三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页律藏附随部诤事分别

Adhikaraṇabhedo诤事分别

72 段 · CSCD 巴利原典
Adhikaraṇabhedo诤事分别
1. Ukkoṭanabhedādi1. 举罪分别等
§340
Cattāri adhikaraṇāni. Vivādādhikaraṇaṃ, anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ – imāni cattāri adhikaraṇāni.
四种诤事。诤论诤事、非难诤事、犯罪诤事、义务诤事——这些是四种诤事。
Imesaṃ catunnaṃ adhikaraṇānaṃ kati ukkoṭā? Imesaṃ catunnaṃ adhikaraṇānaṃ dasa ukkoṭā. Vivādādhikaraṇassa dve ukkoṭā, anuvādādhikaraṇassa cattāro ukkoṭā, āpattādhikaraṇassa tayo ukkoṭā, kiccādhikaraṇassa eko ukkoṭo – imesaṃ catunnaṃ adhikaraṇānaṃ ime dasa ukkoṭā.
这四种诤事有多少种破坏?这四种诤事有十种破坏。诤论诤事有两种破坏,非难诤事有四种破坏,犯罪诤事有三种破坏,义务诤事有一种破坏——这四种诤事有这十种破坏。
Vivādādhikaraṇaṃ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti? Anuvādādhikaraṇaṃ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti? Āpattādhikaraṇaṃ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti? Kiccādhikaraṇaṃ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti?
破坏诤论诤事时破坏多少种止灭?破坏非难诤事时破坏多少种止灭?破坏犯罪诤事时破坏多少种止灭?破坏义务诤事时破坏多少种止灭?
Vivādādhikaraṇaṃ ukkoṭento dve samathe ukkoṭeti. Anuvādādhikaraṇaṃ ukkoṭento cattāro samathe ukkoṭeti. Āpattādhikaraṇaṃ ukkoṭento tayo samathe ukkoṭeti. Kiccādhikaraṇaṃ ukkoṭento ekaṃ samathaṃ ukkoṭeti.
破坏诤论诤事时破坏两种止灭。破坏非难诤事时破坏四种止灭。破坏犯罪诤事时破坏三种止灭。破坏义务诤事时破坏一种止灭。
§341
Kati ukkoṭā? Katihākārehi ukkoṭanaṃ pasavati? Katihaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṃ ukkoṭeti? Kati puggalā adhikaraṇaṃ ukkoṭentā āpattiṃ āpajjanti?
有多少种破坏?以多少种方式产生破坏?具足多少支的人破坏诤事?多少种人破坏诤事时犯罪?
Dvādasa ukkoṭā. Dasahākārehi ukkoṭanaṃ pasavati. Catūhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṃ ukkoṭeti. Cattāro puggalā adhikaraṇaṃ ukkoṭentā āpattiṃ āpajjanti?
十二种破坏。以十种方式产生破坏。具足四支的人破坏诤事。四种人破坏诤事时犯罪。
Katame dvādasa ukkoṭā? Akataṃ kammaṃ, dukkaṭaṃ kammaṃ, puna kātabbaṃ kammaṃ, anihataṃ, dunnihataṃ, puna nihanitabbaṃ, avinicchitaṃ, duvinicchitaṃ, puna vinicchitabbaṃ, avūpasantaṃ, duvūpasantaṃ, puna vūpasametabbanti – ime dvādasa ukkoṭā.
哪些是十二种破坏?未作的甘马、恶作的甘马、应再作的甘马、未灭、恶灭、应再灭、未决断、恶决断、应再决断、未止息、恶止息、应再止息——这些是十二种破坏。
Katamehi dasahākārehi ukkoṭanaṃ pasavati? Tattha jātakaṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, tattha jātakaṃ vūpasantaṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, antarāmagge adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, antarāmagge vūpasantaṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, tattha gataṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, tattha gataṃ vūpasantaṃ adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, sativinayaṃ ukkoṭeti, amūḷhavinayaṃ ukkoṭeti, tassapāpiyasikaṃ ukkoṭeti, tiṇavatthārakaṃ ukkoṭeti – imehi dasahākārehi ukkoṭanaṃ pasavati.
以哪十种方式产生破坏?破坏在那里生起的诤事,破坏在那里止息的诤事,破坏在中途的诤事,破坏在中途止息的诤事,破坏去到那里的诤事,破坏去到那里止息的诤事,破坏忆念毗奈耶,破坏不痴毗奈耶,破坏自认罪,破坏覆草——以这十种方式产生破坏。
Katamehi catūhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṃ ukkoṭeti? Chandāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, dosāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, mohāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti, bhayāgatiṃ gacchanto adhikaraṇaṃ ukkoṭeti – imehi catūhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṃ ukkoṭeti.
具足哪四支的人挑起诤事?因欲而行者挑起诤事,因嗔而行者挑起诤事,因痴而行者挑起诤事,因怖而行者挑起诤事——具足这四支的人挑起诤事。
Katame cattāro puggalā adhikaraṇaṃ ukkoṭentā āpattiṃ āpajjanti? Tadahupasampanno ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ, āgantuko ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ, kārako ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ, chandadāyako ukkoṭeti ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ – ime cattāro puggalā adhikaraṇaṃ ukkoṭentā āpattiṃ āpajjanti.
哪四种人挑起诤事而犯罪?当日受具足者挑起,犯挑起的巴吉帝亚;客比库挑起,犯挑起的巴吉帝亚;作甘马者挑起,犯挑起的巴吉帝亚;给与欲者挑起,犯挑起的巴吉帝亚——这四种人挑起诤事而犯罪。
2. Adhikaraṇanidānādi2. 诤事因缘等
§342
Vivādādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ? Anuvādādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ? Āpattādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ ? Kiccādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ?
诤论诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?呵责诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?罪诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?事诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?
Vivādādhikaraṇaṃ vivādanidānaṃ vivādasamudayaṃ vivādajātikaṃ vivādapabhavaṃ vivādasambhāraṃ vivādasamuṭṭhānaṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ anuvādanidānaṃ anuvādasamudayaṃ anuvādajātikaṃ anuvādapabhavaṃ anuvādasambhāraṃ anuvādasamuṭṭhānaṃ. Āpattādhikaraṇaṃ āpattinidānaṃ āpattisamudayaṃ āpattijātikaṃ āpattipabhavaṃ āpattisambhāraṃ āpattisamuṭṭhānaṃ. Kiccādhikaraṇaṃ kiccayanidānaṃ kiccayasamudayaṃ kiccayajātikaṃ kiccayapabhavaṃ kiccayasambhāraṃ kiccayasamuṭṭhānaṃ.
