49. Paṃsukūlavaggo49. 尘堆衣品
49. Paṃsukūlavaggo49. 尘堆衣品
1. Paṃsukūlasaññakattheraapadānaṃ1. 般苏古喇桑亚咖长老譬喻
‘‘Tisso nāmāsi bhagavā, sayambhū aggapuggalo;
「世尊有三名,自觉者、最上人;
Paṃsukūlaṃ ṭhapetvāna, vihāraṃ pāvisī jino.
胜者放下尘堆衣后,进入了住处。
‘‘Vinataṃ dhanumādāya, bhakkhatthāya cariṃ ahaṃ;
「我拿着弯曲的弓,为了食物而行;
Maṇḍalaggaṃ gahetvāna, kānanaṃ pāvisiṃ ahaṃ.
我拿着箭筒的顶端,进入了森林。
‘‘Tatthaddasaṃ paṃsukūlaṃ, dumagge laggitaṃ tadā;
「在那里我看见尘堆衣,当时挂在树枝上;
Cāpaṃ tattheva nikkhippa, sire katvāna añjaliṃ.
我就在那里放下弓,在头上合掌。
‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;
「以净信心、善意,以及广大的喜悦;
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, paṃsukūlaṃ avandahaṃ.
忆念最胜佛后,我礼敬了尘堆衣。」
‘‘Dvenavute ito kappe, paṃsukūlamavandahaṃ;
「从此九十二劫前,我礼敬尘堆衣者;
Duggatiṃ nābhijānāmi, vandanāya idaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是礼敬的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
如龙象断除系缚,我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
「我来到佛陀面前,确实是善来;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
「四无碍解,以及这八解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,佛陀的教诫已完成。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā paṃsukūlasaññako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿般苏古喇桑亚咖长老诵此等偈
Abhāsitthāti.
「我说了。」
Paṃsukūlasaññakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. · 般苏古喇桑亚咖长老譬喻第一
2. Buddhasaññakattheraapadānaṃ2. 布达桑亚咖长老譬喻
‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
「诵习者、持咒者,三吠陀的彼岸者;
Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇḍusakeṭubhe.
于相、传说,以及字典、仪轨、词源。
‘‘Nadīsotapaṭibhāgā , sissā āyanti me tadā;
「如河流般,弟子们来到我这里;
Tesāhaṃ mante vācemi, rattindivamatandito.
我为他们讲说咒语,日夜不疲倦。
‘‘Siddhattho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;
「名为悉达多的正自觉者,那时在世间出现;
Tamandhakāraṃ nāsetvā, ñāṇālokaṃ pavattayi.
破除了黑暗,开显了智之光明。
‘‘Mama aññataro sisso, sissānaṃ so kathesi me;
「我的某位弟子,他为诸弟子对我说;」
Sutvāna te etamatthaṃ, ārocesuṃ mamaṃ tadā.
听闻此义后,他们当时向我报告。
‘‘Buddho loke samuppanno, sabbaññū lokanāyako;
「佛陀出现于世间,一切知者、世间导师;
Tassānuvattati jano, lābho amhaṃ na vijjati .
众人随从于他,我们没有利益。」
‘‘Adhiccuppattikā buddhā, cakkhumanto mahāyasā;
「诸佛是突然出现的,具眼者、大名声者;
Yaṃnūnāhaṃ buddhaseṭṭhaṃ, passeyyaṃ lokanāyakaṃ.
我何不去见最胜佛、世间导师呢?」
‘‘Ajinaṃ me gahetvāna, vākacīraṃ kamaṇḍaluṃ;
「拿着我的鹿皮、树皮衣和水瓶;
Assamā abhinikkhamma, sisse āmantayiṃ ahaṃ.
从住处出来后,我告诉弟子们:
‘‘Odumbarikapupphaṃva, candamhi sasakaṃ yathā;
「如同野无花果树的花,如同月中的兔子;
Vāyasānaṃ yathā khīraṃ, dullabho lokanāyako .
如乌鸦之乳,世间导师难得。
‘‘Buddho lokamhi uppanno, manussattampi dullabhaṃ;
「佛陀出现于世间,人身亦难得;
Ubhosu vijjamānesu, savanañca sudullabhaṃ.
两者皆存在时,听闻亦极难得。
‘‘Buddho loke samuppanno, cakkhuṃ lacchāma no bhavaṃ;
「佛陀出现于世间,我们获得眼,愿有!
Etha sabbe gamissāma, sammāsambuddhasantikaṃ.
来吧,我们全部都去,正等正觉者之处。
‘‘Kamaṇḍaludharā sabbe, kharājinanivāsino;
「全部持水瓶者,穿鹿皮衣者;
Te jaṭā bhārabharitā, nikkhamuṃ vipinā tadā.
他们负重结发者,那时从林中出来。
‘‘Yugamattaṃ pekkhamānā, uttamatthaṃ gavesino;
「观察轭之量,寻求最上义者;
Āsattidosarahitā, asambhītāva kesarī.
离执着之过失,如狮子不聚集。
‘‘Appakiccā aloluppā, nipakā santavuttino;
「少事务、不贪婪,精明、寂静行者们;
Uñchāya caramānā te, buddhaseṭṭhamupāgamuṃ.
以拾落穗而行,他们前往最胜佛。
‘‘Diyaḍḍhayojane sese, byādhi me upapajjatha;
「在剩余一由旬半处,疾病生起于我;
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
忆念最胜佛,我于彼处命终。
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
「自九十四劫前,我获得那想时;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhasaññāyidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此是佛想之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,我已善来...乃至...已作佛陀的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解...乃至...已作佛陀的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā buddhasaññako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿布达桑亚咖长老诵此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Buddhasaññakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. · 布达桑亚咖长老譬喻第二
3. Bhisadāyakattheraapadānaṃ3. 比萨达亚咖长老譬喻
‘‘Ogayha yaṃ pokkharaṇiṃ, nānākuñjarasevitaṃ;
「潜入那莲池,为诸象群所亲近;
Uddharāmi bhisaṃ tattha, ghāsahetu ahaṃ tadā.
