5. Upālivaggo5. 伍巴离品
5. Upālivaggo5. 伍巴离品
1. Bhāgineyyupālittheraapadānaṃ1. 巴吉内亚伍巴离长老譬喻
‘‘Khīṇāsavasahassehi , parivuto lokanāyako;
「漏尽者千人围绕,世间导师;
Vivekamanuyutto so, gacchate paṭisallituṃ.
他专注于远离,前往独坐。
‘‘Ajinena nivatthohaṃ, tidaṇḍaparidhārako;
「我以羚羊皮覆身,持三杖者;
Bhikkhusaṅghaparibyūḷhaṃ, addasaṃ lokanāyakaṃ.
我见到被比库僧团围绕的世间导师。
‘‘Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, sire katvāna añjaliṃ;
「将羚羊皮置于一肩,在头上合掌;
Sambuddhaṃ abhivādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.
礼敬正自觉者后,我赞叹世间导师。
‘‘Yathāṇḍajā ca saṃsedā, opapātī jalābujā;
「如卵生者与湿生者,化生者与胎生者;
Kākādipakkhino sabbe, antalikkhacarā sadā.
乌鸦等一切鸟类,常行于空中。
‘‘Ye keci pāṇabhūtatthi, saññino vā asaññino;
「无论任何有生命的众生,有想或无想;
Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.
他们全都在你的智中,被包含、被摄入。
‘‘Gandhā ca pabbateyyā ye, himavantanaguttame;
「那些山中的香,在雪山最胜的山峰;
Sabbe te tava sīlamhi, kalāyapi na yujjare.
他们全都在你的戒中,连一小部分也比不上。
‘‘Mohandhakārapakkhando, ayaṃ loko sadevako;
「痴暗的一边,这个有天人的世间;
Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā vidhaṃsitā.
在你的智中照耀时,黑暗被破除。
‘‘Yathā atthaṅgate sūriye, honti sattā tamogatā;
「如同太阳落下时,众生进入黑暗;
Evaṃ buddhe anuppanne, hoti loko tamogato.
如是当佛未出现时,世间进入黑暗。
‘‘Yathodayanto ādicco, vinodeti tamaṃ sadā;
「犹如升起的太阳,常常驱除黑暗;
Tatheva tvaṃ buddhaseṭṭha, viddhaṃsesi tamaṃ sadā.
如是你,最胜佛,常常破除黑暗。
‘‘Padhānapahitattosi , buddho loke sadevake;
「你精进努力,是包括天界在内的世间的佛;
Tava kammābhiraddhena, tosesi janataṃ bahuṃ.
以你的业成就,使众多人欢喜。
‘‘Taṃ sabbaṃ anumoditvā, padumuttaro mahāmuni;
「随喜那一切后,莲华上大牟尼;
Nabhaṃ abbhuggamī dhīro, haṃsarājāva ambare.
贤者升上天空,如鹅王在空中。
‘‘Abbhuggantvāna sambuddho, mahesi padumuttaro;
「正等正觉者升上后,莲华上大仙;
Antalikkhe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.
导师住立于虚空中,说了这些偈颂。
‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, opammehi samāyutaṃ;
「这坚固的智,与譬喻相应;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将宣说它,请听我所说。
‘‘‘Aṭṭhārasañca khattuṃ so, devarājā bhavissati;
「他将十八次,成为天王;
Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
地上的王权三百次,他将统治大地。
‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
「二十五次,他将成为转轮王;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
广大的地方王权,从数量上无法计算。
‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;
「在十万劫中,生于奥咖咖族;
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
以果德玛为姓,将成为世间的导师。」
‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;
「从兜率天死没后,由于种姓的激励;
Hīnova jātiyā santo, upāli nāma hessati.
虽然生于低贱的种姓,将名为伍巴离。
‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, virājetvāna pāpakaṃ;
「他后来出家后,离染诸恶;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
遍知一切诸漏,无漏者将般涅槃。
‘‘‘Tuṭṭho ca gotamo buddho, sakyaputto mahāyaso;
「欢喜的果德玛佛陀,释迦子、大名声者;
Vinayādhigataṃ tassa, etadagge ṭhapessati’.
