三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部譬喻经(下)43. 一次扫地品

43. Sakiṃsammajjakavaggo43. 一次扫地品

332 段 · CSCD 巴利原典
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Khuddakanikāye · 小部
Therāpadānapāḷi · 长老譬喻部
(Dutiyo bhāgo)
(第二部分)
43. Sakiṃsammajjakavaggo43. 一次扫地品
1. Sakiṃsammajjakattheraapadānaṃ1. 一次扫地者长老本生
‘‘Vipassino bhagavato, pāṭaliṃ bodhimuttamaṃ;
「维巴西世尊的,巴答离最上菩提树;
Disvāva taṃ pādapaggaṃ, tattha cittaṃ pasādayiṃ.
见到那树足之后,我于彼处净信心。
‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, bodhiṃ sammajji tāvade;
「取了扫帚之后,即刻清扫菩提树;
Sammajjitvāna taṃ bodhiṃ, avandiṃ pāṭaliṃ ahaṃ.
清扫了那菩提树,我礼敬巴答离树。
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;
「于彼处净信心后,以头作合掌;
Namassamāno taṃ bodhiṃ, gañchiṃ paṭikuṭiṃ ahaṃ.
礼敬那菩提树,我前往小屋。
‘‘Tādimaggena gacchāmi, saranto bodhimuttamaṃ;
「我以那样的道路行走,忆念最上菩提树;
Ajagaro maṃ pīḷesi, ghorarūpo mahabbalo.
蟒蛇压迫我,可怖形相、大力者。
‘‘Āsanne me kataṃ kammaṃ, phalena tosayī mamaṃ;
「我过去所作之业,以果报满足我;
Kaḷevaraṃ me gilati, devaloke ramāmahaṃ.
它吞食我的身躯,我将在天界欢乐。
‘‘Anāvilaṃ mama cittaṃ, visuddhaṃ paṇḍaraṃ sadā;
「我的心无浊,清净、洁白、常时;
Sokasallaṃ na jānāmi, cittasantāpanaṃ mama.
我不知忧箭,我心的热恼。
‘‘Kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso ca, apamāro vitacchikā;
「麻疯、肿瘤、白癜风,以及疥癣、疥疮;
Daddu kaṇḍu ca me natthi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ .
癣、痒,我皆无有,此为正觉之果。
‘‘Soko ca paridevo ca, hadaye me na vijjati;
「忧与悲,在我心中不存在;」
Abhantaṃ ujukaṃ cittaṃ, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
内心正直,这是清扫的果报。
‘‘Samādhīsu na majjāmi , visadaṃ hoti mānasaṃ;
我不沉醉于诸定,心变得清净;
Yaṃ yaṃ samādhimicchāmi, so so sampajjate mamaṃ.
我想要任何定,那个定都对我成就。
‘‘Rajanīye na rajjāmi, atho dussaniyesu ca;
我不染着于可染之物,以及于可嗔之物;
Mohanīye na muyhāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
我不迷惑于可迷之物,这是清扫的果报。
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
从九十一劫以来,我当时所作的那个业;
Duggatiṃ nābhijānāmi, phalaṃ sammajjanāyidaṃ.
我不知有恶趣,这是清扫的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
如象断缚,我住无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
我来到佛陀面前,确实是善来;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
四无碍解,以及这八解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,佛陀的教诫已完成。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sakiṃsammajjako thero imā gāthāyo · 如是具寿一次扫地者长老说此等偈
Abhāsitthāti.
他说了。
Sakiṃsammajjakattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. · 一次扫地者长老本生第一
2. Ekadussadāyakattheraapadānaṃ2. 一衣施者长老本生
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ tiṇahārako;
在汉沙瓦帝城,我曾是割草者;
Tiṇahārena jīvāmi, tena posemi dārake.
我以割草为生,以此养育子女。
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
「名为巴度目答喇的胜者,一切法的到彼岸者;
Tamandhakāraṃ nāsetvā, uppajji lokanāyako.
破除了黑暗之后,世间的导师出现了。
‘‘Sake ghare nisīditvā, evaṃ cintesi tāvade;
「坐在自己的家中,他如此思惟了一会儿;
‘Buddho loke samuppanno, deyyadhammo na vijjati.
『佛陀已出现于世间,没有可供施的法。
‘‘‘Idaṃ me sāṭakaṃ ekaṃ, natthi me koci dāyako;
「『这是我唯一的衣服,我没有任何施物;
Dukkho nirayasamphasso, ropayissāmi dakkhiṇaṃ’.
