3. Tikanipāto3. 三集
3. Tikanipāto3. 三集
1. Saṅkappavaggo
1. 思惟品
251. Saṅkapparāgajātakaṃ (3-1-1)
251. 思惟染本生经(3-1-1)
Saṅkapparāgadhotena , vitakkanisitena ca;
被思惟染所洗涤,被寻所磨利,
Nālaṅkatena bhadrena , usukārākatena ca .
未被装饰的吉祥者,被制箭师所制作。
Na kaṇṇāyatamuttena, nāpi morūpasevinā;
不是从耳孔射出的,也不是孔雀羽毛所装饰的,
Tenamhi hadaye viddho, sabbaṅgaparidāhinā.
我的心被那遍烧一切肢体者所射中。
Āvedhañca na passāmi, yato ruhiramassave;
我看不到拔出之法,从何处我能止血,
Yāva ayoniso cittaṃ, sayaṃ me dukkhamābhatanti.
只要心不如理作意,我自己带来了苦。
Saṅkapparāgajātakaṃ paṭhamaṃ. · 桑咖巴拉嘎本生第一
252. Tilamuṭṭhijātakaṃ (3-1-2)
252. 芝麻团本生(3-1-2)
Ajjāpi me taṃ manasi , yaṃ maṃ tvaṃ tilamuṭṭhiyā;
今日我仍忆念,你以芝麻团;
Bāhāya maṃ gahetvāna, laṭṭhiyā anutāḷayi.
抓住我的手臂,用棍棒打我。
Nanu jīvite na ramasi, yenāsi brāhmaṇāgato;
难道你不喜欢生命,因此你来到婆罗门处;
Yaṃ maṃ bāhā gahetvāna, tikkhattuṃ anutāḷayi.
抓住我的手臂,三次打我。
Ariyo anariyaṃ kubbantaṃ , yo daṇḍena nisedhati;
圣者以棍棒制止,正在作非圣行为者;
Sāsanaṃ taṃ na taṃ veraṃ, iti naṃ paṇḍitā vidūti.
那是教诫而非怨恨,智者如是了知。
Tilamuṭṭhijātakaṃ dutiyaṃ. · 提拉穆提本生第二
253. Maṇikaṇṭhajātakaṃ (3-1-3)
253. 摩尼康塔本生(3-1-3)
Mamannapānaṃ vipulaṃ uḷāraṃ, uppajjatīmassa maṇissa hetu;
因为这个人,我的饮食丰富殊胜生起;
Taṃ te na dassaṃ atiyācakosi, na cāpi te assamamāgamissaṃ.
我不会给你那个,你过度乞求了,我也不会去你的住所。
Susū yathā sakkharadhotapāṇī, tāsesi maṃ selaṃ yācamāno;
如同母猪用洗过粪便的脚,乞求者使我恐惧于岩石;
Taṃ te na dassaṃ atiyācakosi, na cāpi te assamamāgamissaṃ.
我不会给你那个,你过度乞求了,我也不会去你的住所。
Na taṃ yāce yassa piyaṃ jigīse , desso hoti atiyācanāya;
我不乞求那个,若乞求会失去所爱之物,过度乞求会成为敌人;
Nāgo maṇiṃ yācito brāhmaṇena, adassanaṃyeva tadajjhagamāti.
龙被婆罗门乞求宝珠,只得到不见面。
Maṇikaṇṭhajātakaṃ tatiyaṃ. · 玛尼刊塔本生第三
254. Kuṇḍakakucchisindhavajātakaṃ (3-1-4)
254. 昆达咖库奇信德瓦本生(3-1-4)
Bhutvā tiṇaparighāsaṃ, bhutvā ācāmakuṇḍakaṃ;
食用草围栏,食用漱口水池昆达咖;
Etaṃ te bhojanaṃ āsi, kasmā dāni na bhuñjasi.
这是你的食物,为何现在不吃?
Yattha posaṃ na jānanti, jātiyā vinayena vā;
在那里他们不知道养育,无论是由于出生或教养;
Bahuṃ tattha mahābramhe, api ācāmakuṇḍakaṃ.
大梵天啊,在那里虽多,即使是水与团食。
Tvañca kho maṃ pajānāsi, yādisāyaṃ hayuttamo;
而你确实了知我,这最上的马是怎样的;
Jānanto jānamāgamma, na te bhakkhāmi kuṇḍakanti.
了知者来到了知者处,我不吃你的团食。
Kuṇḍakakucchisindhavajātakaṃ catutthaṃ. · 昆达咖古奇信德瓦本生第四
255. Sukajātakaṃ (3-1-5)
255. 鹦鹉本生(3-1-5)
Yāva so mattamaññāsi, bhojanasmiṃ vihaṅgamo;
只要那飞禽在食物上知道适量;
Tāva addhānamāpādi, mātarañca aposayi.
他就到达了道路,并养育了母亲。
Yato ca kho bahutaraṃ, bhojanaṃ ajjhavāhari ;
然而当他吞食了过多的食物时,
Tato tattheva saṃsīdi, amattaññū hi so ahu.
他就在那里沉没了,因为他是不知量者。
Tasmā mattaññutā sādhu, bhojanasmiṃ agiddhatā ;
因此,在食物上知量是善的,不贪食;
Amattaññū hi sīdanti, mattaññū ca na sīdareti.
不知量者确实会沉没,而知量者则不会沉没。
Sukajātakaṃ pañcamaṃ. · 苏咖本生第五
256. Jarūdapānajātakaṃ (3-1-6)
256. 加卢达巴那本生(3-1-6)
Jarūdapānaṃ khaṇamānā, vāṇijā udakatthikā;
商人们挖掘加卢达巴那,需要水,
Ajjhagamuṃ ayasaṃ lohaṃ , tipusīsañca vāṇijā;
商人们获得了铁、铜、锡和铅;
Rajataṃ jātarūpañca, muttā veḷūriyā bahū.
银和黄金,以及许多珍珠和琉璃。
Te ca tena asantuṭṭhā, bhiyyo bhiyyo akhāṇisuṃ;
他们对此不满足,越挖越深;
Te tatthāsīviso ghoro, tejassī tejasā hani.
在那里有可怕的毒蛇,以威力用威力杀害。
Tasmā khaṇe nātikhaṇe, atikhātaṃ hi pāpakaṃ;
因此应适度挖掘,不应过度挖掘,过度挖掘确实是恶的;
Khātena ca dhanaṃ laddhaṃ, atikhātena nāsitanti.
以适度挖掘获得财富,以过度挖掘则毁灭。
Jarūdapānajātakaṃ chaṭṭhaṃ. · 迦卢达巴那本生第六
257. Gāmaṇicandajātakaṃ (3-1-7)
257. 村长旃陀本生(3-1-7)
Nāyaṃ gharānaṃ kusalo, lolo ayaṃ valīmukho;
这个人不善于家务,这个皱脸者贪婪;
Kataṃ kataṃ kho dūseyya, evaṃdhammamidaṃ kulaṃ.
