三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页律藏大品部5. 皮革篇集

5. Cammakkhandhako5. 皮革篇集

74 段 · CSCD 巴利原典
5. Cammakkhandhako5. 皮革篇集
147. Soṇakoḷivisavatthu147. 索那国离维萨事
§242
Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena rājā māgadho seniyo bimbisāro asītiyā gāmasahassesu issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāreti. Tena kho pana samayena campāyaṃ soṇo nāma koḷiviso seṭṭhiputto sukhumālo hoti. Tassa pādatalesu lomāni jātāni honti. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro tāni asīti gāmikasahassāni sannipātāpetvā kenacideva karaṇīyena soṇassa koḷivisassa santike dūtaṃ pāhesi – āgacchatu soṇo, icchāmi soṇassa āgatanti. Atha kho soṇassa koḷivisassa mātāpitaro soṇaṃ koḷivisaṃ etadavocuṃ – ‘‘rājā te, tāta soṇa, pāde dakkhitukāmo. Mā kho tvaṃ, tāta soṇa, yena rājā tena pāde abhippasāreyyāsi. Rañño purato pallaṅkena nisīda. Nisinnassa te rājā pāde dakkhissatī’’ti. Atha kho soṇaṃ koḷivisaṃ sivikāya ānesuṃ. Atha kho soṇo koḷiviso yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ abhivādetvā rañño purato pallaṅkena nisīdi. Addasā kho rājā māgadho seniyo bimbisāro soṇassa koḷivisassa pādatalesu lomāni jātāni. Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro tāni asīti gāmikasahassāni diṭṭhadhammike atthe anusāsitvā uyyojesi – ‘‘tumhe khvattha, bhaṇe, mayā diṭṭhadhammike atthe anusāsitā; gacchatha, taṃ bhagavantaṃ payirupāsatha; so no bhagavā samparāyike atthe anusāsissatī’’ti.
尔时,世尊佛陀住在王舍城灵鹫山。其时,马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉统治八万村庄,行使主权。其时,在占巴城有一位名叫索那的国离维萨长者子,生活奢华。他的脚底生有毛发。 于是,马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉召集那八万村民,因某事派遣使者到索那国离维萨处说:「索那应前来,我想见索那。」 于是,索那国离维萨的父母对索那国离维萨说:「亲爱的索那,国王想看你的脚。亲爱的索那,你不应在国王面前伸出脚。应在国王面前盘腿而坐。你坐着时,国王将看你的脚。」 于是,他们用轿子把索那国离维萨抬来。于是,索那国离维萨前往马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉处。抵达后,礼敬马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉,在国王面前盘腿而坐。 马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉看见索那国离维萨的脚底生有毛发。于是,马嘎达国王谢尼耶宾比萨拉教导那八万村民现世利益后,遣送他们说:「诸位,我已教导你们现世利益;你们去亲近那位世尊吧;那位世尊将教导我们来世利益。」
Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni yena gijjhakūṭo pabbato tenupasaṅkamiṃsu. Tena kho pana samayena āyasmā sāgato bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni yenāyasmā sāgato tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāgataṃ etadavocuṃ – ‘‘imāni, bhante, asīti gāmikasahassāni idhūpasaṅkantāni bhagavantaṃ dassanāya; sādhu mayaṃ, bhante, labheyyāma bhagavantaṃ dassanāyā’’ti. ‘‘Tena hi tumhe āyasmanto muhuttaṃ idheva tāva hotha, yāvāhaṃ bhagavantaṃ paṭivedemī’’ti. Atha kho āyasmā sāgato tesaṃ asītiyā gāmikasahassānaṃ purato pekkhamānānaṃ pāṭikāya nimujjitvā bhagavato purato ummujjitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imāni, bhante, asīti gāmikasahassāni idhūpasaṅkantāni bhagavantaṃ dassanāya; yassa dāni, bhante, bhagavā kālaṃ maññatī’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, sāgata, vihārapacchāyāyaṃ āsanaṃ paññapehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā sāgato bhagavato paṭissuṇitvā pīṭhaṃ gahetvā bhagavato purato nimujjitvā tesaṃ asītiyā gāmikasahassānaṃ purato pekkhamānānaṃ pāṭikāya ummujjitvā vihārapacchāyāyaṃ āsanaṃ paññapeti. Atha kho bhagavā vihārā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṃ paññatte āsane nisīdi. Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni āyasmantaṃyeva sāgataṃ samannāharanti, no tathā bhagavantaṃ. Atha kho bhagavā tesaṃ asītiyā gāmikasahassānaṃ cetasā cetoparivitakkamaññāya āyasmantaṃ sāgataṃ āmantesi – ‘‘tena hi tvaṃ, sāgata, bhiyyosomattāya uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassehī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā sāgato bhagavato paṭissuṇitvā vehāsaṃ abbhuggantvā ākāse antalikkhe caṅkamatipi, tiṭṭhatipi, nisīdatipi, seyyampi kappeti, dhūmāyatipi pajjalatipi, antaradhāyatipi. Atha kho āyasmā sāgato ākāse antalikkhe anekavihitaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassetvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘satthā me, bhante, bhagavā; sāvakohamasmi. Satthā me, bhante, bhagavā; sāvakohamasmī’’ti. Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni ‘‘acchariyaṃ vata bho! Abbhutaṃ vata bho! Sāvakopi nāma evaṃ mahiddhiko bhavissati, evaṃ mahānubhāvo, aho nūna satthā’’ti bhagavantaṃyeva samannāharanti, no tathā āyasmantaṃ sāgataṃ.
那时,那八万村民前往灵鹫山。当时,具寿萨咖德是世尊的侍者。那时,那八万村民前往具寿萨咖德处。抵达后,对具寿萨咖德这样说:「尊者,这八万村民已来到此处,为了见世尊;尊者,善哉,我们得以见世尊。」「那么,诸具寿,你们暂且在此等候片刻,直到我禀告世尊。」那时,具寿萨咖德在那八万村民面前注视之下,以神通隐没,在世尊面前出现后,对世尊这样说:「尊者,这八万村民已来到此处,为了见世尊;尊者,现在世尊认为是时候了。」「那么,萨咖德,你在精舍的荫凉处设座。」「是的,尊者。」具寿萨咖德应诺世尊后,拿着椅子,在世尊面前隐没,在那八万村民面前注视之下,以神通出现,在精舍的荫凉处设座。那时,世尊从精舍出来,坐在精舍荫凉处所设的座位上。那时,那八万村民前往世尊处。抵达后,礼敬世尊,坐在一旁。那时,那八万村民只忆念具寿萨咖德,而不那样忆念世尊。那时,世尊以心了知那八万村民的心中所想后,对具寿萨咖德说:「那么,萨咖德,你再进一步显示上人法神变。」「是的,尊者。」具寿萨咖德应诺世尊后,升上虚空,在空中天空行走、站立、坐下、躺卧、冒烟、燃烧、隐没。那时,具寿萨咖德在空中天空显示种种上人法神变后,以头礼敬世尊足,对世尊这样说:「尊者,世尊是我的导师;我是弟子。尊者,世尊是我的导师;我是弟子。」那时,那八万村民「实在稀有啊,先生!实在未曾有啊,先生!弟子竟然有如此大神力,如此大威力,那么导师更不用说了」,只忆念世尊,而不那样忆念具寿萨咖德。
Atha kho bhagavā tesaṃ asītiyā gāmikasahassānaṃ cetasā cetoparivitakkamaññāya anupubbiṃ kathaṃ kathesi, seyyathidaṃ – dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ , kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ, nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi. Yadā te bhagavā aññāsi kallacitte, muducitte, vinīvaraṇacitte, udaggacitte, pasannacitte, atha yā buddhānaṃ sāmukkaṃsikā dhammadesanā, taṃ pakāsesi – dukkhaṃ, samudayaṃ, nirodhaṃ, maggaṃ. Seyyathāpi nāma suddhaṃ vatthaṃ apagatakāḷakaṃ sammadeva rajanaṃ paṭiggaṇheyya, evamevaṃ tesaṃ asītiyā gāmikasahassānaṃ tasmiṃyeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃkiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Te diṭṭhadhammā pattadhammā viditadhammā pariyogāḷhadhammā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṃkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante. Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’’ti, evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma. Dhammañca, bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
于是,世尊以心了知那八万村民的心中所想后,为他们次第说法,即:布施论、持戒论、生天论,阐明诸欲的过患、低劣、杂染,以及出离的功德。当世尊了知他们心已准备好、心已柔软、心已离盖、心已欢喜、心已净信时,即阐明诸佛共通的法说,即:苦、集、灭、道。犹如清净的布,已除去黑垢,能如实地接受染料,同样地,那八万村民就在那座位上,生起了远尘离垢的法眼:「凡任何集法,一切皆是灭法。」他们见法、得法、知法、通达法、度脱疑惑、离诸犹豫、获得无畏、于导师教法中不依他人,对世尊如是说:「尊者,太稀有了!尊者,太稀有了!尊者,犹如扶起倒者,揭开覆者,为迷者指路,在黑暗中持来油灯,使有眼者得见诸色,同样地,世尊以种种方便阐明了法。尊者,我们归依世尊、法与比库僧团。愿世尊忆持我们为近事男,从今日起乃至命终归依。」
Soṇassa pabbajjā索那的出家
§243
Atha kho soṇassa koḷivisassa etadahosi ‘‘yathā yathā kho ahaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ; yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’’nti. Atha kho tāni asīti gāmikasahassāni bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamisuṃ. Atha kho soṇo koḷiviso acirapakkantesu tesu asītiyā gāmikasahassesu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo koḷiviso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yathā yathāhaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ, bhante, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ. Pabbājetu maṃ, bhante, bhagavā’’ti. Alattha kho soṇo koḷiviso bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirupasampanno ca panāyasmā soṇo sītavane viharati. Tassa accāraddhavīriyassa caṅkamato pādā bhijjiṃsu. Caṅkamo lohitena phuṭo hoti, seyyathāpi gavāghātanaṃ. Atha kho āyasmato soṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘ye kho keci bhagavato sāvakā āraddhavīriyā viharanti, ahaṃ tesaṃ aññataro. Atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati. Saṃvijjanti kho pana me kule bhogā; sakkā bhoge ca bhuñjituṃ, puññāni ca kātuṃ. Yaṃnūnāhaṃ hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjeyyaṃ, puññāni ca kareyya’’nti. Atha kho bhagavā āyasmato soṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva – gijjhakūṭe pabbate antarahito sītavane pāturahosi. Atha kho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto yenāyasmato soṇassa caṅkamo tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmato soṇassa caṅkamaṃ lohitena phuṭaṃ, disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘kassa nvāyaṃ, bhikkhave, caṅkamo lohitena phuṭo, seyyathāpi gavāghātana’’nti? ‘‘Āyasmato, bhante, soṇassa accāraddhavīriyassa caṅkamato pādā bhijjiṃsu. Tassāyaṃ caṅkamo lohitena phuṭo, seyyathāpi gavāghātana’’nti.