将安立他为通达律者中的第一。」
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, katakicco anāsavo;
「我以信出家,已作所作、无诸漏;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
遍知一切诸漏,我住于无漏。
‘‘Bhagavā cānukampī maṃ, vinayehaṃ visārado;
「世尊怜悯我,我于律中善巧;
Sakakammābhiraddho ca, viharāmi anāsavo.
以自业成就,我住于无漏。
‘‘Saṃvuto pātimokkhamhi, indriyesu ca pañcasu;
于巴帝摩卡防护,及于五根;
Dhāremi vinayaṃ sabbaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ .
我持一切律,完全的宝藏。
‘‘Mamañca guṇamaññāya, satthā loke anuttaro;
知我功德已,世间无上师;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
坐于比库僧团中,安立我于此第一。
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
四无碍解,及此八解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,已作佛陀之教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā upālithero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿伍巴离长老说了这些偈颂。
Bhāgineyyupālittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. · 巴吉内亚伍巴离长老譬喻第一
2. Soṇakoḷivisattheraapadānaṃ2. 索那国离维萨长老譬喻
‘‘Anomadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino;
「对于无上见的牟尼,世间最胜的如是者;
Sudhāya lepanaṃ katvā, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ.
我用石灰涂抹,建造了经行处。
‘‘Nānāvaṇehi pupphehi, caṅkamaṃ santhariṃ ahaṃ;
「我用各种颜色的花,铺设了经行处;
Ākāse vitānaṃ katvā, bhojayiṃ buddhamuttamaṃ.
在空中做了天盖,供养了最上佛陀。
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, abhivādetvāna subbataṃ ;
「合掌之后,礼敬了善戒者;
Dīghasālaṃ bhagavato, niyyādesimahaṃ tadā.
那时我向世尊献上了长厅。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
「了知我的意愿,世间无上的导师;」
Paṭiggahesi bhagavā, anukampāya cakkhumā.
世尊出于悲悯接受了,具眼者。
‘‘Paṭiggahetvāna sambuddho, dakkhiṇeyyo sadevake;
「正等正觉者接受后,应受供养者连同诸天;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
坐在比库僧团中,说了这些偈颂。
‘‘‘Yo so haṭṭhena cittena, dīghasālaṃ adāsi me;
「『以欢喜心,给我长厅者;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将赞叹他,请听我所说。
‘‘‘Imassa maccukālamhi, puññakammasamaṅgino;
「『在此人死亡时,具足福业者;
Sahassayuttassaratho, upaṭṭhissati tāvade.
千辐之车,将立即出现。
‘‘‘Tena yānenayaṃ poso, devalokaṃ gamissati;
「『以那乘具此人,将前往天界;」
Anumodissare devā, sampatte kusalabbhave .
诸天人将随喜,当善业成就时。
‘‘‘Mahārahaṃ byamhaṃ seṭṭhaṃ, ratanamattikalepanaṃ;
「伟大的、广大的、殊胜的、涂以宝石的,
Kūṭāgāravarūpetaṃ, byamhaṃ ajjhāvasissati.
这重阁般的广大,将遍满。
‘‘‘Tiṃsakappasahassāni, devaloke ramissati;
三万劫千,将在天界享乐;
Pañcavīsati kappāni, devarājā bhavissati.
二十五劫,将成为天王。
‘‘‘Sattasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;
七百四十七次,将成为转轮王;
Yasodharasanāmā te, sabbepi ekanāmakā.
名为耶索达拉的你们,全都同一名字。
‘‘‘Dve sampattī anubhotvā, vaḍḍhetvā puññasañcayaṃ;
受用两种成就,增长福德积聚,
Aṭṭhavīsatikappamhi, cakkavattī bhavissati.
在二十八劫时,将有转轮王。
‘‘‘Tatrāpi byamhaṃ pavaraṃ, vissakammena māpitaṃ;
在那里,由维萨咖马所建造的殊胜梵宫,
Dasasaddāvivittaṃ taṃ, puramajjhāvasissati.
那离十种声音的宫殿,将留在城市中央。
‘‘‘Aparimeyye ito kappe, bhūmipālo mahiddhiko;
从此无量劫后,有大神通的地主,
Okkāko nāma nāmena, rājā raṭṭhe bhavissati.
名为欧咖咖的国王,将在国土中出现。
‘‘‘Soḷasitthisahassānaṃ, sabbāsaṃ pavarā ca sā ;
在十六万六千位妃子中,她是最殊胜的,
Abhijātā khattiyānī, nava putte janessati.
