三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部譬喻经(上)14. 庄严品

14. Sobhitavaggo14. 庄严品

150 段 · CSCD 巴利原典
14. Sobhitavaggo14. 庄严品
1. Sobhitattheraapadānaṃ1. 庄严长老譬喻
‘‘Padumuttaro nāma jino, lokajeṭṭho narāsabho;
「名为巴度穆答喇的胜者,世间最胜的人中牛王;
Mahato janakāyassa, deseti amataṃ padaṃ.
为大众人群,宣说不死之境。
‘‘Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā, vācāsabhimudīritaṃ ;
「我听闻他的言语,由语牛王所说出;
Añjaliṃ paggahetvāna, ekaggo āsahaṃ tadā.
合掌举起后,当时我一心专注地坐着。
‘‘Yathā samuddo udadhīnamaggo, nerū nagānaṃ pavaro siluccayo;
「犹如大海是诸水域之首,内汝是诸山中最胜的石堆;
Tatheva ye cittavasena vattare, na buddhañāṇassa kalaṃ upenti te.
同样地,那些以心力转起者,他们不及佛智的十六分之一。
‘‘Dhammavidhiṃ ṭhapetvāna, buddho kāruṇiko isi;
「除了法的规则,佛陀是具悲悯的仙人;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
坐在比库僧团中,说了这些偈颂。
‘‘‘Yo so ñāṇaṃ pakittesi, buddhamhi lokanāyake;
「凡于世间导师佛陀处,宣说智者,
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ na gamissati.
十万劫中,将不去恶趣。
‘‘‘Kilese jhāpayitvāna, ekaggo susamāhito;
烧尽诸烦恼,一心善等持,
Sobhito nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
名为索比答者,将成为导师的声闻弟子」。
‘‘Paññāse kappasahasse, sattevāsuṃ yasuggatā ;
五十劫千中,有七位善逝者,
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
具足七宝,大力转轮王。
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除,
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
三明已证得,已作佛陀的教诫。
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
「四无碍解,以及这八解脱;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
六神通已作证,已作世尊的教诫」。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sobhito thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿索比德长老说了这些偈颂。
Sobhitattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ. · 庄严长老譬喻第一
2. Sudassanattheraapadānaṃ2. 善现长老譬喻
‘‘Vinatā nadiyā tīre, pilakkhu phalito ahu;
「在维纳德河岸边,有一棵毕喇卡树结果;
Tāhaṃ rukkhaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ.
我寻找那棵树时,见到了世间导师。
‘‘Ketakaṃ pupphitaṃ disvā, vaṇṭe chetvānahaṃ tadā;
「见到盛开的盖德咖花,我当时切下枝条;
Buddhassa abhiropesiṃ, sikhino lokabandhuno.
供养给佛陀,有髻者、世间亲族。
‘‘Yena ñāṇena pattosi, accutaṃ amataṃ padaṃ;
「以你所得的智,达到不动、不死之境;」
Taṃ ñāṇaṃ abhipūjemi, buddhaseṭṭha mahāmuni.
我礼敬那智,佛陀最胜者、大牟尼。
‘‘Ñāṇamhi pūjaṃ katvāna, pilakkhumaddasaṃ ahaṃ;
对智作了供养后,我看见了毕落叉果;
Paṭiladdhomhi taṃ paññaṃ , ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
我获得了那慧,这是智供养之果报。
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
从此三十一劫以来,自从我供养了那花;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是智供养之果报。
‘‘Ito terasakappamhi, dvādasāsuṃ phaluggatā;
从此十三劫以前,有十二位帕卢嘎答;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahapphalā.
具足七宝,转轮王,大果报者。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……(中略)……已作世尊之教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sudassano thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
据说具寿善现长老说了这些偈颂。
Sudassanattherassāpadānaṃ dutiyaṃ. · 善现长老譬喻第二
3. Candanapūjanakattheraapadānaṃ3. 旃檀供养长老譬喻
‘‘Candabhāgānadītīre, ahosiṃ kinnaro tadā;
「在月支河岸边,我那时是紧那罗;
Pupphabhakkho cahaṃ āsiṃ, pupphānivasano tathā .
我以花为食,也以花为衣。
‘‘Atthadassī tu bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
「见义的世尊,世间最胜的人中牛王;
Vipinaggena niyyāsi, haṃsarājāva ambare.
从林中出来,如天鹅王在空中。
‘‘Namo te purisājañña, cittaṃ te suvisodhitaṃ;
「礼敬你,人中良马,你的心已善清净;
Pasannamukhavaṇṇosi, vippasannamukhindriyo.