我在那里拔取莲根,那时为了食物。
‘‘Bhagavā tamhi samaye, padumuttarasavhayo;
「世尊在那时,名为莲华上,
Rattambaradharo buddho, gacchati anilañjase.
着红衣的佛陀,行于无垢道。
‘‘Dhunanto paṃsukūlāni, saddamassosahaṃ tadā;
「抖动尘堆衣,那时我听到声音;
Uddhaṃ nijjhāyamānohaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
我向上观察,见到了世间导师。
‘‘Tattheva ṭhitako santo, āyāciṃ lokanāyakaṃ;
就在那里站立安静,我请求世间导师;
Madhuṃ bhisehi savati, khīraṃ sappiṃ muḷālibhi.
蜂蜜从莲花流出,乳与酥从根茎流出。
‘‘Paṭiggaṇhātu me buddho, anukampāya cakkhumā;
愿具眼的佛陀接受我的供养,出于悲悯;
Tato kāruṇiko satthā, oruhitvā mahāyaso.
然后,具大名声的悲悯导师下来了。
‘‘Paṭiggaṇhi mamaṃ bhikkhaṃ, anukampāya cakkhumā;
具眼者出于悲悯,接受了我的供养;
Paṭiggahetvā sambuddho, akā me anumodanaṃ.
正等正觉者接受后,为我作了随喜。
‘‘‘Sukhī hotu mahāpuñña, gati tuyhaṃ samijjhatu;
愿具大福德者安乐,愿你的去处成就;
Iminā bhisadānena, labhassu vipulaṃ sukhaṃ’.
「以此莲根布施,愿获得广大的安乐。」
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
「说此之后,正等正觉者,名为水生者;
Bhikkhamādāya sambuddho, ambarenāgamā jino.
正等正觉者取了食物后,胜者以衣返回。
‘‘Tato bhisaṃ gahetvāna, āgacchiṃ mama assamaṃ;
「然后我取了莲根,来到我的住处;
Bhisaṃ rukkhe lagetvāna , mama dānamanussariṃ.
将莲根挂在树上,我忆念我的布施。
‘‘Mahāvāto vuṭṭhahitvā, sañcālesi vanaṃ tadā;
「大风生起,当时摇动了那片森林;
Ākāso abhinādittha, asaniyā phalantiyā.
天空轰鸣,闪电闪耀。
‘‘Tato me asanipāto, matthake nipatī tadā;
「然后雷电击落,当时落在我的头上;
Sohaṃ nisinnako santo, tattha kālaṅkato ahuṃ.
我坐着,在那里命终了。
‘‘Puññakammena saṃyutto, tusitaṃ upapajjahaṃ;
「与福业相应,我往生到兜率天;
Kaḷevaraṃ me patitaṃ, devaloke ramiṃ ahaṃ.
我的身体倒下了,我在天界欢乐。
‘‘Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā;
「六万八千位女子,装饰庄严;
Sāyapātaṃ upaṭṭhanti, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
傍晚时前来须跋,这是布施莲根的果报。
‘‘Manussayonimāgantvā, sukhito homahaṃ sadā;
「来到人界,我常常快乐;
Bhoge me ūnatā natthi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
我的财富无所缺乏,这是布施莲根的果报。
‘‘Anukampitako tena, devadevena tādinā;
「被那位天中之天、如如者所悲悯;
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
一切漏已尽,现在不再有后有。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ bhisaṃ adadiṃ tadā;
「在十万劫前,我当时布施了药;
Duggatiṃ nābhijānāmi, bhisadānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是布施药的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhisadāyako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿比萨达亚咖长老诵此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Bhisadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. · 比萨达亚咖长老譬喻第三
4. Ñāṇathavikattheraapadānaṃ4. 雅那踏维咖长老譬喻
‘‘Dakkhiṇe himavantassa, sukato assamo mama;
「在喜马拉雅山的南边,我的住所善作;
Uttamatthaṃ gavesanto, vasāmi vipine tadā.
寻求最上义,我当时住在林中。
‘‘Lābhālābhena santuṭṭho, mūlena ca phalena ca;
「对得与不得感到满足,以树根与果实,
Anvesanto ācariyaṃ, vasāmi ekako ahaṃ.
寻找导师,我独自而住。
‘‘Sumedho nāma sambuddho, loke uppajji tāvade;
「名为须弥陀的正自觉者,当时出现于世间;
Catusaccaṃ pakāseti, uddharanto mahājanaṃ.
他阐明四谛,救度大众。
‘‘Nāhaṃ suṇomi sambuddhaṃ, napi me koci saṃsati ;
「我未听闻正自觉者,也无人告知我;
Aṭṭhavasse atikkante, assosiṃ lokanāyakaṃ.
八年过去后,我听闻了世间导师。
‘‘Aggidāruṃ nīharitvā, sammajjitvāna assamaṃ;
「取出火柴,打扫了精舍,
Khāribhāraṃ gahetvāna, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.
取了一担柴,我从森林出来。
‘‘Ekarattiṃ vasantohaṃ, gāmesu nigamesu ca;
「我住了一夜,在诸村与诸镇;
Anupubbena candavatiṃ, tadāhaṃ upasaṅkamiṃ.
渐次地,我前往旃陀瓦帝。
‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;
「世尊在那时,须弥陀世间导师;
Uddharanto bahū satte, deseti amataṃ padaṃ.
救度许多众生,宣说不死之境。
‘‘Janakāyamatikkamma, vanditvā jinasāgaraṃ;
「越过人群,礼敬胜者之海;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
偏袒鹿皮衣,我赞叹世间导师。
‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
「『你是导师与旗帜,是诸有情的幢与柱;」
Parāyano patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
彼岸、依处、灯,两足中最胜。
Ekavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. · 第二十一诵品
‘‘‘Nepuñño dassane vīro, tāresi janataṃ tuvaṃ;
「无福者见英雄,你度脱众人;
Natthañño tārako loke, tavuttaritaro mune.
