45. Vibhītakavaggo45. 毗醯德咖品
45. Vibhītakavaggo45. 毗醯德咖品
1. Vibhītakamiñjiyattheraapadānaṃ1. 毗醯德咖民基亚长老譬喻
‘‘Kakusandho mahāvīro, sabbadhammāna pāragū;
「咖古桑德大雄,一切法的彼岸者;
Gaṇamhā vūpakaṭṭho so, agamāsi vanantaraṃ.
他从众中退出,前往森林中。
‘‘Bījamiñjaṃ gahetvāna, latāya āvuṇiṃ ahaṃ;
「我取了芝麻种子,用藤蔓包裹;
Bhagavā tamhi samaye, jhāyate pabbatantare.
世尊在那时,在山中禅修。
‘‘Disvānahaṃ devadevaṃ, vippasannena cetasā;
「我见到天中之天,以净信之心;
Dakkhiṇeyyassa vīrassa, bījamiñjamadāsahaṃ.
我供养了应供的勇者芝麻种子。
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ miñjamadadiṃ tadā;
「就在此劫中,我当时供养了那芝麻种子;
Duggatiṃ nābhijānāmi, bījamiñjassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是芝麻种子的果报。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
「我的诸烦恼已被烧尽,一切诸有已被根除;
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
如龙象断除系缚,我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
「于我佛陀之处,确实是善来;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
「四无碍解,以及这八解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,佛陀的教诫已完成」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vibhītakamiñjiyo thero imā · 如是传闻,具寿毗醯德咖民基亚长老说此
Gāthāyo abhāsitthāti.
说了诸偈颂。
Vibhītakamiñjiyattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. · 毗醯德咖民基亚长老譬喻第一
2. Koladāyakattheraapadānaṃ2. 枣施与者长老譬喻
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, vākacīradharo tadā;
「我以鹿皮为衣,当时持树皮衣;
Khāriyā pūrayitvāna, kolaṃhāsiṃ mamassamaṃ .
装满了一篮,我在我的庵中舂米。
‘‘Tamhi kāle sikhī buddho, eko adutiyo ahu;
在那时,尸弃佛,独一无二者;
Mamassamaṃ upāgacchi, jānanto sabbakālikaṃ.
来到我的庵中,知晓一切时节。
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, vanditvāna ca subbataṃ;
净信了自己的心,礼敬了具善戒者;
Ubho hatthehi paggayha, kolaṃ buddhassadāsahaṃ.
以双手捧起,我将枣子施予佛陀。
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
从此三十一劫以来,我当时所施的果报;
Duggatiṃ nābhijānāmi, koladānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是施枣的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,我已善来……乃至……已作世尊之教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koladāyako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿枣施与者长老说此偈
Abhāsitthāti.
已说。
Koladāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. · 枣施与者长老譬喻第二
3. Billiyattheraapadānaṃ3. 比利亚长老譬喻
‘‘Candabhāgānadītīre , assamo sukato mama;
「在詹达帕嘎阿那地河岸,我的住所善作;
Billarukkhehi ākiṇṇo, nānādumanisevito.
遍满毕喇树,为种种花所亲近。
‘‘Sugandhaṃ beluvaṃ disvā, buddhaseṭṭhamanussariṃ;
「见到香的贝卢瓦,我忆念最胜佛;
Khāribhāraṃ pūrayitvā, tuṭṭho saṃviggamānaso.
装满一呵利之量,满足、悚惧之心。
‘‘Kakusandhaṃ upāgamma, billapakkamadāsahaṃ;
「前往咖古桑达,我供养毕喇果;」
Puññakkhettassa vīrassa, vippasannena cetasā.
以清净心,对福田的英雄。
‘‘Imasmiṃyeva kappasmiṃ, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
就在这个劫中,我当时所施的果;
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是施果之果。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
确实,我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā billiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿比利亚长老说此偈
Abhāsitthāti.