诤论诤事以诤论为因、以诤论为集、以诤论为生、以诤论为源、以诤论为积聚、以诤论为生起。呵责诤事以呵责为因、以呵责为集、以呵责为生、以呵责为源、以呵责为积聚、以呵责为生起。罪诤事以罪为因、以罪为集、以罪为生、以罪为源、以罪为积聚、以罪为生起。事诤事以事为因、以事为集、以事为生、以事为源、以事为积聚、以事为生起。
Vivādādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ? Anuvādādhikaraṇaṃ…pe… āpattādhikaraṇaṃ…pe… kiccādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ?
诤论诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?呵责诤事……罪诤事……事诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?
Vivādādhikaraṇaṃ hetunidānaṃ, hetusamudayaṃ, hetujātikaṃ, hetupabhavaṃ, hetusambhāraṃ, hetusamuṭṭhānaṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ…pe… āpattādhikaraṇaṃ…pe… kiccādhikaraṇaṃ hetunidānaṃ, hetusamudayaṃ, hetujātikaṃ, hetupabhavaṃ, hetusambhāraṃ, hetusamuṭṭhānaṃ.
诤论诤事以因为因、以因为集、以因为生、以因为源、以因为积聚、以因为生起。呵责诤事……罪诤事……事诤事以因为因、以因为集、以因为生、以因为源、以因为积聚、以因为生起。
Vivādādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ? Anuvādādhikaraṇaṃ …pe… āpattādhikaraṇaṃ…pe… kiccādhikaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ?
诤论诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?呵责诤事……罪诤事……事诤事以何为因?以何为集?以何为生?以何为源?以何为积聚?以何为生起?
Vivādādhikaraṇaṃ paccayanidānaṃ, paccayasamudayaṃ, paccayajātikaṃ, paccayapabhavaṃ, paccayasambhāraṃ, paccayasamuṭṭhānaṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ…pe… āpattādhikaraṇaṃ…pe… kiccādhikaraṇaṃ paccayanidānaṃ, paccayasamudayaṃ, paccayajātikaṃ, paccayapabhavaṃ, paccayasambhāraṃ, paccayasamuṭṭhānaṃ.
诤论诤事以缘为因、以缘为集、以缘为生、以缘为源、以缘为积聚、以缘为生起。呵责诤事……罪诤事……事诤事以缘为因、以缘为集、以缘为生、以缘为源、以缘为积聚、以缘为生起。
3. Adhikaraṇamūlādi3. 诤事根源等
§343
Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ kati mūlāni, kati samuṭṭhānā? Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ tettiṃsa mūlāni, tettiṃsa samuṭṭhānā.
四种诤事有多少根,多少起源?四种诤事有三十三根,三十三起源。
Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamāni tettiṃsa mūlāni? Vivādādhikaraṇassa dvādasa mūlāni, anuvādādhikaraṇassa cuddasa mūlāni, āpattādhikaraṇassa cha mūlāni, kiccādhikaraṇassa ekaṃ mūlaṃ, saṅgho – catunnaṃ adhikaraṇānaṃ imāni tettiṃsa mūlāni.
四种诤事的三十三根是哪些?诤论诤事有十二根,诤讼诤事有十四根,犯罪诤事有六根,事务诤事有一根——僧团;这些是四种诤事的三十三根。
Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katame tettiṃsa samuṭṭhānā? Vivādādhikaraṇassa aṭṭhārasabhedakaravatthūni samuṭṭhānā, anuvādādhikaraṇassa catasso vipattiyo samuṭṭhānā, āpattādhikaraṇassa sattāpattikkhandhā samuṭṭhānā, kiccādhikaraṇassa cattāri kammāni samuṭṭhānā – catunnaṃ adhikaraṇānaṃ ime tettiṃsa samuṭṭhānā.
四种诤事的三十三起源是哪些?诤论诤事的十八种破和合事是起源,诤讼诤事的四种失坏是起源,犯罪诤事的七罪聚是起源,事务诤事的四种甘马是起源——这些是四种诤事的三十三起源。
4. Adhikaraṇapaccayāpatti4. 诤事缘罪
§344
Vivādādhikaraṇaṃ āpattānāpattīti? Vivādādhikaraṇaṃ na āpatti. Kiṃ pana vivādādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyyāti? Āma, vivādādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyya. Vivādādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Vivādādhikaraṇapaccayā dve āpattiyo āpajjati. Upasampannaṃ omasati, āpatti pācittiyassa; anupasampannaṃ omasati, āpatti dukkaṭassa – vivādādhikaraṇapaccayā imā dve āpattiyo āpajjati.
诤论诤事是犯罪或非犯罪?诤论诤事不是犯罪。但是,以诤论诤事为缘会犯罪吗?是的,以诤论诤事为缘会犯罪。以诤论诤事为缘会犯多少罪?以诤论诤事为缘会犯两种罪。轻蔑受具足者,犯巴吉帝亚罪;轻蔑未受具足者,犯恶作罪——以诤论诤事为缘会犯这两种罪。
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ kati vipattiyo bhajanti? Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ? Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Katihi adhikaraṇehi katisu ṭhānesu katihi samathehi sammanti?
这些罪属于四种失坏中的多少种失坏?属于四种诤事中的哪种诤事?被七罪聚中的多少罪聚所摄?从六种罪起源中以多少起源而起?以多少诤事在多少处以多少止灭法而止灭?