尔时,索那国利维萨生起这样的想法:「依我所了解世尊所说的法,住在家中不容易行完全圆满、完全清净、如磨光的海螺般的梵行。我何不剃除须发,披上袈裟衣,从在家出家成为非家呢?」于是,那八万村民欢喜、随喜世尊所说后,从座起立,礼敬世尊,作右绕后离去。那八万村民离去不久,索那国利维萨前往世尊所在之处。抵达后,礼敬世尊,在一旁坐下。在一旁坐下的索那国利维萨对世尊这样说:「尊者,依我所了解世尊所说的法,住在家中不容易行完全圆满、完全清净、如磨光的海螺般的梵行。尊者,我想剃除须发,披上袈裟衣,从在家出家成为非家。尊者,请世尊让我出家。」索那国利维萨在世尊座前获得出家,获得达上。具寿索那达上不久,住在寒林。他过度精进地经行,双脚破裂了。经行道被血染红,犹如屠牛场。尔时,具寿索那独自远离、独处时,心中生起这样的思惟:「在世尊的声闻弟子中,凡是精进而住者,我是其中之一。然而,我的心仍未以不取而从诸漏解脱。我家中有财富,既能受用财富,又能作福德。我何不还俗,既受用财富,又作福德呢?」尔时,世尊以心了知具寿索那心中的思惟后——犹如有力之人伸展弯曲的手臂,或弯曲伸展的手臂那样——在鹫峰山消失,出现在寒林。于是,世尊与众多比库一起巡视住处,前往具寿索那的经行道。世尊看见具寿索那的经行道被血染红,看见后告诉比库们:「比库们,这条被血染红的经行道是谁的,犹如屠牛场?」「尊者,具寿索那过度精进地经行,双脚破裂了。这是他的经行道被血染红,犹如屠牛场。」
Atha kho bhagavā yenāyasmato soṇassa vihāro tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Āyasmāpi kho soṇo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ soṇaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘nanu te, soṇa, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘ye kho keci bhagavato sāvakā āraddhavīriyā viharanti, ahaṃ tesaṃ aññataro. Atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati. Saṃvijjanti kho pana me kule bhogā; sakkā bhoge ca bhuñjituṃ, puññāni ca kātuṃ. Yaṃnūnāhaṃ hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjeyyaṃ, puññāni ca kareyya’’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti . ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, soṇa, kusalo tvaṃ pubbe agārikabhūto vīṇāya tantissare’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, soṇa, yadā te vīṇāya tantiyo accāyatā honti, api nu te vīṇā tasmiṃ samaye saravatī vā hoti, kammaññā vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, soṇa, yadā te vīṇāya tantiyo atisithilā honti, api nu te vīṇā tasmiṃ samaye saravatī vā hoti, kammaññā vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, soṇa, yadā te vīṇāya tantiyo neva accāyatā honti nātisithilā, same guṇe patiṭṭhitā, api nu te vīṇā tasmiṃ samaye saravatī vā hoti, kammaññā vā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, soṇa, accāraddhavīriyaṃ uddhaccāya saṃvattati , atilīnavīriyaṃ kosajjāya saṃvattati. Tasmātiha tvaṃ, soṇa, vīriyasamataṃ adhiṭṭhaha, indriyānañca samataṃ paṭivijjha, tattha ca nimittaṃ gaṇhāhī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā soṇo bhagavato paccassosi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ soṇaṃ iminā ovādena ovaditvā – seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva – sītavane āyasmato soṇassa sammukhe antarahito gijjhakūṭe pabbate pāturahosi. Atha kho āyasmā soṇo aparena samayena vīriyasamataṃ adhiṭṭhāsi, indriyānañca samataṃ paṭivijjhi, tattha ca nimittaṃ aggahesi. Atha kho āyasmā soṇo, eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto, na cirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti – tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abhiññāsi. Aññataro ca panāyasmā soṇo arahataṃ ahosi.
那时,世尊前往具寿索那的住处,到达后坐在已设的座位上。具寿索那也礼敬世尊后坐在一边。世尊对坐在一边的具寿索那说:「索那,当你独自远离、独处时,你心中是否生起这样的寻思:『在世尊的声闻弟子中,凡是精进而住者,我是其中之一。然而我的心却未能不执取而从诸漏解脱。我家中有财富,既能享用财富,又能作福。我何不还俗,既享用财富,又作福呢?』」「是的,尊者。」「索那,你认为如何?你以前在家时,善于弹奏琵琶的弦音吗?」「是的,尊者。」「索那,你认为如何?当你的琵琶弦过紧时,你的琵琶在那时是否音调和谐、适于演奏呢?」「不是的,尊者。」「索那,你认为如何?当你的琵琶弦过松时,你的琵琶在那时是否音调和谐、适于演奏呢?」「不是的,尊者。」「索那,你认为如何?当你的琵琶弦既不过紧也不过松,保持在适度的张力时,你的琵琶在那时是否音调和谐、适于演奏呢?」「是的,尊者。」「同样地,索那,过度精进会导致掉举,过度松懈会导致懈怠。因此,索那,你应当确立精进的平衡,平衡诸根,并在那里把握相。」「是的,尊者。」具寿索那如是回答世尊。那时,世尊以此教诫教诫具寿索那后——就如有力之人伸展弯曲的手臂,或弯曲伸展的手臂那样——在尸陀林具寿索那面前消失,出现在灵鹫山。其后,具寿索那确立了精进的平衡,平衡了诸根,并在那里把握了相。那时,具寿索那独自远离、不放逸、热诚、自励而住,不久——为了那个目的,善男子们正确地从在家出家成为非家——在现法中以自己的上智实证、作证、达到那无上梵行的究竟而住。他证知:「生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。」具寿索那成为阿拉汉之一。
§244
Atha kho āyasmato soṇassa arahattappattassa etadahosi – ‘‘yaṃnūnāhaṃ bhagavato santike aññaṃ byākareyya’’nti. Atha kho āyasmā soṇo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo bhagavantaṃ etadavoca – yo so, bhante, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto, so chaṭṭhānāni adhimutto hoti – nekkhammādhimutto hoti, pavivekādhimutto hoti, abyāpajjādhimutto hoti, upādānakkhayādhimutto hoti, taṇhakkhayādhimutto hoti , asammohādhimutto hoti.
那时,具寿索那证得阿拉汉后,生起这样的想法:「我何不在世尊面前宣说智呢?」 于是,具寿索那前往世尊所在之处。抵达后,礼敬世尊,在一旁坐下。坐在一旁的具寿索那对世尊如此说道:「尊者,凡是漏尽的阿拉汉比库,已完成梵行,应作已作,已舍重担,已达自己的目的,已尽有结,以正智而解脱,他倾向于六种事:倾向于出离,倾向于远离,倾向于无恼害,倾向于取灭,倾向于渴爱灭,倾向于无痴。」
‘‘Siyā kho pana, bhante, idhekaccassa āyasmato evamassa – ‘kevalaṃ saddhāmattakaṃ nūna ayamāyasmā nissāya nekkhammādhimutto’ti, na kho panetaṃ, bhante, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Khīṇāsavo, bhante, bhikkhu, vusitavā, katakaraṇīyo, karaṇīyamattānaṃ asamanupassanto katassa vā paṭicayaṃ khayā rāgassa vītarāgattā nekkhammādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā nekkhammādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā nekkhammādhimutto hoti.
「尊者,或许这里某位具寿会这样想:『这位具寿只是依靠信而已,才倾向于出离。』然而,尊者,不应这样看。尊者,漏尽的比库,已完成梵行者,已作应作者,不见应作之事,或不见已作之积集,由于贪的灭尽、离贪而倾向于出离,由于嗔的灭尽、离嗔而倾向于出离,由于痴的灭尽、离痴而倾向于出离。
‘‘Siyā kho pana, bhante, idhekaccassa āyasmato evamassa – ‘lābhasakkārasilokaṃ nūna ayamāyasmā nikāmayamāno pavivekādhimutto’ti. Na kho panetaṃ, bhante, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Khīṇāsavo, bhante, bhikkhu, vusitavā, katakaraṇīyo, karaṇīyamattānaṃ asamanupassanto katassa vā paṭicayaṃ, khayā rāgassa vītarāgattā pavivekādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā pavivekādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā pavivekādhimutto hoti.
「大德,或许这里某位具寿会这样想:『这位具寿确实是希求利养、恭敬、名声而倾向于远离。』然而,大德,不应如此看待。大德,漏尽的比库,已完成梵行者,已作所应作者,不见应作之事,或不见已作之积聚,因贪的灭尽而离贪故倾向于远离,因嗔的灭尽而离嗔故倾向于远离,因痴的灭尽而离痴故倾向于远离。
‘‘Siyā kho pana, bhante, idhekaccassa āyasmato evamassa – ‘sīlabbataparāmāsaṃ nūna ayamāyasmā sārato paccāgacchanto abyāpajjādhimutto’ti. Na kho panetaṃ, bhante, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Khīṇāsavo, bhante, bhikkhu, vusitavā, katakaraṇīyo, karaṇīyamattānaṃ asamanupassanto katassa vā paṭicayaṃ, khayā rāgassa vītarāgattā abyāpajjādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā abyāpajjādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā abyāpajjādhimutto hoti.
「尊者!然而,这里某位具寿可能会如此想:『这位具寿确实是执取戒禁取为核心而回来,倾向于无嗔恚。』尊者!但不应如此看待。尊者!漏尽的比库,已完成梵行者,已作所应作者,不再观见应作之事,或已作之积累,由于贪的灭尽而离贪,故倾向于无嗔恚;由于嗔的灭尽而离嗔,故倾向于无嗔恚;由于痴的灭尽而离痴,故倾向于无嗔恚。」
‘‘Khayā rāgassa vītarāgattā upādānakkhayādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā upādānakkhayādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā upādānakkhayādhimutto hoti.
