Nissaggiyakaṇḍo · 尼萨耆亚篇
Nissaggiyakaṇḍo尼萨耆亚篇
1. Pattasannicayasikkhāpadavaṇṇanā一、钵积蓄学处解释
Nissaggiyesu ādivaggassa tāva paṭhame pattasannicayaṃ kareyyāti pattasannidhiṃ kareyya, ekāhaṃ anadhiṭṭhahitvā vā avikappetvā vā adhiṭṭhānupagaṃ pattaṃ ṭhapeyyāti attho.
在不与取类的初种中,应当先达到布施所聚集的程度,即应达到布施所依附的境地。此处的意涵是,修习者在没有设定善根、不生异念的情况下,应当依止于设定的善根而达到所依附的境地。
Sāvatthiyaṃ chabbaggiyā bhikkhuniyo ārabbha pattasannicayavatthusmiṃ paññattaṃ, sesakathāmaggo bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbo, tatra hi dasāhātikkame āpatti, idha ekāhātikkameti ettakameva tassa ca imassa ca nānākaraṇaṃ, sesaṃ tādisamevāti.
在舍卫城,有六种不与取的比库尼开始于布施所依附的法中被规定为限定,剩余的解释章节应依靠比库戒律经文中所述来领会。因其中十项及超过十项的犯戒,所谓超过十项者正是这一数目,这既包括这十项及那十项,又涵盖这彼的不同行状,其余部分亦同。
Pattasannicayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 钵积蓄学处解释完毕。
2. Akālacīvarasikkhāpadavaṇṇanā二、非时衣学处解释
Dutiye akālacīvaranti atthate kathine kathinamāsehi, anatthate cīvaramāsato aññasmiṃ kāle uppannaṃ, yaṃ vā pana kālepi ādissa dinnaṃ. Ādissa dinnaṃ nāma ‘‘sampattā bhājentū’’ti vatvā vā, ‘‘idaṃ gaṇassa, idaṃ tumhākaṃ dammī’’ti vatvā vā, dātukāmatāya pādamūle ṭhapetvā vā dinnaṃ. Iccetaṃ akālacīvaraṃ ‘‘kālacīvara’’nti adhiṭṭhahitvā bhājāpentiyā payoge dukkaṭaṃ, yaṃ attanā laddhaṃ, taṃ nissaggiyaṃ hoti. Nissaṭṭhaṃ paṭilabhitvāpi yathādāneyeva upanetabbaṃ, aññasmimpi evarūpe sikkhāpade eseva nayo.
所谓非时衣,原意为坏劣、粗糙者或在错误月份,指衣服非在法定月份产生,或者虽在法定月份出现但被特别占有。被占有者,谓说“应归属修行人分享”,或称“属于这个法会,属于你们”,或为满足授与愿望而置于脚底。这样的非时衣,因执着于“时衣”而为之分享将是苦难,所得的衣服属于不与取。即便放弃后,仍应如获受时一样尊重,否则在其他戒律中也禁止此种行为。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha akālacīvaraṃ ‘‘kālacīvara’’nti adhiṭṭhahitvā bhājanavatthusmiṃ paññattaṃ, akālacīvare vematikāya, kālacīvare akālacīvarasaññāya ceva vematikāya ca dukkaṭaṃ. Ubhosu kālacīvarasaññāya, ummattikādīnañca anāpatti. Akālacīvaratā, tathāsaññitā, ‘‘kālacīvara’’nti adhiṭṭhāya lesena bhājāpanaṃ, paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisānīti.
舍卫城自图南达起,非时衣因执著于“时衣”而被限定为分享法,其中对非时衣产生反感,因执著“时衣”及对非时衣的执著均为苦难。对于这两种执著及诸如疯癫等无犯戒,具备非时衣的特性,依执著“时衣”之念而间断分享者,则必遭收回,该处共论四种布施手段,为不取。
Akālacīvarasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 非时衣学处解释完毕。
3. Cīvaraparivattanasikkhāpadavaṇṇanā三、衣交换学处解释
Tatiye handāti gaṇha. Acchindeyyāti sayaṃ acchindantiyā bandhitvā ṭhapitesu bahūsupi ekāpatti, itaresu vatthugaṇanāya āpattiyo. Acchindāpane pana ekāya āṇattiyā bahūsu acchinnesupi ekāvāpatti.
