ekāpatti, sakiṃ āṇattiyā bahukepi chaḍḍite ekāva.
第八为脏污。指把任何被污秽物质染污之剩余物，包括唾沫、牙屑。于阿拉坎骨灰坛等无此脏污。指某物在物体上流动或聚集，如粪便等。可丢弃而被丢弃者称“丢弃戒过”，若偶尔全部丢弃一次则犯一次戒，若留存多次丢弃则只算一次。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha uccāraṃ tirokuṭṭe chaḍḍanavatthusmiṃ paññattaṃ, sāṇattikaṃ, bhikkhussa dukkaṭaṃ , oloketvā vā avalañje vā chaḍḍentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Uccārādibhāvo, anolokanaṃ, valañjanaṭṭhānaṃ, tirokuṭṭatiropākāratā, chaḍḍanaṃ vā chaḍḍāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在沙瓦提，有一比库尼起初发出声音于骨灰坛著作丢弃的事物，依教规定此为临时巴吉帝亚戒过。若观看或瞻仰后做丢弃则犯戒。起声等为不观看、瞻仰之状态；骨灰坛上出现碎片状物，即丢弃或将被丢弃，为此处五肢体，类似所聚合之事物。此处属于行为与非行为范畴。
Paṭhamauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一大小便弃舍学处注释完毕。
9. Dutiyauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā九、第二大小便弃舍学处注释
Navame hariteti khette vā nāḷikerādiārāme vā yatthakatthaci ropimaharitaṭṭhāne. Tāni vatthūni chaḍḍentiyā vā chaḍḍāpentiyā vā purimanayeneva āpatti, tādise ṭhāne nisīditvā antamaso udakaṃ pivitvā matthakacchinnaṃ nāḷikerampi chaḍḍentiyā āpattiyeva.
第九为在田地或椰子之类园林中。于任何事物如种植树木耕作处，丢弃食物或传递食物，犯如过去所述戒过。如坐于此等场所，饮水后将椰子壳损坏并丢弃亦犯戒过。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha uccārādīni harite chaḍḍanavatthusmiṃ paññattaṃ, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, bhikkhuno dukkaṭaṃ, bhikkhuniyāpi nikkhittabīje khette yāva aṅkuro na uṭṭhahati, tāva dukkaṭaṃ, aharite dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana aharitasaññāya chaḍḍitakhette vā, sāmike apaloketvā vā chaḍḍentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ aṭṭhamasadisamevāti.
在沙瓦提，有许多比库尼开始于放弃高声喊叫等的修行法门，这些属于禁戒之物，是有一定限制的，属于轻微巴吉帝亚中的第三类；对比库而言是恶行，对比库尼同样也是应当断除的恶性根源。直到这恶种未在田地里发芽，也就是恶苗未生起之前，便视为恶行。若恶行未被察觉而放任，在禁戒的田地中，主人目睹后亦应摈除，类似疯狂行等亦属不受罚。剩余部分皆同于第八种规则。
Dutiyauccārachaḍḍanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二大小便应学法之解释完毕。
10. Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā10. 歌舞应学法之解释
Dasame naccanti antamaso moranaccampi. Gītanti antamaso dhammabhāṇakagītampi. Vāditanti antamaso udakabherivāditampi. Dassanāyāti etesu yaṃkiñci dassanāya gacchantiyā pade pade dukkaṭaṃ, yattha ṭhitā passati vā suṇāti vā, ekappayoge ekāpatti, taṃ taṃ disaṃ olokentiyā payoge payoge āpatti.
第十种是跳舞，在最后一个月及蛇舞亦同。唱歌是最后一个月的法，则讲法歌亦是。吹奏乐器是最后一个月，如水鼓吹奏。所谓为“观看”，指的是前去观看这些场合者，在每一处若见或听闻恶行，即使只触犯一次，向各方环视的过程中，在每一次集会中都构成过失。
Rājagahe chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha naccādīni dassanāya gamanavatthusmiṃ paññattaṃ, sayaṃ tāni vatthūni karontiyā, aññaṃ vā āṇāpentiyā, ‘‘cetiyassa upahāraṃ dethā’’ti īdisena pariyāyena vā bhaṇantiyā, ‘‘cetiyassa upahāraṃ karomā’’ti vā vutte ‘‘sādhū’’ti sampaṭicchantiyā ca pācittiyamevāti sabbaaṭṭhakathāsu (pāci. aṭṭha. 835-837) vuttaṃ, bhikkhuno sabbattha dukkaṭaṃ. ‘‘Tumhākaṃ cetiyassa upaṭṭhānaṃ karomā’’ti vutte pana ‘‘upaṭṭhānakaraṇaṃ nāma sundara’’nti īdisaṃ pariyāyaṃ bhaṇantiyā, ārāme ṭhatvā passantiyā vā suṇantiyā vā, tathā attano ṭhitokāsaṃ āgantvā payojitaṃ paṭipathaṃ gacchantiyā sammukhībhūtaṃ salākabhattādike sati karaṇīye gantvā, āpadāsu vā samajjaṭṭhānaṃ pavisitvāpi passantiyā vā suṇantiyā vā, ummattikādīnañca anāpatti. Naccādīnaṃ aññataratā, aññatra anuññātakāraṇā gamanaṃ, dassanaṃ vā savanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisāni, idaṃ pana lokavajjaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
在王舍城，有六品比库尼开始于跳舞等，属于观礼行为的戒律种类，她们亲自进行那些行为，或是让别人带来，或用“为佛塔供养”之类说词替代，又说“我们为佛塔供养”，有人赞叹“善哉”，这仅为轻微巴吉帝亚。对比库则普遍禁止舞蹈等。若说“你们应当守护佛塔”，则以此语替代说“守护佛塔称为美好”，她们在寺院站立观看或聆听，也在自身所在位置行走，亲身前往应去之处，进行受戒者应为的行为，面对众生或危难突发时，入众所聚处观看或聆听，同样不受罚。跳舞等分三类，即因某些特殊原因外的行为、未获允许而行走观看和聆听，皆为三个部分。其集起如鸡毛之状等，是世俗不齿的，心向不善，乃极苦痛。
Naccagītasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 歌舞应学法之解释完毕。
Lasuṇavaggo paṭhamo. · 蒜品第一。
2. Rattandhakāravaggo
第二章 夜间禁戒
1. Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā1. 夜暗应学法之解释
Andhakāravaggassa paṭhame rattandhakāreti rattiandhakāre. Appadīpeti pajjotacandasūriyaaggīsu ekekenāpi anobhāsite. Purisenāti santiṭṭhituṃ sallapituñca viññunā manussapurisena saddhiṃ. Santiṭṭheyya vāti hatthapāse ṭhitamattāya pācittiyaṃ. Sallapeyyāti tattha ṭhatvā gehasitakathaṃ kathentiyāpi pācittiyameva.
夜暗章首即夜暗时分。夜暗为点灯之星、月、日照等，虽有光明，但微弱，不明亮。男人为能站立、言语者，须与明悟的成人男子一同。只要能站立，扶靠手臂即可视为轻微巴吉帝亚。言语则指站着讲述家务琐事，亦是巴吉帝亚。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ, purisassa hatthapāsaṃ vijahitvā, yakkhādīnaṃ hatthapāsaṃ avijahitvāpi santiṭṭhantiyā, sallapentiyā vā dukkaṭaṃ, yaṃkiñci viññuṃ dutiyaṃ gahetvā evaṃ karontiyā, arahopekkhāya, aññavihitāya, ummattikādīnañca anāpatti. Rattandhakāratā, purisassa hatthapāse ṭhānaṃ vā sallapanaṃ vā, sahāyābhāvo, rahopekkhatāti imānettha cattāri aṅgāni. Theyyasatthasamuṭṭhānaṃ, kiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, lokavajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, akusalacittaṃ, tivedananti.
于沙瓦提，有一比库尼开始于此为站立行为的戒律种类，她曾挣脱男子手铐及夜叉等的束缚，站立且言语，这是恶行。对于知情者第二次作此行为，属于违犯、错误的行为，亦不受罚。夜间禁戒，即在男子手铐处站立或言语，缺乏同伴，隐瞒出现，包含这四方面。存在七十余种恶因、行为、心识解脱、意向、世俗不善、身业、语业、不善心意，乃极苦痛。
Rattandhakārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 夜暗应学法之解释完毕。
2. Paṭicchannokāsasikkhāpadavaṇṇanā2. 隐蔽处学处注释
Dutiye paṭicchanne okāseti kuṭṭādīsu yena kenaci paṭicchanne, idamevettha nānattaṃ.
第二条谓在休息时间独处者，譬如在偏远地区等处，以某种方式独处，此处即为不同之处。
Paṭicchannokāsasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 隐蔽处学处注释完。
3. Ajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā3. 露地交谈学处注释
Tatiye ajjhokāseti nānaṃ, sesaṃ ubhayatthāpi paṭhamasadisamevāti.
第三条谓断食者，断食本质和第一条所述性质相同，亦即二者性质相似。
Ajjhokāsasallapanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 露地交谈学处注释完。
4. Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā4. 遣走伴侣学处注释
Catutthe rathikāyāti racchāyaṃ. Byūheti anividdharacchāyaṃ . Siṅghāṭaketi caccare. Nikaṇṇikaṃ vā jappeyyāti kaṇṇamūle kiñci jappeyya. Uyyojeyyāti anācāraṃ caritukāmatāya ‘‘gaccha tva’’nti dutiyikaṃ uyyojeyya. Pācittiyanti purimanayeneva tāva santiṭṭhanādīsu tīṇi pācittiyāni, uyyojentiyā pana uyyojane ca hatthapāsavijahane ca dukkaṭaṃ, vijahite pācittiyaṃ.
第四条谓『护体衣』者，谓防护用衣。『密布』者，谓不透风的护体衣。『缠袈裟者』谓缚于袈裟之饰物。『耳边诵持』者，谓在耳根诵念某物。『缠袈裟』者谓因欲行不规矩之事，故使唤他人“去！”以缠袈裟。『悔戒』谓先前规约如允诺，于此三悔戒之处专指立约抵触出家前法，缠袈裟戒乃缠袈裟与解去手铐为恶行，解去即为悔戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evaṃ santiṭṭhanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ purimattayasadisameva. Anāpattiyaṃ pana ‘‘na anācāraṃ ācaritukāmā, sati karaṇīye dutiyikaṃ bhikkhuniṃ uyyojetī’’ti (pāci. 852) ettakaṃ adhikanti.
此中以沙瓦提的图拉南达为例，于此惩治既定条款，余者与先前条款性质相似。无戒罪者，谓“非欲行不规矩事，宜持念辅诲，缠缚第二比库尼”，此文意甚高。
Dutiyikauyyojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 遣走伴侣学处注释完。
5. Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā五、不请问而离去学处注释
Pañcame purebhattanti aruṇuggamanaṃ upādāya yāva majjhanhikaṃ. Āsaneti pallaṅkassokāsabhūte. Sāmike anāpucchāti tasmiṃ kule yaṃkiñci viññuṃ manussaṃ anāpucchā. Pakkameyyāti ettha channassa anto nisīditvā anovassakaṃ ajjhokāse upacāraṃ atikkāmentiyā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiye pācittiyaṃ.
第五条谓对前住者，依据清晨起身，始至中午。『坐具』谓平铺席床。『不问宅主』谓于其家族，不问知人。『离席起行』谓在遮盖施设之所末尾坐立起行，视为逾越侍奉职责，于首脚犯恶行为，今属第二悔戒。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha anāpucchā pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, pallaṅkassa anokāse dukkaṭaṃ, tathā āpucchite anāpucchitasaññāya ceva vematikāya ca. Āpucchitasaññāya pana, asaṃhārime, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Purebhattatā, antaraghare nisajjā, āsanassa pallaṅkokāsatā, aññatra anuññātakāraṇā anāpucchanaṃ, vuttaparicchedātikkamoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
于沙瓦提，起于他比库尼，不问起行事例，定为三悔戒。于席床侧犯恶事，及被问者以不肯回答之状及拒绝态度。因为不肯答而致不合群者，病人失所者，遇难者，及疯癫等亦无戒罪。前住者，中室内正坐，坐具之侧置无他原因不问，依教义章节越限，此五者皆为例外。其余聚集诸粗难，当视为行为之善恶。
Anāpucchāpakkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不请问而离去学处注释结束。
6. Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā六、不请问而坐下学处注释
Chaṭṭhe pacchābhattanti majjhanhike vītivatte yāva sūriyassa atthaṅgamā. Abhinisīdeyya vāti ādimhi nisīditvā gacchantiyā ekā āpatti, anisīditvā nipajjitvāva gacchantiyāpi ekā, nisīditvā nipajjantiyā dve.
第六，晚餐时间，即正午时分直到太阳落山前，应当起身离座。初时坐着离开者一人，未坐下而跪拜离开者一人，坐着跪拜者二人。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha āsane abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ , sesaṃ pañcamasadisameva. Yathā pana tattha asaṃhārime, evamidha dhuvapaññatte anāpattīti.
在舍卫城，以土兰难陀为首，根据坐具违反项已有明确规定，其余第十五个同法。若其中未集中的，则此处称为确定违反，无有例外。
Anāpucchāabhinisīdanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不请问而坐下学处注释结束。
7. Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā七、不请问而铺设学处注释
Sattame vikāleti atthaṅgate sūriye. Seyyanti antamaso paṇṇasanthārampi, sesaṃ chaṭṭhasadisameva.
第七，在太阳落山时，即傍晚时分，床铺与席幕已经收起，其余同第十六项。
Idaṃ pana sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vikāle kulāni upasaṅkamitvā sāmike anāpucchitvā seyyaṃ santharitvā abhinisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ, anāpattiyañcettha dhuvapaññattaṃ nāma natthīti.
此处在舍卫城，多数比库尼在傍晚时分进入房舍，未经主人允许就卧床，整理床席，依坐具违反项已有明确规定，此地无有违反名分。
Anāpucchāsantharaṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不请问而铺设学处注释结束。
8. Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā八、使他人生讥嫌学处解释
Aṭṭhame duggahitena dūpadhāritenāti yaṃ vuttaṃ, tato aññathā gahitena ca upadhāritena ca. Paranti ‘‘ahaṃ kirayye ayyaṃ na sakkaccaṃ upaṭṭhahāmī’’tiādinā (pāci. 869) nayena upasampannaṃ ujjhāpentiyā pācittiyaṃ.
第八，【称为】用恶意手抓，即用手以非正当方式抓挠。之后又称以他法抓挠。若借口说「我使用，彼人不得随意看护」等，借此理由进入戒律，从而负巴吉帝亚罪。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha evaṃ paraṃ ujjhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, ummattikādīnaṃyeva anāpatti. Duggahitatā, ujjhāpanaṃ, yaṃ ujjhāpeti, tassā upasampannatāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
在舍卫城，以某比库尼为首，开始有以下三种违反誓戒：已明确违反的轻罪巴吉帝亚、未经戒律传授的严重恶行、精神失常者等的违反。所谓恶意、告发与被告者传授戒律三者，即此处所谓，惟搀杂拿取等罪相同，此即痛苦之因。
Paraujjhāpanakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 使他人生讥嫌学处解释终了。
9. Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā九、诅咒他人学处解释
Navame abhisapeyyāti sapathaṃ kareyya. Tattha ‘‘niraye upapajjāmi, niraye upapajjatū’’tievamādīni vadamānā nirayena abhisapati nāma, akkosatīti attho. ‘‘Gihinī homi, gihinī hotū’’tievamādīni vadamānā brahmacariyena. Tassā vācāya vācāya pācittiyaṃ.