他会毁坏所做的一切,这个家族就是这样的法。
Nayidaṃ cittavato lomaṃ, nāyaṃ assāsiko migo;
这不是有心者的毛发,这不是可信赖的鹿;
Siṭṭhaṃ me janasandhena, nāyaṃ kiñci vijānati.
我被人群所厌弃,这(人)不了解任何事。
Na mātaraṃ pitaraṃ vā, bhātaraṃ bhaginiṃ sakaṃ;
不会赡养母亲或父亲,自己的兄弟姊妹;
Bhareyya tādiso poso, siṭṭhaṃ dasarathena meti.
这样的人应该被赡养,我被十车王所厌弃。
Gāmaṇicanda jātakaṃ sattamaṃ. · 嘎玛尼旃德本生第七
258. Mandhātujātakaṃ (3-1-8)
258. 曼陀多本生(3-1-8)
Yāvatā candimasūriyā, pariharanti disā bhanti virocanā ;
凡日月所行之处,照耀诸方而辉耀;
Sabbeva dāsā mandhātu, ye pāṇā pathavissitā .
一切依地而住的众生,皆为曼陀多之奴仆。
Na kahāpaṇavassena, titti kāmesu vijjati;
即使降下金钱之雨,于诸欲中也不会有满足;
Appassādā dukhā kāmā, iti viññāya paṇḍito.
诸欲少味而苦,智者如此了知。
Api dibbesu kāmesu, ratiṃ so nādhigacchati;
即使在天界的诸欲中,他也不获得喜乐;
Taṇhakkhayarato hoti, sammāsambuddhasāvakoti.
他乐于渴爱的灭尽,是正等正觉者的弟子。
Mandhātujātakaṃ aṭṭhamaṃ. · 曼达德本生第八
259. Tirīṭavacchajātakaṃ (3-1-9)
259. 提哩吒瓦洽本生(3-1-9)
Nayimassa vijjāmayamatthi kiñci, na bandhavo no pana te sahāyo;
这个人没有任何明咒的力量,没有亲属,也没有那些同伴;
Atha kena vaṇṇena tirīṭavaccho , tedaṇḍiko bhuñjati aggapiṇḍaṃ.
那么,提哩吒瓦洽以何种功德,持三杖者享用最上的食物?
Āpāsu me yuddhaparājitassa, ekassa katvā vivanasmi ghore;
在战争中被击败后,我独自一人在可怕的森林中;
Pasārayī kicchagatassa pāṇiṃ, tenūdatāriṃ dukhasaṃpareto.
他向陷入困境的我伸出手,因此我从苦中得救。
Etassa kiccena idhānupatto, vesāyino visayā jīvaloke;
以此恩德,我来到这里,在生命世间的商人们的领域;
Lābhāraho tāta tirīṭavaccho, dethassa bhogaṃ yajathañca yaññanti.
亲爱的,那头有斑纹的公牛值得获得利益,应给予它财物并以祭祀来祭祀它。
Tirīṭavacchajātakaṃ navamaṃ. · 帝利德瓦差本生第九
260. Dūtajātakaṃ (3-1-10)
260. 使者本生(3-1-10)
Yassatthā dūramāyanti, amittamapi yācituṃ;
为了谁的利益而远道而来,甚至向敌人乞求;
Tassūdarassahaṃ dūto, mā me kujjha rathesabha.
我是他的使者,车中之牛啊,请勿对我发怒。
Yassa divā ca ratto ca, vasamāyanti māṇavā;
谁的日夜,学童们都来依止;
Tassūdarassahaṃ dūto, mā me kujjha rathesabha.
我是他的使者,车中之牛啊,请勿对我发怒。
Dadāmi te brāhmaṇa rohiṇīnaṃ, gavaṃ sahassaṃ saha puṅgavena;
婆罗门,我给你一千头红褐色的母牛,连同公牛;
Dūto hi dūtassa kathaṃ na dajjaṃ, mayampi tasseva bhavāma dūtāti.
使者对使者怎能不给呢,我们也成为他的使者。
Dūtajātakaṃ dasamaṃ. · 使者本生第十
Saṅkappavaggo paṭhamo. · 思惟品第一
Tassuddānaṃ –
其摘要──
Usukāravaro tilamuṭṭhi maṇi, hayarāja vihaṅgama āsiviso;
最上的制箭师、一把芝麻、宝珠,马王、飞禽、毒蛇;
Janasandha kahāpaṇavassa puna, tiriṭaṃ puna dūtavarena dasāti.
又是人民之主、一咖哈巴那,又是三十,又是最上的使者,十。
2. Padumavaggo
2. 莲花品
261. Padumajātakaṃ (3-2-1)
261. 莲花本生(3-2-1)
Yathā kesā ca massū ca, chinnaṃ chinnaṃ virūhati;
犹如头发与须髯,剪了又剪会生长;
Evaṃ rūhatu te nāsā, padumaṃ dehi yācito.
愿你的鼻如此生长,被乞求时给予莲花。
Yathā sāradikaṃ bījaṃ, khette vuttaṃ virūhati;
犹如秋季的种子,播种在田中会生长;
Evaṃ rūhatu te nāsā, padumaṃ dehi yācito.
「愿你的鼻子如此生长,被乞求时给予莲花。」
Ubhopi palapantete , api padmāni dassati;
「这两者都在争论,他是否会给莲花;」
Vajjuṃ vā te na vā vajjuṃ, natthi nāsāya rūhanā;
「无论你打或不打,鼻子都不会生长;」
Dehi samma padumāni, ahaṃ yācāmi yācitoti.
「朋友,给莲花吧,我乞求被乞求者。」
Padumajātakaṃ paṭhamaṃ. · 巴度玛本生第一
262. Mudupāṇijātakaṃ (3-2-2)
262. 柔手本生(3-2-2)
Pāṇi ce muduko cassa, nāgo cassa sukārito;
「如果手是柔软的,大象是善调的;」
Andhakāro ca vasseyya, atha nūna tadā siyā.
「黑暗降下雨,那时确实可能会有。」
Analā mudusambhāsā, duppūrā tā nadīsamā;
「无火焰的柔软言语,难以满足,它们如河流;」
Sīdanti naṃ viditvāna, ārakā parivajjaye.
知道她会使人沉沦,应从远处避开她。
Yaṃ etā upasevanti, chandasā vā dhanena vā;
无论是以欲或以财富,来亲近她们的人;
Jātavedova saṃ ṭhānaṃ, khippaṃ anudahanti nanti.
犹如火焰烧燃处,她们迅速地烧毁他。
Mudupāṇijātakaṃ dutiyaṃ. · 慕度巴尼本生第二
263. Cūḷapalobhanajātakaṃ (3-2-3)
263. 小诱惑本生(3-2-3)
Abhijjamāne vārismiṃ, sayaṃ āgamma iddhiyā;
当水被搅动时,你以神通力自己前来;
Missībhāvitthiyā gantvā, saṃsīdasi mahaṇṇave.