出身高贵的刹帝利女,将生下九个儿子。
‘‘‘Nava putte janetvāna, khattiyānī marissati;
刹帝利女生下九个儿子后,将会去世;
Taruṇī ca piyā kaññā, mahesittaṃ karissati.
年轻可爱的少女,将行大祭祀。
‘‘‘Okkākaṃ tosayitvāna, varaṃ kaññā labhissati;
「取悦奥咖咖之后,少女将获得恩赐;
Varaṃ laddhāna sā kaññā, putte pabbājayissati.
获得恩赐后,那少女将使诸子出家。
‘‘‘Pabbājitā ca te sabbe, gamissanti naguttamaṃ;
「他们全部出家后,将前往最胜山;
Jātibhedabhayā sabbe, bhaginīhi vasissare .
全部因种姓破裂之恐惧,将与诸姊妹同住。
‘‘‘Ekā ca kaññā byādhīhi, bhavissati parikkhatā ;
「一位少女将被诸病所困;
Mā no jāti pabhijjīti, nikhaṇissanti khattiyā.
诸刹帝利『愿我们的种姓不破裂』,将埋葬她。
‘‘‘Khattiyo nīharitvāna, tāya saddhiṃ vasissati;
「刹帝利掘出后,将与她同住;
Bhavissati tadā bhedo, okkākakulasambhavo.
那时将有分裂,奥咖咖族的起源。
‘‘‘Tesaṃ pajā bhavissanti, koḷiyā nāma jātiyā;
他们的后代将成为,名为拘利亚的种族;
Tattha mānusakaṃ bhogaṃ, anubhossatinappakaṃ.
在那里享受人间的财富,不可思议的。
‘‘‘Tamhā kāyā cavitvāna, devalokaṃ gamissati;
从那身死后,将前往天界;
Tatrāpi pavaraṃ byamhaṃ, labhissati manoramaṃ.
在那里也将获得,殊胜可意的梵天。
‘‘‘Devalokā cavitvāna, sukkamūlena codito;
从天界死后,受善根所驱使;
Āgantvāna manussattaṃ, soṇo nāma bhavissati.
来到人间,将名为索那。
‘‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, padahaṃ satthu sāsane;
精勤精进,专心致志,在导师的教法中努力;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.
遍知一切漏后,无漏者将般涅槃。
‘‘‘Anantadassī bhagavā, gotamo sakyapuṅgavo;
无边见者世尊,果德玛释迦族牛王;
Visesaññū mahāvīro, aggaṭṭhāne ṭhapessati’.
殊胜智者大雄,将安立于最上处。
‘‘Vuṭṭhamhi deve caturaṅgulamhi, tiṇe anileritaaṅgaṇamhi;
当天降雨四指深时,在草地上无尘垢处;
Ṭhatvāna yogassa payuttatādino, tatottariṃ pāramatā na vijjati.
站立于瑜伽的精勤者,从此更上无彼岸可得。
‘‘Uttame damathe danto, cittaṃ me supaṇīhitaṃ;
以最上调御而调伏,我心善安立;
Bhāro me ohito sabbo, nibbutomhi anāsavo.
我的重担已卸下,已涅槃无漏。
‘‘Aṅgīraso mahānāgo, abhijātova kesarī;
鸯耆罗沙大龙,如善生的狮子;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.
在比库僧团中坐下后,他将我安立于最上首。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā soṇo koḷiviso thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿索那·果利维萨长老说了这些偈颂。
Soṇakoḷivisattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. · 索那国离维萨长老譬喻第二
3. Kāḷigodhāputtabhaddiyattheraapadānaṃ3. 咖离果达子跋地亚长老譬喻
‘‘Padumuttarasambuddhaṃ , mettacittaṃ mahāmuniṃ;
「巴度穆答拉正等正觉者,慈心的大牟尼;
Upeti janatā sabbā, sabbalokagganāyakaṃ.
一切人众前往,一切世间的最上首导师。
‘‘Sattukañca baddhakañca , āmisaṃ pānabhojanaṃ;
「饭食、糕点、食物、饮料与食物;
Dadanti satthuno sabbe, puññakkhette anuttare.