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ ekaṃ vipattiṃ bhajanti – ācāravipattiṃ. Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ , āpattādhikaraṇaṃ. Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ dvīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā – siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti. Ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; tīsu ṭhānesu – saṅghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike; tīhi samathehi sammanti – siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
这些罪属于四种失坏中的一种失坏——行为失坏。属于四种诤事中的犯罪诤事。被七罪聚中的两种罪聚所摄——或被巴吉帝亚罪聚,或被恶作罪聚。从六种罪起源中以三种起源而起。以一种诤事——事务诤事;在三处——僧团中、众中、个人面前;以三种止灭法而止灭——或以现前毗尼和自认作,或以现前毗尼和覆草。
§345
Anuvādādhikaraṇaṃ āpattānāpattīti? Anuvādādhikaraṇaṃ na āpatti. Kiṃ pana anuvādādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyyāti? Āma, anuvādādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyya. Anuvādādhikaraṇapaccayā, kati āpattiyo āpajjati? Anuvādādhikaraṇapaccayā tisso āpattiyo āpajjati. Bhikkhuṃ amūlakena pārājikena dhammena anuddhaṃseti, āpatti saṅghādisesassa; amūlakena saṅghādisesena anuddhaṃseti, āpatti pācittiyassa; amūlikāya ācāravipattiyā anuddhaṃseti, āpatti dukkaṭassa – anuvādādhikaraṇapaccayā imā tisso āpattiyo āpajjati.
诤讼诤事是犯罪或非犯罪?诤讼诤事不是犯罪。但是,以诤讼诤事为缘会犯罪吗?是的,以诤讼诤事为缘会犯罪。以诤讼诤事为缘会犯多少罪?以诤讼诤事为缘会犯三种罪。以无根的巴拉基咖法诽谤比库,犯桑喀地谢萨罪;以无根的桑喀地谢萨诽谤,犯巴吉帝亚罪;以无根的行为失坏诽谤,犯恶作罪——以诤讼诤事为缘会犯这三种罪。
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ kati vipattiyo bhajanti? Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ? Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Katihi adhikaraṇehi katisu ṭhānesu katihi samathehi sammanti?
这些罪属于四种失坏中的多少种失坏?属于四种诤事中的哪种诤事?被七罪聚中的多少罪聚所摄?从六种罪起源中以多少起源而起?以多少诤事在多少处以多少止灭法而止灭?
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ dve vipattiyo bhajanti – siyā sīlavipattiṃ, siyā ācāravipattiṃ. Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ, āpattādhikaraṇaṃ. Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ tīhi āpattikkhandhehi saṅgahitā – siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti. Yā tā āpattiyo garukā tā āpattiyo ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; ekamhi ṭhāne – saṅghamajjhe; dvīhi samathehi sammanti – sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca. Yā tā āpattiyo lahukā tā āpattiyo ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; tīsu ṭhānesu – saṅghamajjhe gaṇamajjhe puggalassa santike; tīhi samathehi sammanti – siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca , siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
那些罪依四种失坏而具有两种失坏——或者是戒失坏,或者是行失坏。在四种诤事中,是罪诤事。在七种罪聚中,以三种罪聚所摄——或者是桑喀地谢萨罪聚,或者是巴吉帝亚罪聚,或者是恶作罪聚。在六种罪生起中,以三种生起而生起。那些重罪,以一种诤事——甘马诤事;在一处——僧团中;以两种止灭而止灭——以现前毗尼与自言作。那些轻罪,以一种诤事——甘马诤事;在三处——僧团中、众中、个人面前;以三种止灭而止灭——或者以现前毗尼与自言作,或者以现前毗尼与覆草。
§346
Āpattādhikaraṇaṃ āpattānāpattīti? Āpattādhikaraṇaṃ āpatti. Kiṃ pana āpattādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyyāti? Āma, āpattādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyya. Āpattādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Āpattādhikaraṇapaccayā catasso āpattiyo āpajjati. Bhikkhunī jānaṃ pārājikaṃ dhammaṃ paṭicchādeti, āpatti pārājikassa; vematikā paṭicchādeti, āpatti thullaccayassa; bhikkhu saṅghādisesaṃ paṭicchādeti, āpatti pācittiyassa; ācāravipattiṃ paṭicchādeti, āpatti dukkaṭassa – āpattādhikaraṇapaccayā imā catasso āpattiyo āpajjati.
罪诤事是罪还是非罪?罪诤事是罪。但是,因罪诤事之缘会犯罪吗?是的,因罪诤事之缘会犯罪。因罪诤事之缘犯多少罪?因罪诤事之缘犯四种罪。比库尼明知覆藏巴拉基咖法,犯巴拉基咖罪;疑惑而覆藏,犯土喇吒亚罪;比库覆藏桑喀地谢萨,犯巴吉帝亚罪;覆藏行失坏,犯恶作罪——因罪诤事之缘犯这四种罪。
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ kati vipattiyo bhajanti? Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ? Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti ? Katihi adhikaraṇehi katisu ṭhānesu katihi samathehi sammanti?
那些罪依四种失坏而具有多少种失坏?在四种诤事中是哪种诤事?在七种罪聚中以多少种罪聚所摄?在六种罪生起中以多少种生起而生起?以多少种诤事、在多少处、以多少种止灭而止灭?
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ dve vipattiyo bhajanti – siyā sīlavipattiṃ siyā ācāravipattiṃ. Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ – āpattādhikaraṇaṃ. Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ catūhi āpattikkhandhehi saṅgahitā – siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti – kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Yā sā āpatti anavasesā sā āpatti na katamena adhikaraṇena, na katamamhi ṭhāne, na katamena samathena sammati. Yā tā āpattiyo lahukā tā āpattiyo ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; tīsu ṭhānesu – saṅghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike; tīhi samathehi sammanti – siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
那些罪依四种失坏而具有两种失坏——或者是戒失坏,或者是行失坏。在四种诤事中——是罪诤事。在七种罪聚中,以四种罪聚所摄——或者是巴拉基咖罪聚,或者是土喇吒亚罪聚,或者是巴吉帝亚罪聚,或者是恶作罪聚。在六种罪生起中,以一种生起而生起——从身、从语、从心而生起。那无余罪,不以任何诤事、不在任何处、不以任何止灭而止灭。那些轻罪,以一种诤事——甘马诤事;在三处——僧团中、众中、个人面前;以三种止灭而止灭——或者以现前毗尼与自言作,或者以现前毗尼与覆草。
§347
Kiccādhikaraṇaṃ āpattānāpattīti? Kiccādhikaraṇaṃ na āpatti. Kiṃ pana kiccādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyyāti? Āma, kiccādhikaraṇapaccayā āpattiṃ āpajjeyya. Kiccādhikaraṇapaccayā kati āpattiyo āpajjati? Kiccādhikaraṇapaccayā pañca āpattiyo āpajjati. Ukkhittānuvattikā bhikkhunī yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjati, ñattiyā dukkaṭaṃ; dvīhi kammavācāhi thullaccayā; kammavācāpariyosāne āpatti pārājikassa; bhedakānuvattakā bhikkhū yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjanti, āpatti saṅghādisesassa; pāpikāya diṭṭhiyā yāvatatiyaṃ samanubhāsanāya na paṭinissajjanti, āpatti pācittiyassa – kiccādhikaraṇapaccayā imā pañca āpattiyo āpajjati.