走向混合之道,你在大海中沉没。
Āvaṭṭanī mahāmāyā, brahmacariyavikopanā;
漩涡是大幻术,是梵行的破坏者;
Sīdanti naṃ viditvāna, ārakā parivajjaye.
知道她会使人沉沦,应从远处避开她。
Yaṃ etā upasevanti, chandasā vā dhanena vā;
无论她们以欲或以财而须跋者,
Jātavedova saṃ ṭhānaṃ, khippaṃ anudahanti nanti.
犹如火神之住处,她们迅速焚烧。
Cūḷapalobhana jātakaṃ tatiyaṃ. · 小贪婪本生第三
264. Mahāpanādajātakaṃ (3-2-4)
264. 大巴那达本生(3-2-4)
Panādo nāma so rājā, yassa yūpo suvaṇṇayo;
有位名为巴那达的国王,他的祭柱是金制的;
Tiriyaṃ soḷasubbedho , uddhamāhu sahassadhā.
横向有十六个分支,向上据说有千倍。
Sahassakaṇḍo satageṇḍu , dhajāsu haritāmayo;
千节百球,旗帜上有绿宝石;
Anaccuṃ tattha gandhabbā, cha sahassāni sattadhā.
在那里,六千乾达婆以七种方式歌舞。
Evametaṃ tadā āsi, yathā bhāsasi bhaddaji;
确实如此,当时是这样的,正如你所说的,跋陀吉。
Sakko ahaṃ tadā āsiṃ, veyyāvaccakaro tavāti.
「我当时是萨咖,是你的侍者。」
Mahāpanādajātakaṃ catutthaṃ. · 大巴那德本生第四
265. Khurappajātakaṃ (3-2-5)
265. 剃刀本生(3-2-5)
Disvā khurappe dhanuveganunne, khagge gahīte tikhiṇe teladhote;
「见到剃刀被弓力推动,利剑被握持,锋利且油洗;在那恐怖中,死亡逼近时,为何你没有战栗?」
Tasmiṃ bhayasmiṃ maraṇe viyūḷhe, kasmā nu te nāhu chambhitattaṃ.
「见到剃刀被弓力推动,利剑被握持,锋利且油洗;在那恐怖中,死亡逼近时,为何你没有战栗?」
Disvā khurappe dhanuveganunne, khagge gahīte tikhiṇe teladhote;
「见到剃刀被弓力推动,利剑被握持,锋利且油洗;在那恐怖中,死亡逼近时,我获得了广大殊胜的明。」
Tasmiṃ bhayasmiṃ maraṇe viyūḷhe, vedaṃ alatthaṃ vipulaṃ uḷāraṃ.
「见到剃刀被弓力推动,利剑被握持,锋利且油洗;在那恐怖中,死亡逼近时,我获得了广大殊胜的明。」
So vedajāto ajjhabhaviṃ amitte, pubbeva me jīvitamāsi cattaṃ;
「生起明后,我征服了敌人,我的生命早已被舍弃;因为对生命作依恋者,勇士决不能做勇士之事。」
Na hi jīvite ālayaṃ kubbamāno, sūro kayirā sūrakiccaṃ kadācīti.
「生起明后,我征服了敌人,我的生命早已被舍弃;因为对生命作依恋者,勇士决不能做勇士之事。」
Khurappajātakaṃ pañcamaṃ. · 库拉巴本生第五
266. Vātaggasindhavajātakaṃ (3-2-6)
266. 瓦答嘎新达瓦本生(3-2-6)
Yenāsi kisiyā paṇḍu, yena bhattaṃ na ruccati;
你因何而憔悴苍白,因何而不喜饮食;
Ayaṃ so āgato bhattā , kasmā dāni palāyasi.
这位夫君已经来了,为何现在你逃避。
Sace panādikeneva, santhavo nāma jāyati;
如果仅仅通过初次,就能产生亲密关系;
Yaso hāyati itthīnaṃ, tasmā tāta palāyahaṃ .
女人们的名誉就会衰损,因此,亲爱的,我逃避。
Yassassinaṃ kule jātaṃ, āgataṃ yā na icchati;
出生于有名望家族的人,她若不欲其到来;
Socati cirarattāya, vātaggamiva bhaddalīti .
她将长夜忧愁,如同跋达利之于瓦答嘎。
Vātaggasindhavajātakaṃ chaṭṭhaṃ. · 瓦德嘎信德瓦本生第六
267. Kakkaṭakajātakaṃ (3-2-7)
267. 螃蟹本生(3-2-7)
Siṅgīmigo āyatacakkhunetto, aṭṭhittaco vārisayo alomo;
狮子兽,眼睛长而圆,骨瘦如柴,身体充满水,无毛;
Tenābhibhūto kapaṇaṃ rudāmi, mā heva maṃ pāṇasamaṃ jaheyya .
被他所征服,我悲惨地哭泣,愿他不要舍弃我这个与生命相等者。
Ayya na taṃ jahissāmi, kuñjaraṃ saṭṭhihāyanaṃ ;
尊者,我不会舍弃你,这头六十岁的象;
Pathabyā cāturantāya, suppiyo hosi me tuvaṃ.
在四方大地上,你对我来说是最亲爱的。
Ye kuḷīrā samuddasmiṃ, gaṅgāya yamunāya ca;
那些在海洋中、恒河中、亚穆那河中的螃蟹;
Tesaṃ tvaṃ vārijo seṭṭho, muñca rodantiyā patinti.
在它们当中,你是水生动物中最殊胜者,放开这哭泣的妻子。
Kakkaṭaka jātakaṃ sattamaṃ. · 咖咖德咖本生第七
268. Ārāmadūsakajātakaṃ (3-2-8)
268. 园林破坏者本生(3-2-8)
Yo ve sabbasametānaṃ, ahuvā seṭṭhasammato;
他确实是一切集会者中,被认为是最殊胜者;
Tassāyaṃ edisī paññā, kimeva itarā pajā.
他有这样的智慧,其他众生又如何呢?
Evameva tuvaṃ brahme, anaññāya vinindasi;
梵天啊!你也是如此,不了知而诽谤;
Kathaṃ mūlaṃ adisvāna , rukkhaṃ jaññā patiṭṭhitaṃ.
如何不见根,而知树已立?
Nāhaṃ tumhe vinindāmi, ye caññe vānarā vane;
我不诽谤你们,以及森林中的其他猴子;
Vissasenova gārayho, yassatthā rukkharopakāti.
唯有维沙些那应受责备,他为了自己的利益而毁坏树木。
Ārāmadūsakajātakaṃ aṭṭhamaṃ. · 园林破坏者本生第八
269. Sujātajātakaṃ (3-2-9)
269. 须阇多本生经(3-2-9)
Na hi vaṇṇena sampannā, mañjukā piyadassanā;
确实,具足容色、柔和、可爱的人,
Kharavācā piyā hoti, asmiṃ loke paramhi ca.
若粗恶语,则不可爱,无论在此世或他世。
Nanu passasimaṃ kāḷiṃ, dubbaṇṇaṃ tilakāhataṃ;
难道你没有看见这只黑色的、丑陋的、被芝麻打击的鸟吗?