一切人在无上的福田,供养导师。
‘‘Ahampi dānaṃ dassāmi, devadevassa tādino;
「我也将布施,给那样的天中之天;
Buddhaseṭṭhaṃ nimantetvā, saṅghampi ca anuttaraṃ.
邀请了佛陀最胜者,以及无上的僧团。
‘‘Uyyojitā mayā cete, nimantesuṃ tathāgataṃ;
「我派遣了他们,他们邀请了如来;
Kevalaṃ bhikkhusaṅghañca, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
以及全部比库僧团,无上的福田。
‘‘Satasahassapallaṅkaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ;
「十万座卧具,金制的,铺以牛毛毯;
Tūlikāpaṭalikāya, khomakappāsikehi ca;
以棉絮垫,以及亚麻与棉布;
Mahārahaṃ paññāpayiṃ, āsanaṃ buddhayuttakaṃ.
我设置了大价值的,适合佛陀的座位。
‘‘Padumuttaro lokavidū, devadevo narāsabho;
「巴度穆答喇世间解,天中之天、人中之牛王;
Bhikkhusaṅghaparibyūḷho, mama dvāramupāgami.
为比库僧团所围绕,来到我的门前。
‘‘Paccuggantvāna sambuddhaṃ, lokanāthaṃ yasassinaṃ;
「前往迎接正觉者,世间的保护者、具名声者;
Pasannacitto sumano, abhināmayiṃ saṅgharaṃ .
以净信心、善意,我献上会堂。
‘‘Bhikkhūnaṃ satasahassaṃ, buddhañca lokanāyakaṃ;
「对十万比库众,以及佛陀、世间的导师;
Pasannacitto sumano, paramannena tappayiṃ.
以净信心、善意,我以上等食物供养。
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
「巴度姆塔拉,世间解,诸供养的受者;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
坐在比库僧团中,说了这些偈颂。
‘‘‘Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ, sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ;
「『由于布施了这座位,以金色牛毛所铺设的;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将宣说那个,请听我所说的。
‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
「他将七十四次,成为天王;
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
被天女围绕,享受成就。
‘‘‘Padesarajjaṃ sahassaṃ, vasudhaṃ āvasissati;
「他将统治大地,千次成为地方王;
Ekapaññāsakkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
五十一次,将成为转轮王。
‘‘‘Sabbāsu bhavayonīsu, uccākulī bhavissati;
「在一切生趣中,他将生于高贵家族;
So ca pacchā pabbajitvā, sukkamūlena codito;
他后来出家,被善根所激励;
Bhaddiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako.
名为跋提耶,将成为导师的弟子。
‘‘‘Vivekamanuyuttomhi, pantasenanivāsahaṃ;
「我专注于远离,喜好边鄙住处;
Phalañcādhigataṃ sabbaṃ, cattaklesomhi ajjahaṃ.
我已证得一切果,今日我已舍四漏。
‘‘‘Mama sabbaṃ abhiññāya, sabbaññū lokanāyako;
「遍知我的一切,一切知者、世间导师;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ’.
坐于比库僧团中,将我安立于此第一。」
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿跋地亚·咖离果地亚之子长老说了这些偈颂。
Bhaddiyassa kāḷigodhāya puttattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. · 咖离果达之子跋地亚长老譬喻第三
4. Sanniṭṭhāpakattheraapadānaṃ4. 散尼提巴咖长老譬喻
‘‘Araññe kuṭikaṃ katvā, vasāmi pabbatantare;
「在林野中造小屋,我住于山间;
Lābhālābhena santuṭṭho, yasena ayasena ca.
对得与不得知足,对名誉与不名誉亦然。
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
「莲华上者、世间知者,诸供养的受者;」
Vasīsatasahassehi , āgacchi mama santikaṃ.
以十万为眷属,来到我的面前。
‘‘Upāgataṃ mahānāgaṃ , jalajuttamanāmakaṃ;
「已来到的大龙,名为水生最上者;
Tiṇasantharaṃ paññāpetvā, adāsiṃ satthuno ahaṃ.
铺设草座之后,我供养了导师。
‘‘Pasannacitto sumano, āmaṇḍaṃ pānīyañcahaṃ;
「以净信心、喜悦心,我以
Adāsiṃ ujubhūtassa, vippasannena cetasā.