世间无其他救度者,牟尼,超越你的超度者。
‘‘‘Sakkā theve kusaggena, pametuṃ sāgaruttame ;
「能以草尖,量度最胜海洋;
Natveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
但不能量度你的一切知智。
‘‘‘Tuladaṇḍe ṭhapetvāna, mahiṃ sakkā dharetave;
「能将大地置于秤杆上称量;
Natveva tava paññāya, pamāṇamatthi cakkhuma.
但具眼者,你的慧无有量度。
‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;
「能以绳或以指,量度虚空;
Natveva tava sabbaññu, sīlaṃ sakkā pametave.
「然而你的一切知智,戒德无法衡量。
‘‘‘Mahāsamudde udakaṃ, ākāso ca vasundharā;
「大海中的水,虚空与大地;
Parimeyyāni etāni, appameyyosi cakkhuma’.
这些是可测量的,具眼者你是不可测量的」。
‘‘Chahi gāthāhi sabbaññuṃ, kittayitvā mahāyasaṃ;
「以六偈赞颂一切知者,大名声者;
Añjaliṃ paggahetvāna, tuṇhī aṭṭhāsahaṃ tadā.
合掌后,我当时默然而立。
‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;
「那位被称为善慧者,具大慧的善慧者;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
坐在比库僧团中,说了这些偈颂。
‘‘‘Yo me ñāṇaṃ pakittesi, vippasannena cetasā;
「以清净心,为我宣说智者;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将称赞他,请听我所说。
‘‘‘Sattasattati kappāni, devaloke ramissati;
七十七劫中,他将在天界欢乐;
Sahassakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati.
千次成为萨咖,将行天王之位。
‘‘‘Anekasatakkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
又数百次,将成为转轮王;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
广大的地方王权,从计算上无法计数。
‘‘‘Devabhūto manusso vā, puññakammasamāhito;
无论成为天人或人,以福业为基础;
Anūnamanasaṅkappo, tikkhapañño bhavissati’.
意志不减,将成为利慧者。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
三万劫中,生于奥咖咖族;
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
名为果德玛的姓氏者,将成为世间的导师。
‘‘Agārā abhinikkhamma, pabbajissati kiñcano;
从家出家,他将出家,无所有者;
Jātiyā sattavassena, arahattaṃ phusissati.
七岁时,他将证得阿拉汉果。
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi sāsanaṃ;
自从我忆念自己,自从我得达教法;
Etthantare na jānāmi, cetanaṃ amanoramaṃ.
在此期间我不知道,不可意的思。
‘‘Saṃsaritvā bhave sabbe, sampattānubhaviṃ ahaṃ;
轮回于一切诸有后,我体验所得的成就;
Bhoge me ūnatā natthi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
我的财富无所缺乏,这是智的果报,值得赞叹。
‘‘Tiyaggī nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
我的三界已寂灭,一切诸有已根除;
Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.
一切漏已尽,现在不再有后有。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ ñāṇamathaviṃ ahaṃ ;
「在三万劫中,我获得了那智,
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ ñāṇassa thomane.
我不知有恶趣,这是赞叹智的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我无漏而住。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ñāṇathaviko thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿雅那踏维咖长老诵此等偈
Abhāsitthāti.
他如此说。
Ñāṇathavikattherassāpadānaṃ catutthaṃ. · 雅那踏维咖长老譬喻第四
5. Candanamāliyattheraapadānaṃ5. 旃檀马利亚长老譬喻
‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;
「舍弃五种欲功德,可爱、可意的,
Asītikoṭiyo hitvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
舍弃八千万,我出家为无家者。
‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;
出家之后,我以身远离恶业;
Vacīduccaritaṃ hitvā, nadīkūle vasāmahaṃ.
舍弃语恶行,我住在河岸边。
‘‘Ekakaṃ maṃ viharantaṃ, buddhaseṭṭho upāgami;
当我独自住时,最胜佛前来;
Nāhaṃ jānāmi buddhoti, akāsiṃ paṭisantharaṃ .
我不知道是佛,我作了招待。
‘‘Karitvā paṭisanthāraṃ, nāmagottamapucchahaṃ;
作了招待后,我询问名与姓;
‘Devatānusi gandhabbo, adu sakko purindado.
「你是天人、乾达婆,或是萨咖、人中帝?
‘‘‘Ko vā tvaṃ kassa vā putto, mahābrahmā idhāgato;
「或者你是谁?你是谁之子?大梵天来到此处?」
Virocesi disā sabbā, udayaṃ sūriyo yathā.
如太阳升起时,照耀一切方向。
‘‘‘Sahassārāni cakkāni, pāde dissanti mārisa;
「尊者,在足上可见千辐轮相;
Ko vā tvaṃ kassa vā putto, kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ;
你是谁?谁的儿子?我们如何知道你?
Nāmagottaṃ pavedehi, saṃsayaṃ apanehi me’.
请告知名与姓,为我除去疑惑。」
‘‘‘Namhi devo na gandhabbo, namhi sakko purindado;
「我非天人,非乾达婆,非萨咖萨咖(天帝)主;
Brahmabhāvo ca me natthi, etesaṃ uttamo ahaṃ.
我也非梵天,我是这些之中的最上者。
‘‘‘Atīto visayaṃ tesaṃ, dālayiṃ kāmabandhanaṃ;
我已超越他们的境界,摧毁了欲的束缚;
Sabbe kilese jhāpetvā, patto sambodhimuttamaṃ’.
烧尽一切烦恼后,证得了无上正觉。」
‘‘Tassa vācaṃ suṇitvāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
「听闻他的话语后,我说了这句话:」
‘Yadi buddhoti sabbaññū, nisīda tvaṃ mahāmune.
「『如果你是佛陀、一切知者,大牟尼,请你坐下。」
‘Tamahaṃ pūjayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’;
「『我将供养你,你是苦之终结者』;」
‘‘Pattharitvā jinacammaṃ, adāsi satthuno ahaṃ.
「『铺展鹿皮后,我供养给导师。」
‘‘Nisīdi tattha bhagavā, sīhova girigabbhare;
「『世尊坐在那里,如狮子在山洞中;」
Khippaṃ pabbatamāruyha, ambassa phalamaggahiṃ.