地狱的接触是苦的,我将种植福田』。
‘‘Evāhaṃ cintayitvāna, sakaṃ cittaṃ pasādayiṃ;
「如此思惟之后,我净信了自己的心;
Ekaṃ dussaṃ gahetvāna, buddhaseṭṭhassadāsahaṃ.
拿了一件布,我供养了最胜的佛陀。
‘‘Ekaṃ dussaṃ daditvāna, ukkuṭṭhiṃ sampavattayiṃ;
「布施一件衣后,我开始了恭敬礼拜;
‘Yadi buddho tuvaṃ vīra, tārehi maṃ mahāmuni’.
『如果你是佛陀,英雄,请度脱我,大牟尼』。
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
「巴度目答喇,世间解,诸供养的受者;
Mama dānaṃ pakittento, akā me anumodanaṃ.
称赞我的布施,为我作了随喜。
‘‘‘Iminā ekadussena, cetanāpaṇidhīhi ca;
『以此一件衣,以及思与愿,
Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.
十万劫中,你不会去恶趣。
‘‘‘Chattiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
『三十六次你将成为天帝,诸天之王;
Tettiṃsakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.
三十三次你将成为王,转轮王。』
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ ;
「广大的国土王权,数量上无法计算;
Devaloke manusse vā, saṃsaranto tuvaṃ bhave.
在天界或人间,你将轮回于诸有中。
‘‘‘Rūpavā guṇasampanno, anavakkantadehavā ;
「具色、具足功德,身体不会衰败;
Akkhobhaṃ amitaṃ dussaṃ, labhissasi yadicchakaṃ’.
不动摇的、无量的衣服,你将获得所欲求的」。
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
「说此之后,正等正觉者,名为水生最上者;
Nabhaṃ abbhuggamī vīro , haṃsarājāva ambare.
英雄升上天空,如天鹅王在空中。
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
「无论我生于何胎,天或人;
Bhoge me ūnatā natthi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
我的财富没有缺乏,这是一件衣服的果报。
‘‘Paduddhāre paduddhāre, dussaṃ nibbattate mamaṃ;
「每次洗涤、每次洗涤,我的布就生起;
Heṭṭhā dussamhi tiṭṭhāmi, uparicchadanaṃ mama.
我站在下面的布上,上面的覆盖物是我的。
‘‘Cakkavāḷaṃ upādāya, sakānanaṃ sapabbataṃ;
「包括轮围山、森林和山岳;
Icchamāno cahaṃ ajja, dussehacchādayeyya taṃ.
今天我若想要,就能用布覆盖那些。
‘‘Teneva ekadussena, saṃsaranto bhavābhave;
「就以那一块布,在有与有中轮回;
Suvaṇṇavaṇṇo hutvāna, saṃsarāmi bhavābhave.
成为金色之后,我在有与有中轮回。
‘‘Vipākaṃ viekadussassa, nājjhagaṃ katthacikkhayaṃ;
「一块布的果报,我在任何地方都未曾见其穷尽;
Ayaṃ me antimā jāti, vipaccati idhāpi me.
这是我的最后生,在此处也成熟给我。」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dussamadadiṃ tadā;
「从那时起一十万劫,我布施了那件衣服;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekadussassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是布施一件衣服的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadussadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
如是,据说具寿一衣施与长老说了这些偈颂;
Ekadussadāyakattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. · 一衣施者长老本生第二
3. Ekāsanadāyakattheraapadānaṃ3. 一座施者长老本生
‘‘Himavantassāvidūre , gosito nāma pabbato;
「离雪山不远,有名为果西答的山;
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
我的住所善作,叶屋善建。
‘‘Nārado nāma nāmena, kassapo iti maṃ vidū;
「我名为那拉达,人们知道我为咖沙巴;
Suddhimaggaṃ gavesanto, vasāmi gosite tadā.
寻求清净之道,我当时住在果西答。
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
「名为巴度穆答拉的胜者,一切法的到彼岸者;
Vivekakāmo sambuddho, agañchi anilañjasā.
乐于远离的正自觉者,无染污地来到。
‘‘Vanagge gacchamānassa, disvā raṃsiṃ mahesino;
「当他前往林中时,见到大仙人的光芒;
Kaṭṭhamañcaṃ paññāpetvā, ajinañca apatthariṃ.
我铺设木床座,并铺展羚羊皮。
‘‘Āsanaṃ paññāpetvāna, sire katvāna añjaliṃ;
「铺设座位后,在头上合掌;
Somanassaṃ paveditvā, idaṃ vacanamabraviṃ.
表达喜悦后,我说了这句话。
‘‘‘Sallakatto mahāvīra, āturānaṃ tikicchako;
「拔箭者、大雄、病者的医疗者;
Mamaṃ rogaparetassa , tikicchaṃ dehi nāyaka.