甘马诤事是罪还是非罪?甘马诤事不是罪。但是,因甘马诤事之缘会犯罪吗?是的,因甘马诤事之缘会犯罪。因甘马诤事之缘犯多少罪?因甘马诤事之缘犯五种罪。随举比库尼至第三次劝告不舍弃,白时恶作;两次甘马语时土喇吒亚;甘马语终了时犯巴拉基咖罪;随破僧比库们至第三次劝告不舍弃,犯桑喀地谢萨罪;恶见至第三次劝告不舍弃,犯巴吉帝亚罪——因甘马诤事之缘犯这五种罪。
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ kati vipattiyo bhajanti? Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ? Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katihi āpattikkhandhehi saṅgahitā? Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katihi samuṭṭhānehi samuṭṭhanti? Katihi adhikaraṇehi katisu ṭhānesu katihi samathehi sammanti?
那些罪依四种失坏而具有多少种失坏?在四种诤事中是哪种诤事?在七种罪聚中以多少种罪聚所摄?在六种罪生起中以多少种生起而生起?以多少种诤事、在多少处、以多少种止灭而止灭?
Tā āpattiyo catunnaṃ vipattīnaṃ dve vipattiyo bhajanti – siyā sīlavipattiṃ siyā ācāravipattiṃ. Catunnaṃ adhikaraṇānaṃ – āpattādhikaraṇaṃ. Sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ pañcahi āpattikkhandhehi saṅgahitā – siyā pārājikāpattikkhandhena, siyā saṅghādisesāpattikkhandhena, siyā thullaccayāpattikkhandhena, siyā pācittiyāpattikkhandhena, siyā dukkaṭāpattikkhandhena. Channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ ekena samuṭṭhānena samuṭṭhanti – kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Yā sā āpatti anavasesā sā āpatti na katamena adhikaraṇena, na katamamhi ṭhāne, na katamena samathena sammati. Yā sā āpatti garukā sā āpatti ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; ekamhi ṭhāne – saṅghamajjhe; dvīhi samathehi sammati – sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca. Yā tā āpattiyo lahukā tā āpattiyo ekena adhikaraṇena – kiccādhikaraṇena; tīsu ṭhānesu – saṅghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike; tīhi samathehi sammanti – siyā sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, siyā sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.
那些罪依四种失坏而具有两种失坏——或者是戒失坏,或者是行失坏。在四种诤事中——是罪诤事。在七种罪聚中,以五种罪聚所摄——或者是巴拉基咖罪聚,或者是桑喀地谢萨罪聚,或者是土喇吒亚罪聚,或者是巴吉帝亚罪聚,或者是恶作罪聚。在六种罪生起中,以一种生起而生起——从身、从语、从心而生起。那无余罪,不以任何诤事、不在任何处、不以任何止灭而止灭。那重罪,以一种诤事——甘马诤事;在一处——僧团中;以两种止灭而止灭——以现前毗尼与自言作。那些轻罪,以一种诤事——甘马诤事;在三处——僧团中、众中、个人面前;以三种止灭而止灭——或者以现前毗尼与自言作,或者以现前毗尼与覆草。
5. Adhikaraṇādhippāyo5. 诤事意趣
§348
Vivādādhikaraṇaṃ hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ. Vivādādhikaraṇaṃ na hoti anuvādādhikaraṇaṃ, na hoti āpattādhikaraṇaṃ, na hoti kiccādhikaraṇaṃ; api ca, vivādādhikaraṇapaccayā hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha bhikkhū vivadanti – dhammoti vā adhammoti vā duṭṭhullāpattīti vā aduṭṭhullāpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhakaṃ, idaṃ vuccati vivādādhikaraṇaṃ. Vivādādhikaraṇe saṅgho vivadati vivādādhikaraṇaṃ. Vivadamāno anuvadati anuvādādhikaraṇaṃ. Anuvadamāno āpattiṃ āpajjati āpattādhikaraṇaṃ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṃ karoti kiccādhikaraṇaṃ. Evaṃ vivādādhikaraṇapaccayā hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ.
诤论诤事成为诤讼诤事、成为罪诤事、成为甘马诤事。诤论诤事不是诤讼诤事、不是罪诤事、不是甘马诤事;然而,因诤论诤事之缘成为诤讼诤事、成为罪诤事、成为甘马诤事。如何呢?于此,比库们诤论——是法还是非法,是粗重罪还是非粗重罪。在那里的争吵、争论、争执、诤论、异论、别论、反对之说、分裂,这称为诤论诤事。在诤论诤事中僧团诤论,是诤论诤事。诤论时诤讼,是诤讼诤事。诤讼时犯罪,是罪诤事。因那罪僧团作甘马,是甘马诤事。如此,因诤论诤事之缘成为诤讼诤事、成为罪诤事、成为甘马诤事。
Anuvādādhikaraṇaṃ hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ. Anuvādādhikaraṇaṃ na hoti āpattādhikaraṇaṃ, na hoti kiccādhikaraṇaṃ, na hoti vivādādhikaraṇaṃ; api ca, anuvādādhikaraṇapaccayā hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ. Yathā kathaṃ viya? Idha bhikkhū bhikkhuṃ anuvadanti sīlavipattiyā vā ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ, idaṃ vuccati anuvādādhikaraṇaṃ. Anuvādādhikaraṇe saṅgho vivadati, vivādādhikaraṇaṃ. Vivadamāno anuvadati, anuvādādhikaraṇaṃ. Anuvadamāno āpattiṃ āpajjati, āpattādhikaraṇaṃ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṃ karoti, kiccādhikaraṇaṃ. Evaṃ anuvādādhikaraṇapaccayā hoti āpattādhikaraṇaṃ, hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ.