「由于贪的灭尽而离贪,故倾向于取的灭尽;由于嗔的灭尽而离嗔,故倾向于取的灭尽;由于痴的灭尽而离痴,故倾向于取的灭尽。」
‘‘Khayā rāgassa vītarāgattā taṇhakkhayādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā taṇhakkhayādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā taṇhakkhayādhimutto hoti.
「由于贪的灭尽而离贪,故倾向于渴爱的灭尽;由于嗔的灭尽而离嗔,故倾向于渴爱的灭尽;由于痴的灭尽而离痴,故倾向于渴爱的灭尽。」
‘‘Khayā rāgassa vītarāgattā asammohādhimutto hoti, khayā dosassa vītadosattā asammohādhimutto hoti, khayā mohassa vītamohattā asammohādhimutto hoti.
「由于贪的灭尽而离贪,故倾向于无痴;由于嗔的灭尽而离嗔,故倾向于无痴;由于痴的灭尽而离痴,故倾向于无痴。」
‘‘Evaṃ sammā vimuttacittassa, bhante, bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṃ āgacchanti, nevassa cittaṃ pariyādiyanti. Amissīkatamevassa cittaṃ hoti, ṭhitaṃ, āneñjappattaṃ, vayañcassānupassati. Bhusā cepi sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā… manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṃ āgacchanti, nevassa cittaṃ pariyādiyanti; amissīkatamevassa cittaṃ hoti, ṭhitaṃ, āneñjappattaṃ, vayañcassānupassati. Seyyathāpi, bhante, selo pabbato acchiddo asusiro ekagghano, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva naṃ saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya; pacchimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva naṃ saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya, evameva kho, bhante, evaṃ sammā vimuttacittassa bhikkhuno bhusā cepi cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṃ āgacchanti, nevassa cittaṃ pariyādiyanti; amissīkatamevassa cittaṃ hoti, ṭhitaṃ, āneñjappattaṃ, vayañcassānupassati. Bhusā cepi sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā… manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṃ āgacchanti, nevassa cittaṃ pariyādiyanti; amissīkatamevassa cittaṃ hoti, ṭhitaṃ, āneñjappattaṃ, vayañcassānupassatī’’ti.
「尊者!如此心正解脱的比库,即使众多眼识所识之色来到眼的范围,也不会占据他的心。他的心保持不混杂,住立、达到不动,而且他随观其灭。即使众多耳识所识之声……鼻识所识之香……舌识所识之味……身识所识之触……意识所识之法来到意的范围,也不会占据他的心;他的心保持不混杂,住立、达到不动,而且他随观其灭。尊者!譬如岩石山,无孔、无洞、一团块,即使从东方来了猛烈的风雨,也不会使它动摇、震动、颤动;即使从西方来了猛烈的风雨……从北方……从南方来了猛烈的风雨,也不会使它动摇、震动、颤动。同样地,尊者!如此心正解脱的比库,即使众多眼识所识之色来到眼的范围,也不会占据他的心。他的心保持不混杂,住立、达到不动,而且他随观其灭。即使众多耳识所识之声……鼻识所识之香……舌识所识之味……身识所识之触……意识所识之法来到意的范围,也不会占据他的心;他的心保持不混杂,住立、达到不动,而且他随观其灭。」
Nekkhammaṃ adhimuttassa, pavivekañca cetaso;
倾向于出离,以及心的远离;
Abyāpajjādhimuttassa, upādānakkhayassa ca.
倾向于无嗔恚,以及取的灭尽。
Taṇhakkhayādhimuttassa , asammohañca cetaso;
倾向于渴爱的灭尽,以及心的无痴;
Disvā āyatanuppādaṃ, sammā cittaṃ vimuccati.
见处的生起,心正确地解脱。
Tassa sammāvimuttassa, santacittassa bhikkhuno;
对于那位正解脱、心寂静的比库;
Katassa paṭicayo natthi, karaṇīyaṃ na vijjati.
已作的没有积聚,应作的不可得。
Selo yathā ekagghano, vātena na samīrati;
犹如岩石之一块,不为风所动摇;
Evaṃ rūpā rasā saddā, gandhā phassā ca kevalā.
如是色、味、声,香、触及一切。
Iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca, na pavedhenti tādino;
可意法与不可意法,不动摇如是者;
Ṭhitaṃ cittaṃ vippamuttaṃ, vayañcassānupassatīti.
心住立、已解脱,且随观其灭。
Soṇakoḷivisavatthu niṭṭhitaṃ. · 索那果离维萨事完
148. Diguṇādiupāhanapaṭikkhepo148. 双层等鞋的禁止
§245
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘evaṃ kho, bhikkhave, kulaputtā aññaṃ byākaronti, attho ca vutto, attā ca anupanīto. Atha ca, panidhekacce moghapurisā hasamānakaṃ, maññe, aññaṃ byākaronti, te pacchā vighātaṃ āpajjantī’’ti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ soṇaṃ āmantesi – ‘‘tvaṃ khosi, soṇa, sukhumālo. Anujānāmi te, soṇa, ekapalāsikaṃ upāhana’’nti. ‘‘Ahaṃ kho, bhante, asītisakaṭavāhe hiraññaṃ ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, sattahatthikañca anīkaṃ. Athāhaṃ bhante ekapalāsikaṃ ce upāhanaṃ pariharissāmi, tassa me bhavissanti vattāro ‘soṇo koḷiviso asītisakaṭavāhe hiraññaṃ ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, sattahatthikañca anīkaṃ. So dānāyaṃ ekapalāsikāsu upāhanāsu satto’ti. Sace bhagavā bhikkhusaṅghassa anujānissati ahampi paribhuñjissāmi; no ce bhagavā bhikkhusaṅghassa anujānissati, ahampi na paribhuñjissāmī’’ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, ekapalāsikaṃ upāhanaṃ. Na, bhikkhave, diguṇā upāhanā dhāretabbā. Na tiguṇā upāhanā dhāretabbā. Na guṇaṅguṇūpāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
那时,世尊对诸比库说:「诸比库!善男子如是记说智,义已说,而自己不被带入。然而,某些愚痴人以嬉笑的方式,我想,记说智,他们后来遭遇苦恼。」那时,世尊对具寿索那说:「索那!你是柔软的。索那!我允许你单层的鞋。」「尊者!我舍弃了八十车载的黄金,从在家出家成为非家,以及七象的军队。尊者!如果我穿着单层的鞋,将会有人说我『索那·果离维萨舍弃了八十车载的黄金,从在家出家成为非家,以及七象的军队。现在他执着于单层的鞋。』如果世尊允许比库僧团,我也将受用;如果世尊不允许比库僧团,我也不将受用。」那时,世尊以此因缘、以此事件作了法说后,对诸比库说:「诸比库!我允许单层的鞋。诸比库!不应穿着双层的鞋。不应穿着三层的鞋。不应穿着多层的鞋。若穿着者,犯恶作。」
Diguṇādiupāhanapaṭikkhepo niṭṭhito. · 双层等鞋的禁止完
149. Sabbanīlikādipaṭikkhepo149. 全蓝色等的禁止
§246
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sabbanīlikā upāhanāyo dhārenti…pe… sabbapītikā upāhanāyo dhārenti… sabbalohitikā upāhanāyo dhārenti… sabbamañjiṭṭhikā upāhanāyo dhārenti … sabbakaṇhā upāhanāyo dhārenti… sabbamahāraṅgarattā upāhanāyo dhārenti… sabbamahānāmarattā upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti, ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, sabbanīlikā upāhanā dhāretabbā…pe… na sabbapītikā upāhanā dhāretabbā, na sabbalohitikā upāhanā dhāretabbā, na sabbamañjiṭṭhikā upāhanā dhāretabbā, na sabbakaṇhā upāhanā dhāretabbā, na sabbamahāraṅgarattā upāhanā dhāretabbā, na sabbamahānāmarattā upāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库穿着全青色的鞋履……穿着全黄色的鞋履……穿着全红色的鞋履……穿着全茜草色的鞋履……穿着全黑色的鞋履……穿着全深红色的鞋履……穿着全深黄色的鞋履。人们讥嫌、非难、传播:「如同在家欲乐享受者一样。」他们将此事告知世尊。「诸比库,不应穿着全青色的鞋履……不应穿着全黄色的鞋履,不应穿着全红色的鞋履,不应穿着全茜草色的鞋履,不应穿着全黑色的鞋履,不应穿着全深红色的鞋履,不应穿着全深黄色的鞋履。若穿着者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nīlakavaddhikā upāhanāyo dhārenti, pītakavaddhikā upāhanāyo dhārenti, lohitakavaddhikā upāhanāyo dhārenti, mañjiṭṭhikavaddhikā upāhanāyo dhārenti, kaṇhavaddhikā upāhanāyo dhārenti, mahāraṅgarattavaddhikā upāhanāyo dhārenti, mahānāmarattavaddhikā upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti, ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, nīlakavaddhikā upāhanā dhāretabbā…pe… na pītakavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na lohitakavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na mañjiṭṭhikavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na kaṇhavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na mahāraṅgarattavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na mahānāmarattavaddhikā upāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库穿着青色带子的鞋履,穿着黄色带子的鞋履,穿着红色带子的鞋履,穿着茜草色带子的鞋履,穿着黑色带子的鞋履,穿着深红色带子的鞋履,穿着深黄色带子的鞋履。人们讥嫌、非难、传播:「如同在家欲乐享受者一样。」他们将此事告知世尊。「诸比库,不应穿着青色带子的鞋履……不应穿着黄色带子的鞋履,不应穿着红色带子的鞋履,不应穿着茜草色带子的鞋履,不应穿着黑色带子的鞋履,不应穿着深红色带子的鞋履,不应穿着深黄色带子的鞋履。