清净的心,供养了正直者洗漱水和饮用水。
‘‘Satasahassito kappe , yaṃ dānamadadiṃ tadā;
「从那时起一百千劫,我所施的那布施;
Duggatiṃ nābhijānāmi, āmaṇḍassa idaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是洗漱水的果报。
‘‘Ekatālīsakappamhi, eko āsiṃ arindamo;
「在四十一劫之前,有一位降伏敌者;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
具足七宝,大力转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作佛陀的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sanniṭṭhāpako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿散尼他巴咖长老说了这些偈颂。
Sanniṭṭhāpakattherassāpadānaṃ catutthaṃ. · 散尼提巴咖长老譬喻第四
5. Pañcahatthiyattheraapadānaṃ5. 般遮哈提亚长老譬喻
‘‘Sumedho nāma sambuddho, gacchate antarāpaṇe;
「名为须弥陀的正自觉者,行走在市场中;
Okkhittacakkhu mitabhāṇī, satimā saṃvutindriyo.
眼下垂、语节制、具念、诸根防护。
‘‘Pañca uppalahatthāni, āveḷatthaṃ ahaṃsu me;
「五朵手持的优钵罗花,我为了供养而得到;
Tena buddhaṃ apūjesiṃ, pasanno sehi pāṇibhi.
以那些花我供养了佛陀,以那些手欢喜地。
‘‘Āropitā ca te pupphā, chadanaṃ assu satthuno;
「那些被供上的花,成为导师的华盖;
Samādhiṃsu mahānāgaṃ, sissā ācariyaṃ yathā.
弟子们如同对待导师一般,尊敬那位定中的大龙。
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
在三万劫中,我供养了那朵花;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛陀的果报。
‘‘Ito vīsakappasate, ahesuṃ pañca khattiyā;
从此二千劫以来,有五位刹帝利,
Hatthiyā nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
名为哈提亚,是大力的转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pañcahatthiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿般遮哈提长老说了这些偈颂。
Pañcahatthiyattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. · 般遮哈提亚长老譬喻第五
6. Padumacchadaniyattheraapadānaṃ6. 巴度玛差达尼亚长老譬喻
‘‘Nibbute lokanāthamhi, vipassimhaggapuggale;
当世间的保护者、毗婆尸最上士般涅槃时;
Suphullapadumaṃ gayha, citamāropayiṃ ahaṃ.
我取盛开的莲花,将其放在火葬堆上。
‘‘Āropite ca citake, vehāsaṃ nabhamuggami;
在火葬堆被点燃时,我升上虚空、天空;
Ākāse chadanaṃ katvā, citakamhi adhārayi.
在空中作遮盖,将其覆盖在火葬堆上。
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
自从我供养那花以来,已经九十一劫;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛的果报。
‘‘Sattatālīsito kappe, padumissaranāmako;
在七十四劫前,名为巴度密沙拉,
Cāturanto vijitāvī, cakkavattī mahabbalo.
征服四方,是大力的转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……佛陀的教诫已完成。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā padumacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
如是,具寿巴度玛恰达尼亚长老说了这些偈颂:
Padumacchadaniyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. · 巴度玛差达尼亚长老譬喻 第六
7. Sayanadāyakattheraapadānaṃ7. 萨亚那达亚咖长老譬喻
‘‘Siddhatthassa bhagavato, mettacittassa tādino;
「对于悉达他世尊,具慈心者、如是者;
Sayanaggaṃ mayā dinnaṃ, dussabhaṇḍehi atthataṃ.
我供养了最上的卧具,以布匹铺设。
‘‘Paṭiggahesi bhagavā, kappiyaṃ sayanāsanaṃ;
「世尊接受了,如法的坐卧具;
Uṭṭhāya sayanā tamhā, vehāsaṃ uggamī jino.
从那卧具起身后,胜者升上虚空。
‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ sayanamadāsahaṃ;
「自从九十四劫前,我供养了那卧具;
Duggatiṃ nābhijānāmi, sayanassa idaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是卧具的果报。
‘‘Ekapaññāsito kappe, varako devasavhayo;
「五十一劫前,名为瓦拉咖的天人;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
具足七宝,大力转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sayanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿沙亚那达亚咖长老说了这些偈颂。
Sayanadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. · 萨亚那达亚咖长老譬喻 第七
8. Caṅkamanadāyakattheraapadānaṃ8. 禅卡玛那达亚咖长老譬喻
‘‘Atthadassissa munino, lokajeṭṭhassa tādino;
「见义的牟尼,世间最胜的如是者;
Iṭṭhakāhi cinitvāna, caṅkamaṃ kārayiṃ ahaṃ.