第九条所说的‘咒诅’者，应当发誓作咒。其间若发言曰‘愿堕地狱，愿堕地狱’，此等言语即为以地狱作咒诅，是谓‘诅咒’之义。若言‘我是婆罗门，我当为婆罗门’，类似说法即为持戒修行。依其言语，得犯小过。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha evaṃ abhisapanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, tiracchānayoniyā vā pettivisayena vā manussadobhaggena vā abhisapane dukkaṭaṃ. Atthadhammānusāsanipurekkhārānaṃ ummattikādīnañca anāpatti. Nirayena vā brahmacariyena vā abhisapanaṃ , upasampannatā, atthadhammapurekkhārādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni aṭṭhamasadisānevāti.
在拘尸那城夜叉时节开始，犯此咒诅恶行之事为定罪小过。若未受记上座者算小恶。以三恶道之说，或以鬼界，或以人道不善行为咒诅，为恶业。依理义教训观察等，对狂者等不算责罚。不论是地狱道或持戒道上咒诅，受记与理义教训等众不足，谓此处有三种成员。其缘起事等与第八条类似。
Paraabhisapanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 诅咒他人学处解释终了。
10. Rodanasikkhāpadavaṇṇanā十、哭泣学处解释
Dasame vadhitvāti hatthādīhi paharitvā, ubhayaṃ karontiyāva pācittiyaṃ.
第十条杀人者，谓以象等器械击打他人，如同双方皆行此行为时，得犯小过。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha attānaṃ vadhitvā rodanavatthusmiṃ paññattaṃ, kevalaṃ vadhantiyā vā rodantiyā vā dukkaṭameva. Ñātirogabhogabyasanehi phuṭṭhāya kevalaṃ rodantiyā eva na vadhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Attānaṃ vadhanañceva, rodanañcāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisāni, idaṃ pana kiriyamevāti.
拘尸那城夜叉时节开始，亲手杀己身，或以哭泣为恶行定罪。单纯杀害或哭泣皆为恶。因亲属病痛或疾病痛苦，仅哭泣而非杀害者，对狂者等不算责罚。此处杀己及哭泣二者为两个成员。缘起诸事皆类似。此条仅作为行为，非言语行为。
Rodanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 哭泣学处解释终了。
Rattandhakāravaggo dutiyo. · 夜暗品第二
3. Naggavaggo
第三章 裸体章节
1. Naggasikkhāpadavaṇṇanā一、裸形学处解释
Naggavaggassa paṭhame naggāti anivatthā vā apārutā vā. Evañhi nahāyantiyā sabbappayogesu dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ.
裸体章节之首条旨在述曰裸体者，或为外露未加遮盖者。依此，自浴者于各类行动中为不净，浴后即犯小过。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evaṃ nahānavatthusmiṃ paññattaṃ, udakasāṭikacīvare acchinne vā naṭṭhe vā, ‘‘mahagghaṃ idaṃ disvā corāpi hareyyu’’nti evarūpāsu āpadāsu vā nahāyantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Naggatā, anuññātakāraṇābhāvo, nahānapariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在沙瓦提，有众多比库尼开始遵守关于沐浴衣物的规则，其中规定，水衣若为整洁的湿衣或干净的披衣者，即使未经断绝遮盖或敷盖，也不得任意随意取用此类衣物，唯恐生盗盗意。于此种状况之沐浴者以及疯狂等诸恶行者，无过失之罪。由未着衣、未获允诺之因及沐浴终止，谓此处所称三项要素。所谓起事等，是指衣片及毛发垢秽等物。
Naggasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 裸形学处解释已毕。
2. Udakasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā二、水浴衣学处解释
Dutiye sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha appamāṇikāyo udakasāṭikāyo dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha sabbaṃ ratanavagge nisīdanasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
其次，在沙瓦提有六百余名比库尼开始遵守不放任持有无尺寸水衣的规矩，至此，关于珍宝品类里，所有有关坐卧行为的戒律教导，皆依此应知晓。
Udakasāṭikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 水浴衣学处解释已毕。
3. Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā三、衣缝制学处解释
Tatiye visibbetvāti dussibbitaṃ punasibbanatthāya visibbetvā. Anantarāyikinīti dasasu antarāyesu ekekasmimpi asati. Aññatra catūhapañcāhāti visibbitadivasato pañca divase atikkāmetvā ‘‘neva sibbissāmi , na sibbāpanāya ussukkaṃ karissāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
第三，所谓显露，是故意弄脏目的是使衣服不洁。所谓无阻碍者，指十种阻碍中，在每一阻碍中不存在。除四或五日污秽期满五日以上外，曾发誓“我不弄脏，也不企图弄脏”，若意图违背则为巴吉帝亚罪。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha cīvaraṃ visibbetvā na sibbanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, tathā ubhinnampi aññasmiṃ parikkhāre. Yā pana antarāyikinī vā hoti, pariyesitvā vā kiñci na labhati, karontī vā pañcāhaṃ atikkāmeti, tassā ca, gilānāya ca, āpadāsu ca, ummattikādīnañca anāpatti. Nivāsanapārupanupagacīvaratā, upasampannāya santakatā, sibbanatthāya visibbanaṃ vā visibbāpanaṃ vā, aññatra anuññātakāraṇā pañcāhātikkamo, dhuranikkhepoti imānettha pañca aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
在沙瓦提有图拉南达开始显露衣物，在不适合弄脏的衣物中受规则所限，为三种巴吉帝亚罪；而未获承认者则为三种恶业罪，亦适用相同规则。若为阻碍者，寻求之则无所获，行之则超过五天，且因其疾病、灾难及疯狂，而无罪过。衣着上若披盖停留于住所中，且已达上座学尼资格或为弄脏目的而清理或染色，除非超出未经允许的五日范围，均为严格排除的五项，谓此处五个部分。所谓起事等，是指衣物体积及同色系合一。
Cīvarasibbanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 缝制衣学处注释已结束。
4. Saṅghāṭicārasikkhāpadavaṇṇanā四、桑喀帝行持学处注释
Catutthe pañca ahāni pañcāhaṃ, pañcāhameva pañcāhikaṃ. Saṅghāṭīnaṃ cāro saṅghāṭicāro, paribhogavasena vā otāpanavasena vā saṅghaṭitaṭṭhena ‘saṅghāṭī’ti laddhanāmaṃ ticīvaraṃ, udakasāṭikā, saṃkaccikāti imesaṃ pañcannaṃ cīvarānaṃ parivattananti attho. Atikkāmeyya pācittiyanti chaṭṭhe aruṇuggamane ekasmiṃ cīvare vuttanayena aparivattite ekā āpatti, pañcasu pañca.
第四，则以五日为五天计日，五日即为五日周期。法衣指僧衣、半僧衣及内衣三僧衣，水衣、湿衣及包裹衣物，乃此五衣更换之意。若犯越戒者，于第六次红衣更换中一衣未更换即为违规，是五种中任一违犯皆为过失。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha cīvaraṃ nikkhipitvā santaruttarena janapadacārikaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, pañcāhānatikkante dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana anatikkantasaññāya, pañcamaṃ divasaṃ pañca cīvarāni nivāsentiyā vā pārupantiyā vā otāpentiyā vā, gilānāya, ‘‘idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretu’’nti evarūpāsu āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Pañcannaṃ cīvarānaṃ aññataratā, pañcāhātikkamo, anuññātakāraṇābhāvo, aparivattananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti.
在沙瓦提，有许多比库尼开始遵守因离群时携带衣物并适度保持行走习惯的规则，谓此行为为三种巴吉帝亚罪，超越五日为两种恶业罪。若无超越之意，则以第五星日既携带、收纳或晾挂三衣，因疾病或忧恐发誓“此衣于此地不可因盗而保留”，于此状况、灾患、疯狂之类者无罪。若五衣中任一因无获允诺及未更换而超过五日计者，则此处指四项部分，谓此处四项，谓起事等质地坚固而一体合一。
Saṅghāṭicārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 桑喀帝行持学处注释已结束。
5. Cīvarasaṅkamanīyasikkhāpadavaṇṇanā五、衣转移学处注释
Pañcame cīvarasaṅkamanīyanti saṅkametabbaṃ cīvaraṃ, aññissā santakaṃ anāpucchā gahitaṃ puna paṭidātabbaṃ pañcannaṃ aññataraṃ cīvaranti attho. Dhāreyyāti sace taṃ nivāseti vā pārupati vā pācittiyaṃ.
第五，衣钵应当收敛，应当将衣钵收纳。所谓衣钵收纳，意指别处的衣钵未经询问即被拿取，此后必须归还，是指五类衣钵中的某一类。所谓持有，如果将其搁置或藏匿，就犯巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha bhikkhuniyā cīvaraṃ ādāya anāpucchā pārupanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ. Yā pana tāya vā dinnaṃ, taṃ vā āpucchā, acchinnanaṭṭhacīvarikā vā hutvā, ‘‘idaṃ me cīvaraṃ mahagghaṃ īdise corabhaye na sakkā dhāretu’’nti evarūpāsu āpadāsu vā dhāreti, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Cīvarasaṅkamanīyatā, upasampannāya santakatā, anuññātakāraṇābhāvo, dhāraṇanti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamakathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在舍卫国，有一比库尼未经询问，擅自取用另一比库尼的衣钵，置于藏衣处，此为三重巴吉帝亚戒，未达上座。此类衣钵若为他人赠与，若经过询问，或已作断衣处理，声明“此衣钵为我所有，于聚会中有偷盗之险，不可保存”，则可持有于此等困境之中，不犯杀死等罪。衣钵收纳必须是达上、已藏妥善、无非法因由的持有，这里有四个要件。衣钵收纳类似取用东西类第一重罪。
Cīvarasaṅkamanīyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 衣转移学处注释已结束。
6. Gaṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā六、群体衣学处注释
Chaṭṭhe gaṇassāti bhikkhunisaṅghassa. Cīvaralābhanti vikappanupagampi pacchimaṃ labhitabbaṃ cīvaraṃ. Antarāyaṃ kareyyāti yathā te dātukāmā na denti, evaṃ parakkameyya. Pācittiyanti sace tassā vacanena te na denti, bhikkhuniyā pācittiyaṃ.
第六项戒条，是指比库尼僧团。取得衣钵时，除非是替他人代为取得，否则应取最后一种衣钵。如果因阻碍未能取到，须主动争取。如果因言语阻挠不能取得，则犯巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha gaṇassa cīvaralābhantarāyakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, aññasmiṃ parikkhāre dukkaṭaṃ, sambahulānaṃ pana ekabhikkhuniyā vā cīvaralābhepi dukkaṭameva. ‘‘Samagghakāle dassathā’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vikappanupagapacchimatā, saṅghassa pariṇatabhāvo, vinā ānisaṃsadassanena antarāyakaraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
在舍卫国，有一名为土蓝那达的比库尼，因妨碍物而未能取得衣钵，属恶行为。即使多人助力，有一比库尼专门阻挠衣钵取得，亦属恶行。此类妨碍行为若众人一起呈现，影响僧团成熟，即称为妨碍行为，有三要素，如同取他人财物第一重戒。
Gaṇacīvarasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 众衣学处注释完毕。
7. Paṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā7. 拒绝学处注释
Sattame dhammikaṃ cīvaravibhaṅganti samaggena saṅghena sannipatitvā karīyamānaṃ cīvaravibhaṅga. Paṭibāheyyāti paṭisedheyya, evaṃ paṭisedhentiyā pācittiyaṃ.
第七条为衣钵分配，指僧团聚集进行的衣钵分配。若干涉分配，则应禁止，违者犯巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dhammikaṃ cīvaravibhaṅgaṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ, dhammike vematikāya, adhammike dhammikasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha adhammikasaññāya, ānisaṃsaṃ dassetvā paṭibāhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Cīvaravibhaṅgassa dhammikatā, dhammikasaññitā, vinā ānisaṃsena paṭibāhananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānevāti.
在舍卫国，土蓝那达妨碍衣钵分配，犯恶行，其行为包含印象错误、对戒法认识错误，属恶行。妨碍者对分配表现出邪见及恶意，应予禁止，犯杀死等罪。衣钵分配需合戒律和善知识引导，无戒律指导则为妨碍，有三要素，如同取他人财物第一重戒。
Paṭibāhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 拒绝学处注释完毕。
8. Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā8. 施衣学处注释
Aṭṭhame samaṇacīvaranti kappakataṃ nivāsanapārupanupagaṃ, evarūpaṃ ṭhapetvā pañca sahadhammike mātāpitaro ca yassa kassaci gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā pariccajitvā dentiyā pācittiyaṃ.
第八，沙门衣服者，为折叠包缚、临近住所所携带之物，置放如是类物，与五法相应。父母若将其物，或任何家主、出家者所舍弃之物，供养给他，则此为应悔过之事。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha agārikassa samaṇacīvaradānavatthusmiṃ paññattaṃ, bhikkhuno dukkaṭaṃ. Mātāpitūnaṃ pariccajitvāpi, aññesaṃ tāvakālikameva dentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Samaṇacīvaratā, ṭhapetvā sahadhammike ca mātāpitaro ca aññesaṃ dānaṃ, atāvakālikatāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
在舍卫城，自图兰纳达起，对于世人普遍认可的沙门衣物施舍，令比库烦恼。即便舍弃自父母之物，也仅限于世间暂时之期，疯人等不受责备。沙门衣服之性质，置放于与五法相应的父母及他人布施，即为非暂时。所谓非暂时，即包含三支：起缘因素、连行之相等。
Cīvaradānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 施衣学处注释完毕。
9. Kālaatikkamanasikkhāpadavaṇṇanā9. 过时学处注释
Navame dubbalacīvarapaccāsāyāti dubbalāya cīvarapaccāsāya, ‘‘sace sakkoma dassāmā’’ti ettakamattaṃ sutvā uppāditāya āsāyāti attho . Cīvarakālasamayaṃ atikkāmeyyāti vassaṃvuṭṭhabhikkhunīhi kālacīvare bhājiyamāne ‘‘āgameyyātha, ayye, atthi saṅghassa cīvarapaccāsā’’ti vatvā taṃ cīvaravibhaṅgaṃ cīvarakālaṃ atikkāmeyya, tassā anatthate kathine vassānassa pacchimamāsaṃ, atthate kathine kathinubbhāradivasaṃ atikkāmentiyā pācittiyaṃ.