Kokilaṃ saṇhavācena, bahūnaṃ pāṇinaṃ piyaṃ.
布谷鸟以柔和的声音,为众多生类所喜爱。
Tasmā sakhilavācassa, mantabhāṇī anuddhato;
因此,柔和语者、说话有分寸、不掉举者,
Atthaṃ dhammañca dīpeti, madhuraṃ tassa bhāsitanti.
阐明义与法,他的言说是甜美的。
Sujātajātakaṃ navamaṃ. · 苏迦德本生第九
270. Ulūkajātakaṃ (3-2-10)
270. 猫头鹰本生(3-2-10)
Sabbehi kira ñātīhi, kosiyo issaro kato;
据说,猫头鹰被所有亲族立为主宰;
Sace ñātīhi anuññāto , bhaṇeyyāhaṃ ekavācikaṃ.
如果得到亲族的允许,我将说一句话。
Bhaṇa samma anuññāto, atthaṃ dhammañca kevalaṃ;
请说吧,朋友,你已被允许,完全地说义与法;
Santi hi daharā pakkhī, paññavanto jutindharā.
确实有年幼的鸟儿,具慧、持光明。
Na me ruccati bhaddaṃ vo , ulūkassābhisecanaṃ;
诸位贤善者,我不喜欢对猫头鹰的灌顶;
Akkuddhassa mukhaṃ passa, kathaṃ kuddho karissatīti.
看那不愤怒者的面容,愤怒者将如何做呢?
Ulūkajātakaṃ dasamaṃ. · 伍卢咖本生第十
Padumavaggo dutiyo. · 巴度玛品第二
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Padumuttama nāgasirivhayano, sa-mahaṇṇava yūpa khurappavaro;
莲花最上、龙、狮子、鹰,大海、柱、蹄最胜;
Atha bhaddalī kuñjara rukkha puna, kharavāca ulūkavarena dasāti.
其次是跋陀梨、象、树,再次是粗恶语、猫头鹰最胜,此为十。
3. Udapānavaggo
3. 水井品
271. Udapānadūsakajātakaṃ (3-3-1)
271. 污水井本生(3-3-1)
Āraññikassa isino, cirarattaṃ tapassino;
对于住林野的仙人,长久修苦行者;
Kicchākataṃ udapānaṃ, kathaṃ samma avāhasi .
辛苦挖掘的水井,你为何如此汲取?
Esa dhammo siṅgālānaṃ, yaṃ pitvā ohadāmase;
这是豺狼之法,饮后我们下去;
Pitupitāmahaṃ dhammo, na taṃ ujjhātumarahasi.
父祖之法,你不应舍弃。
Yesaṃ vo ediso dhammo, adhammo pana kīdiso;
你们若有这样的法,那么非法又是什么样?
Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā, addasāma kudācananti.
愿我们永不见你们的法与非法。
Udapānadūsakajātakaṃ paṭhamaṃ. · 水井破坏者本生第一
272. Byagghajātakaṃ (3-3-2)
272. 虎本生(3-3-2)
Yena mittena saṃsaggā, yogakkhemo vihiyyati;
与那样的朋友交往,离轭安稳被破坏;
Pubbevajjhābhavaṃ tassa, rukkhe akkhīva paṇḍito.
智者应舍弃以前的交往,如树上的果实。
Yena mittena saṃsaggā, yogakkhemo pavaḍḍhati;
与那位朋友交往,能增长离轭安稳;
Kareyyattasamaṃ vuttiṃ, sabbakiccesu paṇḍito.
智者应在一切事务中,行与己相等的行为。
Etha byagghā nivattavho, paccupetha mahāvanaṃ;
来吧,老虎应被驱回,返回大森林;
Mā vanaṃ chindi nibyagghaṃ, byagghā māhesu nibbanāti.
不要砍伐无虎的森林,老虎们不要在这里灭尽。
Byagghajātakaṃ dutiyaṃ. · 虎本生第二
273. Kacchapajātakaṃ (3-3-3)
273. 龟本生(3-3-3)
Ko nu uddhitabhattova , pūrahatthova brāhmaṇo;
谁是已举起食物的,满手的婆罗门;
Kahaṃ nu bhikkhaṃ acari, kaṃ saddhaṃ upasaṅkami.
他在何处行乞,他去亲近哪位有信者。
Ahaṃ kapismi dummedho, anāmāsāni āmasiṃ;
我是猴子愚痴者,触摸了不应触摸之物;
Tvaṃ maṃ mocaya bhaddante, mutto gaccheyya pabbataṃ.
尊者请解脱我,得解脱后我将前往山中。
Kacchapā kassapā honti, koṇḍaññā honti makkaṭā;
龟为咖沙巴,猴为衮达雅;
Muñca kassapa koṇḍaññaṃ, kataṃ methunakaṃ tayāti.
咖沙巴请释放衮达雅,已完成交媾之事。
Kacchapajātakaṃ tatiyaṃ. · 龟本生第三
274. Lolajātakaṃ (3-3-4)
274. 洛喇本生(3-3-4)
Kāyaṃ balākā sikhinī, corī laṅghipitāmahā;
身体是白鹭孔雀,盗贼跳跃祖父;
Oraṃ balāke āgaccha, caṇḍo me vāyaso sakhā.
白鹭请到这边来,凶猛的乌鸦是我的朋友。
Nāhaṃ balākā sikhinī, ahaṃ lolosmi vāyaso;
我不是白鹭孔雀,我是洛喇乌鸦;
Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ, passa lūnosmi āgato.
未作你的言语,看!我被拔毛而来。
Punapāpajjasī samma, sīlañhi tava tādisaṃ;
朋友,你再次犯罪,你的戒确实是这样的;
Na hi mānusakā bhogā, subhuñjā honti pakkhināti.
因为人类的财富,对鸟类来说不易享用。
Lolajātakaṃ catutthaṃ. · 贪婪本生第四
275. Rucirajātakaṃ (3-3-5)
275. 卢吉拉本生(3-3-5)
Kāyaṃ balākā rucirā, kākanīḷasmimacchati;
身体美丽的白鹭,在乌鸦巢中死去;
Caṇḍo kāko sakhā mayhaṃ, yassa cetaṃ kulāvakaṃ.
凶猛的乌鸦是我的朋友,这是他的巢。
Nanu maṃ samma jānāsi, dija sāmākabhojana;
朋友,难道你不认识我吗?鸟啊,食稗子者;
Akatvā vacanaṃ tuyhaṃ, passa lūnosmi āgato.
未作你的言语,看!我被拔毛而来。
Punapāpajjasī samma, sīlañhi tava tādisaṃ;
「贤友,你又再犯了,因为你的戒是如此的;
Na hi mānusakā bhogā, subhuñjā honti pakkhināti.