我以砖块砌成,建造了经行处。
‘‘Uccato pañcaratanaṃ, caṅkamaṃ sādhumāpitaṃ;
「高五拉他那的经行处,善作完成;
Āyāmato hatthasataṃ, bhāvanīyyaṃ manoramaṃ.
长一百手,应修习的、悦意的。
‘‘Paṭiggahesi bhagavā, atthadassī naruttamo;
「世尊接受了,见义的人中至上者;
Hatthena pulinaṃ gayha, imā gāthā abhāsatha.
以手握沙,说了这些偈颂:
‘‘‘Iminā pulinadānena, caṅkamaṃ sukatena ca;
「以此布施沙,以及善作的经行处;
Sattaratanasampannaṃ, pulinaṃ anubhossati.
他将享受具足七宝的沙。
‘‘‘Tīṇi kappāni devesu, devarajjaṃ karissati;
三劫之中在诸天,他将作天王;
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
他将享受成就,以天女为前导。
‘‘‘Manussalokamāgantvā , rājā raṭṭhe bhavissati;
来到人间世,他将成为国中之王;
Tikkhattuṃ cakkavattī ca, mahiyā so bhavissati’.
三次成为转轮王,他将成为大地之主。」
‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ kammamakariṃ tadā;
「十八劫百之前,我作了那业;
Duggatiṃ nābhijānāmi, caṅkamassa idaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,此是经行之果。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……乃至……已作世尊之教。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā caṅkamanadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿经行施者长老说了这些偈颂。
Caṅkamanadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. · 禅卡玛那达亚咖长老譬喻 第八
9. Subhaddattheraapadānaṃ9. 苏跋达长老譬喻
‘‘Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṃ paṭiggaho;
巴度目答喇世间解,诸供养之受者;
Janataṃ uddharitvāna, nibbāyati mahāyaso.
救度众人后,大名声者般涅槃。
‘‘Nibbāyante ca sambuddhe, dasasahassi kampatha;
正等正觉者般涅槃时,一万震动;
Janakāyo mahā āsi, devā sannipatuṃ tadā.
大众人群集会,诸天人当时聚集。
‘‘Candanaṃ pūrayitvāna, tagarāmallikāhi ca;
以旃檀充满,以多伽罗与茉莉;
Haṭṭho haṭṭhena cittena, āropayiṃ naruttamaṃ.
以欢喜的心欢喜地,我举起了人中至上者。
‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;
「了知我的意向,世间无上的导师;
Nipannakova sambuddho, imā gāthā abhāsatha.
正等正觉者躺着,说了这些偈颂。
‘‘‘Yo me pacchimake kāle, gandhamālena chādayi;
「『在我最后的时刻,以香花鬘覆盖我者;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将称赞他,请听我所说的。
‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, tusitakāyaṃ gamissati;
「『从此处死后,此人将前往兜率天身;
Tattha rajjaṃ karitvāna, nimmānaṃ so gamissati.
在那里行王政后,他将前往化乐天。
‘‘‘Eteneva upāyena, datvā mālaṃ varuttamaṃ;
「『以此方法,施予最胜的花鬘;
Sakakammābhiraddho so, sampattiṃ anubhossati.
他被自己的业所成就,将体验成就。
‘‘‘Punāpi tusite kāye, nibbattissatiyaṃ naro;
再者,这个人将在兜率天身中出生;
Tamhā kāyā cavitvāna, manussattaṃ gamissati.
从那个身死没后,将前往人界。
‘‘‘Sakyaputto mahānāgo, aggo loke sadevake;
释迦子大龙,世间与天界中的最上者;
Bodhayitvā bahū satte, nibbāyissati cakkhumā.
觉悟了许多众生后,具眼者将般涅槃。
‘‘‘Tadā sopagato santo, sukkamūlena codito;
那时他已达到寂静,被善根所驱使;
Upasaṅkamma sambuddhaṃ, pañhaṃ pucchissati tadā.