第九，所谓薄弱衣物请求者，谓因知或闻“是否可以示现”之微量言辞而生起的期待。若比库比库尼脱离比库尼雨安居夏季时限，在衣服使用的期限外，非时节的衣物若被使用，其衣物律则为超越时节，于雨安居最后一月严戒期间多为不得，若遇困难雨季和极严酷开雨节日亦不可超期，犯则须忏悔。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dubbalacīvarapaccāsāya cīvarakālasamayaṃ atikkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, dubbalacīvare vematikāya, adubbalacīvare dubbalacīvarasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhayattha adubbalacīvarasaññāya, kiñcāpi ‘na sakkomā’ti vadanti, ‘‘idāni pana tesaṃ kappāso vā uppajjissati, saddho vā puriso āgamissati, tasmiṃ āgate addhā dassantī’’ti evaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā nivārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Dubbalacīvaratā, dubbalasaññitā, vinā ānisaṃsena nivāraṇanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
在舍卫城，自图兰纳达起，对于第九即衣物时节超期者，依准被规定的内容，论衣物时节超期之罪，包涵衣物缺失及错误的见解。均不应承认其使用，且断言‘不可以’者，言及‘现今该处或出棉者将出现，信士所至，届时彼示现’用此缘故阻止，使天狂等不生过失。衣物不全、错误见解，无因缘下予以阻止。此处即涵盖三支，称为生出之类，含有似于盗取。
Kālaatikkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 时限逾越学处注释完毕。
10. Kathinuddhārasikkhāpadavaṇṇanā10. 咖提那衣收藏学处注释
Dasame dhammikaṃ kathinuddhāranti sabbāsaṃ bhikkhunīnaṃ akālacīvaraṃ dātukāmena upāsakena yattako atthāramūliko ānisaṃso, tato adhikaṃ vā samakaṃ vā datvā yācitena samaggena bhikkhunisaṅghena yaṃ kathinaṃ ñattidutiyakammena antarā uddharīyati, tassa so uddhāro ‘dhammiko’ti vuccati, evarūpaṃ kathinuddhāranti attho. Paṭibāheyyāti nivāreyya, tassa evarūpaṃ kathinuddhāraṃ nivārentiyā pācittiyaṃ.
第十，所谓正法之保护者，指比库尼们若欲施舍不合时衣物，须以近事男以利益根本为缘，施舍期间，若以祈求方式或与比库尼僧团和合给予，借由第二种单白甘马之关系，将难事予以解决者，此种救助即谓“法的保护者”，意指如此难事之解决。阻止之者则称为‘不予阻止’，阻止此种难事之解决但却献供者为应悔过。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha kathinuddhāraṃ paṭibāhanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ sattame vuttanayeneva veditabbanti.
在舍卫城，自图兰纳达起，对于第十法的保护，即阻止难事解决之行为，内容依第七法所述诸例应知之。
Kathinuddhārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 咖提那衣收藏学处注释完毕。
Naggavaggo tatiyo. · 裸体品第三。
4. Tuvaṭṭavaggo
4. 速转品
1. Ekamañcatuvaṭṭanasikkhāpadavaṇṇanā1. 一床四足学处注释
Tuvaṭṭavaggassa paṭhame tuvaṭṭeyyunti nipajjeyyuṃ. Tāsu pana ekāya vā nipannāya aparā nipajjatu, dvepi vā saheva nipajjantu, dvinnampi pācittiyaṃ.
Tuvaṭṭa章第一品中，有关于应当退让（tuvaṭṭeyyuṃ）的问题。在这些情况下，若只有一方退让，则另一方应退让；若双方一同退让，则同时退让者皆犯巴吉帝亚罪。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha dvinnaṃ ekamañce tuvaṭṭanavatthusmiṃ paññattaṃ, sace pana ekāya nipannāya ekā nisīdati, ubho vā nisīdanti, tāsaṃ, ummattikādīnañca anāpatti. Ekamañcatā, dvinnaṃ tuvaṭṭananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在舍卫城，广泛的比库尼们开始时，对于涉及两者中某人退让的具体事由（tuvaṭṭanavatthusmiṃ）产生了明确的规定。假如只有一方退让且独自坐下，或双方都坐下，则对于这两者的退让不算违犯破戒规则。这里一者单指一个部分，两者的退让指两个部分，这里分别指起立、坐下等形体动作。
Ekamañcatuvaṭṭanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 一床四足学处注释完毕。
2. Ekattharaṇatuvaṭṭanasikkhāpadavaṇṇanā二、同一铺具同卧学处注释
Dutiye ekaṃ attharaṇañceva pāvuraṇañca etāsanti ekattharaṇapāvuraṇā, saṃhārimānaṃ pāvārattharaṇakaṭasārakādīnaṃ ekaṃ antaṃ attharitvā ekaṃ pārupitvā tuvaṭṭentīnametaṃ adhivacanaṃ. Pācittiyanti taṃyeva attharitvā taṃ pārupitvā nipajjantīnaṃ pācittiyaṃ.
第二，所谓一个起身和坐下的情况，即起身和坐下在形体上被视为一件事，包含了各种起身、坐下时不同动作的组合，如整理衣服等动作视为止动其中一个部分，另一部分则是同样动作的反向运动，共同构成退让的行为。这一说法就是‘Pācittiya’（巴吉帝亚戒罪），指的是完成此行为时所犯的巴吉帝亚罪。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evaṃ tuvaṭṭanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, attharaṇe vā pāvuraṇe vā ekasmiṃ dukkaṭaṃ, nānattharaṇapāvuraṇe dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana nānattharaṇapāvuraṇasaññāya, vavatthānaṃ dassetvā nipajjantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ paṭhamasadisamevāti.
在舍卫城，众多比库尼们开始时对诸多有关退让的事由有明确详细规定，三种巴吉帝亚的罪名存在：起身坐下之一部分犯一重罪，完全不同起身坐下两部分犯二重罪。在这当中，对于解释不同起身坐下之法并被遵守，阿浮提等（意指规定者）不作过失。其余均当从对前述罪名的解释执行。
Ekattharaṇatuvaṭṭanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 同一铺具同卧学处注释终了。
3. Aphāsukaraṇasikkhāpadavaṇṇanā三、使不安乐学处注释
Tatiye aphāsunti ‘‘iminā imissā aphāsu bhavissatī’’ti anāpucchā purato caṅkamanaṭṭhānanissajjādayo vā uddisauddisāpanaparipucchanasajjhāyaṃ vā karontiyā caṅkamane nivattanagaṇanāya, ṭhānādīsu payogagaṇanāya, uddesādīsu padagaṇanāya pācittiyaṃ.
第三，‘说话不当’（aphāsu）指此类情况：在未核实前言（anāpucchā）之前，或正准备起行、离开座位等状况时，或者因问法、听法、问答、对话或其他讨论，为了听众回转而止步，计算所在位置或场合，以及对于语词等用法的计数，若因此产生不当行为，则犯巴吉帝亚罪。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha sañcicca aphāsukaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, na aphāsukāmatāya, āpucchā purato caṅkamanādīni karontiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Upasampannatā, aphāsukāmatā, aphāsukaraṇaṃ, anāpucchananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyaṃ, dukkhavedananti.
在沙瓦提，起于图拉南达的累犯之中，因聚集了不净事而被指定为三种应悔过事（即三归咎罪）。这三种是：未受过上座戒者的三恶行，非因不净意愿，且在问罪之前有走动等情形，以及因精神失常等不犯戒。所谓“受戒”“非不净意愿”“不净行为”“不问罪”者，此四为其组成部分。因兴起之类，不与取等相似的事项，此为行为的作苦。
Aphāsukaraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 使不安乐学处注释终了。
4. Naupaṭṭhāpanasikkhāpadavaṇṇanā四、不侍奉学处注释
Catutthe dukkhitanti gilānaṃ. Sahajīvininti saddhivihāriniṃ. Neva upaṭṭhaheyyāti tassā upaṭṭhānaṃ sayaṃ vā akarontiyā, parehi vā akārentiyā dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
第四者是因病而苦者，意指有信修行者。若无人照料，他自己或他人没有照顾，落入困难之中，则为受戒悖犯。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha dukkhitaṃ sahajīviniṃ anupaṭṭhānavatthusmiṃ paññattaṃ, antevāsiniyā vā anupasampannāya vā dukkaṭaṃ, dasasu aññatarantarāye sati pariyesitvā alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Gilānatā, saddhivihāritā, anuññātakāraṇābhāvo, upaṭṭhāne dhuranikkhepoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
在沙瓦提，起于图拉南达中，因未照料病苦的有信者，被指定为三恶行。无论是外出者或未受上座戒者，只要在十种特定困境中未得到照顾，则为悖犯。病苦、信行、无可推诿事故及难以照料，称为此四组成部分。此中兴起等相似义也相符合。
Naupaṭṭhāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不侍奉学处注释终了。
5. Nikkaḍḍhanasikkhāpadavaṇṇanā五、驱出学处注释
Pañcame upassayaṃ datvāti sakavāṭabaddhaṃ attano puggalikavihāraṃ datvā. Nikkaḍḍheyyāti bahūnipi dvārāni ekappayogena nikkaḍḍhentiyā ekā āpatti, nānāpayogehi payogagaṇanāya āpattiyo, āṇattiyampi eseva nayo. Sace pana ‘‘imañcimañca dvāraṃ atikkāmehī’’ti āṇāpeti, ekāya āṇattiyā eva dvāragaṇanāya āpattiyo.
第五是给施之义，即在同一道门受缚于自身之个人行为。所谓‘关闭’者，是指虽有多门，但仅以一门关闭视为一种悖犯，由各种关闭方式的集计，也同样适用。若称‘越过此门又此门’，则以一次悖犯计于一整门之数。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha etādise vatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, akavāṭabaddhato dukkaṭaṃ, anupasampannāya tikadukkaṭaṃ, sakavāṭabaddhato vā akavāṭabaddhato vā ubhinnampi parikkhāranikkaḍḍhane dukkaṭameva, sesaṃ saṅghikavihāranikkaḍḍhanasikkhāpade vuttanayamevāti.
在沙瓦提，起于图拉南达此类情形所指定的三归咎罪，是因闭锁门禁的束缚或不束缚而成的恶行，未受上座戒者也三恶。门栓束缚或不束缚下不同的围栏关闭，也是恶行，且余者乃依僧团舍闭锁戒戒律所说。
Nikkaḍḍhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 驱出学处注释完毕。
6. Saṃsaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā六、杂处学处注释
Chaṭṭhaṃ uttānapadatthameva. Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha saṃsaṭṭhavihāravatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha paṭhamaariṭṭhasikkhāpade vuttavinicchayasadisamevāti.
第六即是阐述起身步行之义。在沙瓦提，从起于刹帝利性交战之地聚集的房舍行为而定，逝者初戒所说的违犯定义亦同。
Saṃsaṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 杂处学处注释完毕。
7. Antoraṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā七、国内学处注释
Sattame antoraṭṭheti yassa vijite viharati, tassa raṭṭhe. Asatthikā cārikanti vinā satthena gacchantiyā, gāmantaragaṇanāya, agāmake araññe addhayojanagaṇanāya pācittiyaṃ.
所谓第七界，指的是某人所居住范围内的国土。若有人无主而行走于没有比库随行的地方，无论是乡村或森林，或在无人群居的深林中行走，超过一定的两由旬距离便犯戒。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vuttanayeneva desacārikaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ. Satthena saha gacchantiyā, kheme appaṭibhaye, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Antoraṭṭhatā, akhematā, anuññātakāraṇābhāvo, cārikaṃ pakkamananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
沙瓦提城中的众多比库尼，中止修行期间如前所述，此处称为外出禁行的限界。若有比库随行，身处安全无畏，无灾难临至，也不犯癫狂等罪。所谓第七界者，由四种因素构成：国土范围、未被侵犯、未被允许原因缺乏以及外出禁行。所谓四因素，即：外出、起行等如鸡毛般细微之处。
Antoraṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 国内学处注释完毕。
8. Tiroraṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā八、越国学处的解释
Aṭṭhame tiroraṭṭheti yassa vijite viharati, taṃ ṭhapetvā aññassa raṭṭhe. Sesaṃ sattame vuttanayeneva veditabbaṃ, nagaraṃ panettha rājagahanti.
所谓第八界，是指某人所居住范围内的城镇。此范围之外即为他人国土。前述第七界范围应视同一境，城镇范围此处称为王舍城。
Tiroraṭṭhasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 越国学处的解释完毕。
9. Antovassasikkhāpadavaṇṇanā九、雨安居期间学处的解释
Navame antovassanti purimaṃ vā temāsaṃ, pacchimaṃ vā temāsaṃ avasitvā tassa vassassa antoyeva. Idha sattāhakaraṇīyena vā kenaci ubbaḷhāya vā āpadāsu vā gacchantiyā ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ aṭṭhamasadisamevāti.
所谓第九界，是指过去或将来的季节住处。意谓谁若在季节前半或后半生活，当季终结时即算该界。对此应由主人负责，或有某盛年者带领，或无癫狂等罪。此界即为前述第八界。
Antovassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 雨安居期间学处的解释完毕。
10. Cārikanapakkamanasikkhāpadavaṇṇanā十、不出行游行学处的解释
Dasame vassaṃvuṭṭhāti purimaṃ vā temāsaṃ, pacchimaṃ vā temāsaṃ vuṭṭhā. Chappañcayojanānīti ettha pavāretvā pañca yojanāni gantumpi vaṭṭati, chasu vattabbameva natthi. Sace pana tīṇi gantvā teneva maggena paccāgacchati, na vaṭṭati, aññena āgantuṃ vaṭṭati. ‘‘Vuttappamāṇaṃ addhānaṃ na gacchissāmī’’ti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
所谓第十界，指过去或将来的季节起始。此界内若超越六十五由旬行走，超过而复返，则不算越界。若走三由旬后直接返回该路，无越界；若改道去他处则算违戒，因超限行走。违反者，戒残存少量，仍判定为犯懈怠罪，应罚戒服轻罪。
Rājagahe sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vassaṃ vasitvā cārikaṃ apakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ. Antarāye sati, pariyesitvā dutiyikaṃ bhikkhuniṃ alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Vassaṃvuṭṭhatā, anuññātakāraṇābhāvo, pañcayojanānatikkamoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana akiriyaṃ, dukkhavedananti.
沙瓦提城中众多比库，完成住夏潜修后，开始外出禁行的限界。若在障碍时，未能找到第二比库尼陪伴而逡巡，或有疾病、灾难、癫狂等故状，则不犯戒。所谓完成夏季、无禁行原因、越五由旬者，包括前述三因素，所谓三界。起行等因素视作第一轻罪，虽无业障，但有苦恼感。
Cārikanapakkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不出行游行学处的解释完毕。
Tuvaṭṭavaggo catuttho. · 兔瓦德品第四。
5. Cittāgāravaggo
第五章 心所别藏品
1. Rājāgārasikkhāpadavaṇṇanā一、王宫学处解释
Cittāgāravaggassa paṭhame rājāgāranti rañño kīḷanagharaṃ. Cittāgāranti kīḷanacittasālaṃ. Ārāmanti kīḷanaupavanaṃ. Uyyānanti kīḷanuyyānaṃ. Pokkharaṇinti kīḷanapokkharaṇiṃ. Dassanāyāti ‘‘etesu yaṃkiñci passissāmī’’ti gacchantiyā pade pade dukkaṭaṃ, yattha ṭhatvā passati, tattha padaṃ anuddharitvā pañcāpi passantiyā ekāva āpatti. Sace pana taṃ taṃ viloketvā passati, gīvaṃ parivattanappayogagaṇanāya āpattiyo, na ummīlanagaṇanāya.
