40. Pilindavacchavaggo · 40. 毕陵达瓦差品义注
40. Pilindavacchavaggo40. 毕陵达瓦差品
1. Pilindavacchattheraapadānavaṇṇanā1. 毕陵达瓦差长老譬喻释义
Cattālīsamavagge apadāne nagare haṃsavatiyātiādikaṃ āyasmato pilindavacchattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare dovārikakule nibbatto mahaddhano mahābhogo ahosi. So koṭisannicitadhanarāsiṃ oloketvā raho nisinno ‘‘imaṃ sabbadhanaṃ mayā sammā gahetvā gantuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā ‘‘buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa sabbaparikkhāradānaṃ dātuṃ vaṭṭatī’’ti sanniṭṭhānaṃ katvā chattasatasahassaṃ ādiṃ katvā sabbaparibhogaparikkhārānipi satasahassavasena kāretvā padumuttaraṃ bhagavantaṃ nimantetvā buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāsi. Evaṃ sattāhaṃ dānaṃ datvā pariyosānadivase nibbānādhigamaṃ patthetvā yāvajīvaṃ puññāni katvā jīvitapariyosāne devaloke nibbatto cha kāmāvacare dibbasampattiyo anubhavitvā manussesu ca cakkavattiādisampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde brāhmaṇakule nibbatto sabbasippesu nipphattiṃ patto gottavasena pilindavacchoti pākaṭo ahosi.
第四十三章中关于比库宾多纳帕拉德瓦迦长老在城中哈姆萨瓦提等地的故事。这也是往古佛陀时代所作的记录。各处依因果报应的不同变化,有功德随缘增长。于果德玛世尊时期,在哈姆萨瓦提城的贵族门第归隐为比库,财富丰厚,富有极大无量。比库观视自己的亿万财富,心中默坐沉思:“我应当恰当地使用这些财物前往居住。”思虑后立定誓愿:“我要将这所有的财富完全布施,作为供养佛陀、僧团的各项用度。”遂开始布施,布施出三百万,之后又陆续给予一亿多的施舍,供养佛陀及其僧团的各种需要,成就了广大布施。如此布施七周,布施结束当天证得涅槃。以余生修持功德,到生命尽时转生天界,享有六欲天的神通财富,也于人间获得诸如国主、转轮圣王等福德。此生于世尊再出世时,生于婆罗门家,证得一切手艺造诣,净尽根尘烦恼者,被称为「宾多纳帕拉德瓦迦」。
§1
1. So ekadivasaṃ satthu santike dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā nacirasseva arahā hutvā attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto udānavasena taṃ pakāsento nagare haṃsavatiyātiādimāha. Tassattho heṭṭhā vuttova. Āsiṃ dovāriko ahanti ahaṃ haṃsavatīnagare rañño gehadvāre dvārapālako āsiṃ ahosinti attho. Akkhobhaṃ amitaṃ bhoganti rañño vallabhattā aññehi khobhetuṃ cāletuṃ asakkuṇeyyaṃ amitaṃ aparimāṇabhogaṃ dhanaṃ mama ghare sannicitaṃ rāsīkataṃ ahosīti attho.
第一,某一天在佛陀面前听闻法,受佛法感召深信,便出家修行。不久即证阿拉汉果,除去过去恶业,心生欢喜,欢喜生出欢悦之音(诵经鼓励众生)。城中有人说:我是哈姆萨瓦提城王宫门口的门卫。其意即是说,我身处国王家门口,扮演守卫的角色。此中“阿库婆”意即不仅指国王王子,也指拥有无量豪华财宝的人。国王的亲信无法加害我,有大量无边财富聚集于我家,并常备有各色珍宝。
§3
3.Bahū medhigatā bhogāti anekā bhogā me mayā adhigatā pattā paṭiladdhāti attho . Satthavāsiādīnaṃ parikkhārānaṃ nāmāni nayānuyogena suviññeyyāni. Parikkhāradānānisaṃsāni ca suviññeyyānevāti.
第三,有许多智慧和财富,所有的财宝均由我所得及持有。说此话者在此指称过去世间佛陀、僧团诸般法具的名号,时序及相续理应了然于心。财物供养缘起与布施因缘,乃是修行者应透彻认识的。
Pilindavacchattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 毕陵达瓦差长老譬喻释义完毕。
Dutiyatatiyacatutthapañcamāpadānāni uttānānevāti.