「迅速登上山,我取了芒果的果实。」
‘‘Sālakalyāṇikaṃ pupphaṃ, candanañca mahārahaṃ;
「『娑罗树的美妙花朵,以及大价值的栴檀;」
Khippaṃ paggayha taṃ sabbaṃ, upetvā lokanāyakaṃ.
「迅速取得这一切后,我前往世间导师处。」
‘‘Phalaṃ buddhassa datvāna, sālapupphamapūjayiṃ;
「供养果实给佛陀后,我以沙罗花供养;
Candanaṃ anulimpitvā, avandiṃ satthuno ahaṃ.
涂抹檀香后,我礼敬导师。
‘‘Pasannacitto sumano, vipulāya ca pītiyā;
「以净信心、善意,以及广大的喜悦;
Ajinamhi nisīditvā, sumedho lokanāyako.
世间导者须弥陀坐在鹿皮上。
‘‘Mama kammaṃ pakittesi, hāsayanto mamaṃ tadā;
「他宣说我的业,当时使我欢喜;
‘Iminā phaladānena, gandhamālehi cūbhayaṃ.
『以此施果,以及香与花鬘这两者。
‘‘‘Pañcavīse kappasate, devaloke ramissati;
「『在二十五劫中,将在天界享乐;
Anūnamanasaṅkappo, vasavattī bhavissati.
意愿不减,将成为自在者。
‘‘‘Chabbīsatikappasate, manussattaṃ gamissati;
「在二十六劫百之后,他将获得人身;
Bhavissati cakkavattī, cāturanto mahiddhiko.
他将成为转轮王,四方之主,具大神力。
‘‘‘Vebhāraṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ;
「名为韦巴拉的城市,由维萨咖马所建造;
Hessati sabbasovaṇṇaṃ, nānāratanabhūsitaṃ.
将全部是黄金的,以种种宝石装饰。
‘‘‘Eteneva upāyena, saṃsarissati so bhave ;
「以此方式,他将在诸有中轮回;
Sabbattha pūjito hutvā, devatte atha mānuse.
在一切处受到尊敬,在天界与人界。
‘‘‘Pacchime bhave sampatte, brahmabandhu bhavissati;
「到达最后有时,他将成为梵族;
Agārā abhinikkhamma, anagārī bhavissati;
从家出家,成为无家者;
Abhiññāpāragū hutvā, nibbāyissatināsavo’.
成为通达证智者后,诸漏尽者将般涅槃。」
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, sumedho lokanāyako;
「说此之后,正觉者,善慧世间导师;
Mama nijjhāyamānassa, pakkāmi anilañjase.
当我正在思惟时,他从不动处离去。
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以那善作之业,以及意愿与誓愿;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
舍弃人身后,我前往三十三天。
‘‘Tusitato cavitvāna, nibbattiṃ mātukucchiyaṃ;
「从兜率天死没后,我在母胎中出生;
Bhoge me ūnatā natthi, yamhi gabbhe vasāmahaṃ.
我住在胎中时,于我的受用无所缺乏。
‘‘Mātukucchigate mayi, annapānañca bhojanaṃ;
「当我住在母胎中时,饮食与食物;
Mātuyā mama chandena, nibbattati yadicchakaṃ.
依我母亲的意愿,随意地出生。
‘‘Jātiyā pañcavassena, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
生来五岁时,我出家为无家者;
Oropitamhi kesamhi, arahattamapāpuṇiṃ.
剃除头发时,我证得了阿拉汉果。
‘‘Pubbakammaṃ gavesanto, orena nāddasaṃ ahaṃ;
寻找过去业时,我在下方未见;
Tiṃsakappasahassamhi, mama kammamanussariṃ.
在三万劫中,我忆念我的业。
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
礼敬你,人中良驹;礼敬你,人中至上者;
Tava sāsanamāgamma, pattomhi acalaṃ padaṃ.
来到你的教法,我已证得不动之地。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
在三万劫中,我供养了佛陀;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此是礼敬佛之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
我的善来确实……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanamāliyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿旃檀马利亚长老诵此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Candanamāliyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. · 旃檀马利亚长老譬喻第五
6. Dhātupūjakattheraapadānaṃ6. 达都普迦咖长老譬喻
‘‘Nibbute lokanāthamhi, siddhatthe lokanāyake;
当世间怙主般涅槃时,在义已成就的世间导师;
Mama ñātī samānetvā, dhātupūjaṃ akāsahaṃ.
我召集我的亲族,作了舍利供养。
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dhātumabhipūjayiṃ;
从九十四劫以来,我礼敬那舍利;
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhātupūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此是供养界之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhātupūjako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿塔布迦长老说此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Dhātupūjakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. · 塔布迦长老譬喻第六
7. Pulinuppādakattheraapadānaṃ7. 布林伍巴达咖长老譬喻
‘‘Pabbate himavantamhi, devalo nāma tāpaso;
在雪山之山上,有名为德瓦喇的苦行者;
Tattha me caṅkamo āsi, amanussehi māpito.
在那里有我的经行处,由非人所建造。
‘‘Jaṭābhārena bharito, kamaṇḍaludharo sadā;
负载着结发之重担,常持水瓶;
Uttamatthaṃ gavesanto, vipinā nikkhamiṃ tadā.
寻求最上义,我于彼时从林中出来。
‘‘Cullāsītisahassāni, sissā mayhaṃ upaṭṭhahuṃ;
「八万四千弟子,须跋我;
Sakakammābhipasutā, vasanti vipine tadā.
专注于自己的业,彼时住在林中。
‘‘Assamā abhinikkhamma, akaṃ pulinacetiyaṃ;
「从住处出来,我做了沙洲塔;
Nānāpupphaṃ samānetvā, taṃ cetiyamapūjayiṃ.
采集种种花,供养那塔。
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, assamaṃ pavisāmahaṃ;
「在那里净信心后,我进入住处;
Sabbe sissā samāgantvā, etamatthaṃ pucchiṃsu maṃ .
所有弟子聚集后,问我此义。
‘‘‘Pulinena kato thūpo , yaṃ tvaṃ deva massati;
「『以沙洲所作的塔,天人你礼敬;
Mayampi ñātumicchāma, puṭṭho ācikkha no tuvaṃ’.