第三为割断。割断意指以自身直接割断、或束缚固定将多物体中某一物体割除,其他则因对象数量不同而有犯戒。割断时若只有一处不割断,但多处割断则是一次犯戒。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha cīvaraṃ parivattetvā acchindanavatthusmiṃ paññattaṃ, sāṇattikaṃ, tikapācittiyaṃ, aññasmiṃ parikkhāre tikadukkaṭaṃ, anupasampannāya cīvarepi tikadukkaṭameva. Yā pana tāya vā diyyamānaṃ, tassā vā vissāsaṃ gaṇhāti, tassā, ummattikādīnañca anāpatti. Upasampannatā, parivattitacīvarassa vikappanupagatā, sakasaññāya acchindanaṃ vā acchindāpanaṃ vāti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni adinnādānasadisāni, idaṃ pana dukkhavedananti.
舍卫城自图南达起,因衣服替换产生割断而列为非法行为,包括一过犯、三分过、其他部分三恶行为;若衣物未更新亦同属于三恶。对于被授予者或信任者,不生异念视为无犯戒。对于更新中衣服因变异而造成的割断或割断物,换衣服等有三种情况,对应不与取,有受用之感受。
Cīvaraparivattanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 衣交换学处注释完毕。
4. Aññaviññāpanasikkhāpadavaṇṇanā4. 为他乞学处注释
Catutthe viññāpetvāti jānāpetvā, ‘‘idaṃ nāma āharā’’ti yācitvā vā. Aññaṃ viññāpeyyāti yaṃ pubbe ‘‘kinte, ayye, aphāsu, kiṃ āhariyatū’’ti vuttāya viññāpitaṃ, taṃ paṭikkhipitvā tañceva aññañca gahetukāmā tato aññaṃ viññāpeyya, tassā viññattiyā dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti.
第四者,谓之已告知:即明白告知他人说“这就是叫做施舍”的时候,或者虽未言明而请求为施舍;若将先前曾言“尊者,这场饭吃得不够快,该当再取些什么呢”的话作为告知,拒绝接受这已告知者,转而施舍他物,因其拒绝告知的状态就成了不善行为,导致失去所得,应当遗弃。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha aññaṃ viññāpetvā aññaṃ viññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anaññe dvikadukkaṭaṃ. Anaññe anaññasaññāya pana, tasmiṃ appahonte puna taññeva, aññenapi atthe sati tena saddhiṃ aññañca, yañca viññattaṃ, tato ce aññaṃ samagghataraṃ hoti, imaṃ ānisaṃsaṃ dassetvā suddhaṃ aññameva ca viññāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Lesena gahetukāmatā, aññassa viññāpanaṃ, paṭilābhoti imānettha tīṇi aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
在舍卫城,有一人名为图拉南达,因告知事由而施舍他物,称为告知行为时,处以三次巴吉帝亚戒罚,若非如此则二次恶作戒罚。若彼未曾有恶作、恶说等意识,则此时虽有未生恶意,但因当时意识同于他者之意,且告知行为有结合,则犯更严厉戒罚。此为示现之因,唯有清净告知者免除疯狂等过失。因其目的在于取赠之物,告知他物属得失之范畴;此中具三要素,即发起、施舍及类似行进。
Aññaviññāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 为他乞学处注释完毕。
5. Aññacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā5. 使他乞学处注释
Pañcame aññaṃ cetāpetvāti attano kappiyabhaṇḍena ‘‘idaṃ nāma āharā’’ti aññaṃ parivattāpetvā. Aññaṃ cetāpeyyāti ‘‘evaṃ me idaṃ datvā aññampi āharissatī’’ti maññamānā ‘‘na me iminā attho, idaṃ nāma me āharā’’ti tato aññaṃ cetāpeyya. Tassā cetāpanappayoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena tena vā aññena vā mūlena āhaṭaṃ nissaggiyaṃ hoti, sesaṃ catutthasadisamevāti.
