49. Paṃsukūlavaggo · 49. 尘堆衣品义注
49. Paṃsukūlavaggo49. 尘堆衣品
1-10. Paṃsukūlasaññakattheraapadānādivaṇṇanā1-10. 尘堆衣想长老本行等之解释
Ekūnapaññāsamavagge paṭhamāpadānaṃ suviññeyyameva.
第五十五品中，第一品的业报应当善知。
§14
14. Dutiyāpadāne adhiccuppattikā buddhāti adhiccena akāraṇena uppattikā sayambhūtā, aññehi devabrahmamārādīhi upadesadāyakehi rahitā sayambhūñāṇena uppannā jātā pātubhūtāti attho.
第十四品中，所谓『超出生起者佛』，是指以超出世间生起的因缘而生起，天、梵天、魔等诸外道无能教化，唯有自现智慧生起，成为世间主，这便是其义。
§16
16.Odumbarikapupphaṃ vāti udumbararukkhe pupphaṃ dullabhaṃ dullabhuppattikaṃ iva. Candamhi sasakaṃ yathāti candamaṇḍale sasalekhāya rūpaṃ dullabhaṃ yathā. Vāyasānaṃ yathā khīranti kākānaṃ niccaṃ rattindivaṃ khuddāpīḷitabhāvena khīraṃ dullabhaṃ yathā, evaṃ dullabhaṃ lokanāyakaṃ caturāsaṅkhyeyyaṃ vā aṭṭhāsaṅkhyeyyaṃ vā soḷasāsaṅkhyeyyaṃ vā kappasatasahassaṃ pāramiyo pūretvā buddhabhāvato dullabho lokanāyakoti attho.
十六品中，乌榄树上的花极为稀有，犹如珍罕花朵。就如月轮中之月与其上的纹饰，形状罕见；又如夜鹭终日啄食乳汁，乳汁虽多却难得；如是，成就了无数亿乃至数十亿数百亿生生世世修满波罗蜜，成为佛果的世间导者，也是稀有之尊。
§30
30. Tatiyāpadāne madhuṃ bhisehi savatīti pokkharamadhupadumakesarehi savati paggharati. Khīraṃ sappiṃ muḷālibhīti khīrañca sappirasañca padumamuḷālehi savati paggharati. Tasmā tadubhayaṃ mama santakaṃ buddho paṭiggaṇhatūti attho.
第三十品中，蜂巢蜂蜜与莲花胚都是相互附着、相融的。牛奶、汁液与莲花胚乳汁同样相融、融合。由此可知，这两者如同婴儿的乳汁，佛亦应接受此双重供养，这便是其义。
Catutthapañcamachaṭṭhāpadānāni uttānāneva.
第四、第五、第六品亦如上文所说，内容相继。
§119
119. Sattamāpadāne cattālīsadijāpi cāti dvikkhattuṃ jātāti dijā. Kumāravaye uṭṭhitadantānaṃ patitattā puna uṭṭhitadantā dijā, te ca dantā. Byākaraṇañca heṭṭhā nidānakathāyaṃ vuttameva.
第一百十九品中，即使第四十一日，亦初生第二十八日；于幼童断乳后再生乳牙，乳牙又失而再生，如此为二十八日。上述语法也是从本因缘说而出。
Aṭṭhamāpadānaṃ uttānamevāti.
第八品名为明显的赞叹。
§171
171. Navamāpadāne tadāhaṃ māṇavo āsinti yadā sumedhapaṇḍito dīpaṅkarabhagavato santikā byākaraṇaṃ labhi, tadā ahaṃ megho nāma brāhmaṇamāṇavo hutvā sumedhatāpasena saha isipabbajjaṃ pabbajitvā sikkhāpadesu sikkhito kenaci pāpasahāyena saṃsaṭṭho saṃsaggadosena pāpavitakkādivasaṃ gato mātughātakammavasena narake aggijālādidukkhamanubhavitvā tato cuto samudde timiṅgalamahāmaccho hutvā nibbatto, samuddamajjhe gacchantaṃ mahānāvaṃ gilitukāmo gato. Disvā maṃ vāṇijā bhītā ‘‘aho gotamo bhagavā’’ti saddamakaṃsu. Atha mahāmaccho pubbavāsanāvasena buddhagāravaṃ uppādetvā tato cuto sāvatthiyaṃ vibhavasampanne brāhmaṇakule nibbatto saddho pasanno satthu dhammadesanaṃ sutvā pabbajitvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇitvā divasassa tikkhattuṃ upaṭṭhānaṃ gantvā saramāno vandati. Tadā bhagavā ‘‘ciraṃ dhammarucī’’ti maṃ āha.