人的享受,对鸟类来说,确实不适合享用。」
Rucirajātakaṃ pañcamaṃ. · 儒吉拉本生第五
276. Kurudhammajātakaṃ (3-3-6)
276. 库汝法本生经(3-3-6)
Tava saddhañca sīlañca, viditvāna janādhipa;
「人主啊,知道你的信与戒之后,
Vaṇṇaṃ añjanavaṇṇena, kāliṅgasmiṃ nimimhase .
在咖陵伽,我们以眼药的颜色涂抹了容色。
Annabhaccā cabhaccā ca, yodha uddissa gacchati;
凡在此为了食物与非食物而去的,
Sabbe te appaṭikkhippā, pubbācariyavaco idaṃ.
他们全都不被拒绝,这是先前老师的教言。
Dadāmi vo brāhmaṇā nāgametaṃ, rājārahaṃ rājabhoggaṃ yasassinaṃ;
婆罗门们,我给你们这头象,适合国王的、国王的财富、有名声的;」
Alaṅkataṃ hemajālābhichannaṃ, sasārathiṃ gacchatha yena kāmanti.
装饰好的、覆盖着金网的(马车),带着车夫前往你们所欲之处。
Kurudhammajātakaṃ chaṭṭhaṃ. · 古儒法本生第六
277. Romakajātakaṃ (3-3-7)
277. 罗摩咖本生(3-3-7)
Vassāni paññāsa samādhikāni, vasimha selassa guhāya romaka;
五十多年,我们住在罗摩咖山洞中;
Asaṅkamānā abhinibbutattā , hatthatta māyanti mamaṇḍajā pure.
因为不动摇、已般涅槃,从前的曼荼族人认为我们是手、是幻术。
Te dāni vakkaṅga kimatthamussukā, bhajanti aññaṃ girikandaraṃ dijā;
现在那些瓦咖族人为何忙碌,天人们前往另一个山洞;
Na nūna maññanti mamaṃ yathā pure, cirappavutthā atha vā na te ime.
他们确实不像从前那样认为我,或者久已离去,或者他们不是那些人。
Jānāma taṃ na mayaṃ sampamūḷhā , soyeva tvaṃ te mayamasma nāññe;
我们知道你,我们没有迷惑,你就是那个,我们是我们而非他人;
Cittañca te asmiṃ jane paduṭṭhaṃ, ājīvikā tena tamuttasāmāti.
你的心对这些人已败坏,因此我们以生计超越那(心)。
Romakajātakaṃ sattamaṃ. · 罗玛咖本生第七
278. Mahiṃsarājajātakaṃ (3-3-8)
278. 大水牛王本生(3-3-8)
Kimattha mabhisandhāya, lahucittassa dubbhino ;
为了什么目的、为了什么连结,轻心的恶慧者;
Sabbakāmadadasseva , imaṃ dukkhaṃ titikkhasi.
如同给予一切欲者,你忍受这苦。
Siṅgena nihanāhetaṃ, padasā ca adhiṭṭhaha;
应以角击杀他,并以足践踏;
Bhiyyo bālā pakujjheyyuṃ, no cassa paṭisedhako.
愚者们会更加激怒,而他没有制止者。
Mamevāyaṃ maññamāno, aññepevaṃ karissati;
他认为「这是我的」,他也会对其他人如此做;
Te naṃ tattha vadhissanti, sā me mutti bhavissatīti.
他们将在那里杀害他,那将是我的解脱。
Mahiṃsarājajātakaṃ aṭṭhamaṃ. · 玛兴萨拉迦本生第八
279. Satapattajātakaṃ (3-3-9)
279. 百叶本生(3-3-9)
Yathā māṇavako panthe, siṅgāliṃ vanagocariṃ;
犹如学童在路上,(遇见)在林中游行的母豺狼;
Atthakāmaṃ pavedentiṃ , anatthakāmāti maññati;
(她)欲求利益而告知,(学童)却认为(她)欲求不利;
Anatthakāmaṃ satapattaṃ, atthakāmoti maññati.
(学童)认为欲求不利的百舌鸟,(才是)欲求利益者。
Evameva idhekacco, puggalo hoti tādiso;
正是如此,于此有某个,人是这样的;
Hitehi vacanaṃ vutto, paṭigaṇhāti vāmato.
被善意者所说的话,(他)反向地接受。
Ye ca kho naṃ pasaṃsanti, bhayā ukkaṃsayanti vā ;
而那些赞叹他的人,或因恐惧而奉承(他);
Tañhi so maññate mittaṃ, satapattaṃva māṇavoti.
他认为那(些人)是朋友,犹如学童(认为)百舌鸟(是朋友)。
Satapattajātakaṃ navamaṃ. · 萨德巴德本生第九
280. Puṭadūsakajātakaṃ (3-3-10)
280. 袋污染者本生(3-3-10)
Addhā hi nūna migarājā, puṭakammassa kovido;
确实,鹿王精通包裹之业;
Tathā hi puṭaṃ dūseti, aññaṃ nūna karissati.
他如此损坏包裹,必定会做另一个。
Na me mātā vā pitā vā, puṭakammassa kovido;
我的母亲或父亲都不精通包裹之业;
Kataṃ kataṃ kho dūsema, evaṃ dhammamidaṃ kulaṃ.
我们损坏了所做的,这是此家族的法。
Yesaṃ vo ediso dhammo, adhammo pana kīdiso;
你们的法是这样的,那么非法又是怎样的呢?
Mā vo dhammaṃ adhammaṃ vā, addasāma kudācananti.
愿我们永远不要看见你们的法或非法。
Puṭadūsakajātakaṃ dasamaṃ. · 布德破坏者本生第十
Udapānavaggo tatiyo. · 水井品第三
Tassuddānaṃ –
其摄颂──
Udapānavaraṃ vanabyaggha kapi, sikhinī ca balāka ruciravaro;
水井、森林虎、猴、孔雀、鹤、美妙的色;
Sujanādhiparomakadūsa puna, satapattavaro puṭakamma dasāti.
善人之主、罗摩咖、杜萨再者,百叶最胜者、布咖咖马、十。
4. Abbhantaravaggo
4. 内部品
281. Abbhantarajātakaṃ (3-4-1)
281. 内部本生(3-4-1)
Abbhantaro nāma dumo, yassa dibyamidaṃ phalaṃ;
名为内部之树,此为其天界之果;食用后怀孕之女人,生出转轮王。
Bhutvā dohaḷinī nārī, cakkavattiṃ vijāyati.
贤女你也是大王后,她也是丈夫所爱;
Tvampi bhadde mahesīsi, sā cāpi patino piyā;
国王将为你取来,此内部之果。
Āharissati te rājā, idaṃ abbhantaraṃ phalaṃ.
为丈夫之利益而努力者,他到达何处;
Bhatturatthe parakkanto, yaṃ ṭhānamadhigacchati;
为主人的利益而努力,他达到那个地位;
Sūro attapariccāgī, labhamāno bhavāmahanti.