第五者,谓之已意告知:即以本身可用之器具说“这就是施舍”的情况下,同时转赠他物。谓已意告知者,意谓“我既已予此,他亦必能受他物”,认为“我不需要这些物品,这确是本人的施舍”,于是将他物施舍。彼此意告知尚未发生的不善,出于得失缘故,因他说与或他所持根源受损,均属于应当遗弃,余者与第四者相似。
Aññacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 使他乞学处注释完毕。
6. Paṭhamasaṅghikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā6. 第一僧伽使乞学处注释
Chaṭṭhe aññadatthikenāti aññassatthāya dinnena. Aññuddisikenāti aññaṃ uddisitvā dinnena. Saṅghikenāti saṅghassa pariccattena. Parikkhārenāti kappiyabhaṇḍena. Aññaṃ cetāpeyyāti ‘‘idaṃ nāma paribhuñjeyyāthā’’ti yaṃ uddisitvā niyametvā yo parikkhāro dinno, tato aññaṃ parivattāpeyya, tassā payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ.
第六者,谓之异物捐赠:即为他人之物以施舍赠与。谓异物捐赠者,指将他人所有之物指定施舍予他人,并以该物作为可用器具者,即属施舍。所指定之人称作沙群,此时施舍行为属变易施舍,因其取舍为捐赠既定规则所限。若以他物转赠,则彼缘起不善,因而当予遗弃。
Sāvatthiyaṃ sambahulā bhikkhuniyo ārabbha tādisena parikkhārena aññaṃ cetāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, anaññadatthike dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana anaññadatthikasaññāya, sesakaṃ upanentiyā, ‘‘tumhehi etadatthāya dinno, amhākañca iminā nāma attho’’ti sāmike apaloketvā upanentiyā, yadā bhikkhuniyo vihārampi chaḍḍetvā pakkamanti, evarūpāsu āpadāsu upanentīnaṃ, ummattikādīnañca anāpatti. Sesaṃ catutthasadisamevāti.
于舍卫城,众多比库尼出于类似定规,以异物施舍行为定罪,处以三次巴吉帝亚戒罚。具体为因异物施舍罪名,将此事向撰写者及所有者报告,谓“此物赠与你们,为我们的合法财物”,向所有者昭示之后,比库尼离舍而去。在如此灾难情况下,报告人免于疯狂等过失,余事与第四类相似。
Paṭhamasaṅghikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一僧团使人供养学处注释完毕。
7. Dutiyasaṅghikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā7. 第二僧团使人供养学处注释
Sattame saññācikenāti sayaṃ yācitakenāpi. Etadevettha nānākaraṇaṃ, sesaṃ chaṭṭhasadisamevāti.
第七者,谓之依记意识施舍:即即使是自己请求的施舍,也属于此类。诸原因均同前述第六类,惟惩罚较重,为六次同类巴吉帝亚戒罚。
Dutiyasaṅghikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二僧团使人供养学处注释完毕。
8. Paṭhamagaṇikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā8. 第一群体使人供养学处注释
Aṭṭhame mahājanikenāti gaṇassa pariccattena, idamettha chaṭṭhato nānākaraṇaṃ.
第八条是指由大众通过会议决定的,以此为界限,从第六条起列有各种禁止事项。
Paṭhamagaṇikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第一群体使人供养学处注释完毕。
9. Dutiyagaṇikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā9. 第二群体使人供养学处注释
Navame saññācikenāti idaṃ aṭṭhamato atirittaṃ, sesaṃ dvīsupi chaṭṭhasikkhāpadasadisamevāti.
第九条是关于意图性的戒律,超出了第八条的范围,与第六戒相同,其余的也与第六戒的持守规则相符合。
Dutiyagaṇikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 第二伎女施食学处解释完毕。
10. Puggalikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā10. 个人施食学处解释
Dasame puggalikenāti ekabhikkhuniyā pariccattena. Saññācikenāti sayaṃ yācitakena ca. Aññaṃ cetāpeyyāti yaṃ uddisitvā dinnaṃ, tato aññaṃ cetāpentiyā payoge dukkaṭaṃ, paṭilābhena nissaggiyaṃ hoti.
第十条是指个人行为,由单一比库尼通过会议决定的。所谓意图性戒律,是指自己请求许可的行为。若涉及他人意图,则困难重重,若因贪着而得不到许可时,则需舍弃此行为。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha tādisena parikkhārena aññaṃ cetāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, sesaṃ chaṭṭhasadisamevāti.
