三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页义注经藏义注小部义注41. 弥勒品义注

41. Metteyyavaggo · 41. 弥勒品义注

10 段 · CSCD 巴利原典
41. Metteyyavaggo四十一、弥勒品
1. Tissametteyyattheraapadānavaṇṇanā一、帝沙弥勒长老譬喻注释
§1
1. Ekacattālīsame vagge paṭhamāpadāne pabbhārakūṭaṃ nissāyātiādikaṃ tissametteyyattherassa apadānaṃ. Tattha tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā padumuttarassa bhagavato ajinacammaṃ nisīdanatthāya dinnameva nānaṃ. Sesaṃ apadānapāḷiyā suviññeyyamevāti.
第一品第一偈,关于依止巴白罗山等事的第三长老经例。此处记载这位长老于苦行出家后,为了如来毕摩多尊者入坐未胜居处,日间曾向其礼敬供养。此出处分段,结尾清楚明了。
2. Puṇṇakattheraapadānavaṇṇanā二、富那迦长老譬喻注释
§29
29. Dutiyāpadāne pabbhārakūṭaṃ nissāyātiādikaṃ āyasmato puṇṇakattherassa apadānaṃ. Tattha himavante yakkhasenāpati hutvā parinibbutassa paccekabuddhassa āḷahanakaraṇameva nānattaṃ. Sesaṃ pāṭhānusārena suviññeyyameva.
第二品第二偈,关于依止巴白罗山等事的尊者普纳迦长老的经例。依巴白罗山中,化作夜叉军帅,侍于涅槃的辟支佛。此为其修习斫木伐木之行。全文依经文条理清晰。
§45
45. Tatiyāpadāne himavantassāvidūretiādikaṃ āyasmato mettaguttherassa apadānaṃ. Tattha himavantasamīpe asokapabbate so tāpaso hutvā paṇṇasālāyaṃ vasanto sumedhasambuddhaṃ disvā pattaṃ gahetvā sappipūraṇaṃ viseso. Sesaṃ puññaphalāni ca suviññeyyāneva. Apadānagāthānaṃ attho ca pākaṭoyeva.
第三品第三偈,关于喜悦于喜马拉雅山等事的尊者梅达古长老经例。此尊者在喜马拉雅东侧无忧山为苦行者,目见毗摩沙佛,手持经卷与布满花叶的特别供养。全文详述功德果报,偈文释义昭彰。
§72
72. Catutthāpadāne gaṅgā bhāgīrathī nāmātiādikaṃ āyasmato dhotakattherassa apadānaṃ. Tatrāpi brāhmaṇo hutvā bhāgīrathīgaṅgāya taramāne bhikkhū disvā pasannamānaso setuṃ kārāpetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa niyyāditabhāvoyeva viseso. Puññaphalaparidīpanagāthānaṃ attho nayānusārena suviññeyyova.
第四品第四偈,关于恒河迦毗罗河流等事的尊者多塔长老经例。此尊者曾作婆罗门,渡恒河迦毗罗河时见比库,心怀欢喜,促使造桥,特此供养佛及僧团。偈文载功德果报,结尾流畅明晰。
§100
100. Pañcamāpadāne himavantassāvidūretiādikaṃ āyasmato upasivattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto viññutaṃ patto gharāvāsaṃ pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante padumuttaraṃ bhagavantaṃ disvā tiṇasantharaṃ santharitvā tattha nisinnassa bhagavato sālapupphapūjaṃ akāsīti ayaṃ viseso, sesamuttānameva.
第五品第五偈,关于喜悦于喜马拉雅山等事的尊者吴思迦长老经例。此尊者前世于诸佛时期,因斫木行功德,获果满足,生于净家,弃屋舍出家,于苦行出家后,于喜马拉雅遇见如来,献上杨柳花供养。此为特殊事迹,结尾即本尊名号谓为总结。
§161
161. Chaṭṭhāpadāne migaluddo pure āsintiādikaṃ āyasmato nandakattherassa apadānaṃ. Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle karavikasakuṇo hutvā madhurakūjitaṃ karonto satthāraṃ padakkhiṇaṃ akāsi. Aparabhāge mayūro hutvā aññatarassa paccekabuddhassa vasanaguhādvāre pasannamānaso divasassa tikkhattuṃ madhurena vassitaṃ vassi. Evaṃ tattha tattha bhave puññāni katvā amhākaṃ bhagavato kāle sāvatthiyaṃ kulagehe nibbatto nandakoti laddhanāmo satthu santike dhammaṃ sutvā pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento migaluddo pure āsintiādimāha. Tattha paccekabuddhassa maṇḍapaṃ katvā padumapupphehi chadanameva viseso.