请给我这被病苦所困者治疗,导师。
‘‘‘Kallatthikā ye passanti, buddhaseṭṭha tuvaṃ mune;
「那些见到适当时机者,佛陀最胜者,你,牟尼;
Dhuvatthasiddhiṃ papponti, etesaṃ ajaro bhave.
他们达到坚固义的成就,对这些人来说,有不老。
‘‘‘Na me deyyadhammo atthi, pavattaphalabhojihaṃ;
「我没有可施之法,我吃已成熟的果实;
Idaṃ me āsanaṃ atthi , nisīda kaṭṭhamañcake’.
我有这座位,请坐在木床上」。
‘‘Nisīdi tattha bhagavā, asambhītova kesarī;
「世尊坐在那里,如无畏的狮子;
Muhuttaṃ vītināmetvā, idaṃ vacanamabravi.
度过片刻之后,说了这话。
‘‘‘Visaṭṭho hohi mā bhāyi, laddho jotiraso tayā;
「你应欢喜,不要害怕,你已获得光明之味;
Yaṃ tuyhaṃ patthitaṃ sabbaṃ, paripūrissatināgate .
你所期望的一切,将在未来圆满。
‘‘‘Na moghaṃ taṃ kataṃ tuyhaṃ, puññakkhette anuttare;
「你在无上福田所作的,并非徒劳;
Sakkā uddharituṃ attā, yassa cittaṃ paṇīhitaṃ .
心已立志者,能够提升自己。
‘‘‘Imināsanadānena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以此座位布施,以及意愿与志向,
Kappasatasahassāni, vinipātaṃ na gacchasi.
十万劫中,你将不堕恶趣。
‘‘‘Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissasi;
「五十次你将成为天帝,诸天之王;
Asītikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissasi.
八十次你将成为王,转轮王。」
‘‘‘Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ;
「广大的国土王权,数量上无法计算;
Sabbattha sukhito hutvā, saṃsāre saṃsarissasi’.
在一切处成为快乐者,你将在轮回中轮回。」
‘‘Idaṃ vatvāna sambuddho, jalajuttamanāmako;
说了这些之后,正等正觉者,名为水生最上者;
Nabhaṃ abbhuggamī vīro, haṃsarājāva ambare.
英雄升上天空,犹如天鹅王在空中。
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sarathaṃ sandamānikaṃ;
象乘、马乘,连同车辆及驯服者;
Labhāmi sabbamevetaṃ, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是一座之果。
‘‘Kānanaṃ pavisitvāpi, yadā icchāmi āsanaṃ;
即使进入森林,当我想要座位时;
Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.
了知我的意念,卧榻就出现。
‘‘Vārimajjhagato santo, yadā icchāmi āsanaṃ;
「当我在水中,想要座位时;
Mama saṅkappamaññāya, pallaṅko upatiṭṭhati.
知道我的意念,床座就侍立。
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
「无论我生于何处,天界或人间;
Pallaṅkasatasahassāni, parivārenti maṃ sadā.
十万张床座,常常围绕着我。
‘‘Duve bhave saṃsarāmi, devatte atha mānuse;
「我轮回于两有,天界和人间;
Duve kule pajāyāmi, khattiye atha brāhmaṇe.
我生于两种族,刹帝利和婆罗门。
‘‘Ekāsanaṃ daditvāna, puññakkhette anuttare;
「布施一座位,于无上福田;
Dhammapallaṅkamādāya , viharāmi anāsavo.
取得法床座,我住无漏。」
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
「从十万劫以来,我当时布施了那个座位;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ekāsanassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是一座之果。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「于我确实是善来……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekāsanadāyako thero imā gāthāyo · 如是具寿一座施者长老说此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Ekāsanadāyakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. · 一座施者长老本生第三
4. Sattakadambapupphiyattheraapadānaṃ4. 七咖丹巴花者长老本生
‘‘Himavantassāvidūre, kukkuṭo nāma pabbato;
「离喜马拉雅山不远,有名为鸡足的山;
Tamhi pabbatapādamhi, satta buddhā vasiṃsu te.
在那山麓,那七位佛陀住过。
‘‘Kadambaṃ pupphitaṃ disvā, paggahetvāna añjaliṃ;
「见到咖丹巴树开花,我合掌举起;
Satta mālā gahetvāna, puññacittena okiriṃ.
取了七串花鬘,以福德心散布。
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以那善作之业,以及意愿与志向;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
舍弃人身后,我前往三十三天。
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
「从那时起九十四劫,我作了那业;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实,对我来说是善来……已作世尊之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「无碍解有四种……乃至……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sattakadambapupphiyo thero imā · 如是具寿七咖丹巴花者长老说此等
Gāthāyo abhāsitthāti.