诤讼诤事是罪诤事,是甘马诤事,是诤论诤事。诤讼诤事不是罪诤事,不是甘马诤事,不是诤论诤事;然而,以诤讼诤事为缘,是罪诤事,是甘马诤事,是诤论诤事。如何呢?于此,诸比库诤讼比库以戒的失坏,或以行的失坏,或以见的失坏,或以活命的失坏。在那里,凡是诤讼、诤讼行、说、言说、详说、强说、给予力量,这称为诤讼诤事。在诤讼诤事中僧团诤论,是诤论诤事。诤论时诤讼,是诤讼诤事。诤讼时犯罪,是罪诤事。以那罪僧团作甘马,是甘马诤事。如此,以诤讼诤事为缘,是罪诤事,是甘马诤事,是诤论诤事。
Āpattādhikaraṇaṃ hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ. Āpattādhikaraṇaṃ na hoti kiccādhikaraṇaṃ, na hoti vivādādhikaraṇaṃ, na hoti anuvādādhikaraṇaṃ; api ca, āpattādhikaraṇapaccayā hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ. Yathā kathaṃ viya? Pañcapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ, sattapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ, idaṃ vuccati āpattādhikaraṇaṃ. Āpattādhikaraṇe saṅgho vivadati vivādādhikaraṇaṃ. Vivadamāno anuvadati anuvādādhikaraṇaṃ. Anuvadamāno āpattiṃ āpajjati āpattādhikaraṇaṃ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṃ karoti kiccādhikaraṇaṃ. Evaṃ āpattādhikaraṇapaccayā hoti kiccādhikaraṇaṃ, hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ.
罪诤事是甘马诤事,是诤论诤事,是诤讼诤事。罪诤事不是甘马诤事,不是诤论诤事,不是诤讼诤事;然而,以罪诤事为缘,是甘马诤事,是诤论诤事,是诤讼诤事。如何呢?五罪聚是罪诤事,七罪聚是罪诤事,这称为罪诤事。在罪诤事中僧团诤论,是诤论诤事。诤论时诤讼,是诤讼诤事。诤讼时犯罪,是罪诤事。以那罪僧团作甘马,是甘马诤事。如此,以罪诤事为缘,是甘马诤事,是诤论诤事,是诤讼诤事。
Kiccādhikaraṇaṃ hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ. Kiccādhikaraṇaṃ na hoti vivādādhikaraṇaṃ, na hoti anuvādādhikaraṇaṃ, na hoti āpattādhikaraṇaṃ; api ca, kiccādhikaraṇapaccayā hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ. Yathā kathaṃ viya? Yā saṅghassa kiccayatā karaṇīyatā apalokanakammaṃ ñattikammaṃ ñattidutiyakammaṃ ñatticatutthakammaṃ, idaṃ vuccati kiccādhikaraṇaṃ. Kiccādhikaraṇe saṅgho vivadati vivādādhikaraṇaṃ. Vivadamāno anuvadati anuvādādhikaraṇaṃ. Anuvadamāno āpattiṃ āpajjati āpattādhikaraṇaṃ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṃ karoti kiccādhikaraṇaṃ. Evaṃ kiccādhikaraṇapaccayā hoti vivādādhikaraṇaṃ, hoti anuvādādhikaraṇaṃ, hoti āpattādhikaraṇaṃ.
甘马诤事是诤论诤事,是诤讼诤事,是罪诤事。甘马诤事不是诤论诤事,不是诤讼诤事,不是罪诤事;然而,以甘马诤事为缘,是诤论诤事,是诤讼诤事,是罪诤事。如何呢?凡是僧团的应作性、应行性、白甘马、白二甘马、白四甘马,这称为甘马诤事。在甘马诤事中僧团诤论,是诤论诤事。诤论时诤讼,是诤讼诤事。诤讼时犯罪,是罪诤事。以那罪僧团作甘马,是甘马诤事。如此,以甘马诤事为缘,是诤论诤事,是诤讼诤事,是罪诤事。
6. Pucchāvāro6. 问轮
§349
Yattha sativinayo tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha sativinayo? Yattha amūḷhavinayo tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha amūḷhavinayo? Yattha paṭiññātakaraṇaṃ tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha paṭiññātakaraṇaṃ? Yattha yebhuyyasikā tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha yebhuyyasikā? Yattha tassapāpiyasikā tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha tassapāpiyasikā? Yattha tiṇavatthārako tattha sammukhāvinayo? Yattha sammukhāvinayo tattha tiṇavatthārako?
在有忆念毗尼处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有忆念毗尼吗?在有不痴毗尼处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有不痴毗尼吗?在有自言治处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有自言治吗?在有多数决处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有多数决吗?在有如草覆地处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有如草覆地吗?在有如草覆地处有现前毗尼吗?在有现前毗尼处有如草覆地吗?
7. Vissajjanāvāro7. 答轮
§350
Yasmiṃ samaye sammukhāvinayena ca sativinayena ca adhikaraṇaṃ vūpasammati – yattha sativinayo tattha sammukhāvinayo, yattha sammukhāvinayo tattha sativinayo, na tattha amūḷhavinayo, na tattha paṭiññātakaraṇaṃ, na tattha yebhuyyasikā, na tattha tassapāpiyasikā, na tattha tiṇavatthārako. Yasmiṃ samaye sammukhāvinayena ca amūḷhavinayena ca…pe… sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca…pe… sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca…pe… sammukhāvinayena ca tassapāpiyasikāya ca…pe… sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca adhikaraṇaṃ vūpasammati – yattha tiṇavatthārako tattha sammukhāvinayo, yattha sammukhāvinayo tattha tiṇavatthārako, na tattha sativinayo, na tattha amūḷhavinayo, na tattha paṭiññātakaraṇaṃ, na tattha yebhuyyasikā, na tattha tassapāpiyasikā.
在以现前毗尼与忆念毗尼止息诤事之时——在有忆念毗尼处有现前毗尼,在有现前毗尼处有忆念毗尼,在那里无不痴毗尼,在那里无自言治,在那里无多数决,在那里无如草覆地,在那里无如草覆地。在以现前毗尼与不痴毗尼……以现前毗尼与自言治……以现前毗尼与多数决……以现前毗尼与如草覆地……以现前毗尼与如草覆地止息诤事之时——在有如草覆地处有现前毗尼,在有现前毗尼处有如草覆地,在那里无忆念毗尼,在那里无不痴毗尼,在那里无自言治,在那里无多数决,在那里无如草覆地。
8. Saṃsaṭṭhavāro8. 相应轮
§351
Sammukhāvinayoti vā sativinayoti vā – ime dhammā saṃsaṭṭhā udāhu visaṃsaṭṭhā? Labbhā ca panimesaṃ dhammānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ? Sammukhāvinayoti vā amūḷhavinayoti vā…pe… sammukhāvinayoti vā paṭiññātakaraṇanti vā… sammukhāvinayoti vā yebhuyyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tassapāpiyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tiṇavatthārakoti – ime dhammā saṃsaṭṭhā udāhu visaṃsaṭṭhā ? Labbhā ca panimesaṃ dhammānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ?