「我们也想知道,被问时请你告诉我们。」
‘‘‘Niddiṭṭhā nu mantapade, cakkhumanto mahāyasā;
「「在咒语之处被指出,具眼者、大名声者;
Te kho ahaṃ namassāmi, buddhaseṭṭhe mahāyase’.
我礼敬他们,最胜佛、大名声者。」
‘‘‘Kīdisā te mahāvīrā, sabbaññū lokanāyakā;
「「那些大雄是怎样的,一切知者、世间导师;
Kathaṃvaṇṇā kathaṃsīlā, kīdisā te mahāyasā’.
什么色、什么戒,那些大名声者是怎样的?」
‘‘‘Bāttiṃsalakkhaṇā buddhā, cattālīsadijāpi ca;
「「诸佛具三十二相,以及四十齿;
Nettā gopakhumā tesaṃ, jiñjukā phalasannibhā.
他们的眼睫毛如牛王,睫毛如金雀花果。
‘‘‘Gacchamānā ca te buddhā, yugamattañca pekkhare;
「「诸佛行走时,观看一轭之量;」
Na tesaṃ jāṇu nadati, sandhisaddo na suyyati.
他们的膝盖不作声,听不到关节的声音。
‘‘‘Gacchamānā ca sugatā, uddharantāva gacchare;
「善逝们行走时,如同抬起而行;
Paṭhamaṃ dakkhiṇaṃ pādaṃ, buddhānaṃ esa dhammatā.
首先迈右足,这是诸佛的法性。
‘‘‘Asambhītā ca te buddhā, migarājāva kesarī;
「诸佛不惊慌,如狮子兽王;
Nevukkaṃsenti attānaṃ, no ca vambhenti pāṇinaṃ.
他们既不赞扬自己,也不轻蔑有情。
‘‘‘Mānāvamānato muttā, samā sabbesu pāṇisu;
「从慢与轻慢中解脱,对一切有情平等;
Anattukkaṃsakā buddhā, buddhānaṃ esa dhammatā.
诸佛不自赞,这是诸佛的法性。
‘‘‘Uppajjantā ca sambuddhā, ālokaṃ dassayanti te;
「正等正觉者们出现时,他们显示光明;
Chappakāraṃ pakampenti, kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ.
他们以六种方式震动这整个大地。
‘‘‘Passanti nirayañcete, nibbāti nirayo tadā;
「他们看见地狱,那时地狱熄灭;大云降雨,这是诸佛的法性。
Pavassati mahāmegho, buddhānaṃ esa dhammatā.
大云降雨,这是诸佛的法性。
‘‘‘Īdisā te mahānāgā, atulā ca mahāyasā;
这样的大龙,无与伦比且具大名声;从色相上无法超越,如来们不可测量。」
Vaṇṇato anatikkantā, appameyyā tathāgatā’.
从色相上无法超越,如来们不可测量。
‘‘‘Anumodiṃsu me vākyaṃ, sabbe sissā sagāravā;
「所有弟子们恭敬地随喜我的话语;
Tathā ca paṭipajjiṃsu, yathāsatti yathābalaṃ’.
他们如此实践,随其能力、随其力量。」
‘‘Paṭipūjenti pulinaṃ, sakakammābhilāsino;
「他们礼敬沙洲,渴望自己的业;
Saddahantā mama vākyaṃ, buddhasakkatamānasā .
「信受我的话语,心中恭敬佛陀。
‘‘Tadā cavitvā tusitā, devaputto mahāyaso;
「那时从兜率天死去,大名声的天子;
Uppajji mātukucchimhi, dasasahassi kampatha.
「生于母胎中,十千世界震动。
‘‘Assamassāvidūramhi, caṅkamamhi ṭhito ahaṃ;
「在离阿沙玛沙不远处,我站在经行道上;
Sabbe sissā samāgantvā, āgacchuṃ mama santike.
「所有弟子聚集而来,来到我的面前。
‘‘Usabhova mahī nadati, migarājāva kūjati;
「如公牛般大地吼叫,如狮子王般咆哮;
Susumārova saḷati, kiṃ vipāko bhavissati.
「如鳄鱼般嘶鸣,将会有什么果报。
‘‘Yaṃ pakittemi sambuddhaṃ, sikatāthūpasantike;
「我宣说正等正觉者,在沙塔堆旁边;」
So dāni bhagavā satthā, mātukucchimupāgami.
现在世尊导师,进入了母胎。
‘‘Tesaṃ dhammakathaṃ vatvā, kittayitvā mahāmuniṃ;
为他们说法之后,赞颂大牟尼;
Uyyojetvā sake sisse, pallaṅkamābhujiṃ ahaṃ.
遣送自己的弟子们后,我结跏趺坐。
‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;
我的力量确实已尽,被那极度的疾病;
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
忆念最胜佛后,我在那里命终了。
‘‘Sabbe sissā samāgantvā, akaṃsu citakaṃ tadā;
所有弟子们聚集后,当时建造了火葬堆;
Kaḷevarañca me gayha, citakaṃ abhiropayuṃ.
取了我的身体,把它放上火葬堆。
‘‘Citakaṃ parivāretvā, sīse katvāna añjaliṃ;
围绕火葬堆后,在头顶合掌;
Sokasallaparetā te, vikkandiṃsu samāgatā.
他们为忧箭所刺,聚集而哭泣。
‘‘Tesaṃ lālappamānānaṃ, agamaṃ citakaṃ tadā;
当他们悲泣时,我去到火葬场;
‘Ahaṃ ācariyo tumhaṃ, mā socittha sumedhasā.
「我是你们的导师,善慧者们,莫忧愁。
‘‘‘Sadatthe vāyameyyātha, rattindivamatanditā;
「你们应为自己的利益而精勤,日夜不懈怠;
Mā vo pamattā ahuttha , khaṇo vo paṭipādito’.
你们莫放逸,时机已给予你们。」
‘‘Sake sissenusāsitvā, devalokaṃ punāgamiṃ;
如此教诫自己的弟子后,我再次前往天界;
Aṭṭhārasa ca kappāni, devaloke ramāmahaṃ.