前往正等正觉者后,那时将问问题。
‘‘‘Hāsayitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako;
正等正觉者、一切知者、世间导师使之欢喜后;
Puññakammaṃ pariññāya, saccāni vivarissati.
了知福业后,他将阐明诸谛。
‘‘‘Āraddho ca ayaṃ pañho, tuṭṭho ekaggamānaso;
「此问已被提出,心满意足、专一;
Satthāraṃ abhivādetvā, pabbajjaṃ yācayissati.
礼敬导师后,他将请求出家。
‘‘‘Pasannamānasaṃ disvā, sakakammena tositaṃ;
「见其心已净信,因自业而满足;
Pabbājessati so buddho, aggamaggassa kovido.
彼佛将使他出家,精通最上道者。
‘‘‘Vāyamitvānayaṃ poso, sammāsambuddhasāsane;
「此人在正等正觉者的教法中精勤后,
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
了知一切漏后,无漏者将般涅槃。」
Pañcamabhāṇavāraṃ. · 第五诵品
‘‘Pubbakammena saṃyutto, ekaggo susamāhito;
「与宿业相应,专一、善等持;
Buddhassa oraso putto, dhammajomhi sunimmito.
佛陀的亲生之子,我善生于法中。
‘‘Dhammarājaṃ upagamma, apucchiṃ pañhamuttamaṃ;
亲近法王后,我问了最上之问;
Kathayanto ca me pañhaṃ, dhammasotaṃ upānayi.
当他为我说问时,引来了法流。
‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato;
了知他的法后,我喜乐于教法中而住;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
遍知一切诸漏后,我无漏而住。
‘‘Satasahassito kappe, jalajuttamanāyako;
百千劫中,水生最上之领导者;
Nibbāyi anupādāno, dīpova telasaṅkhayā.
无取而般涅槃,如灯因油尽而灭。
‘‘Sattayojanikaṃ āsi, thūpañca ratanāmayaṃ;
有七由旬高,宝塔由宝所成;
Dhajaṃ tattha apūjesiṃ, sabbabhaddaṃ manoramaṃ.
我在那里不礼敬那旗帜,一切吉祥、悦意的。
‘‘Kassapassa ca buddhassa, tisso nāmaggasāvako;
咖沙巴佛的三位上首弟子之一,
Putto me oraso āsi, dāyādo jinasāsane.
是我的亲生儿子,胜者教法的继承者。
‘‘Tassa hīnena manasā, vācaṃ bhāsiṃ abhaddakaṃ;
我以卑劣的心,说了不吉祥的话;
Tena kammavipākena, pacchā me āsi bhaddakaṃ .
以那业的果报,后来对我是吉祥的。
‘‘Upavattane sālavane, pacchime sayane muni;
在乌巴瓦答那沙喇林,在最后的卧处,牟尼,
Pabbājesi mahāvīro, hito kāruṇiko jino.
大雄、利益者、悲愍者、胜者令我出家。
‘‘Ajjeva dāni pabbajjā, ajjeva upasampadā;
今天就出家,今天就受达上;
Ajjeva parinibbānaṃ, sammukhā dvipaduttame.
今日般涅槃,面前两足尊。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……乃至……已作世尊之教。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhaddo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿须跋陀长老说了这些偈颂。
Subhaddattherassāpadānaṃ navamaṃ. · 苏跋达长老譬喻 第九
10. Cundattheraapadānaṃ10. 准德长老譬喻
‘‘Siddhatthassa bhagavato, lokajeṭṭhassa tādino;
世尊悉达多,世间最胜如是者;
Agghiyaṃ kārayitvāna, jātipupphehi chādayiṃ.
令作花鬘后,以茉莉花覆盖。
‘‘Niṭṭhāpetvāna taṃ pupphaṃ, buddhassa upanāmayiṃ;
完成那花后,供养于佛陀;
Pupphāvasesaṃ paggayha, buddhassa abhiropayiṃ.
取剩余之花,供奉于佛陀。
‘‘Kañcanagghiyasaṅkāsaṃ , buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
如金色花鬘,佛陀世间最上导师;
Pasannacitto sumano, pupphagghiyamupānayiṃ.