诸偈已说。
Sattakadambapupphiyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. · 七咖丹巴花者长老本生第四
5. Koraṇḍapupphiyattheraapadānaṃ5. 国兰达花者长老本生
‘‘Vanakammiko pure āsiṃ, pitumātumatenahaṃ ;
「我以前是伐木者,依父母之意;
Pasumārena jīvāmi, kusalaṃ me na vijjati.
我以杀兽为生,我没有善。
‘‘Mama āsayasāmantā, tisso lokagganāyako;
「在我住处附近,三界的导师;
Padāni tīṇi dassesi, anukampāya cakkhumā.
具眼者出于悲悯,显示了三足迹。
‘‘Akkante ca pade disvā, tissanāmassa satthuno;
「见到那位名为帝思那的导师所行的足迹;
Haṭṭho haṭṭhena cittena, pade cittaṃ pasādayiṃ.
我以欢喜的心欢喜,对足迹生起了净信。」
‘‘Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā, pādapaṃ dharaṇīruhaṃ;
「见到开花的柯兰达,地上生长的树木;
Sakosakaṃ gahetvāna, padaseṭṭhamapūjayiṃ.
连枝带花取下后,我供养了足中最胜者。
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以那善作之业,以及思与愿,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
舍弃人身后,我前往三十三天。
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
「无论我生于何处,天界或人间,
Koraṇḍavaṇṇakoyeva, suppabhāso bhavāmahaṃ.
我都成为柯兰达色者,极光明者。
‘‘Dvenavute ito kappe, yaṃ kammamakariṃ tadā;
「从此九十二劫前,当时我作了那业,
Duggatiṃ nābhijānāmi, padapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养足之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「我的到来确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā koraṇḍapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
如是,据说具寿库兰达布比亚长老说了这些偈颂。
Koraṇḍapupphiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. · 国兰达花者长老本生第五
6. Ghatamaṇḍadāyakattheraapadānaṃ6. 酥油团施者长老本生
‘‘Sucintitaṃ bhagavantaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
「善思惟世尊,世间最胜者、人中之牛王;
Upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ, vātābādhena pīḷitaṃ.
「坐于大林中,为风病所逼恼。
‘‘Disvā cittaṃ pasādetvā, ghatamaṇḍamupānayiṃ;
「见已令心净信,我奉上酥油丸;
Katattā ācitattā ca, gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ.
「因已作、已积集,此恒河为巴基拉提河。」
‘‘Mahāsamuddā cattāro, ghataṃ sampajjare mama;
「四大海洋,成为我的油瓶;
Ayañca pathavī ghorā, appamāṇā asaṅkhiyā.
这可怖的大地,无量、无数。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, bhavate madhusakkarā;
「知道我的意念,成为蜜糖;
Cātuddīpā ime rukkhā, pādapā dharaṇīruhā.
这四洲的树木、树木、地上生长者。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, kapparukkhā bhavanti te;
「知道我的意念,它们成为如意树;
Paññāsakkhattuṃ devindo, devarajjamakārayiṃ.
五十次作天帝,我行使天王权。
‘‘Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
「五十一次,我是转轮王;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
地方王权广大,从计算上无数。
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
「从那时我供养了那酥油团,已经九十四劫;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ghatamaṇḍassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养酥油团的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「对我来说确实是善来……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ghatamaṇḍadāyako thero imā gāthāyo · 如是具寿酥油团施者长老说此等偈
Abhāsitthāti.
阿巴西他长老。
Ghatamaṇḍadāyakattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. · 酥油团施者长老本生第六
7. Ekadhammassavaniyattheraapadānaṃ7. 一法听闻者长老本生
‘‘Padumuttaro nāma jino, sabbadhammāna pāragū;
「名为巴度目答拉的胜者,一切法的到彼岸者;
Catusaccaṃ pakāsento, santāresi bahuṃ janaṃ.
阐明四谛,度脱了众多人。
‘‘Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;
「我于彼时,是结发苦行者伍嘎答巴那;
Dhunanto vākacīrāni, gacchāmi ambare tadā.
抖动树皮衣,我于彼时在空中行。
‘‘Buddhaseṭṭhassa upari, gantuṃ na visahāmahaṃ;
「我无法在佛陀最胜者之上行走;
Pakkhīva selamāsajja, gamanaṃ na labhāmahaṃ.
如鸟触岩石,我无法获得前行。
‘‘Udake vokkamitvāna, evaṃ gacchāmi ambare;
「沉入水中后,我如此在空中行;
Na me idaṃ bhūtapubbaṃ, iriyāpathavikopanaṃ.