你面色清净,面根明净。
‘‘Orohitvāna ākāsā, bhūripañño sumedhaso;
「从空中下来,广慧者、善慧者;」
Saṅghāṭiṃ pattharitvāna, pallaṅkena upāvisi.
铺展桑喀帝后,以结跏趺坐而坐。
‘‘Vilīnaṃ candanādāya, agamāsiṃ jinantikaṃ;
「取了溶化的栴檀,我去到胜利者近处;
Pasannacitto sumano, buddhassa abhiropayiṃ.
以净信心、善意,我供养了佛陀。
‘‘Abhivādetvāna sambuddhaṃ, lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ;
「礼敬了正自觉者,世间最胜者、人中牛王;
Pāmojjaṃ janayitvāna, pakkāmiṃ uttarāmukho.
生起了喜悦后,我向北方离去。
‘‘Aṭṭhārase kappasate, candanaṃ yaṃ apūjayiṃ;
「十八百劫以来,我供养了那栴檀;
Duggatiṃ nābhijānāmi, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是供养佛陀之果报。
‘‘Catuddase kappasate, ito āsiṃsu te tayo;
「在十四百劫前,从此有三位;
Rohaṇī nāma nāmena, cakkavattī mahabbalā.
名为罗哈尼,转轮王,大力者。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā candanapūjanako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
如是,据说具寿旃檀那普渣那咖长老说了这些偈颂。
Candanapūjanakattherassāpadānaṃ tatiyaṃ. · 旃檀供养长老譬喻第三
Aṭṭhamabhāṇavāraṃ. · 第八诵品
4. Pupphacchadaniyattheraapadānaṃ4. 花覆盖长老譬喻
‘‘Sunando nāma nāmena, brāhmaṇo mantapāragū;
「名为苏难陀,婆罗门,通达真言彼岸者;
Ajjhāyako yācayogo, vājapeyyaṃ ayājayi.
诵习者,乞求瑜伽者,行了马祭。
‘‘Padumuttaro lokavidū, aggo kāruṇiko isi;
「巴度穆答拉,世间解,最上悲愍者,仙人;
Janataṃ anukampanto, ambare caṅkamī tadā.
怜愍众生,当时在空中经行。
‘‘Caṅkamitvāna sambuddho, sabbaññū lokanāyako;
「正自觉者经行后,一切知者,世间导师;
Mettāya aphari satte, appamāṇe nirūpadhi.
以慈遍满诸有情,无量、无依。
‘‘Vaṇṭe chetvāna pupphāni, brāhmaṇo mantapāragū;
「婆罗门通达真言彼岸者,切断茎后取诸花;
Sabbe sisse samānetvā, ākāse ukkhipāpayi.
集合所有弟子,令其举向空中。
‘‘Yāvatā nagaraṃ āsi, pupphānaṃ chadanaṃ tadā;
「当时城市所及之处,皆为诸花所覆盖;
Buddhassa ānubhāvena, sattāhaṃ na vigacchatha.
以佛陀之威力,七日不凋落。
‘‘Teneva sukkamūlena, anubhotvāna sampadā;
「以此善根,体验成就;
Sabbāsave pariññāya, tiṇṇo loke visattikaṃ.
遍知一切漏,已度世间执著。
‘‘Ekārase kappasate, pañcatiṃsāsu khattiyā;
「在十一百劫中,三十五次为刹帝利;」
Ambaraṃsasanāmā te, cakkavattī mahabbalā.
名为安跋喇萨的他们,是大力的转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pupphacchadaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿普帕恰达尼长老说了这些偈颂。
Pupphacchadaniyattherassāpadānaṃ catutthaṃ. · 花覆盖长老譬喻第四
5. Rahosaññakattheraapadānaṃ5. 密想长老譬喻
‘‘Himavantassāvidūre, vasabho nāma pabbato;
「离喜马拉雅山不远,有名为瓦沙跋的山;
Tasmiṃ pabbatapādamhi, assamo āsi māpito.
在那山脚下,有一座被建造的隐居处。
‘‘Tīṇi sissasahassāni, vācesiṃ brāhmaṇo tadā;
「三千弟子,当时婆罗门教导;
Saṃharitvāna te sisse, ekamantaṃ upāvisiṃ.
集合那些弟子后,我坐于一旁。
‘‘Ekamantaṃ nisīditvā, brāhmaṇo mantapāragū;
「坐于一旁后,通达咒语的婆罗门;
Buddhavedaṃ gavesanto , ñāṇe cittaṃ pasādayiṃ.
寻求佛陀的吠陀,我于智中净信心。
‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, nisīdiṃ paṇṇasanthare;
在那里净信心后,我坐在叶座上;
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, tattha kālaṅkato ahaṃ.