若穿着者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū khallakabaddhā upāhanāyo dhārenti…pe… puṭabaddhā upāhanāyo dhārenti, pāliguṇṭhimā upāhanāyo dhārenti, tūlapuṇṇikā upāhanāyo dhārenti , tittirapattikā upāhanāyo dhārenti, meṇḍavisāṇavaddhikā upāhanāyo dhārenti, ajavisāṇavaddhikā upāhanāyo dhārenti, vicchikāḷikā upāhanāyo dhārenti, morapiñcha parisibbitā upāhanāyo dhārenti, citrā upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti, ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave , khallakabaddhā upāhanā dhāretabbā…pe… na puṭabaddhā upāhanā dhāretabbā, na pāliguṇṭhimā upāhanā dhāretabbā, na tūlapuṇṇikā upāhanā dhāretabbā, na tittirapattikā upāhanā dhāretabbā, na meṇḍavisāṇavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na ajavisāṇavaddhikā upāhanā dhāretabbā, na vicchikāḷikā upāhanā dhāretabbā, na morapiñchaparisibbitā upāhanā dhāretabbā, na citrā upāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库穿着皮块缝制的鞋履……穿着袋状缝制的鞋履,穿着边缘卷起的鞋履,穿着棉花填充的鞋履,穿着鹧鸪羽毛的鞋履,穿着羊角带子的鞋履,穿着山羊角带子的鞋履,穿着蝎子尾形的鞋履,穿着孔雀羽毛缝制的鞋履,穿着杂色的鞋履。人们讥嫌、非难、传播:「如同在家欲乐享受者一样。」他们将此事告知世尊。「诸比库,不应穿着皮块缝制的鞋履……不应穿着袋状缝制的鞋履,不应穿着边缘卷起的鞋履,不应穿着棉花填充的鞋履,不应穿着鹧鸪羽毛的鞋履,不应穿着羊角带子的鞋履,不应穿着山羊角带子的鞋履,不应穿着蝎子尾形的鞋履,不应穿着孔雀羽毛缝制的鞋履,不应穿着杂色的鞋履。若穿着者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīhacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti…pe… byagghacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, dīpicammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, ajinacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, uddacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, majjāracammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, kāḷakacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti, luvakacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti, ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, sīhacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā…pe… na byagghacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na dīpicammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na ajinacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na uddacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na majjāracammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na kāḷakacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā, na luvakacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库穿着狮子皮装饰的鞋履……穿着虎皮装饰的鞋履,穿着豹皮装饰的鞋履,穿着黑羚羊皮装饰的鞋履,穿着水獭皮装饰的鞋履,穿着猫皮装饰的鞋履,穿着松鼠皮装饰的鞋履,穿着飞狐皮装饰的鞋履。人们讥嫌、非难、传播:「如同在家欲乐享受者一样。」他们将此事告知世尊。「诸比库,不应穿着狮子皮装饰的鞋履……不应穿着虎皮装饰的鞋履,不应穿着豹皮装饰的鞋履,不应穿着黑羚羊皮装饰的鞋履,不应穿着水獭皮装饰的鞋履,不应穿着猫皮装饰的鞋履,不应穿着松鼠皮装饰的鞋履,不应穿着飞狐皮装饰的鞋履。若穿着者,犯恶作。」
Sabbanīlikādipaṭikkhepo niṭṭhito. · 全蓝色等的禁止完
150. Omukkaguṇaṅguṇūpāhanānujānanā150. 允许垂带鞋
§247
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi, aññatarena bhikkhunā pacchāsamaṇena. Atha kho so bhikkhu khañjamāno bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Addasā kho aññataro upāsako guṇaṅguṇūpāhanā ārohitvā bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvā upāhanā ārohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ abhivādetvā etadavoca – ‘‘kissa, bhante, ayyo khañjatī’’ti ? ‘‘Pādā me, āvuso, phalitā’’ti . ‘‘Handa, bhante, upāhanāyo’’ti. ‘‘Alaṃ , āvuso, paṭikkhittā bhagavatā guṇaṅguṇūpāhanā’’ti. ‘‘Gaṇhāhetā, bhikkhu, upāhanāyo’’ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, omukkaṃ guṇaṅguṇūpāhanaṃ. Na, bhikkhave, navā guṇaṅguṇūpāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
那时,世尊在上午时分着衣、持钵衣,为了托钵进入王舍城,某位比库作为随行沙门在后。那时,那位比库跛行着在世尊后面跟随。某位近事男穿着有带子的鞋履,从远处看见世尊前来;看见后,穿着鞋履前往世尊处;前往后,礼敬世尊,前往那位比库处;前往后,礼敬那位比库,对他说:「尊者,为何具寿跛行?」「朋友,我的脚裂了。」「尊者,那么,请穿鞋履。」「够了,朋友,世尊已禁止有带子的鞋履。」「比库,请拿这双鞋履。」那时,世尊以此因缘、以此事件,作了如法之语后,告诉诸比库:「诸比库,我允许穿一边开口的有带子的鞋履。诸比库,不应穿着新的有带子的鞋履。若穿着者,犯恶作。」
Omukkaguṇaṅguṇūpāhanānujānanā niṭṭhitā. · 允许垂带鞋完
151. Ajjhārāme upāhanapaṭikkhepo151. 内园中鞋的禁止
§248
Tena kho pana samayena bhagavā ajjhokāse anupāhano caṅkamati. Satthā anupāhano caṅkamatīti, therāpi bhikkhū anupāhanā caṅkamanti. Chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamanti. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamissantī’’ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamantī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… ‘‘kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā, satthari anupāhane caṅkamamāne, theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu, saupāhanā caṅkamissanti. Ime hi nāma, bhikkhave , gihī odātavatthavasanakā abhijīvanikassa sippassa kāraṇā ācariyesu sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā viharissanti. Idha kho taṃ, bhikkhave, sobhetha, yaṃ tumhe evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā ācariyesu ācariyamattesu upajjhāyesu upajjhāyamattesu agāravā appatissā asabhāgavuttikā vihareyyātha. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, ācariyesu ācariyamattesu upajjhāyesu upajjhāyamattesu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanena caṅkamitabbaṃ. Yo caṅkameyya, āpatti dukkaṭassa . Na ca, bhikkhave, ajjhārāme upāhanā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
尔时,世尊在露地不穿鞋履经行。「导师不穿鞋履经行」,长老比库们也不穿鞋履经行。六群比库,当导师不穿鞋履经行时,当长老比库们也不穿鞋履经行时,穿着鞋履经行。那些少欲的比库们……他们讥嫌、非难、传播:「为何六群比库,当导师不穿鞋履经行时,当长老比库们也不穿鞋履经行时,穿着鞋履经行?」那时,那些比库们将此事告知世尊……「诸比库,六群比库,当导师不穿鞋履经行时,当长老比库们也不穿鞋履经行时,穿着鞋履经行,是真实的吗?」「是真实的,世尊。」佛世尊呵责……「诸比库,为何那些愚痴人,当导师不穿鞋履经行时,当长老比库们也不穿鞋履经行时,穿着鞋履经行?诸比库,这些穿白衣的在家人,为了谋生技艺的缘故,对老师们恭敬、尊重、同住而住。诸比库,在此,对你们来说,这才合适:你们在如此善说的法与律中出家,对老师们、老师同等者们、邬波驮耶们、邬波驮耶同等者们恭敬、尊重、同住而住。诸比库,此非为令未信者生信……」呵责后……作了如法之语后,告诉诸比库:「诸比库,当老师们、老师同等者们、邬波驮耶们、邬波驮耶同等者们不穿鞋履经行时,不应穿着鞋履经行。若经行者,犯恶作。诸比库,不应在寺院内穿着鞋履。若穿着者,犯恶作。」
§249
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno pādakhilābādho hoti. Taṃ bhikkhū pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmenti. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmente, disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca – ‘‘kiṃ imassa, bhikkhave, bhikkhuno ābādho’’ti? ‘‘Imassa, bhante, āyasmato pādakhilābādho; imaṃ mayaṃ pariggahetvā uccārampi passāvampi nikkhāmemā’’ti. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘anujānāmi, bhikkhave, yassa pādā vā dukkhā, pādā vā phalitā, pādakhilo vā ābādho upāhanaṃ dhāretu’’nti.
尔时,某位比库患脚裂病。诸比库扶持他去大小便。世尊在巡视住处时,看见那些比库扶持那位比库去大小便,看见后,前往那些比库处,前往后,对那些比库说:「诸比库,这位比库患什么病?」「尊者,这位具寿患脚裂病;我们扶持他去大小便。」那时,世尊以此因缘、以此事件,作了如法之语后,告诉诸比库:「诸比库,我允许脚痛者、脚裂者、患脚裂病者穿鞋履。」
Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi mañcampi pīṭhampi abhiruhanti; cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, ‘idāni mañcaṃ vā pīṭhaṃ vā abhiruhissāmī’’ti upāhanaṃ dhāretunti.
尔时,诸比库以未洗的脚登上床或椅;衣和住处也被弄脏。他们将此事告知世尊。「诸比库,我允许『现在我要登上床或椅』时穿鞋履。」
Tena kho pana samayena bhikkhū rattiyā uposathaggampi sannisajjampi gacchantā andhakāre khāṇumpi kaṇṭakampi akkamanti; pādā dukkhā honti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, ajjhārāme upāhanaṃ dhāretuṃ, ukkaṃ, padīpaṃ, kattaradaṇḍanti.