以净信心、善意,他供养了花鬘。
‘‘Vitiṇṇakaṅkho sambuddho, tiṇṇoghehi purakkhato;
「已度疑的正自觉者,以超越诸流为先导;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
坐在比库僧团中,说了这些偈颂。
‘‘‘Dibbagandhaṃ pavāyantaṃ, yo me pupphagghiyaṃ adā;
「『散发天香的,那位给我花鬘者;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
我将称赞他,请听我所说。
‘‘‘Ito cuto ayaṃ poso, devasaṅghapurakkhato;
「『此人从这里死后,以天人众为先导;
Jātipupphehi parikiṇṇo, devalokaṃ gamissati.
被生花围绕,将前往天界。
‘‘‘Ubbiddhaṃ bhavanaṃ tassa, sovaṇṇañca maṇīmayaṃ;
「『他的住所将升起,由黄金和宝石所成;
Byamhaṃ pātubhavissati, puññakammappabhāvitaṃ.
梵天将显现,由福业所成就。
‘‘‘Catusattatikkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;
他将四百七十次,成为天王;
Anubhossati sampattiṃ, accharāhi purakkhato.
享受成就,被天女围绕。
‘‘‘Pathabyā rajjaṃ tisataṃ, vasudhaṃ āvasissati;
地上的王权三百次,他将统治大地;
Pañcasattatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.
五百七十次,他将成为转轮王。
‘‘‘Dujjayo nāma nāmena, hessati manujādhipo;
名为难胜,他将成为人主;
Anubhotvāna taṃ puññaṃ, sakakammaṃ apassito .
享受了那福德后,见到自己的业。
‘‘‘Vinipātaṃ agantvāna, manussattaṃ gamissati;
不去恶趣,他将往生人界;
Hiraññaṃ tassa nicitaṃ, koṭisatamanappakaṃ.
他积聚的黄金,不少于百俱胝。
‘‘‘Nibbattissati yonimhi, brāhmaṇe so bhavissati;
「他将生于胎中,他将成为婆罗门;
Vaṅgantassa suto dhīmā, sāriyā oraso piyo.
瓦昂甘答的儿子,贤慧者,沙利亚所生的爱子。
‘‘‘So ca pacchā pabbajitvā, aṅgīrasassa sāsane;
「他之后出家,在昂其拉萨的教法中;
Cūḷacundoti nāmena, hessati satthu sāvako.
以朱喇准达之名,将成为导师的弟子。
‘‘‘Sāmaṇerova so santo, khīṇāsavo bhavissati;
「他作为沙玛内拉,将成为漏尽者;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
遍知一切漏后,无漏者将般涅槃」。
‘‘Upaṭṭhahiṃ mahāvīraṃ, aññe ca pesale bahū;
「我须跋大雄,以及其他许多善人;
Bhātaraṃ me cupaṭṭhāsiṃ, uttamatthassa pattiyā.
我须跋了我的兄长,为了获得最上义。
‘‘Bhātaraṃ me upaṭṭhitvā, dhātuṃ pattamhi ohiya ;
须跋了我的兄长后,我获得了舍利;
Sambuddhaṃ upanāmesiṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ.
我将它供养给正等正觉者,世间最胜者、人中之牛。
‘‘Ubho hatthehi paggayha, buddho loke sadevake;
以双手高举,佛陀在含天人的世间;
Sandassayanto taṃ dhātuṃ, kittayi aggasāvakaṃ.
展示那舍利,赞叹了上首弟子。
‘‘Cittañca suvimuttaṃ me, saddhā mayhaṃ patiṭṭhitā;
我的心已善解脱,我的信已确立;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
遍知一切漏后,我住于无漏。
‘‘Paṭisambhidānuppattā, vimokkhāpi ca phassitā ;
已获得诸无碍解,也已触证诸解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,世尊的教诫已完成。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā cundo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿准陀长老说了这些偈颂。
Cundattherassāpadānaṃ dasamaṃ. · 准德长老譬喻 第十
Upālivaggo pañcamo. · 伍巴离品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Upāli soṇo bhaddiyo, sanniṭṭhāpakahatthiyo;
伍巴离、索那、跋地亚,桑尼他巴咖、哈提亚;
Chadanaṃ seyyacaṅkamaṃ, subhaddo cundasavhayo;
遮陀那、床与经行,须跋陀、准陀被称为;
Gāthāsataṃ satālīsaṃ , catasso ca taduttari.
一百四十偈颂,及其上四偈。