结跏趺坐后,我在那里命终。
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ saññamalabhiṃ tadā;
从此三十一劫以来,当时我获得那想;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇasaññāyidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,这是智想之果。
‘‘Sattavīsatikappamhi, rājā siridharo ahu;
在二十七劫中,有名为吉祥持的王;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
具足七宝,大力的转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……乃至……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā rahosaññako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿拉何桑雅咖长老说了这些偈颂。
Rahosaññakattherassāpadānaṃ pañcamaṃ. · 密想长老譬喻第五
6. Campakapupphiyattheraapadānaṃ6. 占巴咖花长老譬喻
‘‘Kaṇikāraṃva jotantaṃ, nisinnaṃ pabbatantare;
「犹如照耀的咖尼咖拉花,坐于山间;照亮一切方向,犹如星辰之药草。
Obhāsentaṃ disā sabbā, osadhiṃ viya tārakaṃ .
「有三位学童,善学于自己的技艺;
‘‘Tayo māṇavakā āsuṃ, sake sippe susikkhitā;
「拿着一呵利的负担,跟随在我后面。
Khāribhāraṃ gahetvāna, anventi mama pacchato.
「七朵花被苦行者放置在袋子里;
‘‘Puṭake satta pupphāni, nikkhittāni tapassinā;
「拿着那些花,在智慧中,我供养了韦萨布。
Gahetvā tāni ñāṇamhi, vessabhussābhiropayiṃ.
「从此三十一劫以来,我供养了那些花;
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
「从此三十一劫以来,我供养了那些花;
Duggatiṃ nābhijānāmi, ñāṇapūjāyidaṃ phalaṃ.
我不知恶趣,此为智供养之果报。
‘‘Ekūnatiṃsakappamhi, vipulābha sanāmako;
三十九劫前,名为维普喇巴;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
具足七宝,大力转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……已作世尊之教。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā campakapupphiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;
如是,据说具寿占巴咖花长老说此等偈颂。
Campakapupphiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ. · 占巴咖花长老譬喻第六
7. Atthasandassakattheraapadānaṃ7. 义显示长老譬喻
‘‘Visālamāḷe āsīno, addasaṃ lokanāyakaṃ;
坐于宽广堂中,我见世间导师;
Khīṇāsavaṃ balappattaṃ, bhikkhusaṅghapurakkhataṃ.
漏尽、得力,比库僧团所尊敬。
‘‘Satasahassā tevijjā, chaḷabhiññā mahiddhikā;
十万具三明、六神通、大神力者;
Parivārenti sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati.
围绕着正自觉者,谁见了而须跋信?
‘‘Ñāṇe upanidhā yassa, na vijjati sadevake;
「其智的基础,在天界中无可比拟;
Anantañāṇaṃ sambuddhaṃ, ko disvā nappasīdati.
无边智的正自觉者,谁见了而须跋信?
‘‘Dhammakāyañca dīpentaṃ, kevalaṃ ratanākaraṃ;
「显示法身,完全是宝藏;
Vikappetuṃ na sakkonti, ko disvā nappasīdati.
无法分别论,谁见了而须跋信?
‘‘Imāhi tīhi gāthāhi, nāradovhayavacchalo ;
「以这三首偈颂,那拉达两舌者;
Padumuttaraṃ thavitvāna, sambuddhaṃ aparājitaṃ.
赞叹莲华上首,无敌的正自觉者。
‘‘Tena cittappasādena, buddhasanthavanena ca;
「以那心的净信,以及对佛的赞叹;
Kappānaṃ satasahassaṃ, duggatiṃ, nupapajjahaṃ.
十万劫中,我不往生恶趣。
‘‘Ito tiṃsakappasate, sumitto nāma khattiyo;
从此三十劫前,有名为苏弥答的刹帝利;
Sattaratanasampanno, cakkavattī mahabbalo.
具足七宝,大力转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā atthasandassako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,具寿阿塔桑达萨咖长老确实诵说了这些偈颂。
Atthasandassakattherassāpadānaṃ sattamaṃ. · 义显示长老譬喻第七
8. Ekapasādaniyattheraapadānaṃ8. 一净信长老譬喻
‘‘Nārado iti me nāmaṃ , kesavo iti maṃ vidū;
那拉达是我的名字,他们知道我为给沙瓦;
Kusalākusalaṃ esaṃ, agamaṃ buddhasantikaṃ.
我为了善与不善,前往佛陀之处。
‘‘Mettacitto kāruṇiko, atthadassī mahāmuni;
慈心、悲心,见利益者,大牟尼;
Assāsayanto satte so, dhammaṃ deseti cakkhumā.