勇者舍弃自己,得到「我将成为伟大者」。
Abbhantarajātakaṃ paṭhamaṃ. · 阿拔他拉本生第一
282. Seyyajātakaṃ (3-4-2)
282. 《最胜本生经》(3-4-2)
Seyyaṃso seyyaso hoti, yo seyyamupasevati;
最胜者成为最胜,他亲近最胜;
Ekena sandhiṃ katvāna, sataṃ vajjhe amocayiṃ.
与一人和解后,我释放了一百人免于死刑。
Tasmā sabbena lokena, sandhiṃ katvāna ekato ;
因此,与一切世间和解后;
Pecca saggaṃ nigaccheyya , idaṃ suṇātha kāsiyā .
死后应前往天界,诸咖西人,请听此言。
Idaṃ vatvā mahārājā, kaṃso bārāṇasiggaho;
说此之后,大王,巴拉纳西的统治者甘萨;
Dhanuṃ kaṇḍañca nikkhippa, saṃyamaṃ ajjhupāgamīti.
放下弓与箭,进入了自制。
Seyyajātakaṃ dutiyaṃ. · 卧床本生第二
283. Vaḍḍhakīsūkarajātakaṃ (3-4-3)
283. 瓦塔奇苏咖拉本生(3-4-3)
Varaṃ varaṃ tvaṃ nihanaṃ pure cari, asmiṃ padese abhibhuyya sūkare;
你以前在此地降伏诸野猪后,行走于最胜最胜之处;
So dāni eko byapagamma jhāyasi, balaṃ nu te byaggha na cajja vijjati.
现在你独自离去禅修,难道你的力量今日不存在了吗,虎啊?
Ime sudaṃ yanti disodisaṃ pure, bhayaṭṭitā leṇagavesino puthu;
这些野猪以前确实四处奔走,被恐怖所逼,到处寻找洞穴;
Te dāni saṅgamma vasanti ekato, yatthaṭṭhitā duppasahajjame mayā.
现在他们聚集在一起,住在一处,站在那里,我难以战胜他们。
Namatthu saṅghāna samāgatānaṃ, disvā sayaṃ sakhya vadāmi abbhutaṃ;
礼敬诸聚集的僧团,我亲见后,朋友,说此稀有之事;
Byagghaṃ migā yattha jiniṃsu dāṭhino, sāmaggiyā dāṭhabalesu muccareti.
在那里,诸有牙齿的野兽战胜了虎,和合胜过牙齿与力量强大者。
Vaḍḍhakīsūkarajātakaṃ tatiyaṃ. · 瓦达奇苏咖拉本生第三
284. Sirijātakaṃ (3-4-4)
284. 悉利本生(3-4-4)
Yaṃ ussukā saṅgharanti, alakkhikā bahuṃ dhanaṃ;
无福者积聚的,大量的财富;
Sippavanto asippā ca, lakkhivā tāni bhuñjati.
有技艺者与无技艺者,有福者享用那些。
Sabbattha katapuññassa, aticcaññeva pāṇino;
在一切处作福者,超越其他众生;
Uppajjanti bahū bhogā, appanāyatanesupi.
生起众多财富,即使在无依处。
Kukkuṭo maṇayo daṇḍo, thiyo ca puññalakkhaṇā;
公鸡、宝珠、棍杖,以及具福相的女人;
Uppajjanti apāpassa, katapuññassa jantunoti.
生起于无恶者,作福的众生。
Sirijātakaṃ catutthaṃ. · 西莉本生第四
285. Maṇisūkarajātakaṃ (3-4-5)
285. 宝珠猪本生(3-4-5)
Dariyā satta vassāni, tiṃsamattā vasāmase;
贫穷七年,三十个月;
Haññāma maṇino ābhaṃ, iti no mantanaṃ ahu.
「我们应打破宝珠的光辉」,这是我们的商议。
Yāvatā maṇiṃ ghaṃsāma , bhiyyo vodāyate maṇi;
「我们越是磨擦宝珠,宝珠越发清净;
Idañca dāni pucchāma, kiṃ kiccaṃ idha maññasi.
现在我们问这个,你认为这里应做什么?」
Ayaṃ maṇi veḷūriyo, akāco vimalo subho;
「这宝珠是琉璃,无瑕、清净、美好;
Nāssa sakkā siriṃ hantuṃ, apakkamatha sūkarāti.
须跋破坏它的光辉,猪们,你们离开吧!」
Maṇisūkara jātakaṃ pañcamaṃ. · 玛尼苏咖拉本生第五
286. Sālūkajātakaṃ (3-4-6)
286. 沙卢咖本生(3-4-6)
Mā sālūkassa pihayi, āturannāni bhuñjati;
「不要羡慕沙卢咖,他吃病人的食物;
Appossukko bhusaṃ khāda, etaṃ dīghāyulakkhaṇaṃ.
无欲求者多食糠,这是长寿的特征。」
Idāni so idhāgantvā, atithī yuttasevako;
现在他来到这里,是客人、应受须跋者;
Atha dakkhasi sālūkaṃ, sayantaṃ musaluttaraṃ.
然后你将看到莲藕,躺在杵上。
Vikantaṃ sūkaraṃ disvā, sayantaṃ musaluttaraṃ;
看见被切开的猪肉,躺在杵上;
Jaraggavā vicintesuṃ, varamhākaṃ bhusāmivāti.
老火婆们思量:「这是我们的上好食物。」
Sālūkajātakaṃ chaṭṭhaṃ. · 萨卢咖本生第六
287. Lābhagarahajātakaṃ (3-4-7)
287. 利养举罪本生(3-4-7)
Nānummatto nāpisuṇo, nānaṭo nākutūhalo;
不疯狂、不谗言、不虚伪、不好奇;
Mūḷhesu labhate lābhaṃ, esā te anusāsanī.
在愚痴者中获得利养,这是对你的教诫。
Dhiratthu taṃ yasalābhaṃ, dhanalābhañca brāhmaṇa;
婆罗门啊,诅咒那名声利养,诅咒那财富利养;
Yā vutti vinipātena, adhammacaraṇena vā.
以堕落或以非法行而生活,
Api ce pattamādāya, anagāro paribbaje;
即使手持钵,作为无家者游行;
Esāva jīvikā seyyo , yā cādhammena esanāti.
这种生活方式更好,胜过以非法求取。
Lābhagarahajātakaṃ sattamaṃ. · 利养责难本生第七
288. Macchuddānajātakaṃ (3-4-8)
288. 捕鱼者本生(3-4-8)
Agghanti macchā adhikaṃ sahassaṃ, na so atthi yo imaṃ saddaheyya;
鱼价值超过一千,没有人会相信这个;
Mayhañca assu idha satta māsā, ahampi taṃ macchuddānaṃ kiṇeyyaṃ.
若我在此有七个月,我也会购买那捕鱼者。
Macchānaṃ bhojanaṃ datvā, mama dakkhiṇamādisi;
给予鱼的食物后,你给了我布施;
Taṃ dakkhiṇaṃ sarantiyā, kataṃ apacitiṃ tayā.