十八劫中,我在天界欢乐。
‘‘Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
五百次,我成为转轮王。
Anekasatakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
我数百千次,作了天王。
‘‘Avasesesu kappesu, vokiṇṇo saṃsariṃ ahaṃ;
「在其余的劫中,我在轮回中流转;我不知道恶趣,这是供养的果报。
Duggatiṃ nābhijānāmi, uppādassa idaṃ phalaṃ .
「正如在迦提咖月,许多树木开花;我也同样地在适当时候,被大仙人使开花。
‘‘Yathā komudike māse, bahū pupphanti pādapā;
「正如在迦提咖月,许多树木开花;我也同样地在适当时候,被大仙人使开花。
Tathevāhampi samaye, pupphitomhi mahesinā.
「我的精进是负轭者,导向离轭安稳;如象断缚,我无漏而住。
‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;
「我的精进是负轭者,导向离轭安稳;如象断缚,我无漏而住。
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
「我的精进是负轭者,导向离轭安稳;如象断缚,我无漏而住。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ buddhamabhikittayiṃ;
「在十万劫前,我赞叹了佛;
Duggatiṃ nābhijānāmi, kittanāya idaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此是赞颂之果。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
确实善来于我……(中略)……已作世尊之教。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊之教。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pulinuppādako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿布林伍巴达咖长老说此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Pulinuppādakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. · 布林伍巴达咖长老譬喻第七
8. Taraṇiyattheraapadānaṃ8. 达拉尼亚长老譬喻
‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū lokanāyako;
世尊确实是见义者,自觉者、世间导师;如来来到韦那提河岸。
Vinatā nadiyā tīraṃ , upāgacchi tathāgato.
从水中出来,以水为行处的龟;
‘‘Udakā abhinikkhamma, kacchapo vārigocaro;
从水中出来,以水为行处的龟;
Buddhaṃ tāretukāmohaṃ, upesiṃ lokanāyakaṃ.
我想要渡世尊,我走近世间导师。
‘‘‘Abhirūhatu maṃ buddho, atthadassī mahāmuni;
「愿佛陀登上我身,见义的大牟尼;
Ahaṃ taṃ tārayissāmi, dukkhassantakaro tuvaṃ’.
我将渡你,你是苦的终结者」。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, atthadassī mahāyaso;
「知道我的意向,见义的大名声者;
Abhirūhitvā me piṭṭhiṃ, aṭṭhāsi lokanāyako.
登上我的背后,世间导师站立。
‘‘Yato sarāmi attānaṃ, yato pattosmi viññutaṃ;
「自从我忆念自己,自从我获得智慧;
Sukhaṃ me tādisaṃ natthi, phuṭṭhe pādatale yathā.
我没有如此的快乐,如同足底被触时。
‘‘Uttaritvāna sambuddho, atthadassī mahāyaso;
「正等正觉者渡过后,见义的大名声者;
Nadītīramhi ṭhatvāna, imā gāthā abhāsatha.
站在河岸上,说了这些偈颂。
‘‘‘Yāvatā vattate cittaṃ, gaṅgāsotaṃ tarāmahaṃ;
「只要心转起,我就渡过恒河流;
Ayañca kacchapo rājā, tāresi mama paññavā.
这龟王以我的慧,渡过了。
‘‘‘Iminā buddhataraṇena, mettacittavatāya ca;
「以此佛陀的渡越,以及慈心的力量;
Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati.
在十八百劫中,将在天界欢乐。
‘‘‘Devalokā idhāgantvā, sukkamūlena codito;
「从天界来到此处,被善根所激励;
Ekāsane nisīditvā, kaṅkhāsotaṃ tarissati.
坐于一座,将渡过疑惑之流。
‘‘‘Yathāpi bhaddake khette, bījaṃ appampi ropitaṃ;
「犹如在良田中,即使种下少许种子;
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ toseti kassakaṃ .
当正确地下雨时,果实使农夫满足。
‘‘‘Tathevidaṃ buddhakhettaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;
「如是此佛陀之田,由正等正觉者所教导;
Sammādhāre pavacchante, phalaṃ maṃ tosayissati’.
当正确地下雨时,果实将使我满足」。
‘‘Padhānapahitattomhi, upasanto nirūpadhi;
「我已致力于精勤,寂静、无依;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
遍知一切诸漏后,我住于无漏。
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
「十八百劫前,我作了那业;
Duggatiṃ nābhijānāmi, taraṇāya idaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此是渡越之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā taraṇiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿达拉尼亚长老说此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Taraṇiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. · 达拉尼亚长老譬喻第八
9. Dhammaruciyattheraapadānaṃ9. 法喜长老譬喻
‘‘Yadā dīpaṅkaro buddho, sumedhaṃ byākarī jino;
「当燃灯佛,胜者对须弥德授记时;
‘Aparimeyye ito kappe, ayaṃ buddho bhavissati.
『从此无量劫后,此人将成佛。
‘‘‘Imassa janikā mātā, māyā nāma bhavissati;
『他的生母,将名为摩耶;
Pitā suddhodano nāma, ayaṃ hessati gotamo.
父亲名为净饭,他将是果德玛。
‘‘‘Padhānaṃ padahitvāna, katvā dukkarakārikaṃ;
『精勤修行苦行后,作难行之行;」
Assatthamūle sambuddho, bujjhissati mahāyaso.
在阿萨他树下,大名声者将正自觉。
‘‘‘Upatisso kolito ca, aggā hessanti sāvakā;
「伍巴帝萨与果利答,将是最上首的弟子;
Ānando nāma nāmena , upaṭṭhissatimaṃ jinaṃ.
名为阿难陀者,将须跋此胜利者。
‘‘‘Khemā uppalavaṇṇā ca, aggā hessanti sāvikā;
「凯玛与伍巴喇瓦那,将是最上首的女弟子;
Citto āḷavako ceva, aggā hessantupāsakā.
吉答与阿喇瓦咖,将是最上首的近事男。
‘‘‘Khujjuttarā nandamātā, aggā hessantupāsikā;
「库久塔拉与难达之母,将是最上首的近事女;
Bodhi imassa vīrassa, assatthoti pavuccati’.