已说。
Billiyattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. · 比利亚长老譬喻第三
4. Bhallātadāyakattheraapadānaṃ4. 跋喇德施与者长老譬喻
‘‘Suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ, dvattiṃsavaralakkhaṇaṃ;
金色的正觉者,具三十二种殊胜相;
Vipinaggena gacchantaṃ, sālarājaṃva phullitaṃ.
行于森林中,犹如盛开的沙罗王树。
‘‘Tiṇattharaṃ paññāpetvā, buddhaseṭṭhaṃ ayācahaṃ;
「铺设草座后,我请求最胜佛;
‘Anukampatu maṃ buddho, bhikkhaṃ icchāmi dātave’.
『愿佛陀怜愍我,我希望供养食物』。
‘‘Anukampako kāruṇiko, atthadassī mahāyaso;
「怜愍者、悲愍者、见利益者、大名声者;
Mama saṅkappamaññāya, orūhi mama assame.
知我意向后,降临我的住所。
‘‘Orohitvāna sambuddho, nisīdi paṇṇasanthare;
「正等正觉者降临后,坐于叶座上;
Bhallātakaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
取了榛子果后,我供养最胜佛。
‘‘Mama nijjhāyamānassa, paribhuñji tadā jino;
「当我深思时,胜者于彼时受用;
Tattha cittaṃ pasādetvā, abhivandiṃ tadā jinaṃ.
在那里净信心后,我当时礼敬胜利者。
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ phalamadadiṃ tadā;
「十八个百劫以来,当时我布施果实;
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是布施果实的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实我的善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhallātadāyako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿跋喇德施与者长老说此偈
Abhāsitthāti.
已说。
Bhallātadāyakattherassāpadānaṃ catutthaṃ. · 跋喇德施与者长老譬喻第四
5. Uttalipupphiyattheraapadānaṃ5. 伍德喇利花者长老譬喻
‘‘Nigrodhe haritobhāse, saṃviruḷhamhi pādape;
「在榕树青绿茂盛、枝叶繁茂的树上;
Uttalimālaṃ paggayha, bodhiyā abhiropayiṃ.
我拿起乌答利花鬘,供养于菩提树。
‘‘Imasmiṃyeva kappamhi, yaṃ bodhimabhipūjayiṃ;
「就在此劫中,我供养了菩提树;
Duggatiṃ nābhijānāmi, bodhipūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,此是供养菩提树之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,我的到来是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā uttalipupphiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿伍德喇利花者长老说此偈
Abhāsitthāti.
已说。
Uttalipupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. · 伍德喇利花者长老譬喻第五
6. Ambāṭakiyattheraapadānaṃ6. 庵婆德咖长老譬喻
‘‘Supupphitaṃ sālavanaṃ, ogayha vessabhū muni;
「牟尼韦沙菩进入盛开花朵的沙喇林;
Nisīdi giriduggesu, abhijātova kesarī.
如高贵的狮子,坐于山岩险处。
‘‘Pasannacitto sumano, ambāṭakamapūjayiṃ;
「以净信心、善意,我供养了庵婆咤咖果;
Puññakkhettaṃ anuttaraṃ , pasanno sehi pāṇibhi.
以净信之手,供养无上的福田。
‘‘Ekatiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
「从此三十一劫前,我供养了那花;
Duggati nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,此是供养佛之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,对我来说是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ambāṭakiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿庵婆德咖长老说此偈
Abhāsitthāti.
不被说。
Ambāṭakiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. · 庵婆德咖长老譬喻第六
7. Sīhāsanikattheraapadānaṃ7. 狮子座者长老譬喻
‘‘Padumuttarassa bhagavato, sabbabhūtahitesino;
对于世尊巴度穆答拉,一切众生利益的希求者;
Pasannacitto sumano, sīhāsanamadāsahaṃ.
以净信心、善意,我布施了狮子座。
‘‘Devaloke manusse vā, yattha yattha vasāmahaṃ;
无论在天界或人间,无论我住在何处;
Labhāmi vipulaṃ byamhaṃ, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
我获得广大的威德,这是狮子座的果报。
‘‘Soṇṇamayā rūpimayā, lohitaṅgamayā bahū;
金制的、银制的、红宝石制的众多;
Maṇimayā ca pallaṅkā, nibbattanti mamaṃ sadā.