尔时,诸比库在夜晚前往伍波萨他堂或集会处时,在黑暗中踩到树桩或荆棘,脚感到痛苦。他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许在寺院内穿鞋,允许火炬、灯、手杖。」
Ajjhārāme upāhanapaṭikkhepo niṭṭhito. · 内园中鞋的禁止完
152. Kaṭṭhapādukādipaṭikkhepo152. 木屐等的禁止
§250
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā, anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā, seyyathidaṃ – rājakathaṃ, corakathaṃ, mahāmattakathaṃ, senākathaṃ, bhayakathaṃ, yuddhakathaṃ, annakathaṃ, pānakathaṃ, vatthakathaṃ, sayanakathaṃ, mālākathaṃ, gandhakathaṃ, ñātikathaṃ, yānakathaṃ, gāmakathaṃ, nigamakathaṃ, nagarakathaṃ, janapadakathaṃ, itthikathaṃ , sūrakathaṃ, visikhākathaṃ, kumbhaṭṭhānakathaṃ , pubbapetakathaṃ, nānattakathaṃ, lokakkhāyikaṃ, samuddakkhāyikaṃ, itibhavābhavakathaṃ iti vā; kīṭakampi akkamitvā mārenti, bhikkhūpi samādhimhā cāventi. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamissanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā, seyyathidaṃ – rājakathaṃ, corakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā, kīṭakampi akkamitvā māressanti, bhikkhūpi samādhimhā cāvessantī’’ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhiruhitvā ajjhokāse caṅkamanti, uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā, anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentā, seyyathidaṃ, – rājakathaṃ, corakathaṃ…pe… itibhavābhavakathaṃ iti vā, kīṭakampi akkamitvā mārenti, bhikkhūpi samādhimhā cāventī’’ti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti…pe… vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, kaṭṭhapādukā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
尔时,六群比库在夜晚破晓时起床后,穿着木屐在露天经行,发出高声、大声、咔嚓咔嚓声,谈论种种畜生论,即:王论、贼论、大臣论、军队论、怖畏论、战争论、食物论、饮料论、衣服论、卧具论、花鬘论、香料论、亲戚论、车乘论、村落论、城镇论、城市论、国土论、女人论、英雄论、街道论、水井论、先亡论、种种论、世间传说、海洋传说、如是有无论等等;也踩死昆虫,也使诸比库从定中退失。那些少欲诸比库……抱怨、非难、责备:「六群比库怎么能在夜晚破晓时起床后,穿着木屐在露天经行,发出高声、大声、咔嚓咔嚓声,谈论种种畜生论,即:王论、贼论……如是有无论等等,也踩死昆虫,也使诸比库从定中退失呢?」于是那些比库将此事禀告世尊……「诸比库,六群比库真的在夜晚破晓时起床后,穿着木屐在露天经行,发出高声、大声、咔嚓咔嚓声,谈论种种畜生论,即:王论、贼论……如是有无论等等,也踩死昆虫,也使诸比库从定中退失吗?」「是真的,世尊。」……呵责后,作法谈后,告诉诸比库:「诸比库,不应穿木屐。若穿者,犯恶作。」
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṃ viharitvā yena bārāṇasī tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū – bhagavatā kaṭṭhapādukā paṭikkhittāti – tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhārenti; tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhāressanti; tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti; ekindriyaṃ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṃ viheṭhentī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, chabbaggiyā bhikkhū tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhārenti; tāni tālataruṇāni chinnāni milāyantī’’ti? Saccaṃ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhāressanti; tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti. Jīvasaññino hi, bhikkhave, manussā rukkhasmiṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, tālapattapādukā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
尔时,世尊在王舍城随意住后,向巴拉纳西游行。渐次游行,抵达巴拉纳西。于此,世尊住在巴拉纳西仙人堕处鹿野苑。尔时,六群比库「世尊已禁止木屐」,砍下棕榈树苗,穿棕榈叶屐;那些棕榈树苗被砍后枯萎了。人们抱怨、非难、责备:「沙门释迦子怎么能砍下棕榈树苗,穿棕榈叶屐呢?那些棕榈树苗被砍后枯萎了;沙门释迦子伤害一根生命。」诸比库听到那些人们抱怨、非难、责备。于是那些比库将此事禀告世尊……「诸比库,六群比库真的砍下棕榈树苗,穿棕榈叶屐,那些棕榈树苗被砍后枯萎了吗?」「是真的,世尊。」佛世尊呵责……「诸比库,那些愚痴人怎么能砍下棕榈树苗,穿棕榈叶屐呢?那些棕榈树苗被砍后枯萎了。诸比库,人们对树有生命想。诸比库,这不能使未信者生信……」呵责后,作法谈后,告诉诸比库:「诸比库,不应穿棕榈叶屐。若穿者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū ‘bhagavatā tālapattapādukā paṭikkhittā’ti veḷutaruṇe chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhārenti. Tāni veḷutaruṇāni chinnāni milāyanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā veḷutaruṇe chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhāressanti. Tāni veḷutaruṇāni chinnāni milāyanti. Ekindriyaṃ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṃ viheṭhentī’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… jīvasaññino hi, bhikkhave, manussā rukkhasmiṃ…pe… na, bhikkhave, veḷupattapādukā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库「世尊已禁止棕榈叶屐」,砍下竹树苗,穿竹叶屐。那些竹树苗被砍后枯萎了。人们抱怨、非难、责备:「沙门释迦子怎么能砍下竹树苗,穿竹叶屐呢?那些竹树苗被砍后枯萎了。沙门释迦子伤害一根生命。」诸比库听到那些人们抱怨、非难、责备。于是那些比库将此事禀告世尊……「诸比库,人们对树有生命想……诸比库,不应穿竹叶屐。若穿者,犯恶作。」
§251
Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena bhaddiyaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena bhaddiyaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane. Tena kho pana samayena bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṃ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharanti, tiṇapādukaṃ karontipi kārāpentipi, muñjapādukaṃ karontipi kārāpentipi, pabbajapādukaṃ karontipi kārāpentipi, hintālapādukaṃ karontipi kārāpentipi, kamalapādukaṃ karontipi kārāpentipi, kambalapādukaṃ karontipi kārāpentipi, riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññaṃ. Ye te bhikkhū appicchā…pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṃ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharissanti, tiṇapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, muñjapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, pabbajapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, hintālapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, kamalapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, kambalapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi, riñcissanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipañña’’nti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… ‘‘saccaṃ kira, bhikkhave, bhaddiyā bhikkhū anekavihitaṃ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharanti, tiṇapādukaṃ karontipi kārāpentipi…pe… riñcanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipañña’’nti? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… ‘‘kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā anekavihitaṃ pādukamaṇḍanānuyogamanuyuttā viharissanti, tiṇapādukaṃ karissantipi kārāpessantipi…pe… riñcissanti uddesaṃ paripucchaṃ adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, tiṇapādukā dhāretabbā, na muñjapādukā dhāretabbā, na pabbajapādukā dhāretabbā, na hintālapādukā dhāretabbā, na kamalapādukā dhāretabbā , na kambalapādukā dhāretabbā, na sovaṇṇamayā pādukā dhāretabbā, na rūpiyamayā pādukā dhāretabbā, na maṇimayā pādukā dhāretabbā, na veḷuriyamayā pādukā dhāretabbā, na phalikamayā pādukā dhāretabbā, na kaṃsamayā pādukā dhāretabbā, na kācamayā pādukā dhāretabbā, na tipumayā pādukā dhāretabbā, na sīsamayā pādukā dhāretabbā, na tambalohamayā pādukā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, kāci saṅkamaniyā pādukā dhāretabbā. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, tisso pādukā dhuvaṭṭhāniyā asaṅkamaniyāyo – vaccapādukaṃ, passāvapādukaṃ, ācamanapāduka’’nti.
尔时,世尊在巴拉纳西随意住后,向跋地游行。渐次游行,抵达跋地。于此,世尊住在跋地揭帝林。尔时,跋地诸比库从事种种鞋履装饰,制作或令制作草鞋,制作或令制作蔺草鞋,制作或令制作芦苇鞋,制作或令制作欣答喇鞋,制作或令制作莲花鞋,制作或令制作羊毛鞋,舍弃背诵、质问、增上戒、增上心、增上慧。那些少欲诸比库……抱怨、非难、责备:「跋地诸比库怎么能从事种种鞋履装饰,制作或令制作草鞋,制作或令制作蔺草鞋,制作或令制作芦苇鞋,制作或令制作欣答喇鞋,制作或令制作莲花鞋,制作或令制作羊毛鞋,舍弃背诵、质问、增上戒、增上心、增上慧呢?」于是那些比库将此事禀告世尊……「诸比库,跋地诸比库真的从事种种鞋履装饰,制作或令制作草鞋……舍弃背诵、质问、增上戒、增上心、增上慧吗?」「是真的,世尊。」佛世尊呵责……「诸比库,那些愚痴人怎么能从事种种鞋履装饰,制作或令制作草鞋……舍弃背诵、质问、增上戒、增上心、增上慧呢?诸比库,这不能使未信者生信……」呵责后……作法谈后,告诉诸比库:「诸比库,不应穿草鞋,不应穿蔺草鞋,不应穿芦苇鞋,不应穿欣答喇鞋,不应穿莲花鞋,不应穿羊毛鞋,不应穿金制鞋,不应穿银制鞋,不应穿宝石制鞋,不应穿琉璃制鞋,不应穿水晶制鞋,不应穿青铜制鞋,不应穿玻璃制鞋,不应穿锡制鞋,不应穿铅制鞋,不应穿赤铜制鞋。若穿者,犯恶作。诸比库,不应穿任何可行走的鞋。若穿者,犯恶作。诸比库,我允许三种固定处所的不可行走的鞋:大便鞋、小便鞋、漱口鞋。」
§252
Atha kho bhagavā bhaddiye yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū aciravatiyā nadiyā gāvīnaṃ tarantīnaṃ visāṇesupi gaṇhanti, kaṇṇesupi gaṇhanti, gīvāyapi gaṇhanti, cheppāpi gaṇhanti, piṭṭhimpi abhiruhanti, rattacittāpi aṅgajātaṃ chupanti, vacchatarimpi ogāhetvā mārenti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā gāvīnaṃ tarantīnaṃ visāṇesupi gahessanti…pe… seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ…pe… saccaṃ kira, bhikkhave,…pe… saccaṃ bhagavāti…pe… vigarahitvā…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, gāvīnaṃ visāṇesu gahetabbaṃ, na kaṇṇesu gahetabbaṃ, na gīvāya gahetabbaṃ, na cheppāya gahetabbaṃ, na piṭṭhi abhiruhitabbā . Yo abhiruheyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, rattacittena aṅgajātaṃ chupitabbaṃ. Yo chupeyya, āpatti thullaccayassa. Na vacchatarī māretabbā. Yo māreyya, yathādhammo kāretabbo’’ti.
尔时,世尊在跋地随意住后,向沙瓦提游行。渐次游行,抵达沙瓦提。于此,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。尔时,六群比库在阿基喇瓦底河中,抓住正在渡河的母牛的角,抓住耳朵,抓住颈部,抓住尾巴,骑上背部,以染心触摸肢体,也潜入水中杀死小牛。人们抱怨、非难、责备:「沙门释迦子怎么能抓住正在渡河的母牛的角……就像享受欲乐的在家人一样。」诸比库听到那些人们抱怨、非难、责备。于是那些比库将此事禀告世尊……「诸比库,真的吗……」「是真的,世尊。」……呵责后……作法谈后,告诉诸比库:「诸比库,不应抓住母牛的角,不应抓住耳朵,不应抓住颈部,不应抓住尾巴,不应骑上背部。若骑者,犯恶作。诸比库,不应以染心触摸肢体。若触摸者,犯土喇吒亚。不应杀死小牛。若杀者,应如法处理。」
Kaṭṭhapādukādipaṭikkhepo niṭṭhito. · 木屐等的禁止完
153. Yānādipaṭikkhepo153. 车乘等的禁止
§253
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū yānena yāyanti, itthiyuttenapi purisantarena, purisayuttenapi itthantarena. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘seyyathāpi gaṅgāmahiyāyā’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, yānena yāyitabbaṃ . Yo yāyeyya, āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu kosalesu janapade sāvatthiṃ gacchanto bhagavantaṃ dassanāya antarāmagge gilāno hoti. Atha kho so bhikkhu maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi. Manussā taṃ bhikkhuṃ disvā etadavocuṃ – ‘‘kahaṃ, bhante, ayyo gamissatī’’ti? ‘‘Sāvatthiṃ kho ahaṃ, āvuso, gamissāmi bhagavantaṃ dassanāyā’’ti. ‘‘Ehi, bhante, gamissāmā’’ti. ‘‘Nāhaṃ, āvuso, sakkomi, gilānomhī’’ti. ‘‘Ehi, bhante, yānaṃ abhiruhā’’ti. ‘‘Alaṃ, āvuso, paṭikkhittaṃ bhagavatā yāna’’nti kukkuccāyanto yānaṃ nābhiruhi. Atha kho so bhikkhu sāvatthiṃ gantvā bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gilānassa yānanti. Atha kho bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘itthiyuttaṃ nu kho purisayuttaṃ nu kho’’ti? Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi , bhikkhave, purisayuttaṃ hatthavaṭṭakanti.