现前毗尼或忆念毗尼——这些法是混合的还是分离的?能够将这些法分离、分离而施设不同的作法吗?现前毗尼或不痴毗尼……现前毗尼或自言治……现前毗尼或多数决……现前毗尼或如草覆地或如草覆地——这些法是混合的还是分离的?能够将这些法分离、分离而施设不同的作法吗?
Sammukhāvinayoti vā sativinayoti vā – ime dhammā saṃsaṭṭhā, no visaṃsaṭṭhā; na ca labbhā imesaṃ dhammānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ. Sammukhāvinayoti vā amūḷhavinayoti vā…pe… sammukhāvinayoti vā paṭiññātakaraṇanti vā… sammukhāvinayoti vā yebhuyyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tassapāpiyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tiṇavatthārakoti vā – ime dhammā saṃsaṭṭhā, no visaṃsaṭṭhā; na ca labbhā imesaṃ dhammānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ.
现前毗尼或忆念毗尼——这些法是混合的,非分离的;不能将这些法分离、分离而施设不同的作法。现前毗尼或不痴毗尼……现前毗尼或自言治……现前毗尼或多数决……现前毗尼或如草覆地或如草覆地——这些法是混合的,非分离的;不能将这些法分离、分离而施设不同的作法。
9. Sattasamathanidānaṃ9. 七止诤因缘
§352
Sammukhāvinayo kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro kiṃsamuṭṭhāno? Sativinayo kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno? Amūḷhavinayo kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno? Paṭiññātakaraṇaṃ kiṃnidānaṃ, kiṃsamudayaṃ, kiṃjātikaṃ, kiṃpabhavaṃ, kiṃsambhāraṃ, kiṃsamuṭṭhānaṃ? Yebhuyyasikā kiṃnidānā, kiṃsamudayā, kiṃjātikā, kiṃpabhavā, kiṃsambhārā, kiṃsamuṭṭhānā? Tassapāpiyasikā kiṃnidānā, kiṃsamudayā, kiṃjātikā, kiṃpabhavā, kiṃsambhārā, kiṃsamuṭṭhānā tiṇavatthārako kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno?
现前毗尼以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?忆念毗尼以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?不痴毗尼以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?自言治以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?多数决以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?如草覆地以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?如草覆地以何为因,以何为集,以何为种类,以何为源,以何为资具,以何为生起?
Sammukhāvinayo nidānanidāno, nidānasamudayo, nidānajātiko, nidānapabhavo, nidānasambhāro, nidānasamuṭṭhāno. Sativinayo…pe… amūḷhavinayo…pe… paṭiññātakaraṇaṃ nidānanidānaṃ, nidānasamudayaṃ, nidānajātikaṃ, nidānapabhavaṃ, nidānasambhāraṃ, nidānasamuṭṭhānaṃ. Yebhuyyasikā…pe… tassapāpiyasikā nidānanidānā, nidānasamudayā, nidānajātikā, nidānapabhavā, nidānasambhārā , nidānasamuṭṭhānā. Tiṇavatthārako nidānanidāno, nidānasamudayo, nidānajātiko, nidānapabhavo, nidānasambhāro, nidānasamuṭṭhāno.
现前毗尼以因为因,以因为集,以因为生类,以因为源,以因为积集,以因为生起。念毗尼……乃至……不痴毗尼……乃至……自言治以因为因,以因为集,以因为生类,以因为源,以因为积集,以因为生起。多数决……乃至……如法忆念以因为因,以因为集,以因为生类,以因为源,以因为积集,以因为生起。覆草以因为因,以因为集,以因为生类,以因为源,以因为积集,以因为生起。
Sammukhāvinayo kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno ? Sativinayo…pe… amūḷhavinayo…pe… paṭiññātakaraṇaṃ…pe… yebhuyyasikā…pe… tassapāpiyasikā…pe… tiṇavatthārako kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno?
现前毗尼以何为因,以何为集,以何为生类,以何为源,以何为积集,以何为生起?念毗尼……乃至……不痴毗尼……乃至……自言治……乃至……多数决……乃至……如法忆念……乃至……覆草以何为因,以何为集,以何为生类,以何为源,以何为积集,以何为生起?
Sammukhāvinayo hetunidāno, hetusamudayo, hetujātiko, hetupabhavo, hetusambhāro, hetusamuṭṭhāno . Sativinayo…pe… amūḷhavinayo…pe… paṭiññātakaraṇaṃ hetunidānaṃ, hetusamudayaṃ, hetujātikaṃ, hetupabhavaṃ, hetusambhāraṃ, hetusamuṭṭhānaṃ. Yebhuyyasikā…pe… tassapāpiyasikā hetunidānā, hetusamudayā, hetujātikā, hetupabhavā, hetusambhārā, hetusamuṭṭhānā. Tiṇavatthārako hetunidāno, hetusamudayo, hetujātiko, hetupabhavo, hetusambhāro, hetusamuṭṭhāno.
现前毗尼以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。念毗尼……乃至……不痴毗尼……乃至……自言治以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。多数决……乃至……如法忆念以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。覆草以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。
Sammukhāvinayo kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno? Sativinayo…pe… amūḷhavinayo…pe… paṭiññātakaraṇaṃ…pe… yebhuyyasikā…pe… tassapāpiyasikā…pe… tiṇavatthārako kiṃnidāno, kiṃsamudayo, kiṃjātiko, kiṃpabhavo, kiṃsambhāro, kiṃsamuṭṭhāno? Sammukhāvinayo paccayanidāno, paccayasamudayo, paccayajātiko, paccayapabhavo, paccayasambhāro, paccayasamuṭṭhāno. Sativinayo…pe… amūḷhavinayo…pe… paṭiññātakaraṇaṃ paccayanidānaṃ, paccayasamudayaṃ, paccayajātikaṃ, paccayapabhavaṃ, paccayasambhāraṃ, paccayasamuṭṭhānaṃ. Yebhuyyasikā…pe… tassapāpiyasikā paccayanidānā, paccayasamudayā, paccayajātikā, paccayapabhavā, paccayasambhārā, paccayasamuṭṭhānā. Tiṇavatthārako paccayanidāno, paccayasamudayo, paccayajātiko, paccayapabhavo, paccayasambhāro, paccayasamuṭṭhāno.