我从未有过此事,威仪的变异。
‘‘Handa metaṃ gavesissaṃ, appevatthaṃ labheyyahaṃ;
「来吧,让我寻求此义,或许我能获得;
Orohanto antalikkhā, saddamassosi satthuno.
从空中下降时,我听到导师之声。」
‘‘Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;
「以悦耳的、值得听闻的、美妙的声音;
Aniccataṃ kathentassa, taññeva uggahiṃ tadā;
当他宣说无常时,我当时就领受了那个;
Aniccasaññamuggayha , agamāsiṃ mamassamaṃ.
领受了无常想,我去到了我的住处。
‘‘Yāvatāyuṃ vasitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ;
「在那里住了一生之后,我在那里命终;
Carime vattamānamhi, saddhammassavanaṃ sariṃ.
在最后一生转起时,我忆念了正法的听闻。
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以那善作之业,以及意愿、誓愿,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
舍弃人身后,我去到了三十三天。
‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramiṃ ahaṃ;
「三万劫中,我在天界享乐;
Ekapaññāsakkhattuñca , devarajjamakārayiṃ.
五十一次,我作了天王。
‘‘Ekavīsatikkhattuñca , cakkavattī ahosahaṃ;
二十一次,我成为转轮王;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
广大的地方王权,从数量上无法计算。
‘‘Anubhomi sakaṃ puññaṃ, sukhitohaṃ bhavābhave;
我享受自己的福德,在生生世世中快乐;
Anussarāmi taṃ saññaṃ, saṃsaranto bhavābhave;
在生生世世中轮回,我忆念那个想;
Na koṭiṃ paṭivijjhāmi, nibbānaṃ accutaṃ padaṃ.
我未能通达边际,涅槃不动之处。
‘‘Pitugehe nisīditvā, samaṇo bhāvitindriyo;
在父亲的家中坐着,诸根已修习的沙门;
Kathaṃsa paridīpento, aniccatamudāhari.
阐明其法,说无常。
‘‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
「诸行确实无常,具有生灭之法;
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’.
生起后即灭去,它们的寂止是乐。」
‘‘Saha gāthaṃ suṇitvāna, pubbasaññamanussariṃ;
「听闻偈颂后,我忆念前世之想;
Ekāsane nisīditvā, arahattamapāpuṇiṃ.
坐于一座,我证得阿拉汉果。
‘‘Jātiyā sattavassena, arahattamapāpuṇiṃ;
「生来七岁时,我证得阿拉汉果;
Upasampādayī buddho, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.
佛陀使我达上,这是听闻法的果报。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dhammamasuṇiṃ tadā;
「从那时起百千劫,我所听闻的那个法;
Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammassavanassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是听闻法的果报。」
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
「我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。」
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
「确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekadhammassavaniyo thero imā · 如是具寿一法听闻者长老说此等
Gāthāyo abhāsitthāti.
诸偈已被说。
Ekadhammassavaniyattherassāpadānaṃ sattamaṃ. · 一法听闻者长老本生第七
8. Sucintitattheraapadānaṃ8. 善思者长老本生
‘‘Nagare haṃsavatiyā, ahosiṃ kassako tadā;
「在汉萨瓦帝城,我那时是农夫;
Kasikammena jīvāmi, tena posemi dārake.
我以耕作为生,以此养育诸子。
‘‘Susampannaṃ tadā khettaṃ, dhaññaṃ me phalinaṃ ahu;
「那时田地善成就,我的谷物有果实;
Pākakāle ca sampatte, evaṃ cintesahaṃ tadā.
当成熟时到来时,那时我如此思惟。
‘‘Nacchannaṃ nappatirūpaṃ, jānantassa guṇāguṇaṃ;
「不适当、不合宜,知道功德与非功德;
Yohaṃ saṅghe adatvāna, aggaṃ bhuñjeyya ce tadā .
若我不施予僧团,而享用最上的,那时。
‘‘Ayaṃ buddho asamasamo, dvattiṃsavaralakkhaṇo;
「此佛无与伦比,具三十二种殊胜相;
Tato pabhāvito saṅgho, puññakkhetto anuttaro.
从彼增上的僧团,是无上的福田。
‘‘Tattha dassāmahaṃ dānaṃ, navasassaṃ pure pure;
「在那里我将施予布施,新谷最先最先;
Evāhaṃ cintayitvāna, haṭṭho pīṇitamānaso .