在沙瓦提城,朱兰那比库尼由此种考察而决定关于他人意图的具体事项,其余情况与第六戒的持守规则相同。
Puggalikacetāpanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 个人施食学处解释完毕。
Pattavaggo paṭhamo. · 钵品第一。
11. Garupāvuraṇasikkhāpadavaṇṇanā11. 重覆盖学处解释
Dutiyassa paṭhame garupāvuraṇanti sītakāle pāvuraṇaṃ. Catukkaṃsaparamanti kaṃso nāma catukkahāpaṇiko hoti, tasmā soḷasakahāpaṇagghanakaṃ. Cetāpetabbanti ṭhapetvā sahadhammike ca ñātakappavārite ca aññena kismiñcideva guṇe parituṭṭhena ‘‘vadethāyye, yenattho’’ti vuttāya viññāpetabbaṃ. Tato ce uttarīti tatuttari viññāpentiyā dukkaṭaṃ, paṭiladdhaṃ nissaggiyaṃ hoti.
第二条第一款“严重出血”指寒冷时出血。所谓四十铜板是指铜币,共为十六铜板重量。应戒之事经提出,并在僧众及亲属闭门会议中,由他人以“说吧,原因何在”之言提示后予以说明。若坚持不听则为严重过失,所得之物须舍弃。
Sāvatthiyaṃ thullanandaṃ ārabbha rājānaṃ kambalaṃ viññāpanavatthusmiṃ paññattaṃ, tikapācittiyaṃ, ūnakacatukkaṃse dvikadukkaṭaṃ. Tasmiṃ pana ūnakasaññāya, catukkaṃsaparamaṃ cetāpentiyā, ñātakappavārite vā, aññassa vā atthāya, attano vā dhanena, mahagghaṃ cetāpentaṃ appagghaṃ cetāpentiyā, ummattikādīnañca anāpatti. Garupāvuraṇatā, atirekacatukkaṃsatā, ananuññātaṭṭhāne viññatti, paṭilābhoti imānettha cattāri aṅgāni. Samuṭṭhānādīni sañcarittasadisānīti.
在沙瓦提,朱兰那针对国王披肩布颁布了三条巴吉帝亚戒,分别是一近失误、四十铜板以下的两重过失。在缺乏观念时,因四十铜板以下的过失由他人提示,包括亲属闭门会议,或为他人或自己财产,若因过失而献送贵重物,应视同不献之过失,醉酒等行为亦同样不被接受。所谓严重出血、超过四十铜板且未经许可之交易,视为得失四个方面,乃指原料或流动之类。
Garupāvuraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 重覆盖学处解释完毕。
12. Lahupāvuraṇasikkhāpadavaṇṇanā12. 轻薄覆盖学处注释
Dutiye lahupāvuraṇanti uṇhakāle pāvuraṇaṃ. Aḍḍhateyyakaṃsaparamanti dasakahāpaṇagghanakaṃ, sesaṃ paṭhamasadisamevāti.
第二节中谓轻略释为温热时所作的释义。所谓轻略释者,是谓八十铢钱之多且半达一十铢钱重量者,余部分亦同第一节所说。
Lahupāvuraṇasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā. · 轻薄覆盖学处注释已毕。
Ito parāni imasmiṃ vagge aṭṭha, tatiyavagge dasāti imāni aṭṭhārasa sikkhāpadāni bhikkhupātimokkhavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbānīti.
以上各节共八个,此第三节有十八条戒律,皆是在比库巴蒂摩卡戒文之释义中所宣说者,当依此知之。
Jātarūpavaggo tatiyo. · 金银品第三。
Uddiṭṭhā kho ayyāyo tiṃsa nissaggiyā pācittiyā dhammāti bhikkhū ārabbha paññattā sādhāraṇā aṭṭhārasa, asādhāraṇā dvādasāti evaṃ tiṃsa. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
所谓揭示者,是谓比库们开始修习的三十条不定罪,依次为普通十八条特殊十二条,共三十条。其余部分,各处皆以上述所称为优先者为准。
Kaṅkhāvitaraṇiyā pātimokkhavaṇṇanāya bhikkhunipātimokkhe · 《疑惑度脱》巴帝摩卡注释中,比库尼巴帝摩卡
Nissaggiyapācittiyavaṇṇanā niṭṭhitā. · 尼萨耆亚巴吉帝亚注释已毕。