以及宝石制的卧榻,恒常为我生起。
‘‘Bodhiyā āsanaṃ katvā, jalajuttamanāmino;
在菩提树下作座,名为水生最上者;
Ucce kule pajāyāmi, aho dhammasudhammatā.
「我生于高贵的家族,啊,法与善法!」
‘‘Satasahassito kappe, sīhāsanamakāsahaṃ;
「百千劫中,我作狮子座;」
Duggatiṃ nābhijānāmi, sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
「我不知恶趣,这是狮子座之果报。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,对我来说是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sīhāsaniko thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿狮子座者长老说此偈
Abhāsitthāti.
「已说。」
Sīhāsanikattherassāpadānaṃ sattamaṃ. · 狮子座者长老譬喻第七
8. Pādapīṭhiyattheraapadānaṃ8. 足台者长老譬喻
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
「名为苏美德的正等正觉者,最上的、具悲悯的牟尼;」
Tārayitvā bahū satte, nibbuto so mahāyaso.
救度了许多众生后,那位大名声者般涅槃了。
‘‘Sīhāsanassa sāmantā, sumedhassa mahesino;
在须弥陀大仙人的狮子座周围,
Pasannacitto sumano, pādapīṭhamakārayiṃ.
我以净信心、欢喜心,制作了脚凳。
‘‘Katvāna kusalaṃ kammaṃ, sukhapākaṃ sukhudrayaṃ;
造作了善业,乐果报、乐果,
Puññakammena saṃyutto, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
与福业相应,我前往三十三天。
‘‘Tattha me vasamānassa, puññakammasamaṅgino;
在那里居住时,我具足福业,
Padāni uddharantassa, soṇṇapīṭhā bhavanti me.
当我抬起脚时,就有金凳出现。
‘‘Lābhā tesaṃ suladdhaṃ vo, ye labhanti upassutiṃ;
那些获得听闻的人,你们得利了,你们善得了,
Nibbute kāraṃ katvāna, labhanti vipulaṃ sukhaṃ.
作了涅槃之事后,他们获得广大的快乐。
‘‘Mayāpi sukataṃ kammaṃ, vāṇijjaṃ suppayojitaṃ;
我也善作了业,善运用了商业;
Pādapīṭhaṃ karitvāna, soṇṇapīṭhaṃ labhāmahaṃ.
作了脚凳后,我获得金凳。
‘‘Yaṃ yaṃ disaṃ pakkamāmi, kenaci kiccayenahaṃ ;
无论我前往哪个方向,以任何事务;
Soṇṇapīṭhe akkamāmi , puññakammassidaṃ phalaṃ.
我踏上金凳,这是福业之果。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, yaṃ kammamakariṃ tadā;
三万劫中,我当时所作的业;
Duggatiṃ nābhijānāmi, pādapīṭhassidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,这是脚凳之果。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「我确实得到善来…乃至…已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解…乃至…已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pādapīṭhiyo thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿足台者长老说此偈
Abhāsitthāti.
已说。
Pādapīṭhiyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. · 足台者长老譬喻第八
9. Vedikārakattheraapadānaṃ9. 围栏作者长老譬喻
‘‘Padumuttarassa bhagavato, bodhiyā pādaputtame;
「于莲华上世尊,菩提树之足根处;
Vedikaṃ sukataṃ katvā, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ.
善作栏楯后,我令自心净信。
‘‘Atoḷārāni bhaṇḍāni, katāni akatāni ca;
「未制作的与已制作的,各种物品;
Antalikkhā pavassanti, vedikāya idaṃ phalaṃ.