如此我思惟之后,欢喜、心满意足。
‘‘Khettato dhaññamāhatvā, sambuddhaṃ upasaṅkamiṃ;
「从田中取来谷物,我前往正等正觉者;
Upasaṅkamma sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
前往正等正觉者之后,世间最胜者、人中之牛;
Vanditvā satthuno pāde, idaṃ vacanamabraviṃ.
礼敬导师足后,我说了这句话。
‘‘‘Navasassañca sampannaṃ, āyāgosi ca tvaṃ mune;
「新谷已成熟,牟尼你已来;出于悲悯,具眼者请接受。」
Anukampamupādāya , adhivāsehi cakkhuma’.
「新谷已成熟,牟尼你已来;出于悲悯,具眼者请接受。」
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
世间解者巴度穆答拉,诸供养的受者;知道我的意愿后,说了这句话。
Mama saṅkappamaññāya, idaṃ vacanamabravi.
世间解者巴度穆答拉,诸供养的受者;知道我的意愿后,说了这句话。
‘‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;
「四位已行道者,四位住于果者;这僧团是正直的,具足慧、戒、定。
Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito;
「四位已行道者,四位住于果者;这僧团是正直的,具足慧、戒、定。
Yajantānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ.
「对于行供养的人们,期望功德的有情。
‘‘‘Karotopadhikaṃ puññaṃ, saṅghe dinnaṃ mahapphalaṃ;
「应作增上的福德,施与僧团果报大;
Tasmiṃ saṅgheva dātabbaṃ, tava sassaṃ tathetaraṃ.
应施与那僧团,你的财产及其他。
‘‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;
「从僧团中指定后,带领比库们到家中;
Paṭiyattaṃ ghare santaṃ, bhikkhusaṅghassa dehi tvaṃ’.
在家中所准备的,你应施与比库僧团」。
‘‘Saṅghato uddisitvāna, bhikkhū netvāna saṃgharaṃ;
「从僧团中指定后,带领比库们到家中;
Yaṃ ghare paṭiyattaṃ me, bhikkhusaṅghassadāsahaṃ.
凡在我家中所准备的,我施与比库僧团。
‘‘Tena kammena sukatena, cetanāpaṇidhīhi ca;
「以那善作之业,及意愿与志愿,
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
舍弃人身后,我前往三十三天」。
‘‘Tattha me sukataṃ byamhaṃ, sovaṇṇaṃ sappabhassaraṃ;
「在那里,我善作的天宫,金色且有光辉;
Saṭṭhiyojanamubbedhaṃ, tiṃsayojanavitthataṃ.
高六十由旬,宽三十由旬。
Ekūnavīsatimaṃ bhāṇavāraṃ. · 第十九诵品
‘‘Ākiṇṇaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, nārīgaṇasamākulaṃ;
「我的住处充满,众多女人群集;
Tattha bhutvā pivitvā ca, vasāmi tidase ahaṃ.
在那里吃喝之后,我住在三十三天。
‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjamakārayiṃ;
「我三百次,作了天王;
Satānaṃ pañcakkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
我五百次,成为转轮王;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
地方王权广大,从数量上无法计算。
‘‘Bhavābhave saṃsaranto, labhāmi amitaṃ dhanaṃ;
「在有有中轮回,我获得无量财富;
Bhoge me ūnatā natthi, navasassassidaṃ phalaṃ.
我的财富无所缺乏,这是新谷的果报。
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, sivikaṃ sandamānikaṃ;
象乘、马乘、轿子、有垫褥的卧具;
Labhāmi sabbamevetaṃ , navasassassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是新谷的果报。
‘‘Navavatthaṃ navaphalaṃ, navaggarasabhojanaṃ;
新衣、新果、新的美味食物;
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是新谷的果报。
‘‘Koseyyakambaliyāni , khomakappāsikāni ca;
憍赏耶毛毯、亚麻布和棉布;
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是新谷的果报。
‘‘Dāsīgaṇaṃ dāsagaṇaṃ, nāriyo ca alaṅkatā;
女仆群、男仆群、以及装饰的妇女们;
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是新谷的果报。
‘‘Na maṃ sītaṃ vā uṇhaṃ vā, pariḷāho na vijjati;
寒冷或炎热不会侵扰我,热恼不存在;
Atho cetasikaṃ dukkhaṃ, hadaye me na vijjati.
而且心的苦,在我心中不存在。
‘‘Idaṃ khāda idaṃ bhuñja, imamhi sayane saya;
吃这个,食用这个,在这床上睡;
Labhāmi sabbamevetaṃ, navasassassidaṃ phalaṃ.
我获得这一切,这是新谷的果报。
‘‘Ayaṃ pacchimako dāni, carimo vattate bhavo;
现在这是最后的,最终的有在转起;
Ajjāpi deyyadhammo me, phalaṃ tosesi sabbadā.