第171. 第九品中，说：当时我还是童子，正值善慧智者迪邦迦世尊目前，获得教法教诲之时。那时我成为名为梅诃的婆罗门童子，伴随善慧的精进弃家出家，受戒修习戒律。后来因结交了恶友，与恶相缠绕，陷入恶念诸处，因杀母业力，在地狱之火狱受苦。之后死亡转为大海中之巨鱼，安息于水中，欲吞噬大船。商人们见我恐怖，惊呼“啊，果德玛世尊啊”。于是巨鱼忆起过去所受佛恩，之后涅槃于婆罗门家庭的富贵城中。信心坚固而欢喜，听闻世尊说法，遂同往出家，得证阿拉汉果，三日内奉事世尊，恭敬顶礼。时世尊告我：“汝长久喜爱法”。
§184
184. Atha so thero ‘‘suciraṃ satapuññalakkhaṇa’’ntiādīhi gāthāhi thomesi. Bhante, satapuññalakkhaṇadhara gotama. Patipubbena visuddhapaccayanti pubbe dīpaṅkarapādamūle paripuṇṇapāramīpaccayasambhāro suṭṭhu ciraṃ kālaṃ mayā na diṭṭho asīti attho. Ahamajjasupekkhananti ajja imasmiṃ divase ahaṃ supekkhanaṃ sundaradassanaṃ, sundaradiṭṭhaṃ vā nirupamaṃ viggahaṃ upamārahitasarīraṃ gotamaṃ vata ekantena passāmi dakkhāmīti attho.
第184. 随后尊者作偈颂曰：“善人久持功德标志”等。尊者说：“世尊，具功德标志的果德玛，先前乃至今日，我未曾见过如汝般具足清净根本、积累圆满度品因缘的正觉者。今日远观，见世尊身心清净，容止殊胜，无有可比，实乃一纯净贤者。”
§185-186
185-186.Suciraṃ vihatatamo mayāti visesena hatatamo viddhaṃsitamoho tvaṃ mayāpi suṭṭhu ciraṃ thomitoti attho. Sucirakkhena nadī visositāti esā taṇhānadī sundararakkhena gopanena visesena sositā, abhabbuppattikatā tayāti attho. Suciraṃ amalaṃ visodhitanti suṭṭhu ciraṃ dīghena addhunā amalaṃ nibbānaṃ visesena sodhitaṃ, suṭṭhu kataṃ adhigataṃ tayāti attho. Nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune. Cirakālasamaṅgitoti mahāmune mahāsamaṇa ñāṇamayaṃ nayanaṃ dibbacakkhuṃ cirakālaṃ samadhigato sampatto tvanti attho. Avinaṭṭho punarantaranti ahaṃ puna antaraṃ antarābhave majjhe parinaṭṭho parihīno ahosinti attho. Punarajjasamāgato tayāti ajja imasmiṃ kāle tayā saddhiṃ punapi samāgato ekībhūto saha vasāmīti attho. Na hi nassanti katāni gotamāti gotama sabbaññubuddha, tayā saddhiṃ katāni samāgamādīni na hi nassanti yāva khandhaparinibbānā na vinā bhavissantīti attho. Sesaṃ uttānamevāti.
第185-186. 尊者继续称赞：“汝久持正慧，解除疑难，久守清净之河，恒净无染，如护者守护清流，泉源不竭。汝已久证不生涅槃，恒行正法，功德圆满。眼辨真慧光明，世尊如善晓法的觉者，久居神通之中。虽间断修行，然复集会再持戒而未失之。且汝为正知觉自觉全知佛，与汝共修不灭之法，至诸蕴尽灭时方断。余下者名为明显的赞叹。”
Dhammaruciyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 法喜长老本行之解释已毕。
Dasamāpadānaṃ suviññeyyamevāti.
第十品名为宜当了知的赞叹。
Ekūnapaññāsamavaggavaṇṇanā samattā. · 第四十九品之解释已毕。