此勇士的菩提树,被称为阿萨他树」。
‘‘Idaṃ sutvāna vacanaṃ, asamassa mahesino;
「听闻了无等大仙的此语后,」
Āmoditā naramarū, namassanti katañjalī.
人与天人皆欢喜,合掌礼敬。
‘‘Tadāhaṃ māṇavo āsiṃ, megho nāma susikkhito;
「那时我是学童,名为美伽,善学者;
Sutvā byākaraṇaṃ seṭṭhaṃ, sumedhassa mahāmune.
听闻了殊胜的授记,大牟尼善慧的。
‘‘Saṃvisaṭṭho bhavitvāna, sumedhe karuṇāsaye ;
「与善慧那具悲悯者相处后,
Pabbajantañca taṃ vīraṃ, sahāva anupabbajiṃ.
当那位勇者出家时,我也随之出家。
‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;
「在巴帝摩卡中防护,在五根中也防护,
Suddhājīvo sato vīro, jinasāsanakārako.
清净活命、具念的勇者,实行胜者的教诫。
‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, pāpamittena kenaci;
「如此住时,我被某个恶友,
Niyojito anācāre, sumaggā paridhaṃsito.
被驱使于非行,从善道被摧毁。
‘‘Vitakkavasiko hutvā, sāsanato apakkamiṃ;
「成为寻的奴隶,我从教法退失;
Pacchā tena kumittena, payutto mātughātanaṃ.
后来被那恶友,驱使杀害母亲。
‘‘Akariṃ ānantariyaṃ , ghātayiṃ duṭṭhamānaso;
「我造了无间业,以恶心杀害;
Tato cuto mahāvīciṃ, upapanno sudāruṇaṃ.
从那里死后,投生到极可怖的大阿鼻地狱。
‘‘Vinipātagato santo, saṃsariṃ dukkhito ciraṃ;
「堕入恶趣后,长久轮回受苦;
Na puno addasaṃ vīraṃ, sumedhaṃ narapuṅgavaṃ.
再也没有见到英雄,善慧人中牛王。
‘‘Asmiṃ kappe samuddamhi, maccho āsiṃ timiṅgalo;
「在此劫的海中,我曾是鱼,是帝弥罗鱼;」
Disvāhaṃ sāgare nāvaṃ, gocaratthamupāgamiṃ.
我见到海中的船,为了食物而前往。
‘‘Disvā maṃ vāṇijā bhītā, buddhaseṭṭhamanussaruṃ;
商人们见到我感到恐惧,忆念佛陀最上者;
Gotamoti mahāghosaṃ, sutvā tehi udīritaṃ.
听到他们高声说出,果德玛这个大名声。
‘‘Pubbasaññaṃ saritvāna, tato kālaṅkato ahaṃ;
忆念起以前的认识,从那里我命终了;
Sāvatthiyaṃ kule iddhe, jāto brāhmaṇajātiyaṃ.
在沙瓦提富裕的家族,生于婆罗门种姓中。
‘‘Āsiṃ dhammaruci nāma, sabbapāpajigucchako;
我名为法喜,厌恶一切恶;
Disvāhaṃ lokapajjotaṃ, jātiyā sattavassiko.
我见到世间之光明,生来七岁时。
‘‘Mahājetavanaṃ gantvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
前往大揭德林,我出家为无家者;
Upemi buddhaṃ tikkhattuṃ, rattiyā divasassa ca.
我于昼夜三时,三次礼敬佛陀。
‘‘Tadā disvā muni āha, ciraṃ dhammarucīti maṃ;
那时牟尼见我后说:「你长久喜乐于法。」
Tatohaṃ avacaṃ buddhaṃ, pubbakammapabhāvitaṃ.
然后我对佛陀说,关于过去业的修习。
‘‘Suciraṃ satapuññalakkhaṇaṃ, patipubbena visuddhapaccayaṃ;
「长久以来具百福相,依过去清净之缘;
Ahamajjasupekkhanaṃ vata, tava passāmi nirupamaṃ viggahaṃ .
我今日确实以平等心,见你无比的身躯。
‘‘Suciraṃ vihatattamo mayā, sucirakkhena nadī visositā;
「长久以来黑暗被我破除,长久以来河流被干涸;
Suciraṃ amalaṃ visodhitaṃ, nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune.
长久以来清净无垢,智慧之眼已被净化,大牟尼。
‘‘Cirakālasamaṅgito tayā, avinaṭṭho punarantaraṃ ciraṃ;
「长久以来被你获得,不失坏,再次长久;」
Punarajjasamāgato tayā, na hi nassanti katāni gotama.
「果德玛,你再次与我相会,所作的确不会失去。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿法喜长老说此等偈
Abhāsitthāti.
「已说」如是。
Dhammaruciyattherassāpadānaṃ navamaṃ. · 法喜长老譬喻第九
10. Sālamaṇḍapiyattheraapadānaṃ10. 沙喇曼达比亚长老譬喻
‘‘Ajjhogāhetvā sālavanaṃ, sukato assamo mama;
「深入娑罗林,我的住所善作;」
Sālapupphehi sañchanno, vasāmi vipine tadā.
「以娑罗花覆盖,那时我住于林中。」
‘‘Piyadassī ca bhagavā, sayambhū aggapuggalo;
「喜见世尊,自生者、最上人;」
Vivekakāmo sambuddho, sālavanamupāgami.
乐于远离的正自觉者,前往沙喇林。
‘‘Assamā abhinikkhamma, pavanaṃ agamāsahaṃ;
「我从隐居处出来,来到森林;
Mūlaphalaṃ gavesanto, āhiṇḍāmi vane tadā.
寻找根与果,那时我在林中游行。
‘‘Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, piyadassiṃ mahāyasaṃ;
「在那里我见到正自觉者,可喜见者、大名声者;
Sunisinnaṃ samāpannaṃ, virocantaṃ mahāvane.
善坐、入定,在大林中光耀。
‘‘Catudaṇḍe ṭhapetvāna, buddhassa uparī ahaṃ;
「在佛陀上方,我立起四柱;
Maṇḍapaṃ sukataṃ katvā, sālapupphehi chādayiṃ.