心所别藏品第一节，所谓王宫即国王的游乐宫殿。心所别藏即游乐心所所在之舍所。园林即游乐园中之园圃。园囿则为游乐园中之林苑。池塘为游乐之水池。所谓观视，即在『这些地方中将观察任何所见』之意。若立处观察，则以观察之处为对象，悉数五种观相中仅一观有过失；若各处反复观察，因舌头绕转记数而生过失，但不因闭眼数数生过失。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha cittāgāraṃ dassanāya gamanavatthusmiṃ paññattaṃ, bhikkhussa sabbattha dukkaṭaṃ, avaseso vinicchayo naccadassanasikkhāpade vuttanayeneva veditabboti.
在舍卫城，有六群比库尼修行者，开始以心所别藏为观察修习对象，此种观察对象已限定。此时比库尼于各处皆有过失，其余细节应从律典关于舞蹈观修戒律章节所得结论推知。
Rājāgārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 王宫学处解释已毕。
2. Āsandiparibhuñjanasikkhāpadavaṇṇanā二、受用卧榻学处解释
Dutiye āsandī nāma atikkantappamāṇā vuccati. Pallaṅko nāma saṃhārimena vāḷena katoti vutto. Paribhuñjeyyāti ettha pana nisīdananipajjanappayogagaṇanāya pācittiyaṃ veditabbaṃ.
第二，所谓靠椅，谓其有靠背的床座。『靠椅』一词指可供憩息依靠的器具。所谓享用，在此指坐卧依憩之行为，因该行为生犯戒。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha āsandipallaṅkaparibhogavatthusmiṃ paññattaṃ, āsandiyā pāde chinditvā, pallaṅkassa vāḷe bhinditvā paribhuñjantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Āsandipallaṅkatā, nisīdanaṃ nipajjanaṃ vāti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
于舍卫城有众多比库尼，开始以靠椅床座的享用为修习对象。若将靠椅断足，或将靠背折断之后使用，及诸如醉酒等无过失。所谓靠椅床座，系由坐卧依憩二支组成。其他起身等行为，乃毛细大小体毛等作用。
Āsandiparibhuñjanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 受用卧榻学处解释已毕。
3. Suttakantanasikkhāpadavaṇṇanā三、纺线学处解释
Tatiye suttanti channaṃ aññataraṃ. Kanteyyāti ettha yattakaṃ hatthena añchitaṃ hoti, tasmiṃ takkamhi veṭhite ekā āpatti. Idañhi sandhāya padabhājanīye (pāci. 988) ‘‘ujjavujjave’’ti vuttaṃ.
第三，所谓遮盖，为衣服的某种类型。所谓触及，即用手抓取者，该处触及一处即生一过失。此处据词义分类注疏说法中，对“ujjavujjave”一词有注释解释。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha suttaṃ kantanavatthusmiṃ paññattaṃ, kantanato pubbe kappāsavicinanaṃ ādiṃ katvā sabbappayogesu hatthavāragaṇanāya dukkaṭaṃ. Kantitasuttaṃ kantantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Akantitatā, kantananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
沙瓦提城中，由六部团体所属之比库尼们开始所谈论的戒律，有关剥皮事之约束，剥皮以前断除心中根本烦恼等行为，于一切用事中计算手指关节为难处。剥皮戒律谓剥皮者，精神错乱者及其他无过。未剥皮即剥皮者，此处有两部分含义，即由起因之类称为细毛囊状。
Suttakantanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 纺线学处注释终了。
4. Gihiveyyāvaccasikkhāpadavaṇṇanā4. 为在家人办事学处注释
Catutthe gihiveyyāvaccanti gihīnaṃ veyyāvaccaṃ. Sacepi hi mātāpitaro attano kiñci kammaṃ akārāpetvā tesaṃ yāgupacanādīni karonti, pubbappayogesu payogagaṇanāya dukkaṭāni āpajjitvā yāguādīsu bhājanagaṇanāya, khādanīyādīsu pūvagaṇanāya pācittiyaṃ āpajjati.
第四戒谓居家者不得犯，谓居家者之违规行为。倘若父母行至自己过程中未作恶行，却为其举行献祭祭礼等，事前用处中有难处，为祭祀中食物计数及预先所用饮食等，生犯忏悔法。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha gihīnaṃ veyyāvaccakaraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, manussehi saṅghassa yāgupāne vā bhatte vā cetiyapūjāya vā karīyamānāya tesaṃ sahāyabhāvena yāgupacanādīni, attano veyyāvaccakarassa ca tāniyeva karontiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Gihiveyyāvaccakaraṇaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
沙瓦提中众多比库尼开始有关居家者违规行为之约束，对人们为沙弥、乞食、或礼拜佛塔时，作为协助行者举行献祭祭礼，自己作为违规者亦同样为是，精神错乱者及其他无过。居家违规行，谓无允准之故，此处有两部分含义，即由起因之类称为细毛囊状。
Gihiveyyāvaccasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 为在家人办事学处注释终了。
5. Adhikaraṇasikkhāpadavaṇṇanā5. 诤事学处注释
Pañcame adhikaraṇanti catunnaṃ aññataraṃ. Pācittiyanti idha cīvarasibbane viya dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ, ekāhampi parihāro natthi.
第五条违犯事为四者之一。此处谓犯后仅如袈裟置地般，放置陡峭地形者为犯，有无替代不可之罪责。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha adhikaraṇaṃ navūpasamanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha cīvarasibbanasikkhāpade vuttanayeneva veditabbanti.
沙瓦提城中自述始记Theullananda关于第九条违犯戒律之约束，在余处当以袈裟置地教规所说如是了解。
Adhikaraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 诤事学处注释终了。
6. Bhojanadānasikkhāpadavaṇṇanā6. 施食学处注释
Chaṭṭhe sahatthāti kāyena vā kāyappaṭibaddhena vā nissaggiyena vā ṭhapetvā pañcasahadhammike avasesānaṃ aññatra udakadantaponā yaṃkiñci ajjhoharaṇīyaṃ dadantiyā pācittiyaṃ.
第六条谓弃置，指身体或身体所缚的物品弃舍，及合用五物中除水鱼牙或任何当时作出之牙饰外，均为犯忏悔法。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha agārikassa khādanīyabhojanīyadānavatthusmiṃ paññattaṃ, udakadantapone dukkaṭaṃ. Yā pana dāpeti na deti, upanikkhipitvā deti, bāhiralepaṃ deti, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Aññatra udakadantaponā ajjhoharaṇiyaṃ, ṭhapetvā pañca sahadhammike aññassa sahatthā dānanti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
发端于沙瓦提长老图拉南达于生活者副食主食之施有定者，水牙刷等器不善。若施者不亲施而代之置于他处施予，或施以外敷者，则其行为不犯狂乱等过。唯独水牙刷等器为取用之物，将其置放并与五种相同品性者共施，此中有二义。所谓生起等，谓如开花芽毛等所示之相。
Bhojanadānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 食物布施学处注释完毕。
7. Āvasathacīvarasikkhāpadavaṇṇanā7. 住处衣学处注释
Sattame āvasathacīvaranti ‘‘utuniyo bhikkhuniyo paribhuñjantū’’ti dinnacīvaraṃ. Anissajjitvāti catutthe divase dhovitvā aññissā antamaso sāmaṇeriyāpi utuniyā adatvā. Pācittiyanti evaṃ anissajjitvā paribhuñjantiyā pācittiyaṃ.
第七条中所谓生活衣，为“衣索尼比库尼得以常服穿用”之衣服。所谓不弃者，指第四日洗净后未舍弃，亦为他人沙玛内拉衣所用。所谓悔过，专指如此不舍弃而继续穿用之悔过。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha āvasathacīvaraṃ anissajjitvā paribhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, nissajjite dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana nissajjitasaññāya, puna pariyāyena vā, aññāsaṃ utunīnaṃ abhāvena vā, acchinnanaṭṭhacīvarikāya vā, āpadāsu vā paribhuñjantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Āvasathacīvaratā, catutthadivasatā, dhovitvā anissajjanaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
发端于沙瓦提长老图拉南达于生活衣不舍弃而穿用之规，有定律罪三条。若舍弃之名义，或因不同沙玛内拉忌避，及穿破短衣，或在灾难中穿用，则不犯狂乱等过。生活衣者，指第四日洗净后不舍弃之衣物。此处所论四义，谓梵行之四部分。所谓生起者，即困难着、难舍等处所现相貌，此谓修行行为之表现。
Āvasathacīvarasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 住处衣学处注释完毕。
8. Āvasathavihārasikkhāpadavaṇṇanā8. 住处住所学处注释
Aṭṭhame āvasathanti kavāṭabaddhavihāraṃ. Anissajjitvāti rakkhaṇatthāya adatvā, ‘‘idaṃ jaggeyyāsī’’ti evaṃ anāpucchitvāti attho. Cārikaṃ pakkameyya pācittiyanti ettha sakagāmato aññaṃ gāmaṃ ekarattivāsatthāyapi pakkamantiyā parikkhittassa āvasathassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ paṭhamapādena atikkantamatte dukkaṭaṃ, dutiyena pācittiyaṃ.
第八条所谓生活场所，指门扉闭合之住所。所谓不舍弃者，为保护之故得用，且不问理由。若出门行脚属悔过，若携带者为越乡他村，单日停留者应为悔过。对未停留者仅属临时施舍，超越第一部分时则为难过；第二部分即为悔过。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha āvasathaṃ anissajjitvā cārikaṃ pakkamanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, akavāṭabaddhe dukkaṭaṃ, nissajjite dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana nissajjitasaññāya, sati antarāye, paṭijaggikaṃ pariyesitvā alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Sakavāṭabaddhatā, vuttanayena pakkamanaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisānīti, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
发端于沙瓦提长老图拉南达于生活场所不舍弃而出门行脚之规，有定律罪三条。若舍弃之名义，因察觉不便，着寻觅应知病者或灾难时着用，则不犯狂乱等过。所谓有门之住所，依训示步行出门。称此三义，谓梵行之三部分。所谓生起者，即困难过失所示现相，此谓修行行为之表现。
Āvasathavihārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 住处住所学处注释完毕。
9. Tiracchānavijjāpariyāpuṇanasikkhāpadavaṇṇanā9. 畜生明学习学处注释
Navame tiracchānavijjanti yaṃkiñci bāhirakaṃ anatthasaṃhitaṃ hatthiassarathadhanutharusippaāthabbaṇakhilanavasīkaraṇasosāpanamantāgadappayogādibhedaṃ parūpaghātakaraṃ vijjaṃ. Pariyāpuṇeyyāti ettha yassa kassaci santike taṃ padādivasena pariyāpuṇantiyā padagaṇanāya ceva akkharagaṇanāya ca pācittiyanti.
第九条所谓妄术，指一切外在无益之知识，如象车、弓弩、箭、杖及对杂治（指将一切破坏之法合为一体使用）之诸法等一切杀害他者之法。所谓彻底毁除者，指将此种知识或形法捣毁灭除。所谓完全除灭者，是指在某处对该知识逐条逐字进行彻底销毁计算的行为，亦属悔过。
Tiracchānavijjāpariyāpuṇanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 畜生明学习学处的解释完毕。
10. Tiracchānavijjāvācanasikkhāpadavaṇṇanā10. 畜生明讲说学处的解释
Dasame vāceyyāti padaṃ viseso. Ubhayampi sāvatthiyaṃ chabbaggiyā ceva sambahulā bhikkhuniyo ca ārabbha tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇanavācanavatthusmiṃ paññattaṃ. Lekhe, dhāraṇāya ca, guttatthāya ca yakkhaparittanāgamaṇḍalādike sabbaparitte, ummattikādīnañca anāpatti. Tiracchānavijjatā, pariyāpuṇanavācanā, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dvīsupi tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisānīti.
第十处的特别词义解释。两者皆指沙瓦提地六座及诸多比库尼开始修习邪见智慧的理解教义内容。这里包括誊写、牢记、暗示等诸多护法，如夜叉、护卫、蛇龙等所有护持之物，及对疯癫等行为皆无过失错误。邪见智慧、暗示话语、未获许可之原因，在此可见为两种或三种组成部分。所起现象等则为词义纯正相似之义。
Tiracchānavijjāvācanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 畜生明讲说学处的解释完毕。
Cittāgāravaggo pañcamo. · 心住品第五。
6. Ārāmavaggo
六、园林品
1. Ārāmapavisanasikkhāpadavaṇṇanā1. 园林进入学处的解释
Ārāmavaggassa paṭhame sabhikkhukaṃ ārāmanti yattha bhikkhū rukkhamūlepi vasanti, taṃ padesaṃ. Anāpucchāti ettha bhikkhusāmaṇeraārāmikesu yaṃkiñci anāpucchā, parikkhittassa ārāmassa parikkhepaṃ atikkamantiyā, aparikkhittassa upacāraṃ okkamantiyā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiyapāde pācittiyaṃ.
园林品第一节，凡说比库之家园，指比库们常居树下的地方，即此区域。所谓不问责，意指在此，比库及沙玛内拉在园林中若有非故意侵占有界之地，若超越界限则第一为恶过，第二为悔过过失。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anāpucchā ārāmaṃ pavisanavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā’’ti ca ‘‘jānaṃ sabhikkhuka’’nti ca imānettha dve anupaññattiyo, sabhikkhuke vematikāya, abhikkhuke sabhikkhukasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana duvidhepi abhikkhukasaññāya, santaṃ bhikkhuṃ āpucchā pavisantiyā, paṭhamappaviṭṭhānaṃ vā bhikkhunīnaṃ sīsaṃnulokikāya, yattha vā bhikkhuniyo sannipatitā, tattha ‘‘tāsaṃ santikaṃ gacchāmī’’ti saññāya, ārāmena vā maggo hoti, tena gacchantiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Sabhikkhukārāmatā , sabhikkhukasaññitā, vuttaparicchedātikkamo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samanubhāsanasamauṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, saññāvimokkhaṃ, sacittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在沙瓦提地，诸多比库尼开始实行不问责而入园林，此为释义：所谓“未问责的安静比库”以及“众比库知晓”的二种未准许情况。对众比库者因纠纷，对不当比库者及因纠纷则为过失。在此又分为二种不问责状态，即对安静比库请求入园林或开门的，比库尼从头低头或俯视，或当众聚集时，有“我去他们那里”的想法，往园林之路上，以此行为虽有纷扰，却无疯癫等错误。此为全部比库园林之意、对所有比库准许之反越越规、及无许可因由缺失的四项组成。此中包涵共相流转、生死活动、认识解脱、心智、文本错谬、身业、语业、三心及三苦等义理。
Ārāmapavisanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 园林进入学处的解释完毕。
2. Bhikkhuakkosanasikkhāpadavaṇṇanā第二，辱骂比库学处的解释
Dutiye akkoseyyāti dasannaṃ akkosavatthūnaṃ aññatarena sammukhā vā parammukhā vā akkoseyya. Paribhāseyyāti bhayamassa upadaṃseyya. Pācittiyanti tassā evaṃ karontiyā pācittiyaṃ.