忆念那布施,你对我作了恭敬。
Paduṭṭhacittassa na phāti hoti, na cāpi taṃ devatā pūjayanti;
心怀恶意者不得安乐,诸天人也不礼敬他;
Yo bhātaraṃ pettikaṃ sāpateyyaṃ, avañcayī dukkaṭakammakārīti.
凡欺骗兄弟、父亲、同族继承人者,是作恶业者。
Macchuddānajātakaṃ aṭṭhamaṃ. · 玛差度达那本生第八
289. Nānāchandajātakaṃ (3-4-9)
289. 种种欲本生经(3-4-9)
Nānāchandā mahārāja, ekāgāre vasāmase;
大王,我们有种种欲求,住在一屋中;
Ahaṃ gāmavaraṃ icche, brāhmaṇī ca gavaṃ sataṃ.
我希求最上村落,婆罗门女希求百头牛。
Putto ca ājaññarathaṃ, kaññā ca maṇikuṇḍalaṃ;
儿子希求良马车,女儿希求宝石耳环;
Yā cesā puṇṇikā jammī, udukkhalaṃbhikaṅkhati.
这位名叫普尼咖的媳妇,希求舂米杵。
Brāhmaṇassa gāmavaraṃ, brāhmaṇiyā gavaṃ sataṃ;
给婆罗门最上村落,给婆罗门女百头牛;
Puttassa ājaññarathaṃ, kaññāya maṇikuṇḍalaṃ;
给儿子骏马车,给女儿宝石耳环;
Yañcetaṃ puṇṇikaṃ jammiṃ, paṭipādethudukkhalanti.
这个富尼咖的女婿,应当以苦来对待。
Nānāchandajātakaṃ navamaṃ. · 那那旃德本生第九
290. Sīlavīmaṃsakajātakaṃ (3-4-10)
290. 戒观察者本生(3-4-10)
Sīlaṃ kireva kalyāṇaṃ, sīlaṃ loke anuttaraṃ;
戒确实是善的,戒在世间是无上的;
Passa ghoraviso nāgo, sīlavāti na haññati.
看那可怕的毒龙,因持戒而不被杀害。
Sohaṃ sīlaṃ samādissaṃ, loke anumataṃ sivaṃ;
我已指示了戒,在世间被认可的吉祥;
Ariyavuttisamācāro , yena vuccati sīlavā.
圣者的行为与行持,因此被称为持戒者。
Ñātīnañca piyo hoti, mittesu ca virocati;
他为亲族所爱,在朋友中闪耀;
Kāyassa bhedā sugatiṃ, upapajjati sīlavāti.
身坏之后,持戒者往生善趣。
Sīlavīmaṃsakajātakaṃ dasamaṃ. · 戒观察者本生第十
Abbhantaravaggo catuttho. · 阿拔他拉品第四
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Duma kaṃsavaruttamabyagghamigā, maṇayo maṇi sālukamavhayano;
树、金杯、最上、虎、鹿,宝珠、摩尼、沙卢咖、车;
Anusāsaniyopi ca macchavaro, maṇikuṇḍalakena kirena dasāti.
教诫、鱼王,以及摩尼耳环、吉勒那,十则。
5. Kumbhavaggo
5. 水瓶品
291. Surāghaṭajātakaṃ (2-5-1)
291. 酒瓶本生(2-5-1)
Sabbakāmadadaṃ kumbhaṃ, kuṭaṃ laddhāna dhuttako;
恶徒获得能给予一切欲乐的水瓶,却将其打破;
Yāva naṃ anupāleti, tāva so sukhamedhati.
只要他守护它,他就能获得快乐。
Yadā matto ca ditto ca, pamādā kumbhamabbhidā;
当醉且骄,由于放逸而打破水瓶;
Tadā naggo ca pottho ca, pacchā bālo vihaññati.
其时裸且渴,愚者于后受苦。
Evameva yo dhanaṃ laddhā, pamatto paribhuñjati;
如是,凡得财而放逸地享用者;
Pacchā tappati dummedho, kuṭaṃ bhitvāva dhuttakoti.
恶人于后悔恨,如破谷仓一般。
Surāghaṭa jātakaṃ paṭhamaṃ. · 酒瓮本生第一
292. Supattajātakaṃ (3-5-2)
292. 善翼本生(3-5-2)
Bārāṇasyaṃ mahārāja, kākarājā nivāsako ;
在巴拉纳西,大王,乌鸦王为住者;
Asītiyā sahassehi, supatto parivārito.
善翼被八万围绕。
Tassa dohaḷinī bhariyā, suphassā bhakkhitumicchati ;
他的有孕妻,善触欲食;
Rañño mahānase pakkaṃ, paccagghaṃ rājabhojanaṃ.
在国王的大厨房中煮好的,是国王的现成食物。
Tesāhaṃ pahito dūto, rañño camhi idhāgato;
我是他们派来的使者,我从国王那里来到这里;
Bhattu apacitiṃ kummi, nāsāyamakaraṃ vaṇanti.
我对丈夫表示敬意,我不会使伤口恶化。
Supattajātakaṃ dutiyaṃ. · 苏巴德本生第二
293. Kāyanibbindajātakaṃ (3-5-3)
293. 身厌离本生(3-5-3)
Phuṭṭhassa me aññatarena byādhinā, rogena bāḷhaṃ dukhitassa ruppato;
我被某种疾病所触,被强烈的病痛所苦所折磨;
Parisussati khippamidaṃ kaḷevaraṃ, pupphaṃ yathā paṃsuni ātape kataṃ.
这身体迅速枯萎,如同花朵被放在尘土中的日光下。
Ajaññaṃ jaññasaṅkhātaṃ, asuciṃ sucisammataṃ;
须跋被认为是净,须跋被视为净;
Nānākuṇapaparipūraṃ, jaññarūpaṃ apassato.
充满种种尸体,看不见净相。
Dhiratthumaṃ āturaṃ pūtikāyaṃ, jegucchiyaṃ assuciṃ byādhidhammaṃ;
呵责我这病弱、腐臭之身,令人厌恶、须跋、疾病之法;
Yatthappamattā adhimucchitā pajā, hāpenti maggaṃ sugatūpapattiyāti.
对此放逸者、众生耽溺于此,失去通往善逝之道。
Kāyanibbinda jātakaṃ tatiyaṃ. · 身厌离本生第三
294. Jambukhādakajātakaṃ (3-5-4)
294. 阎浮食者本生(3-5-4)
Koyaṃ bindussaro vaggu, saravantāna muttamo;
这宾度沙拉湖何等美妙,诸湖中最殊胜;
Accuto jambusākhāya, moracchāpova kūjati.
从阎浮树枝不坠落,如孔雀鸣叫般啼叫。
Kulaputtova jānāti , kulaputtaṃ pasaṃsituṃ;
如善家子知晓,赞叹善家子;
Byagghacchāpasarīvaṇṇa, bhuñja samma dadāmi te.
虎皮色泽者,善食吧,我给予你。
Cirassaṃ vata passāmi, musāvādī samāgate;
我确实久已见到,妄语者来到此处;
Vantādaṃ kuṇapādañca, aññamaññaṃ pasaṃsaketi.