第六品第六偈,关于出身于米伽楼褥城等事的尊者难达长老的经例。此尊者在如来毕摩多时代作斑鸠,香言围绕礼敬师长;转化为孔雀于辟支佛洞门嬉戏畅游,日数三计,雨季久居,修诸功德。后在本师时代米伽楼褥城出家,修习内观慧,证阿拉汉果。后又述此尊者举先前行持,广显过往功德,记于米伽楼褥城等事。特记辟支佛设坛及用莲花盖祭供养之殊胜。
§183
183. Sattamāpadāne pabbhārakūṭaṃ nissāyātiādikaṃ āyasmato hemakattherassa apadānaṃ. Tatthāpi isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante vasanto piyadassiṃ bhagavantaṃ upagataṃ disvā ratanamayaṃ pīṭhaṃ attharitvā aṭṭhāsi. Tattha nisinnassa kumbhamattaṃ jambuphalaṃ āharitvā adāsi. Bhagavā tassa cittappasādatthāya taṃ phalaṃ paribhuñji. Ettakameva viseso.
第183因缘中,尊者赫马长老的本生事迹。记载他在雪山中出家比库,得见慈悲的世尊。世尊坐于宝华宝座上,他前来顶礼。座上之处,他献上一罐一杯的木瓜果。世尊为令其心清净而享用此果。以此为殊胜事迹。
§224
224. Aṭṭhamāpadāne rājāsi vijayo nāmātiādikaṃ āyasmato todeyyattherassa apadānaṃ. Tattha rājāsi vijayo nāmāti daharakālato paṭṭhāya sabbasaṅgāmesu jinato, catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ rañjanato allīyanato vijayo nāma rājā ahosīti attho. Ketumatīpuruttameti ketu vuccanti dhajapaṭākā. Atha vā nagarasobhanatthāya nagaramajjhe ussāpitaratanatoraṇāni, te ketū niccaṃ ussāpitā sobhayamānā assā atthīti ketumatī. Pūreti dhanadhaññehi sabbajanānaṃ mananti puraṃ. Ketumatī ca sā purañca seṭṭhaṭṭhena uttamañceti ketumatīpuruttamaṃ, tasmiṃ ketumatīpuruttame. Sūro vikkamasampannoti abhīto vīriyasampanno vijayo nāma rājā ajjhāvasīti sambandho. Itthaṃ bhūtaṃ purañca sabbavatthuvāhanañca chaḍḍetvā himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā vasanto sumedhabhagavantaṃ disvā somanassaṃ uppādetvā candanena pūjākaraṇameva viseso.
第224因缘中,尊者托德耶长老的本生事迹。描述名为王者胜利者的国王,自少年时就已种下平息诸战役、感化众生的福德。他以旗帜为象征,此种旗帜称为“窍峨斋普惹”──即军旗之意。还有点缀城市美观的宝石门楣,也都是永久装饰。乃以富饶粮食充盈百姓心愿,且此城为最高圣地代表,号为“城中之旗最高”。胜利者王勇猛善行,刚强果敢,著名。之后,他放弃这一切,远入雪山出家为比库,得见智慧的世尊,生喜悦心,以檀香供养为殊胜殊荣。
§276
276. Navamāpadāne nagare haṃsavatiyātiādikaṃ āyasmato jatukaṇṇittherassa apadānaṃ . Tattha seṭṭhiputto hutvā suvaṇṇapāsāde vasanabhāvo ca pañcahi kāmaguṇehi samaṅgī hutvā vasanabhāvo ca sabbadesavāsīnaṃ sabbasippaviññūnañca āgantvā sevanabhāvo ca viseso.
第276因缘中,尊者迦突干尼长老的本生事迹。彼曾为富商之子,居黄金殿堂,具足财富生活条件。身心和谐,调和五种感官欲乐,与居处之所有乡村居民及各工匠技艺者等,均保持友善相待,以此为殊胜经历。
§330
330. Dasamāpadāne himavantassāvidūretiādikaṃ āyasmato udenattherassa apadānaṃ. Tattha himavantasamīpe padumapabbataṃ nissāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā vasantena padumuttarassa bhagavato padumapupphaṃ gahetvā pūjitabhāvova viseso. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
第330因缘中,尊者优得长老的本生事迹。记载他在雪山附近,依傍莲山,出家为苦行者。后来他以莲上花朵供养莲花上的世尊,怀着敬重之心。此故事在诸处流传皆被视为上乘殊胜者。
Ekacattālīsamavaggavaṇṇanā samattā. · 第四十一品注释完毕。