尔时,六群比库乘车,以女人驾车而男人在内,以男人驾车而女人在内。人们抱怨、非难、责备:「就像恒河上的船夫一样。」他们将此事禀告世尊。「诸比库,不应乘车。若乘者,犯恶作。」尔时,某位比库在国萨拉国前往沙瓦提见世尊,在路中生病了。于是那位比库离开道路,坐在某棵树下。人们看见那位比库后说:「尊者,大德要去哪里?」「朋友们,我要去沙瓦提见世尊。」「尊者,来吧,我们一起去。」「朋友们,我不能,我病了。」「尊者,来吧,乘车。」「够了,朋友们,世尊已禁止车。」因顾虑而没有乘车。于是那位比库去到沙瓦提,将此事告诉诸比库。诸比库将此事禀告世尊。「诸比库,我允许病者乘车。」于是诸比库想:「是女人驾车呢,还是男人驾车呢?」他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许男人驾车的手推车。」
Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno yānugghātena bāḷhataraṃ aphāsu ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, sivikaṃ pāṭaṅkinti.
尔时,某位比库因车的颠簸而更加不适。他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许轿子、卧床。」
Yānādipaṭikkhepo niṭṭhito. · 车乘等的禁止完
154. Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepo154. 高床大床的禁止
§254
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāsayanamahāsayanāni dhārenti, seyyathidaṃ – āsandiṃ, pallaṅkaṃ, gonakaṃ, cittakaṃ, paṭikaṃ, paṭalikaṃ, tūlikaṃ, vikatikaṃ, uddhalomiṃ , ekantalomiṃ, kaṭṭissaṃ, koseyyaṃ , kuttakaṃ, hatthattharaṃ, assattharaṃ, rathattharaṃ, ajinapaveṇiṃ, kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ, sauttaracchadaṃ, ubhatolohitakūpadhānanti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, uccāsayanamahāsayanāni dhāretabbāni, seyyathidaṃ – āsandi, pallaṅko, gonako, cittako, paṭikā, paṭalikā, tūlikā, vikatikā, uddhalomi, ekantalomi, kaṭṭissaṃ, koseyyaṃ, kuttakaṃ, hatthattharaṃ, assattharaṃ, rathattharaṃ, ajinapaveṇi, kadalimigapavarapaccattharaṇaṃ, sauttaracchadaṃ, ubhatolohitakūpadhānaṃ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库使用高床大床,即:长椅、卧榻、羊毛毯、杂色毯、白毯、花毯、棉褥、绣花褥、单面毛褥、两面毛褥、宝石褥、丝绸褥、舞褥、象褥、马褥、车褥、羚羊皮褥、迦达利鹿最上皮褥、有顶盖者、两端红枕者。人们巡行住处时见到后,不满、呵责、传播诽谤:「如同在家欲乐享受者。」他们将此事禀告世尊。「诸比库,不应使用高床大床,即:长椅、卧榻、羊毛毯、杂色毯、白毯、花毯、棉褥、绣花褥、单面毛褥、两面毛褥、宝石褥、丝绸褥、舞褥、象褥、马褥、车褥、羚羊皮褥、迦达利鹿最上皮褥、有顶盖者、两端红枕者。若使用者,犯恶作。」
Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepo niṭṭhito. · 高床大床的禁止完
155. Sabbacammapaṭikkhepo155. 一切皮革的禁止
§255
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū – bhagavatā uccāsayanamahāsayanāni paṭikkhittānīti – mahācammāni dhārenti, sīhacammaṃ byagghacammaṃ dīpicammaṃ. Tāni mañcappamāṇenapi chinnāni honti, pīṭhappamāṇenapi chinnāni honti, antopi mañce paññattāni honti, bahipi mañce paññattāni honti, antopi pīṭhe paññattāni honti, bahipi pīṭhe paññattāni honti. Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, mahācammāni dhāretabbāni, sīhacammaṃ byagghacammaṃ dīpicammaṃ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库——「高床大床已被世尊禁止」——使用大皮,狮皮、虎皮、豹皮。那些或被裁成床的尺寸,或被裁成椅的尺寸,或被铺设在床内,或被铺设在床外,或被铺设在椅内,或被铺设在椅外。人们巡行住处时见到后,不满、呵责、传播诽谤:「如同在家欲乐享受者。」他们将此事禀告世尊。「诸比库,不应使用大皮,狮皮、虎皮、豹皮。若使用者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū – bhagavatā mahācammāni paṭikkhittānīti – gocammāni dhārenti. Tāni mañcappamāṇenapi chinnāni honti, pīṭhappamāṇenapi chinnāni honti, antopi mañce paññattāni honti, bahipi mañce paññattāni honti, antopi pīṭhe paññattāni honti, bahipi pīṭhe paññattāni honti. Aññataropi pāpabhikkhu aññatarassa pāpupāsakassa kulūpako hoti. Atha kho so pāpabhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa pāpupāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so pāpupāsako yena so pāpabhikkhu tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṃ pāpabhikkhuṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Tena kho pana samayena tassa pāpupāsakassa vacchako hoti taruṇako abhirūpo dassanīyo pāsādiko citro, seyyathāpi dīpicchāpo. Atha kho so pāpabhikkhu taṃ vacchakaṃ sakkaccaṃ upanijjhāyati. Atha kho so pāpupāsako taṃ pāpabhikkhuṃ etadavoca – ‘‘kissa, bhante, ayyo imaṃ vacchakaṃ sakkaccaṃ upanijjhāyatī’’ti? ‘‘Attho me, āvuso, imassa vacchakassa cammenā’’ti. Atha kho so pāpupāsako taṃ vacchakaṃ vadhitvā cammaṃ vidhunitvā tassa pāpabhikkhuno pādāsi. Atha kho so pāpabhikkhu taṃ cammaṃ saṅghāṭiyā paṭicchādetvā agamāsi. Atha kho sā gāvī vacchagiddhinī taṃ pāpabhikkhuṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘kissa tyāyaṃ, āvuso, gāvī piṭṭhito piṭṭhito anubandhī’’ti? ‘‘Ahampi kho, āvuso, na jānāmi kena myāyaṃ gāvī piṭṭhito piṭṭhito anubandhī’’ti. Tena kho pana samayena tassa pāpabhikkhuno saṅghāṭi lohitena makkhitā hoti. Bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘ayaṃ pana te, āvuso, saṅghāṭi kiṃ katā’’ti? Atha kho so pāpabhikkhu bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi. ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, āvuso, pāṇātipāte samādapesī’’ti? ‘‘Evamāvuso’’ti. Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhu pāṇātipāte samādapessati, nanu bhagavatā anekapariyāyena pāṇātipāto garahito, pāṇātipātā veramaṇī pasatthā’’ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.
尔时,六群比库——「大皮已被世尊禁止」——使用牛皮。那些或被裁成床的尺寸,或被裁成椅的尺寸,或被铺设在床内,或被铺设在床外,或被铺设在椅内,或被铺设在椅外。某位恶比库是某位恶近事男家的常客。尔时,那位恶比库于上午时分着衣、持钵衣,前往那位恶近事男的住处,到达后,坐于所设之座。尔时,那位恶近事男前往那位恶比库处,到达后,礼敬那位恶比库,坐于一面。尔时,那位恶近事男有一头幼小的牛犊,端正、好看、悦意、杂色,如同豹皮。尔时,那位恶比库恭敬地凝视那头牛犊。尔时,那位恶近事男对那位恶比库如此说:「尊者,大德为何恭敬地凝视这头牛犊?」「朋友,我需要这头牛犊的皮。」尔时,那位恶近事男杀了那头牛犊,剥下皮,交给那位恶比库。尔时,那位恶比库用桑喀帝覆盖那张皮而去。尔时,那头母牛因思念牛犊而跟随那位恶比库后面。诸比库如此说:「朋友,为何这头母牛跟随你后面?」「朋友,我也不知道为何这头母牛跟随我后面。」尔时,那位恶比库的桑喀帝被血污染。诸比库如此说:「朋友,你这件桑喀帝怎么了?」尔时,那位恶比库向诸比库报告此事。「朋友,你劝导杀生吗?」「是的,朋友。」那些少欲的比库们不满、呵责、传播诽谤:「比库怎能劝导杀生?世尊不是以种种方式呵责杀生,赞叹离杀生吗?」尔时,那些比库将此事禀告世尊。
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā taṃ pāpabhikkhuṃ paṭipucchi – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, pāṇātipāte samādapesī’’ti? Saccaṃ bhagavāti…pe… kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, pāṇātipāte samādapessasi, nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena pāṇātipāto garahito, pāṇātipātā veramaṇī pasatthā. Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, pāṇātipāte samādapetabbaṃ. Yo samādapeyya, yathādhammo kāretabbo. Na, bhikkhave, gocammaṃ dhāretabbaṃ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, kiñci cammaṃ dhāretabbaṃ. Yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
尔时,世尊以此因缘、以此事件召集比库僧团,询问那位恶比库:「比库,听说你劝导杀生,是真的吗?」「是真的,世尊。」……「愚痴人,你怎能劝导杀生?愚痴人,我不是以种种方式呵责杀生,赞叹离杀生吗?愚痴人,这不能使未信者生信……」呵责后,作如法语后,告诉诸比库:「诸比库,不应劝导杀生。若劝导者,应如法处置。诸比库,不应使用牛皮。若使用者,犯恶作。诸比库,不应使用任何皮。若使用者,犯恶作。」
Sabbacammapaṭikkhepo niṭṭhito. · 一切皮革的禁止完
156. Gihivikatānuññātādi156. 允许在家装饰等
§256
Tena kho pana samayena manussānaṃ mañcampi pīṭhampi cammonaddhāni honti, cammavinaddhāni. Bhikkhū kukkuccāyantā nābhinisīdanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gihivikataṃ abhinisīdituṃ, na tveva abhinipajjitunti.