从虚空降下,此是栏楯之果报。
‘‘Ubhato byūḷhasaṅgāme, pakkhandanto bhayānake;
「于两边布阵之战场,冲入可怖之处;
Bhayabheravaṃ na passāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
我不见恐怖畏惧,这是台座的果报。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, byamhaṃ nibbattate subhaṃ;
「知我的意向,梵天生起光明;
Sayanāni mahagghāni, vedikāya idaṃ phalaṃ.
高贵的卧具,这是台座的果报。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ vedikamakārayiṃ;
「百千劫前,我所作的台座;
Duggatiṃ nābhijānāmi, vedikāya idaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,这是台座的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「于我确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vedikārako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿围栏作者长老说此偈
Abhāsitthāti.
被说了。
Vedikārakattherassāpadānaṃ navamaṃ. · 围栏作者长老譬喻第九
10. Bodhigharadāyakattheraapadānaṃ10. 菩提屋施与者长老譬喻
‘‘Siddhatthassa bhagavato, dvipadindassa tādino;
对于悉达他世尊,两足尊中的如是者;
Pasannacitto sumano, bodhigharamakārayiṃ.
以净信心、善意,我建造了菩提堂。
‘‘Tusitaṃ upapannomhi, vasāmi ratane ghare;
我已往生兜率天,住在宝殿中;
Na me sītaṃ vā uṇhaṃ vā, vāto gatte na samphuse.
我无寒无热,风不触我身。
‘‘Pañcasaṭṭhimhito kappe, cakkavattī ahosahaṃ;
从此六十五劫以来,我曾是转轮王;
Kāsikaṃ nāma nagaraṃ, vissakammena māpitaṃ.
名为咖西咖的城市,由维萨咖马建造。
‘‘Dasayojanaāyāmaṃ, aṭṭhayojanavitthataṃ;
长十由旬,宽八由旬;
Na tamhi nagare atthi, kaṭṭhaṃ vallī ca mattikā.
在那城市中没有木材、藤蔓和泥土。
‘‘Tiriyaṃ yojanaṃ āsi, addhayojanavitthataṃ;
「长三由旬,宽一由旬半;
Maṅgalo nāma pāsādo, vissakammena māpito.
名为吉祥的宫殿,由维萨咖马建造。
‘‘Cullāsītisahassāni, thambhā soṇṇamayā ahuṃ;
「八万四千根柱子,是金制的;
Maṇimayā ca niyyūhā, chadanaṃ rūpiyaṃ ahu.
宝石制的横梁,银制的屋顶。
‘‘Sabbasoṇṇamayaṃ gharaṃ, vissakammena māpitaṃ;
「全金制的房屋,由维萨咖马建造;
Ajjhāvutthaṃ mayā etaṃ, gharadānassidaṃ phalaṃ.
我住在这里,这是布施房屋的果报。
‘‘Te sabbe anubhotvāna, devamānusake bhave;
「他们全都享受了天与人的诸有;
Ajjhapattomhi nibbānaṃ, santipadamanuttaraṃ.
我已证得涅槃,无上寂静之境。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi, bodhigharamakārayiṃ;
在三万劫中,我建造菩提堂;
Duggatiṃ nābhijānāmi, gharadānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,此是布施堂舍之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
我的善来确实……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bodhigharadāyako thero imā gāthāyo · 如是传闻,具寿菩提屋施与者长老说此偈
Abhāsitthāti.
阿巴西他(已说)。
Bodhigharadāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. · 菩提屋施与者长老譬喻第十
Vibhītakavaggo pañcacattālīsamo. · 毗醯德咖品第四十五
Tassuddānaṃ –
其摄颂──
Vibhītakī kolaphalī, billabhallātakappado;
毗醯勒果、柯拉果、毕喇、跋喇答咖果、
Uttalambaṭakī ceva, āsanī pādapīṭhako.
乌答喇、兰跋答咖,以及座、足台。
Vediko bodhighariko, gāthāyo gaṇitāpi ca;
台座、菩提堂、偈颂,以及计算,
Ekūnāsītikā sabbā, asmiṃ vagge pakittitā.
一切七十九,在此品中已宣说。