第二节，所谓责骂，是指以某种方式当面对他人或背面骂责。所谓诽谤，是指致害恐惧之行为。犯悔过过失者即为如此行事而犯悔过。
Vesāliyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha āyasmantaṃ upāliṃ akkosanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anupasampanne tikadukkaṭaṃ, atthadhammaanusāsanipurekkhārāya, ummattikādīnañca anāpatti. Upasampannatā, akkosanaparibhāsanaṃ, atthapurekkhāratādīnaṃ abhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
在韦萨离地，六座诸多比库尼开始责骂尊者伍巴离，此为释义：三重悔过罪，不得受戒，三重恶业，于法义明了教化，及疯癫等行为皆无过失。受戒之人，责骂与诽谤及明了意义之缺失，此为三项组成。起因纯如不取法之相，此乃苦苦之意。
Bhikkhuakkosanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 辱骂比库学处的解释结束。
3. Gaṇaparibhāsanasikkhāpadavaṇṇanā第三，辱骂众人学处的解释
Tatiye caṇḍikatāti kuddhā. Gaṇanti bhikkhunisaṅghaṃ. Paribhāseyyāti ettha ‘‘bālā etā abyattā etā, netā jānanti kammaṃ vā kammadosaṃ vā kammasampattiṃ vā kammavipattiṃ vā’’ti evaṃ yattha katthaci paribhāsantiyā pācittiyaṃ.
第三条为“忿怒者”的故事。它们算作比库僧团。所谓轻慢罪者，即“愚人、非正人，既不知业，亦不知业过亦不知业成亦不知业坏”的人，在某处因轻慢而犯戒罪。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha gaṇaṃ paribhāsanavatthusmiṃ paññattaṃ, sambahulā vā ekaṃ vā anupasampannaṃ vā paribhāsantiyā dukkaṭaṃ. Sesaṃ dutiyasadisamevāti.
在舍卫城，图兰南达经常发起轻慢事。所论轻慢事有确定的内容，有时多人参与，有时一人未达戒律要求，都属于轻慢恶行。剩下的轻慢和第二条之内容相同。
Gaṇaparibhāsanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 辱骂众人学处的解释结束。
4. Pavāritasikkhāpadavaṇṇanā第四，已谢绝食物者学处的解释
Catutthe gaṇabhojane vuttanayena nimantitā, pavāraṇāsikkhāpade vuttanayena pavāritā veditabbā. Pācittiyanti tassā purebhattaṃ ṭhapetvā yāguñceva sesāni ca tīṇi kālikāni aññaṃ yaṃkiñci āmisaṃ ajjhoharaṇatthāya paṭiggaṇhantiyā gahaṇe dukkaṭaṃ, ajjhohāre ajjhohāre pācittiyaṃ.
第四条有关聚餐，其描述令戒律相宜者召请集众，听现戒训时禁止出席，应当知之。轻慢罪者是此之前的诫命，诸多分散事项，如三钵、其他食物，为他人用意而接受时所生不善行，谓之轻慢戒罪，不可接受。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha aññatra bhuñjanavatthusmiṃ paññattaṃ, tīṇi kālikāni āhāratthāya paṭiggaṇhantiyāpi ajjhoharantiyāpi dukkaṭaṃ. Yā pana nimantitā appavāritā yāguṃ pivati, sāmike apaloketvā bhuñjati, tīṇi kālikāni sati paccaye paribhuñjati, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Nimantitā vā pavāritā vā taṃ ubhayaṃ vā, purebhattaṃ vuttalakkhaṇassa āmisassa ajjhohāro, sāmikānaṃ anāpucchananti imānettha tīṇi aṅgāni. Addhānasamuṭṭhānaṃ, nimantitāya anāpucchā bhuñjantiyā āpattisambhavato siyā kiriyākiriyaṃ, pavāritāya kappiyaṃ kāretvāpi akāretvāpi paribhuñjantiyā āpattisambhavato siyā kiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
舍卫城多数比库尼开始因非进食之事而犯染，三钵食物为接受或食用时皆为不善恶行。但请托者不被裁禁，喝汤时注重法中主人观念，因有念故而食用，三钵食物依条件随之食之者不犯戒。如对此类行为无猜疑，亦无责怪。请托或禁止二者皆可，若依前文不善行为报受食物，并无师问，属于微罪、教外过失、戒律小罪，无身行、语行、心行恶意，无严重痛苦。
Pavāritasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 已谢绝食物者学处的解释结束。
5. Kulamaccharinīsikkhāpadavaṇṇanā五、悭惜施主家学处解释
Pañcame kule maccharo kulamaccharo, kulamaccharo etissā atthi, kulaṃ vā maccharāyatīti kulamaccharinī. Assāti yā īdisī bhaveyya. Pācittiyanti tassā ‘‘yaṃ kulaṃ bhikkhunīnaṃ paccaye dātukāmaṃ, kathaṃ nāma tattha bhikkhuniyo na gaccheyyu’’nti bhikkhunīnaṃ vā santike kulassa, ‘‘kathaṃ nāma ime tāsaṃ kiñci na dajjeyyu’’nti kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsantiyā pācittiyaṃ.
第五条论及家中蚊子，家蚊则有其名为家蚊女。此谓所谓“阿萨”类。犯戒罪说是“若有商贩欲送物于比库尼居处，为何比库尼不可往彼处？”或在商贩处对比库尼及属家发不敬言语，轻慢有戒罪。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha kulamaccharāyanavatthusmiṃ paññattaṃ. Amaccharāyitvā santaṃyeva ādīnavaṃ ācikkhantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhunīnaṃ alābhakāmatā, kulassa vā santike bhikkhunīnaṃ bhikkhunīnaṃ vā santike kulassa avaṇṇabhaṇananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
舍卫城某比库尼因家蚊送食事件犯戒，为此戒罪，且无猜疑等罪。比库尼因不愿得利而对家人或比库尼属家发不敬之言，轻慢成两种恶，起于贪取属他者物时，从中苦痛生起。
Kulamaccharinīsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 悭惜施主家学处解释终。
6. Abhikkhukāvāsasikkhāpadavaṇṇanā六、无比库住处学处解释
Chaṭṭhe sace bhikkhunupassayato addhayojanabbhantare ovādadāyakā bhikkhū na vasanti, maggo vā akhemo hoti na sakkā anantarāyena gantuṃ , ayaṃ abhikkhuko nāma āvāso. Tattha ‘‘vassaṃ vasissāmī’’ti senāsanapaññāpanapānīyaupaṭṭhāpanādīni karontiyā dukkaṭaṃ , saha aruṇuggamanā pācittiyaṃ. Ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana samantapāsādikāyaṃ (pāci. aṭṭha. 144 ādayo) vutto.
第六条若比库尼住持处距离两由旬之内无人受戒为伴，比库尼不能安住，道路也不安全，无法顺利往来，这种住所称为比库尼戒外之所。在此为了宣布“我要住夏”，以及监督座位、给予饮水等事务而产生困难，且因晨出迟迟违反戒律。此处简略述之，详细内容遍及各处禅房章节（戒律八章第144条）。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha abhikkhuke āvāse vassaṃ vasanavatthusmiṃ paññattaṃ, yattha pana vassūpagatā bhikkhū pakkantā vā honti vibbhantā vā kālaṅkatā vā pakkhasaṅkantā vā tattha vasantiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Abhikkhukāvāsatā, vassūpagamanaṃ, aruṇuggamananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānevāti.
在舍卫城，有许多比库尼初入比库尼戒外住处住夏，这些处所有限定的住夏材料。其间，入夏的比库们如欲离去、分开、被污、靠近宿鸟等情况，仍可在此住处生活，无惧被责备。所谓比库尼戒外住处、入夏和晨出迟迟是三方面。此三者自发生之事，详为分解。
Abhikkhukāvāsasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 无比库住处学处解释终。
7. Apavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā七、未自恣学处解释
Sattame vassaṃvuṭṭhāti purimaṃ vā pacchimaṃ vā temāsaṃ vuṭṭhā. Ubhatosaṅgheti bhikkhunisaṅghe ceva bhikkhusaṅghe ca. Ayaṃ panettha vinicchayakathā – bhikkhunīhi cātuddaseyeva sannipatitvā ‘‘suṇātu me, ayye, saṅgho, ajja pavāraṇā cātuddasī, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho pavāreyyā’’ti evaṃ sabbasaṅgāhikañattiṃ vā, ‘‘tevācikaṃ pavāreyyā’’ti evaṃ tevācikañattiṃ vā, sati antarāye ‘‘dvevācikaṃ, ekavācikaṃ, samānavassikaṃ pavāreyyā’’ti evaṃ dvevācikādiñattiṃ vā ṭhapetvā sabbasaṅgāhikañatti ce ṭhapitā, ‘‘saṅghaṃ, ayye, pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu maṃ ayyāyo anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti (cūḷava. 427) evaṃ sakiṃ vā, ‘‘dutiyampi, ayye, saṅghaṃ…pe… tatiyampi, ayye, saṅghaṃ…pe… paṭikarissāmī’’ti evaṃ dvattikkhattuṃ vā vatvā paṭipāṭiyā pavāretabbaṃ. Tevācikāya ñattiyā vacanaṃ na hāpetabbaṃ, dvevācikādīsu vaḍḍhetuṃ vaṭṭati, hāpetuṃ na vaṭṭati. Evaṃ bhikkhunisaṅghe pavāretvā tattheva ekā bhikkhunī bhikkhunikkhandhake (cūḷava. 427) vuttena ñattidutiyakammena bhikkhunisaṅghassatthāya bhikkhusaṅghaṃ pavāretuṃ sammannitabbā. Tāya sammatāya bhikkhuniyā pannarase bhikkhunisaṅghaṃ ādāya bhikkhusaṅghaṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo ‘‘bhikkhunisaṅgho ayya bhikkhusaṅghaṃ pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyya bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissati, dutiyampi ayya…pe… tatiyampi ayya…pe… passanto paṭikarissatī’’ti evaṃ pavāretabbaṃ.
第七条为入夏，预先或后来入夏之三个月。所谓诸僧合和，即包括比库尼僧团和比库僧团。此处乃作定断之事：比库尼们于十四日聚集时，令道“比库尼们请听，诸比库尼僧团，今日出示十四日安居的戒令，若某乏于戒行，僧团则需警戒”，这样若依全体集合人数，或三分之一的人数，彼时中止差别出现时，乃设定两人、单人、全体同夏间方式等不同警戒。若全体集会作成戒令时，即应说“比库尼，吾今警戒，既见或闻传”，令女士们慈悲，观察去除违戒；亦作二次、三次分别，如此三次轮流警戒。以三分之一的人数戒令，命令不得撤销；若以两人以上戒令，则可渐增不可减。比库尼僧团开展如此戒令时，亦应由一比库尼在比库尼僧团戒律书上作第二次戒令，借以具足比库尼僧团的证请，且须向比库僧团说明，履行礼敬上衣、合十礼，发言曰：“比库尼僧团向比库僧团施行戒令，已见、已闻或传闻，如此请诸比库僧团慈悲观察，必定去除违戒；亦作二次、三次戒令，必当如此。”
Sace pañcavaggo bhikkhunisaṅgho na pūrati, catūhi vā tīhi vā gaṇañattiṃ ṭhapetvā, dvīhi vinā ñattiyā aññamaññaṃ pavāretabbaṃ. Ekāya ‘‘ajja me pavāraṇā’’ti adhiṭṭhātabbaṃ.
若比库尼僧团未能合满五个部众，便以四或三人的多数，成立辩论；无两人以上证据时，彼此皆应警戒。单方面应说“我今日警戒”并坚心。
Vihāraṃ pana gantvā ‘‘bhikkhuniyo, ayya, bhikkhusaṅghaṃ pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyya bhikkhusaṅgho bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayya, bhikkhusaṅghaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatu maṃ, ayya, bhikkhusaṅgho anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ.
往禅房时，应说：“比库尼们，请向比库僧团说明，已见、已闻或传闻。请比库僧团向比库尼慈悲观察，必当解除违戒。”又须子子三次反复说此。
Sace bhikkhusaṅgho na pūrati, ‘‘bhikkhunisaṅgho, ayya, ayye pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantu ayyā bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissatī’’ti ca, ‘‘bhikkhunisaṅgho, ayya, ayyaṃ pavāreti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyyo bhikkhunisaṅghaṃ anukampaṃ upādāya, passanto paṭikarissatī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ.
若比库僧团不合，则应对比库尼僧团说：“比库尼僧团，请比库尼们说明已见、闻或传闻。请比库尼们慈悲观察，必当解除违戒。”复且说三次。
Ubhinnaṃ aparipūriyā ‘‘bhikkhuniyo, ayyā, ayye pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadantāyyā bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘bhikkhuniyo, ayya, ayyaṃ pavārenti diṭṭhena vā sutena vā parisaṅkāya vā, vadatāyyo bhikkhuniyo anukampaṃ upādāya, passantiyo paṭikarissantī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayyā, ayye pavāremi diṭṭhena vā sutena vā…pe… vadantu maṃ, ayyā, anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca, ‘‘ahaṃ, ayya, ayyaṃ pavāremi diṭṭhena vā sutena vā…pe… vadatu maṃ, ayyo, anukampaṃ upādāya, passantī paṭikarissāmī’’ti ca evaṃ tikkhattuṃ vattabbaṃ. Sabbāheva hi iminā nayena ubhatosaṅghe pavāritā hoti, yā pana vassaṃvuṭṭhā ‘‘ubhatosaṅghe evaṃ na pavāressāmī’’ti dhuraṃ nikkhipati, tassā saha dhuranikkhepena pācittiyaṃ.
两面未得满足者即应如是教导：「比库尼尊者，尊女们因所见所闻或因怀疑说：『尊女们须以慈悲为念，保持忍耐。』」又应如是教导：「比库尼尊者，尊女们此人因所见所闻或因怀疑说：『尊女们须以慈悲为念，保持忍耐。』」又应教言：「我尊女今因所见所闻……等事，请说，我必以慈悲为念，保持忍耐。」又应教言：「我尊女今此人因所见所闻……等事，请让他说，我必以慈悲为念，保持忍耐。」如此三遍当反复宣说。因此方法，两众之间常受制止，若有比库尼违犯，曾于雨季中止二众之律，便以断律处治。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha vassaṃ vasitvā na pavāraṇāvatthusmiṃ paññattaṃ. Antarāye pana sati, pariyesitvā bhikkhū alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Vassaṃvuṭṭhatā, na ubhatosaṅghe pavāraṇā, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
沙瓦提诸多比库尼入夏安居后，未禁修止条款指定事。若遇阻碍，诸比库寻求了解，因病、灾难、疯狂等不犯过失。雨季已毕，未止二众违规，是因无许可所致，如此现象有三端，谓起因及相似现象。
Apavāraṇāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未自恣学处解释终。
8. Ovādasikkhāpadavaṇṇanā8. 教诫学处注释
Aṭṭhame ovādāyāti garudhammassavanatthāya. Saṃvāsāyāti uposathapucchanatthāya ceva pavāraṇatthāya ca. Pācittiyanti ‘‘etesaṃ atthāya na gacchāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
「第八教谕」是为响示天鹰法。『集会』意涵于守斋日问讯指教及劝止之意。『断律』者为「不去此事」之断律，专指屡违犯条而断律处治。
Sakkesu chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha ovādāya agamanavatthusmiṃ paññattaṃ. Antarāye pana sati, pariyesitvā dutiyikaṃ alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ovādasaṃvāsānaṃ atthāya agamanaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana akiriyaṃ, dukkhavedananti.