尔时,人们的床和椅用皮覆盖、用皮绑缚。诸比库疑虑而不坐。他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许坐在家人所作的,但不应躺卧。」
Tena kho pana samayena vihārā cammavaddhehi ogumphiyanti . Bhikkhū kukkuccāyantā nābhinisīdanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, bandhanamattaṃ abhinisīditunti.
尔时,住处用皮带编结。诸比库疑虑而不坐。他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许坐在仅作绑缚用的。」
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū saupāhanā gāmaṃ pavisanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘seyyathāpi gihī kāmabhogino’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Na, bhikkhave, saupāhanena gāmo pavisitabbo. Yo paviseyya, āpatti dukkaṭassāti.
尔时,六群比库穿着鞋进入村落。人们不满、呵责、传播诽谤:「如同在家欲乐享受者。」他们将此事禀告世尊。「诸比库,不应穿着鞋进入村落。若进入者,犯恶作。」
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu gilāno hoti, na sakkoti vinā upāhanena gāmaṃ pavisituṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gilānena bhikkhunā saupāhanena gāmaṃ pavisitunti.
尔时,某位比库生病,不能不穿鞋而进入村落。他们将此事禀告世尊。「诸比库,我允许生病的比库穿着鞋进入村落。」
Gihivikatānuññātādi niṭṭhitā. · 允许在家装饰等完
157. Soṇakuṭikaṇṇavatthu157. 索那古帝咖纳事
§257
Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare papatake pabbate. Tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmato mahākaccānassa upaṭṭhāko hoti. Atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca – ‘‘yathā yathāhaṃ, bhante, ayyena mahākaccānena dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ, bhante, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ . Pabbājetu maṃ, bhante, ayyo mahākaccāno’’ti. ( ) ‘‘Dukkaraṃ kho, soṇa, yāvajīvaṃ ekaseyyaṃ ekabhattaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Iṅgha, tvaṃ, soṇa , tattheva agārikabhūto buddhānaṃ sāsanaṃ anuyuñja, kālayuttaṃ ekaseyyaṃ ekabhattaṃ brahmacariya’’nti. Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi. Dutiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo …pe… tatiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca – ‘‘yathā yathāhaṃ, bhante, ayyena mahākaccānena dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Icchāmahaṃ, bhante, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajituṃ. Pabbājetu maṃ, bhante, ayyo mahākaccāno’’ti. Atha kho āyasmā mahākaccāno soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ pabbājesi. Tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho appabhikkhuko hoti. Atha kho āyasmā mahākaccāno tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā āyasmantaṃ soṇaṃ upasampādesi.
尔时,具寿马哈咖吒亚那住在阿梵提的库拉拉伽拉,巴巴答咖山。尔时,近事男索那·库帝咖那是具寿马哈咖吒亚那的侍者。那时,近事男索那·库帝咖那前往具寿马哈咖吒亚那处,抵达后,礼敬具寿马哈咖吒亚那,在一旁坐下。在一旁坐下的近事男索那·库帝咖那对具寿马哈咖吒亚那这样说:「尊者,如我了知尊者马哈咖吒亚那所说之法,住在家中不容易行完全圆满、完全清净、如磨光的贝壳般的梵行。尊者,我想剃除须发,披上袈裟衣,从在家出家成为非家。尊者,愿尊者马哈咖吒亚那让我出家。」「索那,尽形寿行独卧、一食的梵行是难行的。来,你索那,就在那里作为在家人,实践诸佛的教诫,适时地独卧、一食的梵行。」那时,近事男索那·库帝咖那的出家意向平息了。第二次,近事男索那·库帝咖那……第三次,近事男索那·库帝咖那前往具寿马哈咖吒亚那处,抵达后,礼敬具寿马哈咖吒亚那,在一旁坐下。在一旁坐下的近事男索那·库帝咖那对具寿马哈咖吒亚那这样说:「尊者,如我了知尊者马哈咖吒亚那所说之法,住在家中不容易行完全圆满、完全清净、如磨光的贝壳般的梵行。尊者,我想剃除须发,披上袈裟衣,从在家出家成为非家。尊者,愿尊者马哈咖吒亚那让我出家。」那时,具寿马哈咖吒亚那让近事男索那·库帝咖那出家。尔时,阿梵提南路比库稀少。那时,具寿马哈咖吒亚那经过三年,艰难辛苦地从各处集合十众比库僧团后,让具寿索那受达上。
Soṇakuṭikaṇṇavatthu niṭṭhitaṃ. · 索那古帝咖纳事完
158. Mahākaccānassa pañcavaraparidassanā158. 玛哈咖吒那的五种允许的显示
Atha kho āyasmato soṇassa vassaṃvuṭṭhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘sutoyeva kho me so bhagavā ediso ca ediso cāti, na ca mayā sammukhā diṭṭho, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ, sace maṃ upajjhāyo anujāneyyā’’ti. Atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘suto yeva kho me so bhagavā ediso ca ediso cāti, na ca mayā sammukhā diṭṭho, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ, sace maṃ upajjhāyo anujāneyyā’ti; gaccheyyāhaṃ, bhante, taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ, sace maṃ upajjhāyo anujānātī’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, soṇa. Gaccha tvaṃ, soṇa, taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ. Dakkhissasi tvaṃ, soṇa, taṃ bhagavantaṃ pāsādikaṃ pasādanīyaṃ santindriyaṃ santamānasaṃ uttamadamathasamathaṃ amanuppattaṃ dantaṃ guttaṃ yatindriyaṃ nāgaṃ. Tena hi tvaṃ, soṇa, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda – ‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandatī’’’ti. Evañca vadehi – ‘‘avantidakkhiṇāpatho, bhante, appabhikkhuko, tiṇṇaṃ me vassānaṃ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā upasampadaṃ alatthaṃ; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe appatarena gaṇena upasampadaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, kaṇhuttarā bhūmi kharā gokaṇṭakahatā; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe guṇaṅguṇūpāhanaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, nahānagarukā manussā udakasuddhikā; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe dhuvanahānaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Seyyathāpi, bhante, majjhimesu janapadesu eragū moragū majjārū jantū, evameva kho, bhante, avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni anujāneyya, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Etarahi, bhante, manussā nissīmagatānaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ denti – ‘imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa demā’’’ti. Te āgantvā ārocenti – ‘itthannāmehi te, āvuso, manussehi cīvaraṃ dinna’nti te kukkuccāyantā na sādiyanti – ‘mā no nissaggiyaṃ ahosī’ti; appeva nāma bhagavā cīvare pariyāyaṃ ācikkheyyā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccānassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena pakkāmi. Anupubbena yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘imassa, ānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī’’ti. Atha kho āyasmā ānando – ‘‘yassa kho maṃ bhagavā āṇāpeti, ‘imassa, ānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī’ti, icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṃ ekavihāre vatthuṃ, icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṃ ekavihāre vatthu’’nti – yasmiṃ vihāre bhagavā viharati tasmiṃ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṃ paññāpesi.
那时,具寿索那雨安居已毕,独自远离、独坐时,心中生起这样的寻思:「我只是听闻世尊是如此如此的,但我未曾亲见,我应该去见彼世尊、阿拉汉、正等正觉者,如果我的戒师允许的话。」那时,具寿索那在傍晚时分从独坐中起来,前往具寿马哈咖吒亚那处,抵达后,礼敬具寿马哈咖吒亚那,在一旁坐下。在一旁坐下的具寿索那对具寿马哈咖吒亚那这样说:「尊者,这里,我独自远离、独坐时,心中生起这样的寻思:『我只是听闻世尊是如此如此的,但我未曾亲见,我应该去见彼世尊、阿拉汉、正等正觉者,如果我的戒师允许的话。』尊者,我应该去见彼世尊、阿拉汉、正等正觉者,如果我的戒师允许的话。」「善哉,善哉,索那。去吧,你索那,去见彼世尊、阿拉汉、正等正觉者。你索那,将见到彼世尊,令人欢喜的、可喜的、诸根寂静的、心寂静的、已达最上调御寂止的、已调御的、已守护的、诸根已制御的龙象。那么,你索那,以我的话语以头礼敬世尊之足:『尊者,我的戒师具寿马哈咖吒亚那以头礼敬世尊之足。』并且这样说:『尊者,阿梵提南路比库稀少,我经过三年,艰难辛苦地从各处集合十众比库僧团后,得到受达上;愿世尊允许在阿梵提南路以较少的众受达上。尊者,阿梵提南路的土地黑暗、粗糙、被牛蹄刺伤;愿世尊允许在阿梵提南路穿多层底鞋。尊者,阿梵提南路的人们重视沐浴、以水为净;愿世尊允许在阿梵提南路常沐浴。尊者,阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。尊者,譬如在中部诸国有羊毛毯、棉毯、丝毯、毛毯,同样地,尊者,在阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮;愿世尊允许在阿梵提南路使用皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。尊者,现在,人们给去到界外的诸比库衣:「我们把这衣给某某名者。」他们来后告知:「贤友,某某名的人们给你衣。」他们疑虑而不接受:「愿我们不犯尼萨耆亚。」愿世尊指示关于衣的方法。』」「是的,尊者。」具寿索那应诺具寿马哈咖吒亚那后,从座起立,礼敬具寿马哈咖吒亚那,作右绕,整理住处,取钵与衣,向沙瓦提出发。渐次地前往沙瓦提,揭德林,阿那他宾地咖的园林,前往世尊处,抵达后,礼敬世尊,在一旁坐下。那时,世尊对具寿阿难陀说:「阿难陀,为这位客比库准备住处。」那时,具寿阿难陀想:「世尊命令我:『阿难陀,为这位客比库准备住处』,世尊想与那位比库住在同一住处,世尊想与具寿索那住在同一住处。」在世尊所住的住处,为具寿索那准备了住处。
§258
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ ajjhokāse vītināmetvā vihāraṃ pāvisi. Āyasmāpi kho soṇo bahudeva rattiṃ ajjhokāse vītināmetvā vihāraṃ pāvisi. Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya āyasmantaṃ soṇaṃ ajjhesi – ‘‘paṭibhātu taṃ, bhikkhu, dhammo bhāsitu’’nti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā soṇo bhagavato paṭissuṇitvā sabbāneva aṭṭhakavaggikāni sarena abhāsi. Atha kho bhagavā āyasmato soṇassa sarabhaññapariyosāne abbhānumodi – ‘‘sādhu, sādhu, bhikkhu. Suggahitāni kho te, bhikkhu, aṭṭhakavaggikāni , sumanasikatāni sūpadhāritāni. Kalyāṇiyāpi vācāya samannāgato, vissaṭṭhāya, anelagalāya , atthassa viññāpaniyā. Kativassosi tvaṃ, bhikkhū’’ti? ‘‘Ekavassohaṃ, bhagavā’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ, bhikkhu, evaṃ ciraṃ akāsī’’ti? ‘‘Ciraṃ diṭṭho me, bhante, kāmesu ādīnavo, api ca sambādhā gharāvāsā bahukiccā bahukaraṇīyā’’ti. Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊在露地度过大半夜后,进入住处。具寿索那也在露地度过大半夜后,进入住处。那时,世尊在夜晚破晓时分起来,对具寿索那说:「比库,愿你能诵法。」「是的,尊者。」具寿索那应诺世尊后,以音声诵出全部八集品。那时,世尊在具寿索那诵完后随喜:「善哉,善哉,比库。比库,你善持八集品,善作意,善忆持。你具有美好的音声,清晰的、不含糊的、能表达义理的。你几岁了,比库?」「尊者,我一岁。」「比库,那你为何这么久才做?」「尊者,我久已见到诸欲中的过患,但在家生活拥挤,多事务、多所作。」那时,世尊了知此义后,在那时刻说出这优陀那:
‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ;
「见世间之过患,了知无依之法;
Ariyo na ramatī pāpe, pāpe na ramatī sucī’’ti.