他安慰诸有情,有眼者说法。
‘‘Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, sire katvāna añjaliṃ;
「净信自己的心后,合掌置于头上;
Satthāraṃ abhivādetvā, pakkāmiṃ pācināmukho.
礼敬导师后,我向东方离去。
‘‘Sattarase kappasate, rājā āsi mahīpati;
「在一百七十五劫中,我是王、地主;
Amittatāpano nāma, cakkavattī mahabbalo.
名为阿弥答答巴那,转轮王、大力者。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……(中略)……已作佛陀的教诫。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā ekapasādaniyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿一信长老诵说了这些偈颂。
Ekapasādaniyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ. · 一净信长老譬喻第八
9. Sālapupphadāyakattheraapadānaṃ9. 娑罗花施者长老譬喻
‘‘Migarājā tadā āsiṃ, abhijāto sukesarī;
「那时我是兽王,出身高贵、美鬃者;
Giriduggaṃ gavesanto, addasaṃ lokanāyakaṃ.
寻找山中险要处,我见到世间导师。
‘‘Ayaṃ nu kho mahāvīro, nibbāpeti mahājanaṃ;
「这位大雄,使大众般涅槃;
Yaṃnūnāhaṃ upāseyyaṃ, devadevaṃ narāsabhaṃ.
我何不亲近天中天、人中牛王。」
‘‘Sākhaṃ sālassa bhañjitvā, sakosaṃ pupphamāhariṃ;
折断娑罗树枝,我带来连枝的花;
Upagantvāna sambuddhaṃ, adāsiṃ pupphamuttamaṃ.
走近正等正觉者,我供养最上之花。
‘‘Ekanavutito kappe, yaṃ pupphamabhiropayiṃ;
自从供养那花以来,九十一劫中;
Duggatiṃ nābhijānāmi, pupphadānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是施花之果报。
‘‘Ito ca navame kappe, virocanasanāmakā;
从此第九劫,名为维罗恰那;
Tayo āsiṃsu rājāno, cakkavattī mahabbalā.
有三位国王,转轮王,大力者。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
「四无碍解……乃至……已作世尊之教。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sālapupphadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿沙喇布帕达亚咖长老说了这些偈颂。
Sālapupphadāyakattherassāpadānaṃ navamaṃ. · 娑罗花施者长老譬喻第九
10. Piyālaphaladāyakattheraapadānaṃ10. 毕亚喇果施者长老譬喻
‘‘Pārāvato tadā āsiṃ, paraṃ anuparodhako;
「那时我是鸽子,不恼害他人;
Pabbhāre seyyaṃ kappemi, avidūre sikhisatthuno.
我在山崖作卧处,在尸弃导师不远处。
‘‘Sāyaṃ pātañca passāmi, buddhaṃ lokagganāyakaṃ;
「我早晚见到佛陀,世间最上导师;
Deyyadhammo ca me natthi, dvipadindassa tādino.
我没有可施之物,给那样的两足尊。
‘‘Piyālaphalamādāya , agamaṃ buddhasantikaṃ;
「我取了毕钵喇果,前往佛陀之处;
Paṭiggahesi bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho.
世尊、世间之胜者、人中之牛王接受了。
‘‘Tato paraṃ upādāya, paricāriṃ vināyakaṃ;
从那以后,我亲近、须跋那位导师;
Tena cittappasādena, tattha kālaṅkato ahaṃ.
以那心净信,我在那里命终。
‘‘Ekattiṃse ito kappe, yaṃ phalaṃ adadiṃ ahaṃ;
从此九十一劫前,我布施了那个果;
Duggatiṃ nābhijānāmi, phaladānassidaṃ phalaṃ.
我不知有恶趣,这是布施果的果报。
‘‘Ito pannarase kappe, tayo āsuṃ piyālino;
从此十五劫前,有三位名为毕亚利那;
Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.
具足七宝,大力的转轮王。
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
四无碍解……已作世尊的教诫。
Itthaṃ sudaṃ āyasmā piyālaphaladāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿披呀喇帕喇达呀咖长老诵说了这些偈颂。
Piyālaphaladāyakattherassāpadānaṃ dasamaṃ. · 毕亚喇果施者长老譬喻第十
Sobhitavaggo cuddasamo. · 庄严品第十四
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Sobhitasudassano ca, candano pupphachadano;
索比答、苏达沙诺,旃檀那、普帕恰达诺;
Raho campakapupphī ca, atthasandassakena ca.
拉霍、占巴咖普披,以及阿他桑达萨咖那。
Ekapasādī sāladado, dasamo phaladāyako;
艾咖巴沙地、沙喇达多,第十帕喇达呀咖;
Gāthāyo sattati dve ca, gaṇitāyo vibhāvibhi.
偈颂七十又二,由诸智者所计数。