六贼于比库尼中，针对不起教诫事项所定违犯已确。若遇阻碍，诸比库尼寻求次级教诫意见，因病、灾难、疯狂等情形未犯过失。教诫集会目的在于教诫访问，若无许可则属违犯，如此现象有两端，谓屡犯道之相似状况。一端属首要断律类，此为不当为，令人惩痛苦恼也。
Ovādasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 教诫学处注释已毕。
9. Ovādūpasaṅkamanasikkhāpadavaṇṇanā9. 前往教诫学处注释
Navame anvaddhamāsanti addhamāse addhamāse. Uposathapucchakanti uposathapucchanaṃ. Ovādūpasaṅkamananti ovādatthāya upasaṅkamanaṃ. Taṃ atikkāmentiyāti ettha bhikkhunīhi terase vā cātuddase vā ārāmaṃ gantvā ‘‘ayaṃ uposatho cātuddaso pannaraso’’ti pucchitabbaṃ, uposathadivase nidānavaṇṇanāyaṃ vuttanayena ovādūpasaṅkamanaṃ yācitabbaṃ. Yā bhikkhunī vuttappakāre kāle tadubhayaṃ na karoti, sā taṃ atikkāmeti nāma, tassā ‘‘uposathampi na pucchissāmi, ovādampi na yācissāmī’’ti dhuraṃ nikkhittamatte pācittiyaṃ.
「第九」为满月、半月、半月。守斋问讯义即维持守斋之问询。向教谕前往即为向教诫方向靠近。若逾越此限，即比库尼当至十三或十四园林，向问讯日称：「此日为十四日或十五日」，应当询问判定守斋日期，藉此可称为向教谕前近之仪式。比库尼若于所定时间不为此事，便被视为逾越，本人则于断律中定论为受戒罪处。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha uposathaovādānaṃ apucchanaayācanavatthusmiṃ paññattaṃ , anāpatti aṭṭhamasadisāyeva. Uposathovādānaṃ apucchanaayācanāyaṃ dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
沙瓦提众多比库尼始入守斋教谕问询及请求事项，犯第八类断律。若以断律妨碍守斋教谕问询、请求之事，且无许可，即为违犯，有两端现象，谓起因及类似状况。
Ovādūpasaṅkamanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 前往教诫学处注释已毕。
10. Pasākhejātasikkhāpadavaṇṇanā10. 过午所生学处注释
Dasame pasākheti nābhiyā heṭṭhā jāṇumaṇḍalānaṃ uparipadese. Tato hi yasmā rukkhassa sākhā viya ubho ūrū pabhijjitvā gatā, tasmā so ‘‘pasākho’’ti vuccati, tasmiṃ pasākhe. Gaṇḍanti yaṃkiñci gaṇḍaṃ. Rudhitanti vaṇaṃ. Bhedāpeyya vātiādīsu sace ‘‘bhinda phālehī’’ti sabbāni āṇāpeti, so ca tatheva karoti, cha dukkaṭāni cha ca pācittiyāni. Athāpi ‘‘yaṃkiñci ettha kattabbaṃ, taṃ sabbaṃ karohī’’ti evaṃ āṇāpeti, so ca sabbānipi bhedanādīni karoti, ekavācāya cha dukkaṭāni cha ca pācittiyāni. Sace pana bhedanādīsu ekaṃyeva ‘‘idaṃ nāma karohī’’ti āṇāpeti, so ca sabbāni karoti. Yaṃ āṇattaṃ, tasseva karaṇe pācittiyaṃ.
所谓“枝杈”，是指不从下而是从树冠部位长出的枝条。因为这如同两根树枝对接生长，故名“枝杈”，即为枝杈部位。所谓“结节”，即任何结块。所谓“开裂”，是指枝条断裂、分裂。若在此类开裂等情形中以“折断、劈裂”等词语称述所有情况，则属于累罪及违戒。即使说“凡此应做者，应悉行之”，如实称述仍会产生累罪及违戒。但若对开裂等中任一项单独称其名，亦等于称述所有，仍必致累罪。故凡称述者，起其作用即生违戒。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha pasākhe jātaṃ gaṇḍaṃ purisena bhedāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, apaloketvā vā viññuṃ vā yaṃkañci dutiyikaṃ gahetvā evaṃ karontiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Pasākhe jātatā, anapalokanaṃ, dutiyikābhāvo, purisena bhedādīnaṃ kārāpananti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在舍卫城，有某比库尼因枝杈结节而违反和尚之间断裂物处理条例，经内观或智慧察之，持第二级断裂物且如是行事者，不受譬如瘟疫等惩罚。枝杈生起、不经内观、第二级断裂物缺失及他人因断裂等事，构成此四种行为。此类造作难度较高，可视为实修行为。
Pasākhejātasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 过午所生学处注释已毕。
Ārāmavaggo chaṭṭho. · 园品第六
7. Gabbhinīvaggo
七、怀孕章节
1. Gabbhinīsikkhāpadavaṇṇanā一、怀孕学处释
Gabbhinivaggassa paṭhame ‘‘gabbhinī’’ti jānitvā upajjhāyāya vuṭṭhāpentiyā gaṇapariyesanādīsu ca ñattikammavācādvaye ca dukkaṭaṃ, kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
怀孕章节第一品有关于“怀孕妇女”的规定。知晓后应向导师报告，于集合巡视等场合不正当谈论怀孕的相关事宜，属不善行为，谈论结束即属须懺悔的违戒。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha gabbhiniṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, gabbhiniyā vematikāya agabbhiniyā gabbhinisaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhosu agabbhinisaññāya, ummattikādīnañca anāpatti. Gabbhinitā, ‘gabbhinī’ti jānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana paṇṇattivajjaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
舍卫城，众多比库尼开始就所谓怀孕妇女上报事项，规定怀孕妇女的异常表现、非怀孕妇女误以为怀孕的现象以及异常表现，均属不善行为。在两者皆属怀孕的误解以及如癫狂表现等情形不受惩罚。怀孕妇女之知识，“怀孕妇女”的上报集成三部分。因缘起点如盗物般不善，此属名誉损害罪，伤害心智，痛苦加剧。
Gabbhinīsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 怀孕学处释已毕
2. Pāyantīsikkhāpadavaṇṇanā二、哺乳学处释
Dutiye pāyantinti thaññaṃ pāyamānaṃ, yaṃ pāyeti, tassa mātā vā, dhāti vā. Idaṃ vatthumattamevettha viseso, sesaṃ paṭhamasikkhāpadasadisamevāti.
第二，所谓哺乳，就是哺乳中的人，哺乳者可能是其母或乳母。此规定主要为限定此事，余涉首道律条款之中。
Pāyantīsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 哺乳学处释已毕
3. Paṭhamasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā三、第一在学尼学处释
Tatiye dve vassānīti pavāraṇāvasena dve saṃvaccharāni. Chasu dhammesūti pāṇātipātāveramaṇiādīsu vikālabhojanāveramaṇipariyosānesu chasu sikkhāpadesu. Asikkhitasikkhanti padabhājane (pāci. 1077) vuttanayeneva adinnasikkhaṃ vā kupitasikkhaṃ vā. Sikkhamānaṃ vuṭṭhāpeyyāti tesu chasu dhammesu sikkhanato, te vā sikkhāsaṅkhāte dhamme mānanato evaṃladdhanāmaṃ anupasampannaṃ upasampādeyya. Pācittiyanti paṭhamasikkhāpade vuttanayeneva kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
『第三』者，所谓两年，是指借助于规戒布告仪式而算的两年。所谓六项戒，是指杀生戒等禁止的烦恼重食事恶的六项戒规定。默许未受戒，称为未受戒事，凡如戒律中所称的偷盗戒或瞋恚戒未受戒者均属此类。于具足受戒学尼者，应当放弃这六戒的修习，如在这六项戒律上依照受戒规则，因自尊心而不如法实行，必当不予受纳授具戒。所谓悔过戒，乃是指于第一戒规定的偷盗语等戒律违犯而必须承悔过者。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha evarūpaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, dhammakamme tikapācittiyaṃ, adhammakamme tikadukkaṭaṃ. Dve vassāni chasu dhammesu sikkhitasikkhaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vuttanayena asikkhitasikkhatā, dhammakammatā, kammavācāpariyosānanti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhame vuttanayānevāti.
在舍卫城众多比库尼中，以此为已起修习受戒的根本依据，正法行为须受三次悔过，邪法行为则三次犯戒。两年期间，在六戒上如能圆满修习，即使疯癫等亦无过失。所谓未受戒，正法行为，语业犯戒，乃依此三部分。所谓犯戒，包括经文所述的缔结等
Paṭhamasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一在学尼学处注释完毕。
4. Dutiyasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā4. 第二在学尼学处注释
Catutthe saṅghena asammatanti yassā saṅghena antamaso upasampadāmāḷakepi padabhājane (pāci. 1086) vuttā upasampadāsammuti na dinnā hoti, taṃ imā dvepi mahāsikkhamānā nāma. Idha saṅghena sammataṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ tatiye vuttasadisameva, idaṃ pana kiriyākiriyaṃ hotīti.
『第四』者是指与僧团未获同意者，譬如与僧团最末分子发生授具戒之污秽，则未获僧众同意授具戒，此为两年大受戒者亦复如是。此处说若经僧团同意而起戒修，则疯癫等亦无过失。最后一条依法所述行为论之。
Dutiyasikkhamānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二在学尼学处注释完毕。
5. Paṭhamagihigatasikkhāpadavaṇṇanā5. 第一在家学处注释
Pañcame gihigatanti purisantaragataṃ, idhāpi idaṃ vatthumattameva viseso. Ūnadvādasavassañca paripuṇṇasaññāya vuṭṭhāpentiyā kiñcāpi anāpatti, sā pana anupasampannāva hoti. Sesaṃ paṭhamasikkhāpadasadisamevāti.
『第五』者，谓在家行者，男子入家者，此处亦是指该事物之特异性。即使十二年已圆满受戒，所谓任何过失均无，但此为未受戒者。不违背第一戒规定之故亦复如是。
Paṭhamagihigatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一在家学处注释完毕。
6-7. Dutiyatatiyagihigatasikkhāpadavaṇṇanā6-7. 第二第三在家学处注释
Chaṭṭhe sabbaṃ tatiye vuttanayena. Sattamepi sabbaṃ catutthe vuttanayeneva veditabbanti.
『第六』者，一切皆如第三项所述。『第七』者，一切皆如第四项所述而应知。
Dutiyatatiyagihigatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二、第三往诣学处注释完毕。
8. Paṭhamasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā8. 第一共住女学处注释
Aṭṭhame sahajīvininti saddhivihāriniṃ. Neva anuggaṇheyyāti sayaṃ uddesādīhi nānuggaṇheyya. Na anuggaṇhāpeyyāti ‘‘imissā, ayye, uddesādīni dehī’’ti evaṃ na aññāya anuggaṇhāpeyya. Pācittiyanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
『第八』者，谓依信行者。不可追随依他所起之戒，但自随本意等不应违背。不可追随他意，如‘阿阇世尊，戒文是肉身及之’，若不知而追随他意即为戒过。所谓悔过戒，是指将罪行恶行明白承认后悔改的戒律。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evarūpe vatthusmiṃ paññattaṃ, sesamettha tuvaṭṭavagge dukkhitasahajīvinisikkhāpade vuttasadisamevāti.
在沙瓦提，第十七经中，由图拉南达起，在此类事中有所规定，余者则属退学章所论，均与苦不共生的修行戒律相同。
Paṭhamasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一共住女学处注释完毕。
9. Nānubandhanasikkhāpadavaṇṇanā9. 不随行学处注释
Navame vuṭṭhāpitaṃ pavattininti vuṭṭhāpitaṃ pavattiniṃ yāya upasampāditā, taṃ upajjhāyininti attho. Nānubandheyyāti cuṇṇena mattikāya dantakaṭṭhena mukhodakenāti evaṃ tena tena karaṇīyena na upaṭṭhaheyya. Pācittiyanti nānubandhissanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
第九条所称『公布』即为正在发生的公告，这就是所谓的『公布戒』。『不应干涉』意指不得用灰土、黏土、咬木或口水等任何手段干预。若干预则为犯戒，应视为公布戒。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha nānubandhanavatthusmiṃ paññattaṃ. Bālaṃ pana alajjiniṃ vā ananubandhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Vuṭṭhāpitappavattinitā, dve vassāni ananubandhane dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni paṭhamapārājikasadisāni, idaṃ pana akiriyaṃ, dukkhavedananti.
在沙瓦提，多数比库尼开始时所规定的是『不应干涉』之事项。愚癡或无耻者，不受此限。病患、灾难者、精神错乱者等无此戒。因公布挂牌实行，连二年无干涉方为实，若无确实原因即算这三项。诸如出家初犯巴拉基咖等事项属于初犯之一，不执行即感苦。
Nānubandhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不随行学处注释完毕。
10. Dutiyasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā10. 第二共住女学处注释
Dasame neva vūpakāseyyāti na gahetvā gaccheyya. Na vūpakāsāpeyyāti ‘‘imaṃ, ayye, gahetvā gacchāhī’’ti aññaṃ na āṇāpeyya. Pācittiyanti dhure nikkhittamatte pācittiyaṃ.
第十条不可私自接纳，应弃之而行。不可因『尊者，请你接受带走』而再传他物。若违犯则视为犯戒，罪当罚。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha sahajīviniyā avūpakāsanavatthusmiṃ paññattaṃ. Sati pana antarāye, pariyesitvā dutiyikaṃ alabhantiyā, gilānāya , āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Sahajīvinitā, vūpakāsavūpakāsāpane dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
在沙瓦提，由图拉南达起，染习者以不接纳禁止事项告诫时有所规定。若有妨碍而未再次取得，病人、灾难者、精神错乱等则不受此限。由染习不接受禁止事项，即连结接纳至投放，且无免除缘故，这就是此处所说的三部分。由所起始等诸因，是同样的承受通达之法。
Dutiyasahajīvinisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二共住女学处注释完毕。
Gabbhinīvaggo sattamo. · 怀孕品第七。
8. Kumāribhūtavaggo
第八．童子章
1-2-3. Paṭhamakumāribhūtādisikkhāpadavaṇṇanā第一童女等学处注释
Kumāribhūtavaggassa paṭhamadutiyatatiyāni tīhi gihigatasikkhāpadehi sadisāneva. Yā pana tā sabbapaṭhamā dve mahāsikkhamānā, tā atikkantavīsativassāti veditabbā. Tā hi gihigatā vā hontu, agihigatā vā, sammutikammādīsu ‘‘sikkhamānā’’icceva vattabbā, ‘‘gihigatā’’ti vā ‘‘kumāribhūtā’’ti vā na vattabbā. Gihigatāya dasavassakāle sikkhāsammutiṃ datvā dvādasavassakāle upasampadā kātabbā, ekādasavassakāle datvā terasavassakāle kātabbā, dvādasaterasacuddasapannarasasoḷasasattarasaaṭṭhārasavassakāle sikkhāsammutiṃ datvā vīsativassakāle upasampadā kātabbā. Aṭṭhārasavassakālato paṭṭhāya ca panāyaṃ ‘‘gihigatā’’tipi ‘‘kumāribhūtā’’tipi vattuṃ vaṭṭati. Yā panāyaṃ ‘‘kumāribhūtā’’ti vuttā sāmaṇerī , sā ‘‘gihigatā’’ti na vattabbā, ‘‘kumāribhūtā’’icceva vattabbā. Sikkhāsammutidānavasena pana sabbāpi ‘‘sikkhamānā’’ti vattuṃ vaṭṭatīti.