呕吐物与尸体,互相赞叹。
Jambukhādakajātakaṃ catutthaṃ. · 染布卡德咖本生第四
295. Antajātakaṃ (3-5-5)
295. 安答迦答咖(3-5-5)
Usabhasseva te khandho, sīhasseva vijambhitaṃ;
你的肩如公牛,吼叫如狮子;
Migarāja namo tyatthu, api kiñci labhāmase.
兽王,礼敬于你,我们或能得到些什么。
Kulaputtova jānāti, kulaputtaṃ pasaṃsituṃ;
善家子知道,赞叹善家子;
Mayūragīvasaṅkāsa, ito pariyāhi vāyasa.
孔雀颈色者,乌鸦从此处离去吧。
Migānaṃ siṅgālo anto, pakkhīnaṃ pana vāyaso;
野干在兽中,乌鸦在鸟中;
Eraṇḍo anto rukkhānaṃ, tayo antā samāgatāti.
蓖麻在树中,三者劣者聚集。
Antajātakaṃ pañcamaṃ. · 安德本生第五
296. Samuddajātakaṃ (3-5-6)
296. 海本生经(3-5-6)
Ko nāyaṃ loṇatoyasmiṃ, samantā paridhāvati;
谁在咸水中,四处奔走;
Macche makare ca vāreti, ūmīsu ca vihaññati.
驱赶鱼类与摩咖拉,在波浪中受苦。
Anantapāyī sakuṇo, atittoti disāsuto;
无尽饮者之鸟,不满足地听闻诸方;
Samuddaṃ pātumicchāmi, sāgaraṃ saritaṃ patiṃ.
我欲饮海,河流之主、大海。
So ayaṃ hāyati ceva, pūrate ca mahodadhi;
此大海既减少,又充满;
Nāssa nāyati pītanto, apeyyo kira sāgaroti.
饮者不能将其饮尽,大海确实不可饮尽。
Samuddajātakaṃ chaṭṭhaṃ. · 海本生第六
297. Kāmavilāpajātakaṃ (3-5-7)
297. 欲悲叹本生经(3-5-7)
Ucce sakuṇa ḍemāna, pattayāna vihaṅgama;
飞翔于高空的鸟,有翼的飞禽,
Vajjāsi kho tvaṃ vāmūruṃ, ciraṃ kho sā karissati .
你确实击中了左大腿,它将会持续很久。
Idaṃ kho sā na jānāti, asiṃ sattiñca oḍḍitaṃ;
她不知道这个,剑与矛已被投掷;
Sā caṇḍī kāhati kodhaṃ, taṃ me tapati no idaṃ .
她凶猛地发怒,那使我痛苦,而非这个。
Esa uppalasannāho, nikkhañcussīsakohitaṃ ;
这个有莲花色泽的,被拔出头发的愤怒者;
Kāsikañca muduṃ vatthaṃ, tappetu dhanikā piyāti .
以及迦尸国的柔软衣服,让富者的爱人满足。
Kāmavilāpajātakaṃ sattamaṃ. · 欲悲叹本生第七
298. Udumbarajātakaṃ (3-5-8)
298. 优昙婆罗本生(3-5-8)
Udumbarā cime pakkā, nigrodhā ca kapitthanā;
这些优昙婆罗果已成熟,尼拘律树与迦毕他那树;
Ehi nikkhama bhuñjassu, kiṃ jighacchāya miyyasi.
「来,出来吃吧,为何饿死呢?」
Evaṃ so suhito hoti, yo vuḍḍhamapacāyati;
「如此,他是安乐的,那恭敬长老者;
Yathāhamajja suhito, dumapakkāni māsito.
「如我今日安乐,吃了树果。」
Yaṃ vanejo vanejassa, vañceyya kapino kapi;
「商人欺骗商人,猴子欺骗猴子;
Daharo kapi saddheyya, na hi jiṇṇo jarākapīti.
「年幼的猴子会相信,但老猴子不会相信。」
Udumbarajātakaṃ aṭṭhamaṃ. · 伍度巴拉本生第八
299. Komāraputtajātakaṃ (3-5-9)
299. 果玛拉布答本生(3-5-9)
Pure tuvaṃ sīlavataṃ sakāse, okkantikaṃ kīḷasi assamamhi;
「以前你在持戒者身边,在阿沙玛林中玩耍;
Karohare makkaṭiyāni makkaṭa, na taṃ mayaṃ sīlavataṃ ramāma.
「猴子啊,在果哈拉做猴子的行为,我们不喜欢持戒者。」
Sutā hi mayhaṃ paramā visuddhi, komāraputtassa bahussutassa;
我已听闻,多闻的果玛拉子的最上清净;
Mā dāni maṃ maññi tuvaṃ yathā pure, jhānānuyutto viharāmi āvuso.
贤友,现在你不要像以前那样认为我,我住于修习禅那。
Sacepi selasmi vapeyya bījaṃ, devo ca vasse na hi taṃ virūḷhe ;
即使在石山上播种,天人降雨,它也不会生长;
Sutā hi te sā paramā visuddhi, ārā tuvaṃ makkaṭa jhānabhūmiyāti.
你已听闻那最上清净,猴子啊,你远离禅那之地。
Komāraputtajātakaṃ navamaṃ. · 国玛拉子本生经第九
300. Vakajātakaṃ (3-5-10)
300. 瓦咖本生(3-5-10)
Parapāṇarodhā jīvanto, maṃsalohitabhojano;
依靠杀害他者的生命而活命,以肉血为食;
Vako vataṃ samādāya, upapajji uposathaṃ.
鹭鸟受持戒行,进入伍波萨他。
Tassa sakko vataññāya, ajarūpenupāgami;
萨咖为了知道他的戒行,以山羊的形相前往。
Vītatapo ajjhappatto, bhañji lohitapo tapaṃ.
热已消退、已达成就,破坏了血热之热。
Evameva idhekacce, samādānamhi dubbalā;
如是,于此有些人,在受持上软弱;
Lahuṃ karonti attānaṃ, vakova ajakāraṇāti.
轻视自己,如鹭鸟对山羊之所为。
Vakajātakaṃ dasamaṃ. · 瓦咖本生经第十
Kumbhavaggo pañcamo. · 军婆品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Varakumbha supattasirivhayano, sucisammata bindusaro cusabho;
殊胜水瓶、善叶吉祥鹤、纯净认可、滴水湖、库沙公牛;
Saritaṃpati caṇḍi jarākapinā, atha makkaṭiyā vakakena dasāti.
河主、凶猛者、老咖宾那,以及猕猴母与鹭鸟为十。
Atha vagguddānaṃ –
品摄颂——
Saṅkappo padumo ceva, udapānena tatiyaṃ;
思、莲花以及水井为第三;
Abbhantaraṃ ghaṭabhedaṃ, tikanipātamhilaṅkatanti.
内部的破瓮,在三集中已装饰。
Tikanipātaṃ niṭṭhitaṃ. · 三集完