即使今天我的应施之法,果报总是令人满足。
‘‘Navasassaṃ daditvāna, saṅghe gaṇavaruttame;
布施新谷之后,在僧团、最胜的群体中;
Aṭṭhānisaṃse anubhomi, kammānucchavike mama.
我体验八种利益,与我的业相应。
‘‘Vaṇṇavā yasavā homi, mahābhogo anītiko;
我有美貌、有名声,有大财富、无敌对者;
Mahāpakkho sadā homi, abhejjapariso sadā.
我常有大势力,常有不可破坏的随从。
‘‘Sabbe maṃ apacāyanti, ye keci pathavissitā;
一切依地而住者,都尊敬我;
Deyyadhammā ca ye keci, pure pure labhāmahaṃ.
凡任何应施之物,我都先先得到。
‘‘Bhikkhusaṅghassa vā majjhe, buddhaseṭṭhassa sammukhā;
在比库僧团中,或在最胜佛陀面前;
Sabbepi samatikkamma, denti mameva dāyakā.
施者们超越一切人,只施给我。
‘‘Paṭhamaṃ navasassañhi, datvā saṅghe gaṇuttame;
首先,在新谷时,施予僧团、最胜之众;
Imānisaṃse anubhomi, navasassassidaṃ phalaṃ.
我体验这些利益,这是九沙沙的果报。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃ dānamadadiṃ tadā;
百千劫以来,我当时所施的布施;
Duggatiṃ nābhijānāmi, navasassassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是九沙沙的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo;
我的烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
确实善来于我……(中略)……已作世尊的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sucintito thero imā gāthāyo · 如是具寿善思者长老说此等偈
Abhāsitthāti.
已说。
Sucintitattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. · 善思者长老本生第八
9. Sovaṇṇakiṅkaṇiyattheraapadānaṃ9. 金铃者长老本生
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
以信出离,我出家为无家者;
Vākacīradharo āsiṃ, tapokammamapassito.
我持树皮衣,被视为苦行者。
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
「世尊是见义者,世间最胜、人中牛王;
Uppajji tamhi samaye, tārayanto mahājanaṃ.
彼于那时出现,救度大众。
‘‘Balañca vata me khīṇaṃ, byādhinā paramena taṃ;
「我的力量确实已衰竭,被极度的疾病所困;
Buddhaseṭṭhaṃ saritvāna, puline thūpamuttamaṃ.
忆念最胜佛陀,在河岸上建造最上的塔。
‘‘Karitvā haṭṭhacittohaṃ, sahatthena samokiriṃ;
「我以欢喜心,亲手撒布;
Soṇṇakiṅkaṇipupphāni, udaggamanaso ahaṃ.
金色铃铛花,我心极为喜悦。
‘‘Sammukhā viya sambuddhaṃ, thūpaṃ paricariṃ ahaṃ;
「我供养塔,如同面对正觉者;
Tena cetopasādena, atthadassissa tādino.
以那对见义者、如此者的净信心,
‘‘Devalokaṃ gato santo, labhāmi vipulaṃ sukhaṃ;
「我去到天界,寂静者获得广大的快乐;
Suvaṇṇavaṇṇo tatthāsiṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我在那里是金色的,这是供养佛陀的果报。
‘‘Asītikoṭiyo mayhaṃ, nāriyo samalaṅkatā;
「我有八十亿天女,装饰庄严;
Sadā mayhaṃ upaṭṭhanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
她们常常须跋我,这是供养佛陀的果报。
‘‘Saṭṭhituriyasahassāni , bheriyo paṇavāni ca;
「六万种乐器,鼓和小鼓,
Saṅkhā ca ḍiṇḍimā tattha, vaggū vajjanti dundubhī.
以及螺、铜鼓、瓦鼓和大鼓在那里演奏。
‘‘Cullāsītisahassāni , hatthino samalaṅkatā;
「八万四千头象,装饰庄严;
Tidhāpabhinnamātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā.
三处分裂的象王,六十岁的库恩加拉。
‘‘Hemajālābhisañchannā , upaṭṭhānaṃ karonti me;
以金网覆盖,须跋我。
Balakāye gaje ceva, ūnatā me na vijjati.
在力量、身体、象群中,我没有缺陷。
‘‘Soṇṇakiṅkaṇipupphānaṃ, vipākaṃ anubhomahaṃ;
我享受金色铃花的果报。
Aṭṭhapaññāsakkhattuñca, devarajjamakārayiṃ.