关于《童女品》的第一、第二、第三经卷中，关于三种与在家女众戒相同的戒律，应当如法理解。然而，这些戒律之中最初有两条为大在学尼戒，已超过二十年。须知这些戒律无论是属于在家女戒，还是非在家女戒，只应称为“在学尼”，而不应称为“在家女”或“童女”。在家女于十岁时授戒得戒仪，十二岁时得上座，十一岁时授戒得戒仪，十三岁时得上座，十二、十三、十四、十五、十六、十七、十八岁时授戒，二十岁时得上座。十八岁之后，可称为“在家女”或称为“童女”。若称为“童女”的，则是指沙玛内莉，她不可称为“在家女”，只能称为“童女”。因授戒取得戒仪，所有均应称为“在学尼”。
Paṭhamakumāribhūtādisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一童女等学处注释完毕。
4. Ūnadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā未满十二岁学处注释
Catutthe ūnadvādasavassāti upasampadāvasena aparipuṇṇadvādasavassā. Pācittiyanti upajjhāyā hutvā vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva dukkaṭāni antarā, kammavācāpariyosāne pācittiyanti.
第四卷末尾称为不满十二岁，即是因为上座得戒的缘故。调护师说此为恶行借口，如恶语终结罪即为罪体。
Ūnadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未满十二岁学处注释完毕。
5. Paripuṇṇadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā五、满十二岁学处解释
Pañcame saṅghena asammatāti yassā saṅghena padabhājane (pāci. 1132) vuttā vuṭṭhāpanasammuti na dinnā. Sesaṃ ubhayatthāpi mahāsikkhamānāsikkhāpadadvayasadisamevāti.
第五卷中“不为僧团所承认”者，意指经僧团民主决议后未被承认者。尽管如此，对于大在学尼而言，仍然适用大在学尼戒中两条相同的戒法。
Paripuṇṇadvādasavassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 满十二岁学处解释已结束。
6. Khīyanadhammasikkhāpadavaṇṇanā六、嫌责法学处解释
Chaṭṭhe alaṃ tāva te ayye vuṭṭhāpitenāti vuccamānāti vuṭṭhāpanasammutiyā yācitāya saṅghena upaparikkhipitvā ‘‘yasmā bālā abyattā ca alajjinī ca hoti, tasmā alaṃ tāva tuyhaṃ upasampāditenā’’ti evaṃ nivārīyamānā. Pacchā khīyanadhammanti pacchā aññāsaṃ byattānaṃ lajjinīnaṃ vuṭṭhāpanasammutiṃ diyyamānaṃ disvā ‘‘ahameva nūna bālā’’tiādīni bhaṇamānā yattha katthaci khīyeyya. Pācittiyanti evaṃ khīyanadhammaṃ āpajjantiyā pācittiyaṃ.
第六卷中称“请你不要再诉说”者，指被僧团基于上座得戒认可而止兑“不诉讼”决议者。理由是“愚人不成熟且羞耻，因此你不应继续为上座出头。”后见因受辱等原因的“羞耻状况”，为不诉讼决议。宣称自己是愚人，以诸言语挑衅，最终可能产生罪业。由此犯下歉疚恶业即罪体。
Sāvatthiyaṃ caṇḍakāḷiṃ ārabbha evaṃ khīyanadhammaṃ āpajjanavatthusmiṃ paññattaṃ, pakatiyā chandādīnaṃ vasena karontīnaṃ khīyantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Vuṭṭhāpanasammutiyā yācanaṃ, upaparikkhitvā na chandādivasena paṭikkhittāya ‘‘sādhū’’ti paṭissavo, pacchākhīyananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
据记载，舍卫城之战时，因利益、欲望等缘故被恶口等伤害者，出现羞怯状态，但无过失。在承诺不再诉讼的情况下，因被指责放弃欲望而获认可，事后因羞怯出现，产生三种状态：因偷盗等引起的纠纷及痛苦感受。
Khīyanadhammasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 嫌责法学处解释已结束。
7-8. Sikkhamānanavuṭṭhāpanapaṭhamadutiyasikkhāpadavaṇṇanā七至八、不使在学尼达上的第一、第二学处解释
Sattame sā pacchāti sikkhamānāya upasampadāya yāciyamānāya sā bhikkhunī evaṃ vatvā laddhe cīvare pacchā asati antarāye ‘‘neva vuṭṭhāpessāmi , na vuṭṭhāpanāya ussukkaṃ karissāmī’’ti dhuraṃ nikkhipeyya, tassā saha dhuranikkhepena pācittiyanti. Aṭṭhamepi eseva nayo.
第七卷中，有女比库尼求上座得戒时，若约定得戒后不诉讼、不制造麻烦，违背此誓言者，因犯下违约恶业而受歉疚。第八卷亦是此规定。
Ubhayampi sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha etesu vatthūsu paññattaṃ, dvīsupi sati antarāye, pariyesitvā alabhantiyā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ubhayattha ‘‘evāhaṃ taṃ vuṭṭhāpessāmī’’ti paṭiññā, ākaṅkhitanipphatti, pacchā dhuranikkhepo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni samanubhāsanasadisānīti.
在萨瓦提城开始施行众多规定的行为中，针对二众（比库、比库尼）若因念处生起阻碍，曾探求而未能获得解脱，或因病弱、灾难、发狂等而犯戒，则在双方中即有“我当发起此行为”的承诺和期望，若后来发生妨碍，且无允许理由，则此处指的是四个方面，即同生之事及其相似之事。
Sikkhamānanavuṭṭhāpanapaṭhamadutiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不使在学尼达上的第一、第二学处解释已结束。
9. Sokāvāsasikkhāpadavaṇṇanā9. 居丧学处解释
Navame sokāvāsanti saṅketaṃ katvā āgacchamānā purisānaṃ antosokaṃ pavesetīti sokāvāsā, taṃ sokāvāsaṃ. Atha vā gharaṃ viya gharasāmikā ayampi purisasamāgamaṃ alabhamānā sokaṃ āvisati, iti yaṃ āvisati, svāssā āvāso hotīti sokāvāsā. Tenevassa padabhājane (pāci. 1160) ‘‘sokāvāsā nāma paresaṃ dukkhaṃ uppādeti, sokaṃ āvisatī’’ti dvidhā attho vutto. Pācittiyanti evarūpaṃ vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva kammavācāpariyosāne upajjhāyāya pācittiyaṃ.
所谓第九，不安之居，即制定某种标记以界定前来者之内心之忧患，此为不安之居。又如家主如是有如家庭所有者般，于诸人大会时得其忧患故而欢迎，此称为“忧居”，即此词所指之忧居。当时巴氏典籍中云“忧居乃谓他人所生苦恼，此因忧患所生”含二重义。所谓犯戒，是指依此种发起行为，及言语业相关结束之时，受教导师得犯戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha evarūpaṃ sikkhamānaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Ajānantiyā , ummattikādīnañca anāpatti. Sokāvāsatā, jānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni gabbhinivuṭṭhāpanasadisānevāti.
在萨瓦提城开始施行类似此类修行者发起行为方面之规定，因无知及发狂等原因而犯戒。忧居、认识、发起行为三者即此处三方面，乃指同生之事及初生胎内行为相似。
Sokāvāsasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 居丧学处解释完毕。
10. Ananuññātasikkhāpadavaṇṇanā10. 未经许可学处解释
Dasame mātāpitūhīti vijātamātarā ca janakapitarā ca. Sāmikenāti yena pariggahitā, tena. Ananuññātanti upasampadatthāya ananuññātaṃ. Dvikkhattuñhi bhikkhunīhi āpucchitabbaṃ, pabbajjākāle ca upasampadākāle ca, bhikkhūnaṃ pana sakiṃ āpucchitepi vaṭṭati . Tasmā yā upasampadākāle anāpucchā upasampādeti, tassā vuttanayeneva pācittiyaṃ.
在第十条中，所谓父母，指有关系的母亲与父亲。所谓共同者，即由某人掌握、守护者。所谓未许可，即为授具戒时未许可。比库尼须在出家时及授具戒时受询问，比库则即便未被询问其配偶状况亦可。故于授具戒时若未询问即发具戒，则依此处所述，犯巴吉帝亚戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha ananuññātavuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Apaloketvā vuṭṭhāpentiyā, tesaṃ atthibhāvaṃ ajānantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Anapalokanaṃ, atthibhāvajānanaṃ, vuṭṭhāpananti imānettha tīṇi aṅgāni. Ananuññātasamuṭṭhānaṃ, kiriyākiriyaṃ, nosaññāvimokkhaṃ, acittakaṃ, paṇṇattivajjaṃ, kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, ticittaṃ, tivedananti.
在萨瓦提城开始施行因未被许可而发起行为之规定。若未经观察即发起行为，因为不了解其意义及发狂等原因而犯戒。未察觉、知其义及发起行为三者即此处所指三方面。未许可之行为包含多种综合现象，有连续行为、有无意识状态、无心状态、言行不当、三意、三感受等。
Ananuññātasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未经许可学处解释完毕。
11. Pārivāsikasikkhāpadavaṇṇanā11. 别住者学处解释
Ekādasame pārivāsikachandadānenāti pārivāsiyena chandadānena. Tattha catubbidhaṃ pārivāsiyaṃ parisapārivāsiyaṃ rattipārivāsiyaṃ chandapārivāsiyaṃ ajjhāsayapārivāsiyanti.
在第十一条中，有关于布施衣物的愿望，即由布施衣物者发心。此处再细分为四种衣物，依次为布施服饰、议会衣物、夜间衣物和布施愿望衣物、以及安居衣物。
Tattha parisapārivāsiyaṃ nāma bhikkhū kenacideva karaṇīyena sannipatitā honti, atha megho vā uṭṭhahati, ussāraṇā vā karīyati, manussā vā ajjhottharantā āgacchanti, bhikkhū ‘‘anokāsā mayaṃ, aññatra gacchāmā’’ti chandaṃ avissajjitvāva uṭṭhahanti, idaṃ parisapārivāsiyaṃ nāma, kiñcāpi parisapārivāsiyaṃ, chandassa pana avissaṭṭhattā kammaṃ kātuṃ vaṭṭati.
此中所谓围集，是指比库们或因某种必要的事由而聚集在一起，然后遮云升起，或作驱除云雾的行动，人们在火光照耀下前来，比库们便发起意愿说道『我们此时现在就去吧』，便起身前行，这就名为围集。凡是能称为围集的行为，唯有意愿的坚定不动，才能继续行此行为。
Puna bhikkhū ‘‘uposathādīni karissāmā’’ti rattiṃ sannipatitvā ‘‘yāva sabbe sannipatanti, tāva dhammaṃ suṇissāmā’’ti ekaṃ ajjhesanti, tasmiṃ dhammakathaṃ kathenteyeva aruṇo uggacchati. Sace ‘‘cātuddasikaṃ uposathaṃ karissāmā’’ti nisinnā, ‘‘pannaraso’’ti kātuṃ vaṭṭati. Sace pannarasikaṃ kātuṃ nisinnā, pāṭipade anuposathe uposathaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Aññaṃ pana saṅghakiccaṃ kātuṃ vaṭṭati, idaṃ rattipārivāsiyaṃ nāma.
复次，比库们因欲行诸如守伍波萨他等法，于晚上聚集，立誓『只要众人皆聚集，就听法语』。此时他们便讲法义，天色微明便起身。若坐而议论说『明天行十四日伍波萨他』，则可行十五次的规程。若坐着要行十五次的规程，则在非伍波萨他日行伍波萨他不合适，但可以行其他僧务，这种夜间围集即为夜集。
Puna bhikkhū ‘‘kiñcideva abbhānādisaṅghakammaṃ karissāmā’’ti sannisinnā honti, tatreko nakkhattapāṭhako bhikkhu evaṃ vadati ‘‘ajja nakkhattaṃ dāruṇaṃ, mā idaṃ kammaṃ karothā’’ti. Te tassa vacanena chandaṃ vissajjetvā tattheva nisinnā honti, athañño āgantvā ‘‘nakkhattaṃ patimānentaṃ, attho bālaṃ upajjhagā (jā. 1.1.49), kiṃ nakkhattena karothā’’ti vadati, idaṃ chandapārivāsiyañceva ajjhāsayapārivāsiyañca. Etasmiṃ pārivāsiye puna chandapārisuddhiṃ anāharitvā kammaṃ kātuṃ na vaṭṭati, idaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘pārivāsikachandadānenā’’ti. Pācittiyanti evaṃ vuṭṭhāpentiyā vuttanayeneva kammavācāpariyosāne pācittiyaṃ.
复次，比库们坐着共议『或行清晨等僧务』，其中一比库为星辰课诵者说『今日星辰凶恶，不宜行此僧务』。众比库闻此话遂消除原意，仍坐于处。后来又有他人来言『星相无益，愚人自惑，星辰何用？』此亦属欲意围集及心念围集。在此围集中，若没有纯净意志，不能行僧务，此理有明证，故称『围集中欲意的授受』。按巴吉帝亚律中此即为怀惭罪戒的缘由。
Rājagahe thullanandaṃ ārabbha evaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Chandaṃ avissajjetvāva avuṭṭhitāya parisāya vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Pārivāsikachandadānatā, vuṭṭhāpananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni gambhinisikkhāpadasadisānevāti.
关于王舍城长老土喇吒南达开始的巴吉帝亚律中有此确定义：意愿的消失而行为已起时，即称为行为已起罪，同时并不犯像狂乱之类的其他罪。围集中的意愿授受，行为已起（巴吉帝亚律意即规定罪）包含这两层含义。行为已起缘起等证据均表明此义。
Pārivāsikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 别住者学处解释完毕。
12. Anuvassasikkhāpadavaṇṇanā12. 未满瓦萨学处注释
Dvādasame anuvassanti anusaṃvaccharaṃ. Evaṃ vuṭṭhāpentiyāpi vuttanayeneva pācittiyaṃ.
第十二条规定有附带修正条文。即使行为已起罪在此条文中也应视为巴吉帝亚律罪。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anuvassaṃ vuṭṭhāpanavatthusmiṃ paññattaṃ. Ekantarikaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Anuvassatā, vuṭṭhāpananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni ekādasame vuttanayānevāti.