现前毗尼以何为因,以何为集,以何为生类,以何为源,以何为积集,以何为生起?念毗尼……乃至……不痴毗尼……乃至……自言治……乃至……多数决……乃至……如法忆念……乃至……覆草以何为因,以何为集,以何为生类,以何为源,以何为积集,以何为生起?现前毗尼以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。念毗尼……乃至……不痴毗尼……乃至……自言治以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。多数决……乃至……如法忆念以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。覆草以缘为因,以缘为集,以缘为生类,以缘为源,以缘为积集,以缘为生起。
§353
Sattannaṃ samathānaṃ kati mūlāni, kati samuṭṭhānā? Sattannaṃ samathānaṃ chabbīsa mūlāni, chattiṃsa samuṭṭhānā. Sattannaṃ samathānaṃ katamāni chabbī mūlāni? Sammukhāvinayassa cattāri mūlāni. Saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā; sativinayassa cattāri mūlāni; amūḷhavinayassa cattāri mūlāni; paṭiññātakaraṇassa dve mūlāni – yo ca deseti yassa ca deseti; yebhuyyasikāya cattāri mūlāni; tassapāpiyasikāya cattāri mūlāni; tiṇavatthārakassa cattāri mūlāni – saṅghasammukhatā, dhammasammukhatā, vinayasammukhatā, puggalasammukhatā – sattannaṃ samathānaṃ imāni chabbīsa mūlāni.
七种灭诤有多少根,多少生起?七种灭诤有二十六根,三十六生起。七种灭诤的哪些是二十六根?现前毗尼有四根:僧伽现前、法现前、律现前、人现前;念毗尼有四根;不痴毗尼有四根;自言治有二根——说者与被说者;多数决有四根;如法忆念有四根;覆草有四根——僧伽现前、法现前、律现前、人现前——这些是七种灭诤的二十六根。
Sattannaṃ samathānaṃ katame chattiṃsa samuṭṭhānā? Sativinayassa kammassa kiriyā, karaṇaṃ, upagamanaṃ, ajjhupagamanaṃ, adhivāsanā, appaṭikkosanā. Amūḷhavinayassa kammassa…pe… paṭiññātakaraṇassa kammassa… yebhuyyasikāya kammassa… tassapāpiyasikāya kammassa… tiṇavatthārakassa kammassa kiriyā, karaṇaṃ, upagamanaṃ, ajjhupagamanaṃ, adhivāsanā, appaṭikkosanā – sattannaṃ samathānaṃ ime chattiṃsa samuṭṭhānā.
七种灭诤的哪些是三十六生起?念毗尼的业之作、作为、趣向、承受、容忍、不拒绝。不痴毗尼的业之……乃至……自言治的业之……多数决的业之……如法忆念的业之……覆草的业之作、作为、趣向、承受、容忍、不拒绝——这些是七种灭诤的三十六生起。
10. Sattasamathanānatthādi10. 七止诤不同义等
§354
Sammukhāvinayoti vā sativinayoti vā – ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nānaṃ? Sammukhāvinayoti vā amūḷhavinayoti vā…pe… sammukhāvinayoti vā paṭiññātakaraṇanti vā… sammukhāvinayoti vā yebhuyyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tassapāpiyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tiṇavatthārakoti vā – ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nānaṃ? Sammukhāvinayoti vā sativinayoti vā – ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca. Sammukhāvinayoti vā amūḷhavinayoti vā…pe… sammukhāvinayoti vā paṭiññātakaraṇanti vā… sammukhāvinayoti vā yebhuyyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tassapāpiyasikāti vā… sammukhāvinayoti vā tiṇavatthārakoti vā – ime dhammā nānatthā ceva nānā byañjanā ca.
现前毗尼或念毗尼——这些法是义异文异,还是义同唯文异?现前毗尼或不痴毗尼……乃至……现前毗尼或自言治……现前毗尼或多数决……现前毗尼或如法忆念……现前毗尼或覆草——这些法是义异文异,还是义同唯文异?现前毗尼或念毗尼——这些法义异且文异。现前毗尼或不痴毗尼……乃至……现前毗尼或自言治……现前毗尼或多数决……现前毗尼或如法忆念……现前毗尼或覆草——这些法义异且文异。
§355
Vivādo vivādādhikaraṇaṃ, vivādo no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no vivādo, adhikaraṇañceva vivādo ca? Siyā vivādo vivādādhikaraṇaṃ, siyā vivādo no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no vivādo, siyā adhikaraṇañceva vivādo ca.
诤是诤诤事,诤非诤事,诤事非诤,诤事且诤?或有诤是诤诤事,或有诤非诤事,或有诤事非诤,或有诤事且诤。
Tattha katamo vivādo vivādādhikaraṇaṃ? Idha bhikkhū vivadanti dhammoti vā adhammoti vā…pe… duṭṭhullā āpattīti vā aduṭṭhullā āpattīti vā. Yaṃ tattha bhaṇḍanaṃ, kalaho, viggaho, vivādo, nānāvādo, aññathāvādo, vipaccatāya vohāro, medhakaṃ – ayaṃ vivādo vivādādhikaraṇaṃ.
其中,什么是诤论诤事?于此,诸比库诤论:「是法」或「非法」……乃至……「是粗重罪」或「非粗重罪」。凡于此有争吵、争论、争执、诤论、异论、相违论、对立之说、争斗——这是诤论诤事。
Tattha katamo vivādo no adhikaraṇaṃ? Mātāpi puttena vivadati, puttopi mātarā vivadati, pitāpi puttena vivadati, puttopi pitarā vivadati, bhātāpi bhātarā vivadati, bhātāpi bhaginiyā vivadati, bhaginīpi bhātarā vivadati, sahāyopi sahāyena vivadati – ayaṃ vivādo no adhikaraṇaṃ.