四十八次,我成为天王。
‘‘Ekasattatikkhattuñca, cakkavattī ahosahaṃ;
一百五十一次,我成为转轮王。
Pathabyā rajjaṃ ekasataṃ, mahiyā kārayiṃ ahaṃ.
我在大地上统治了一百次王国。
‘‘So dāni amataṃ patto, asaṅkhataṃ sududdasaṃ ;
现在我已达到不死、无为、难见之法。
Saṃyojanaparikkhīṇo, natthi dāni punabbhavo.
结已尽,现在不再有再生。
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
十八劫百前,我供养了那朵花;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛之果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
于我确实是善来……(中略)……已作佛陀之教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作佛陀之教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sovaṇṇakiṅkaṇiyo thero imā · 如是具寿金铃者长老说此等
Gāthāyo abhāsitthāti.
他说了诸偈颂。
Sovaṇṇakiṅkaṇiyattherassāpadānaṃ navamaṃ. · 金铃者长老本生第九
10. Soṇṇakontarikattheraapadānaṃ10. 金边者长老本生
‘‘Manobhāvaniyaṃ buddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ;
意所喜悦之佛陀,自调御者、得定者;
Iriyamānaṃ brahmapathe, cittavūpasame rataṃ.
行于梵道,乐于心的寂静。
‘‘Nittiṇṇaoghaṃ sambuddhaṃ, jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ;
「已渡瀑流的正觉者,禅修者、乐于禅那的牟尼;
Upatitthaṃ samāpannaṃ, indivaradalappabhaṃ.
已近、已得定,如青莲花瓣之光辉。
‘‘Alābunodakaṃ gayha, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ;
「我取了阿喇布瓜之水,前往最胜佛陀处;
Buddhassa pāde dhovitvā, alābukamadāsahaṃ.
洗涤佛陀之足后,我供养了阿喇布瓜。
‘‘Āṇāpesi ca sambuddho, padumuttaranāmako;
「名为巴度穆答喇的正觉者命令说:
‘Iminā dakamāhatvā, pādamūle ṭhapehi me’.
『取此水果,置于我的足下。』
‘‘Sādhūtihaṃ paṭissutvā, satthugāravatāya ca;
「我答应『善哉』,出于对导师的恭敬,
Dakaṃ alābunāhatvā, buddhaseṭṭhaṃ upāgamiṃ.
取了葫芦后,我前往最胜佛陀处。
‘‘Anumodi mahāvīro, cittaṃ nibbāpayaṃ mama;
「大雄随喜,使我的心清凉;
‘Iminālābudānena, saṅkappo te samijjhatu’.
『以此葫芦布施,愿你的意愿成就』。
‘‘Pannarasesu kappesu, devaloke ramiṃ ahaṃ;
「在十五劫中,我在天界享乐;
Tiṃsatikkhattuṃ rājā ca, cakkavattī ahosahaṃ.
三十次我成为王,转轮王。
‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, caṅkamantassa tiṭṭhato;
「无论白天或夜晚,当我行走或站立时;
Sovaṇṇaṃ kontaraṃ gayha, tiṭṭhate purato mama.
持着金葫芦,站立在我面前。
‘‘Buddhassa datvānalābuṃ, labhāmi soṇṇakontaraṃ;
「施葫芦给佛陀后,我得到金葫芦;」
Appakampi kataṃ kāraṃ, vipulaṃ hoti tādisu.
对于那些(圣者),即使所作的业很小,果报也是广大的。
‘‘Satasahassito kappe, yaṃlābumadadiṃ tadā;
在十万劫中,我所获得的那个葫芦,当时我给了;
Duggatiṃ nābhijānāmi, alābussa idaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是葫芦的果报。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
我的诸烦恼已被烧尽……(中略)……我住于无漏。
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
对我来说,确实是善来……(中略)……已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇṇakontariko thero imā · 如是具寿金边者长老说此等
Gāthāyo abhāsitthāti.
他说了诸偈。
Soṇṇakontarikattherassāpadānaṃ dasamaṃ. · 金边者长老本生第十
Sakiṃsammajjakavaggo tecattālīsamo. · 一次扫地品第四十三
Tassuddānaṃ –
其摄颂──
Sakiṃsammajjako thero, ekadussī ekāsanī;
萨咖散马基咖长老、一衣者、一座者;
Kadambakoraṇḍakado, ghatassavanikopi ca.
咖丹巴果拉达咖多、嘎他沙瓦尼咖亦然。
Sucintiko kiṅkaṇiko, soṇṇakontarikopi ca;
苏钦提咖、金卡尼咖、索那果他利咖亦然;
Ekagāthāsatañcettha, ekasattatimeva ca.
此处一偈百颂,以及一百七十。