舍卫城众多比库尼开始有附带修正条文的巴吉帝亚律规范。一方面为行为已起罪，另一方面为狂乱等罪。附带修正和行为已起罪包含这两层义。此规制及其所附带修正条文条款详见第十一条。
Anuvassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未满瓦萨学处注释已毕。
13. Ekavassasikkhāpadavaṇṇanā13. 一瓦萨学处注释
Terasame ekantarikaṃ ekaṃ vuṭṭhāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ dvādasamena sadisamevāti.
第十三，使独自在一处独自持一物，疯狂者等无犯。余者以十二为同类。
Ekavassasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 一瓦萨学处注释已毕。
Kumāribhūtavaggo aṭṭhamo. · 童女品第八。
9. Chattupāhanavaggo
第九。持伞法戒篇。
1. Chattupāhanasikkhāpadavaṇṇanā1. 伞履学处注释
Chattavaggassa paṭhame chattupāhananti padabhājane (pāci. 1178-1182) vuttalakkhaṇaṃ chattañca upāhanāyo ca. Dhāreyyāti paribhogavasena maggagamane ekappayogeneva divasampi dhārentiyā ekā āpatti. Sace pana tādisaṃ ṭhānaṃ patvā chattampi apanāmetvā upāhanāpi omuñcitvā punappunaṃ dhāreti, payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
持伞篇第一品中，就持伞法戒（巴利律藏第1178-1182节）宣布此伞及弃伞之法。持伞乃因用法，路途行进中一次用法中一日仅得持一伞为一罪。如果在同处落地，弃伞又弃持伞之法反复重犯，应以多次犯数计为懺悔罪。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha chattupāhanadhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ‘‘agilānā’’ti ayamettha anupaññatti , chattasseva upāhanānaṃyeva vā dhāraṇe dukkaṭaṃ, agilānāya tikapācittiyaṃ, gilānāya dvikadukkaṭaṃ. Gilānasaññāya pana, ārāme ārāmūpacāre dhārentiyā, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Ubhinnaṃ dhāraṇaṃ, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
沙瓦提比库尼从持六条（比库六大根本律）开始，持伞法戒中定有‘agilānā（不淨者）’一词，此处不作释义。伞及弃伞法戒属恶行，对不淨者处三懺悔罪，对有病者处双懺悔罪。所谓有病认知者，是指在寺院及寺院行法持伞，遭遇灾难或疯狂者无犯。二种持伞法因不被允许，谓是二种罪业根基。起因等为毛发中出现鳞屑等黄疸等少分。
Chattupāhanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 伞履学处注释已毕。
2. Yānasikkhāpadavaṇṇanā二、车乘学处注释
Dutiye yānenāti vayhādinā. Etthāpi orohitvā punappunaṃ abhiruhantiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ. Anāpattiyaṃ ‘‘ārāme ārāmūpacāre’’ti natthi, sesaṃ paṭhame vuttanayeneva veditabbanti.
第二，所谓交通工具，指驾驭之物等。在此也因上下往返反复行驶计罪。无犯情形不含‘在寺院及寺院行法持伞’。其余依前已出明法所应知。
Yānasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 车乘学处注释已毕。
3. Saṅghāṇisikkhāpadavaṇṇanā三、桑喀帝学处注释
Tatiye saṅghāṇinti yaṃkiñci kaṭūpagaṃ. Dhāreyyāti kaṭiyaṃ paṭimuñceyya. Etthāpi omuñcitvā omuñcitvā dhārentiyā payogagaṇanāya pācittiyaṃ.
第三，众僧制戒，谓一切苦行。持伞应先解发。如弃发弃弃再次持伞，因反复行为计罪。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha saṅghāṇiṃ dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ. Ābādhapaccayā kaṭisuttaṃ dhārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ, idaṃ pana akusalacittanti.
在沙瓦提，一名比库尼开始管理某些僧团共有物，作为持有之物。若因疾病等缘故有许多经书未能持有，则不会有过失。余下者应依前述规定知之，此处所指为不善心。
Saṅghāṇisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 桑喀帝学处注释已毕。
4. Itthālaṅkārasikkhāpadavaṇṇanā四、女饰学处注释
Catutthe itthālaṅkāranti sīsūpagādīsu aññataraṃ yaṃkiñci piḷandhanaṃ. Idha tassa tassa vasena vatthugaṇanāya āpatti veditabbā.
第四条所云女众饰物，乃指头饰、发饰等各种装饰物。在此应依其各自所在，计算该物品的数目，明确有过失。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha itthālaṅkāraṃ dhāraṇavatthusmiṃ paññattaṃ, ābādhapaccayā kiñcideva dhārentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ vuttasadisamevāti.
在沙瓦提，六年级比库尼开始管理女众饰物这类持有之物，若因疾病等缘由持有某些物件，亦无过失。其余部分应依前文类似情况执行。
Itthālaṅkārasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 女人装饰学处的注释结束。
5. Gandhavaṇṇakasikkhāpadavaṇṇanā五、香料妆粉学处的注释
Pañcame gandhavaṇṇakenāti yenakenaci gandhena ca vaṇṇakena ca. Idha gandhādiyojanato paṭṭhāya pubbapayoge dukkaṭaṃ, nahānapariyosāne pācittiyaṃ. Ābādhapaccayā, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ catutthasadisamevāti.
第五条中所谓香气染色，意指任何用香气与染色混合制成之物。在此，因使用了香料等而造成前次使用中的恶行，洗浴结束时应悔过。若因疾病或疯病等则无过失。其余亦同第四条规定。
Gandhavaṇṇakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 香料妆粉学处的注释结束。
6. Vāsitakasikkhāpadavaṇṇanā六、薰香物学处的注释
Chaṭṭhe vāsitakenāti gandhavāsitakena. Piññākenāti tilapiṭṭhena. Sesaṃ pañcamasadisamevāti.
第六条所云染色，意指香料染色。‘灰’则指灵灰。其余情形同第五条。
Vāsitakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 薰香物学处的注释结束。
7. Bhikkhuniummaddāpanasikkhāpadavaṇṇanā七、令比库尼搓揉学处的注释
Sattame ummaddāpeyyāti ubbaṭṭāpeyya. Parimaddāpeyyāti sambāhāpeyya. Ettha ca hatthaṃ amuñcitvā ubbaṭṭane ekāva āpatti, mocetvā mocetvā ubbaṭṭane payogagaṇanāya āpattiyo. Sambāhanepi eseva nayo.
第七条中“生疯”，指发疯之意；“轻疯”，意为间歇性发疯。若放任手不约束而发疯，只有第一次算作过失，之后放任则按犯过失次数计算。轻疯亦同此理。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha bhikkhuniyā ummaddāpanaparimaddāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Idha maggagamanaparissamopi gelaññaṃ, corabhayādīhi sarīrakampanādayopi āpadā. Sesaṃ catutthe vuttanayeneva veditabbanti.
在沙瓦提，众多比库尼开始涉及关于唤醒与安抚疯病者的规定，这些规定中包含有关病弱者、灾难之时以及疯狂等情况的无过失方面。在此，即使是行道过程中的疲惫困乏，或因盗贼恐怖等而导致的颤抖身体等，亦属灾难范畴。其余事项须依照第四章所述方式知晓。
Bhikkhuniummaddāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 令比库尼按摩学处的注释结束。
8-9-10. Sikkhamānaummaddāpanādisikkhāpadavaṇṇanā第八至第十：令在学尼按摩等学处的注释
Aṭṭhamanavamadasamesupi sikkhamānāya sāmaṇeriyā gihiniyāti ettakameva nānaṃ. Sesaṃ sattamasadisamevāti.
在第八章关于正在接受修学的沙玛内莉“与居家妇女”的规定，仅限定于此类性质，其他均应以第七章的规定为准。
Sikkhamānaummaddāpanādisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 令在学尼按摩等学处的注释结束。
11. Anāpucchāsikkhāpadavaṇṇanā第十一：未经请问学处的注释
Ekādasame bhikkhussa puratoti na abhimukhamevāti attho, idaṃ pana upacāraṃ sandhāya kathitanti veditabbaṃ. Tasmā bhikkhussa upacāre antamaso chamāyapi ‘‘nisīdāmi, ayyā’’ti anāpucchitvā nisīdantiyā pācittiyaṃ.
第十一章中所说的“比库先于他处”，其意并非指正对面坐，而是应当知晓这是指请求服务时所言。因此，对于比库的服侍，当被请求时，哪怕是最后一人亦应未加询问地回应「我坐这里，尊者」而得犯戒。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anāpucchā nisīdanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, āpucchite dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ āpucchitasaññāya, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhussa anāpucchā, upacāre nisajjā, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni kathinasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在沙瓦提，众多比库尼开始涉及无询问坐下的情况内，规定有三级犯戒，若被询问，则为两重不善。于其中的无询问坐下，涉及病弱者、灾难时刻、疯狂等情况概无过失。对于比库，无询问、服侍坐下及无允许的行为缺失，共有三个方面。在集会等严峻场合，此乃作行遣行。
Anāpucchāsikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 未经请问学处的注释结束。
12. Pañhāpucchanasikkhāpadavaṇṇanā第十二：提问学处的注释
Dvādasame anokāsakatanti ‘‘asukasmiṃ nāma ṭhāne pucchāmī’’ti evaṃ akataokāsaṃ, tasmā suttante okāsaṃ kārāpetvā vinayaṃ vā abhidhammaṃ vā pucchantiyā pācittiyaṃ. Sesesupi eseva nayo, sabbaso akārite pana vattabbameva natthi.
第十二章中称“无借口者”，意为『在不适当场所询问』的情况，故此即使不作借口，也因有借口而生，若在经藏或律藏中提问，亦归于犯戒。余者规则同理，并无完全废止的情况。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha anokāsakataṃ bhikkhuṃ pañhaṃ pucchanavatthusmiṃ paññattaṃ. Tattha tattha okāsaṃ kārāpetvā pucchantiyā, anodissa okāsaṃ kārāpetvā yattha katthaci pucchantiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Bhikkhussa anokāsakārāpanaṃ, pañhaṃ pucchananti imānettha dve aṅgāni. Samuṭṭhānādīni padasodhammasadisāni, idaṃ pana kiriyākiriyanti.
在沙瓦提，众多比库尼开始涉及无借口向比库问难的情形，规定此事。每处皆须留下合适的机会，询问者在不妥场所提问则无过失。对比库的无借口提供及问难，此处共有两方面。在集会等场合中的语言及法义清净者，此乃作行遣行。
Pañhāpucchanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 问问题学处的解释完毕。
13. Asaṃkaccikasikkhāpadavaṇṇanā13. 不恭敬学处的解释
Terasame asaṃkaccikāti adhakkhakaubbhanābhimaṇḍalasaṅkhātassa sarīrassa paṭicchādanatthaṃ anuññātasaṃkaccikavirahitā. Gāmaṃ paviseyyāti ettha parikkhittassa gāmassa parikkhepaṃ, aparikkhittassa upacāraṃ atikkamantiyā vā okkamantiyā vā paṭhamapāde dukkaṭaṃ, dutiye pācittiyaṃ.
第十三法，谓不许遮盖体表以为遮蔽者，乃属于下等衣物，名为庶俗缨络环类衣。『入村』者，此指明确界定边界的村落范围内，若是无界定者，则称为『侍奉、随入』。若为先入者，穿越该地时为恶行，第二次则为应责戒罪。
Sāvatthiyaṃ aññataraṃ bhikkhuniṃ ārabbha asaṃkaccikāya gāmaṃ pavisanavatthusmiṃ paññattaṃ. Yassā pana saṃkaccikacīvaraṃ acchinnaṃ vā naṭṭhaṃ vā, tassā, gilānāya, āpadāsu, ummattikādīnañca anāpatti. Asaṃkaccikatā, vuttaparicchedātikkamo, anuññātakāraṇābhāvoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni eḷakalomasadisānīti.
在舍卫城中，若有比库尼以非遮盖体表的庶俗缨络环衣入村，且依该处律仪行事。若此衣未破损、未磨灭，患病时、遭灾难、狂乱等情况，则不违犯戒律。不遮盖体表之故，盖因不符已定律条，非允许的缘故。此处主有三方面的缘由：一是超越教规章节；二是未获许可；三是身体相关之不净等原因，诸如体表毛发乱糟糟者等。
Asaṃkaccikasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 不恭敬学处的解释完毕。
Chattupāhanavaggo navamo. · 伞与鞋品第九。
10…Pe…16. musāvādādivaggo
第十品……至第十六品，谤语等品。
Musāvādādisikkhāpadavaṇṇanā妄语等学处的解释
Ito paresu musāvādavaggādīsu sattasu vaggesu bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva vinicchayo veditabboti.
从此处开始，对其他七十个品类，如谤语等的比库誓戒的详细注释，皆应如本书所论述的方法，审察判断。
Soḷasamavaggo. · 十六品。
Uddiṭṭhākho ayyāyo chasaṭṭhisatā pācittiyā dhammāti bhikkhū ārabbha paññattā sādhāraṇā sattati, asādhāraṇā channavutīti evaṃ chasaṭṭhisatā. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
昙花受持的戒律内，有六百六十戒罚，始于比库、比库尼的七十项基本戒律；不共戒则有八百四十。前述六百六十戒，下举名称无一遗漏。
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya · 《渡疑》巴帝摩卡注释中
Bhikkhunipātimokkhe · 比库尼巴帝摩卡中
Suddhapācittiyavaṇṇanā niṭṭhitā. · 纯巴吉帝亚注释终了。
Tatrāyaṃ saṅkhepato asādhāraṇasikkhāpadesu samuṭṭhānavinicchayo – giraggasamajjā cittāgārasikkhāpadaṃ saṅghāṇī itthālaṅkāro gandhavaṇṇako vāsitakapiññāko bhikkhuniādīhi ummaddanaparimaddanāti imāni dasa sikkhāpadāni acittakāni lokavajjāni akusalacittāni. Ayaṃ panettha adhippāyo, vināpi cittena āpajjitabbattā acittakāni, citte pana sati akusaleneva āpajjitabbattā lokavajjāni ceva akusalacittāni cāti. Avasesāni sacittakāni paṇṇattivajjāneva. Corivuṭṭhāpanaṃ gāmantaraṃ ārāmasikkhāpadaṃ gabbhinivagge ādito paṭṭhāya satta, kumāribhūtavagge ādito paṭṭhāya pañca purisādisaṃsaṭṭhaṃ pārivāsikachandadānaṃ anuvassavuṭṭhāpanaṃ ekantarikavuṭṭhāpananti imāni ekūnavīsati sikkhāpadāni sacittakāni paṇṇattivajjāni. Avasesāni sacittakāni lokavajjānevāti.
此中简要说明非共戒中因为生起心念不善的戒律，涉及山林聚合、居舍持戒、比库尼化妆、涂香、芬芳、嗜寝嗜睡、狂躁调伏等，合计十戒不善心戒。若无心念参与，则不生过失；有心念存在且心念不善，则身口行均生恶业，还属不善心发起的戒律。剩余皆为由心念生起的次第戒罚。其余内容列示通称戒律，如盗窃、离村寺、胎中修学起始戒等共七戒，童子品起始戒有五戒，男众手合六十余戒，赈济衣服支供、供养物等，单独起始戒住等计二十一戒，总共十九戒隶属不善心品级戒罚。其余余戒为因心念生起的俗戒。