圣者不乐于恶,清净者不乐于恶。」
Atha kho āyasmā soṇo – paṭisammodati kho maṃ bhagavā, ayaṃ khvassa kālo yaṃ me upajjhāyo paridassīti – uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandati, evañca vadeti avantidakkhiṇāpatho, bhante, appabhikkhuko. Tiṇṇaṃ me vassānaṃ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā upasampadaṃ alatthaṃ, appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe appatarena gaṇena upasampadaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, kaṇhuttarā bhūmi kharā gokaṇṭakahatā; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe guṇaṅguṇūpāhanaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, nahānagarukā manussā udakasuddhikā, appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe dhuvanahānaṃ anujāneyya. Avantidakkhiṇāpathe, bhante, cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Seyyathāpi, bhante, majjhimesu janapadesu eragū moragū majjārū jantū , evameva kho, bhante, avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ; appeva nāma bhagavā avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni anujāneyya, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Etarahi, bhante, manussā nissīmagatānaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ denti – ‘imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa demā’ti. Te āgantvā ārocenti – ‘itthannāmehi te, āvuso, manussehi cīvaraṃ dinna’nti. Te kukkuccāyantā na sādiyanti – ‘mā no nissaggiyaṃ ahosī’ti; appeva nāma bhagavā cīvare pariyāyaṃ ācikkheyyā’’ti.
那时,具寿索那想:「世尊与我交谈,这是我介绍戒师的时候。」从座起立,将上衣偏袒一肩,以头礼敬世尊之足后,对世尊这样说:「尊者,我的戒师具寿马哈咖吒亚那以头礼敬世尊之足,并且这样说:『尊者,阿梵提南路比库稀少。我经过三年,艰难辛苦地从各处集合十众比库僧团后,得到受达上;愿世尊允许在阿梵提南路以较少的众受达上。尊者,阿梵提南路的土地黑暗、粗糙、被牛蹄刺伤;愿世尊允许在阿梵提南路穿多层底鞋。尊者,阿梵提南路的人们重视沐浴、以水为净,愿世尊允许在阿梵提南路常沐浴。尊者,阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。尊者,譬如在中部诸国有羊毛毯、棉毯、丝毯、毛毯,同样地,尊者,在阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮;愿世尊允许在阿梵提南路使用皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。尊者,现在,人们给去到界外的诸比库衣:「我们把这衣给某某名者。」他们来后告知:「贤友,某某名的人们给你衣。」他们疑虑而不接受:「愿我们不犯尼萨耆亚。」愿世尊指示关于衣的方法。』」
§259
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘avantidakkhiṇāpatho, bhikkhave, appabhikkhuko. Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadaṃ. Tatrime paccantimā janapadā – puratthimāya disāya gajaṅgalaṃ nāma nigamo, tassa parena mahāsālā, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe; puratthimadakkhiṇāya disāya sallavatī nāma nadī, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe; dakkhiṇāya disāya setakaṇṇikaṃ nāma nigamo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe; pacchimāya disāya thūṇaṃ nāma brāhmaṇagāmo, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe; uttarāya disāya usīraddhajo nāma pabbato, tato parā paccantimā janapadā, orato majjhe . Anujānāmi, bhikkhave, evarūpesu paccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena gaṇena upasampadaṃ. Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, kaṇhuttarā bhūmi kharā gokaṇṭakahatā. Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu guṇaṅguṇūpāhanaṃ. Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, nahānagarukā manussā udakasuddhikā. Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu dhuvanahānaṃ. Avantidakkhiṇāpathe, bhikkhave, cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, majjhimesu janapadesu eragū moragū majjārū jantū, evameva kho, bhikkhave, avantidakkhiṇāpathe cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, sabbapaccantimesu janapadesu cammāni attharaṇāni, eḷakacammaṃ ajacammaṃ migacammaṃ. Idha pana, bhikkhave, manussā nissīmagatānaṃ bhikkhūnaṃ cīvaraṃ denti – ‘imaṃ cīvaraṃ itthannāmassa demā’ti. Anujānāmi, bhikkhave, sādituṃ, na tāva taṃ gaṇanūpagaṃ yāva na hatthaṃ gacchatī’’ti.
那时,世尊就此因缘、此事件作法谈后,对诸比库说:「诸比库,阿梵提南路比库稀少。诸比库,我允许在一切边地诸国以持律者为第五的众受达上。这些是边地诸国:东方,名为伽姜伽喇的城镇,在那之外是大沙喇,在那之外是边地诸国,在内是中部;东南方,名为沙喇瓦底的河,在那之外是边地诸国,在内是中部;南方,名为些答咖尼咖的城镇,在那之外是边地诸国,在内是中部;西方,名为突那的婆罗门村,在那之外是边地诸国,在内是中部;北方,名为乌西拉塔佐的山,在那之外是边地诸国,在内是中部。诸比库,我允许在这样的边地诸国以持律者为第五的众受达上。诸比库,阿梵提南路的土地黑暗、粗糙、被牛蹄刺伤。诸比库,我允许在一切边地诸国穿多层底鞋。诸比库,阿梵提南路的人们重视沐浴、以水为净。诸比库,我允许在一切边地诸国常沐浴。诸比库,阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。诸比库,譬如在中部诸国有羊毛毯、棉毯、丝毯、毛毯,同样地,诸比库,在阿梵提南路有皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。诸比库,我允许在一切边地诸国使用皮革敷具,羊皮、山羊皮、鹿皮。然而,诸比库,这里,人们给去到界外的诸比库衣:『我们把这衣给某某名者。』诸比库,我允许接受,但那还不算入数,直到未到手为止。」
Mahākaccānassa pañcavaraparidassanā niṭṭhitā. · 玛哈咖吒那的五种允许的显示完
Cammakkhandhako pañcamo. · 皮革篇第五
159. Tassuddānaṃ159. 其摄颂
Rājā ca māgadho soṇo, asītisahassissaro;
马嘎塔王与索那,八万千者;
Sāgato gijjhakūṭasmiṃ, bahuṃ dasseti uttariṃ.
萨咖到了鹫峰山,显示了许多殊胜之事。
Pabbajjāraddhabhijjiṃsu , vīṇaṃ ekapalāsikaṃ;
出家者的琵琶被折断,单板的琵琶;
Nīlā pītā lohitikā, mañjiṭṭhā kaṇhameva ca.
蓝色的、黄色的、红色的、茜草色的以及黑色的。
Mahāraṅgamahānāmā, vaddhikā ca paṭikkhipi;
大染、大名、增长者以及被拒绝的;
Khallakā puṭapāli ca, tūlatittirameṇḍajā.
臼、锅、钵以及棉、鹧鸪、羊所生的。
Vicchikā moracitrā ca, sīhabyagghā ca dīpikā;
蝎、孔雀斑纹以及狮子、老虎以及豹;
Ajinuddā majjārī ca, kāḷaluvakaparikkhaṭā.
水獭皮、猫以及黑鹿皮所覆盖的。
Phalitupāhanā khilā, dhotakhāṇukhaṭakhaṭā;
破旧的鞋、钉、洗过的木片、破布。
Tālaveḷutiṇaṃ ceva, muñjapabbajahintālā.
多罗、竹、草,以及文阇草、芦苇、香茅草;
Kamalakambalasovaṇṇā , rūpikā maṇiveḷuriyā;
莲花、毛毯、黄金,银器、摩尼、琉璃;
Phalikā kaṃsakācā ca, tipusīsañca tambakā.
水晶、青铜、铁,以及白镴、锡、铜。
Gāvī yānaṃ gilāno ca, purisāyuttasivikā;
母牛、车乘、病人,以及由人抬的轿子;
Sayanāni mahācammā, gocammehi ca pāpako.
卧具、大皮革,以及牛皮所作的恶者。
Gihīnaṃ cammavaddhehi, pavisanti gilāyano;
在家人以皮革增益者,进入病人的车乘;
Mahākaccāyano soṇo, sarena aṭṭhakavaggikaṃ.
大咖吒亚那、索那,以及沙喇,八颂品;
Upasampadaṃ pañcahi, guṇaṅguṇā dhuvasinā;
以五种具足受达上,功德功德者、杜瓦西那;
Cammattharaṇānuññāsi, na tāva gaṇanūpagaṃ;
他允许皮革敷具,但不算入计数;
Adāsi me vare pañca, soṇattherassa nāyakoti.
导师给予我五项特许,给予索那长老。
Imamhi khandhake vatthūni tesaṭṭhi. · 此篇中有六十三事
Cammakkhandhako niṭṭhito. · 皮革篇完