其中,什么是诤论而非诤事?母亲与儿子诤论,儿子与母亲诤论,父亲与儿子诤论,儿子与父亲诤论,兄弟与兄弟诤论,兄弟与姊妹诤论,姊妹与兄弟诤论,朋友与朋友诤论——这是诤论而非诤事。
Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no vivādo? Anuvādādhikaraṇaṃ, āpattādhikaraṇaṃ, kiccādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no vivādo.
其中,什么是诤事而非诤论?非难诤事、罪诤事、事务诤事——这是诤事而非诤论。
Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva vivādo ca? Vivādādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva vivādo ca.
其中,什么是既是诤事又是诤论?诤论诤事既是诤事又是诤论。
§356
Anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ, anuvādo no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no anuvādo, adhikaraṇañceva anuvādo ca? Siyā anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ, siyā anuvādo no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no anuvādo, siyā adhikaraṇañceva anuvādo ca.
非难是非难诤事,非难非诤事,诤事非非难,既是诤事又是非难?可能非难是非难诤事,可能非难非诤事,可能诤事非非难,可能既是诤事又是非难。
Tattha katamo anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ? Idha bhikkhū bhikkhuṃ anuvadanti sīlavipattiyā vā ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo, anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṃ – ayaṃ anuvādo anuvādādhikaraṇaṃ.
其中,什么是非难是非难诤事?于此,诸比库非难比库:戒失坏或行失坏或见失坏或命失坏。凡于此有非难、非难行、责难、非难说、非难宣说、责备、施加责难——这是非难是非难诤事。
Tattha katamo anuvādo no adhikaraṇaṃ? Mātāpi puttaṃ anuvadati, puttopi mātaraṃ anuvadati, pitāpi puttaṃ anuvadati, puttopi pitaraṃ anuvadati, bhātāpi bhātaraṃ anuvadati, bhātāpi bhaginiṃ anuvadati, bhaginīpi bhātaraṃ anuvadati, sahāyopi sahāyaṃ anuvadati – ayaṃ anuvādo no adhikaraṇaṃ.
其中,什么是非难而非诤事?母亲非难儿子,儿子非难母亲,父亲非难儿子,儿子非难父亲,兄弟非难兄弟,兄弟非难姊妹,姊妹非难兄弟,朋友非难朋友——这是非难而非诤事。
Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no anuvādo? Āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇaṃ vivādādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no anuvādo.
其中,什么是诤事而非非难?罪诤事、事务诤事、诤论诤事——这是诤事而非非难。
Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva anuvādo ca? Anuvādādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva anuvādo ca.
于此,什么是诤事与诤论?诤论诤事既是诤事也是诤论。
§357
Āpatti āpattādhikaraṇaṃ, āpatti no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no āpatti, adhikaraṇañceva āpatti ca? Siyā āpatti āpattādhikaraṇaṃ, siyā āpatti no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no āpatti, siyā adhikaraṇañceva āpatti ca.
罪是罪诤事,罪非诤事,诤事非罪,既是诤事也是罪?或有罪是罪诤事,或有罪非诤事,或有诤事非罪,或有既是诤事也是罪。
Tattha katamā āpatti āpattādhikaraṇaṃ? Pañcapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ . Sattapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṃ. Ayaṃ āpatti āpattādhikaraṇaṃ.
于此,什么是罪是罪诤事?五罪聚是罪诤事。七罪聚是罪诤事。此是罪是罪诤事。
Tattha katamā āpatti no adhikaraṇaṃ? Sotāpatti samāpatti – ayaṃ āpatti no adhikaraṇaṃ.
于此,什么是罪非诤事?入流证得——此是罪非诤事。
Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no āpatti? Kiccādhikaraṇaṃ vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no āpatti.
于此,什么是诤事非罪?事诤事、诤论诤事、诤论诤事——此是诤事非罪。
Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva āpatti ca? Āpattādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva āpatti ca.
于此,什么是既是诤事也是罪?罪诤事既是诤事也是罪。
§358
Kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ, kiccaṃ no adhikaraṇaṃ, adhikaraṇaṃ no kiccaṃ, adhikaraṇañceva kiccañca? Siyā kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ, siyā kiccaṃ no adhikaraṇaṃ, siyā adhikaraṇaṃ no kiccaṃ, siyā adhikaraṇañceva kiccañca.
事是事诤事,事非诤事,诤事非事,既是诤事也是事?或有事是事诤事,或有事非诤事,或有诤事非事,或有既是诤事也是事。
Tattha katamaṃ kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ? Yā saṅghassa kiccayatā karaṇīyatā apalokanakammaṃ ñattikammaṃ ñattidutiyakammaṃ ñatticatutthakammaṃ – idaṃ kiccaṃ kiccādhikaraṇaṃ.
于此,什么是事是事诤事?凡僧团的事务性、应作性、白甘马、白二甘马、白四甘马——此是事是事诤事。
Tattha katamaṃ kiccaṃ no adhikaraṇaṃ? Ācariyakiccaṃ upajjhāyakiccaṃ samānupajjhāyakiccaṃ samānācariyakiccaṃ – idaṃ kiccaṃ no adhikaraṇaṃ.
其中,什么是义务而非诤事?老师义务、邬波驮耶义务、同邬波驮耶义务、同老师义务——这是义务而非诤事。
Tattha katamaṃ adhikaraṇaṃ no kiccaṃ? Vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ – idaṃ adhikaraṇaṃ no kiccaṃ.
其中,什么是诤事而非义务?诤论诤事、非难诤事、罪诤事——这是诤事而非义务。
Tattha katamaṃ adhikaraṇañceva kiccañca? Kiccādhikaraṇaṃ adhikaraṇañceva kiccaṃ cāti.
其中,什么是既是诤事又是义务?义务诤事既是诤事又是义务。
Adhikaraṇabhedo niṭṭhito. · 止诤分别完
Tassuddānaṃ – · 其偈颂
Adhikaraṇaṃ ukkoṭā, ākārā puggalena ca;
诤事有种类、相状与补特伽罗;
Nidānahetupaccayā, mūlaṃ samuṭṭhānena ca.
因、缘、缘、根与生起。
Āpatti hoti yattha ca, saṃsaṭṭhā nidānena ca ;
罪发生于何处,与因相应;
Hetupaccayamūlāni, samuṭṭhānena byañjanā;
因、缘、根,以生起为特征;
Vivādo adhikaraṇanti, bhedādhikaraṇe idanti.
诤论诤事,此即分别论诤事。