造作善作的亭子,以沙喇花覆盖。
‘‘Sattāhaṃ dhārayitvāna, maṇḍapaṃ sālachāditaṃ;
「七日间我持守,以沙喇覆盖的亭子;
Tattha cittaṃ pasādetvā, buddhaseṭṭhamavandahaṃ.
在那里净信心后,我礼敬最胜佛。
‘‘Bhagavā tamhi samaye, vuṭṭhahitvā samādhito;
世尊于彼时,从定中起来;
Yugamattaṃ pekkhamāno, nisīdi purisuttamo.
观看一轭之量,人中至上者坐下。
‘‘Sāvako varuṇo nāma, piyadassissa satthuno;
名为瓦鲁那的弟子,毕亚达西导师的;
Vasīsatasahassehi, upagacchi vināyakaṃ.
与八万千众,前往亲近引导者。
‘‘Piyadassī ca bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
毕亚达西世尊,世间最胜人中牛王;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, sitaṃ pātukarī jino.
坐于比库僧团中,胜者显示微笑。
‘‘Anuruddho upaṭṭhāko, piyadassissa satthuno;
阿奴卢达是侍者,毕亚达西导师的;
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchittha mahāmuniṃ.
偏袒一肩后,他们问大牟尼:
‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;
「世尊,何因何缘,导师行冷业?
Kāraṇe vijjamānamhi, satthā pātukare sitaṃ’.
当有原因存在时,导师显现冷。」
‘‘‘Sattāhaṃ sālacchadanaṃ , yo me dhāresi māṇavo;
「七日间以沙喇树叶覆盖,那位学童为我持来;
Tassa kammaṃ saritvāna, sitaṃ pātukariṃ ahaṃ.
忆念那业后,我显现冷。
‘‘‘Anokāsaṃ na passāmi, yattha puññaṃ vipaccati;
「我不见无处所,福业在那里成熟;
Devaloke manusse vā, okāsova na sammati.
无论在天界或人间,处所确实不足。
‘‘‘Devaloke vasantassa, puññakammasamaṅgino;
「住在天界者,具足福业;
Yāvatā parisā tassa, sālacchannā bhavissati.
只要他的众会有多大,就会有沙喇树覆盖。
‘‘‘Tattha dibbehi naccehi, gītehi vāditehi ca;
在那里,以天的舞蹈、歌唱和音乐,
Ramissati sadā santo, puññakammasamāhito.
寂静者将常常欢喜,专注于福德业。
‘‘‘Yāvatā parisā tassa, gandhagandhī bhavissati;
只要他的众会有多大,就会有香气。
Sālassa pupphavasso ca, pavassissati tāvade.
沙喇树的花雨,将会降下那么多。
‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, mānusaṃ āgamissati;
从那里死后,这个人将来到人间,
Idhāpi sālacchadanaṃ, sabbakālaṃ dharissati .
在这里也将一切时持有沙喇树覆盖。
‘‘‘Idha naccañca gītañca, sammatāḷasamāhitaṃ;
在这里,舞蹈和歌唱,与铙钹一起专注,
Parivāressanti maṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
「他们将常常围绕我,这是供养佛的果报。」
‘‘‘Uggacchante ca sūriye, sālavassaṃ pavassati;
「当太阳升起时,降下沙喇花雨;
Puññakammena saṃyuttaṃ, vassate sabbakālikaṃ.
与福业相应,一切时都降下。」
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, okkākakulasambhavo;
「在十八劫百之后,从欧咖咖族出生;
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
以果德玛为姓,将成为世间的导师。」
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
「他的法嗣,真正的法子,由法所造;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
‘‘‘Dhammaṃ abhisamentassa, sālacchannaṃ bhavissati;
「对于现观法者,将有沙喇树的标记;」
Citake jhāyamānassa, chadanaṃ tattha hessati’.
在火葬柴堆燃烧时,那里将有覆盖物。
‘‘Vipākaṃ kittayitvāna, piyadassī mahāmuni;
称赞果报后,可爱见大牟尼;向大众说法,以法雨使之满足。
Parisāya dhammaṃ desesi, tappento dhammavuṭṭhiyā.
向大众说法,以法雨使之满足。
‘‘Tiṃsakappāni devesu, devarajjamakārayiṃ;
三十劫中在诸天,我作天王;六十次及七次,我成为转轮王。
Saṭṭhi ca sattakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ.
六十次及七次,我成为转轮王。
‘‘Devalokā idhāgantvā, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;
从天界来此处,我获得广大的乐;在此处也有沙喇树覆盖,这是供养亭的果报。
Idhāpi sālacchadanaṃ, maṇḍapassa idaṃ phalaṃ.
在此处也有沙喇树覆盖,这是供养亭的果报。
‘‘Ayaṃ pacchimako mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
这是我的最后有,最后的生存在进行;
Idhāpi sālacchadanaṃ, hessati sabbakālikaṃ.
在此也将有沙喇树的覆盖,在一切时。
‘‘Mahāmuniṃ tosayitvā, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
使大牟尼、果德玛、释迦族之牛王欢喜后,
Pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ, hitvā jayaparājayaṃ.
我已达到不动之处,舍离了胜与败。
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ buddhamabhipūjayiṃ;
在十八百劫前,我供养了佛陀,
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿沙喇曼达比亚长老说此等偈
Abhāsitthāti.
被说了。
Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ. · 沙喇曼达比亚长老譬喻第十
Paṃsukūlavaggo ekūnapaññāsamo. · 尘堆衣品第四十九
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Paṃsukūlaṃ buddhasaññī, bhisado ñāṇakittako;
尘堆衣者、佛想者,医生、智称者;
Candanī dhātupūjī ca, pulinuppādakopi ca.
旃檀尼、供养舍利者,以及生于沙洲者。
Taraṇo dhammaruciko, sālamaṇḍapiyo tathā;
渡者、喜法者,以及沙喇曼荼喜者;
Satāni dve honti gāthā, ūnavīsatimeva ca.
有二百偈颂,以及十九偈。