第二十一、二十二、二十三、二十四和第二十五项布施记载均为相似内容。此处言“一致于那几项记载之上”,意指前述布施故事在这里得到重申或归纳。
6. Bākulattheraapadānavaṇṇanā6. 巴咖喇长老譬喻释义
Chaṭṭhāpadāne himavantassāvidūretiādikaṃ bākulattherassa apadānaṃ. Ayaṃ kira thero atīte ito kappasatasahassādhikassa asaṅkhyeyyassa matthake anomadassissa bhagavato uppattito puretarameva brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto tayo vede uggaṇhitvā tattha sāraṃ apassanto ‘‘samparāyikatthaṃ gavesissāmī’’ti isipabbajjaṃ pabbajitvā pabbatapāde viharanto pañcābhiññāaṭṭhasamāpattīnaṃ lābhī hutvā viharanto buddhuppādaṃ sutvā satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhito satthu vātābādhe uppanne araññato bhesajjāni ānetvā taṃ vūpasametvā taṃ puññaṃ ārogyatthāya pariṇāmetvā tato cuto brahmaloke nibbatto ekaṃ asaṅkhyeyyaṃ devamanussesu saṃsaranto padumuttarabuddhakāle haṃsavatīnagare ekasmiṃ kule nibbatto viññutaṃ patvā satthu dhammadesanaṃ sutvā satthāraṃ ekaṃ bhikkhuṃ appābādhānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapentaṃ disvā sayaṃ taṃ ṭhānantaraṃ ākaṅkhanto paṇidhānaṃ katvā yāvajīvaṃ kusalakammaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsaranto vipassissa bhagavato uppattito puretarameva bandhumatīnagare brāhmaṇakule nibbatto sabbasippesu nipphattiṃ patto tattha sāraṃ apassanto isipabbajjaṃ pabbajitvā jhānābhiññālābhī hutvā pabbatapāde vasanto buddhuppādaṃ sutvā satthu santikaṃ gantvā saraṇesu patiṭṭhāya bhikkhūnaṃ tiṇapupphakaroge uppanne taṃ vūpasametvā tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto brahmaloke nibbattitvā tato ekanavutikappe devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato kāle bārāṇasiyaṃ kulagehe nibbattitvā gharāvāsaṃ vasanto ekaṃ jiṇṇaṃ vinassamānaṃ mahāvihāraṃ disvā tattha uposathāgārādikaṃ sabbaṃ āvasathaṃ kārāpetvā tattha bhikkhusaṅghassa sabbaṃ bhesajjaṃ paṭiyādetvā yāvajīvaṃ kusalaṃ katvā ekaṃ buddhantaraṃ devamanussesu saṃsaranto amhākaṃ bhagavato uppattito puretarameva kosambiyaṃ seṭṭhikule nibbatti.
第六项布施,关于巴库拉长老在喜马拉雅山区的故事。此长老自曾经许多劫前,由无数佛陀所传承的阿诺马塔尊者教诲,出生于婆罗门之家,以老者之身三个时代度过,了知经典精义,思维“应该寻求未来轮回的归宿”。因而出家,隐居山林,修习五种超能达至八种圣证之境,得成就后,曾亲近世尊,闻法皈依,建立三宝,并且援持供养。当教团中出现严重疫病时,他调和药物治愈病患,广施布施。其布施影响显著,有无数世间众生因此受益。后来在他生命终结时,往生梵天界,后又于佛陀时代生于哈姆萨瓦提城的某门第,通达各种技艺,净除诸根烦恼,博学且有德行,其生平广为传扬。
So mātukucchito nikkhamitvā dhātīhi arogabhāvāya yamunāyaṃ nhāpiyamāno tāsaṃ hatthato muccitvā macchena gilito ahosi. Kevaṭṭā taṃ macchaṃ jālāya gahetvā bārāṇasiyaṃ seṭṭhibhariyāya vikkiṇiṃsu. Sā taṃ gahetvā phālayamānā pubbe katapuññaphalena arogaṃ dārakaṃ disvā ‘‘putto me laddho’’ti gahetvā posesi. So janakehi mātāpitūhi taṃ pavattiṃ sutvā āgantvā ‘‘ayaṃ amhākaṃ putto, detha no putta’’nti anuyoge kate raññā ‘‘ubhayesampi sādhāraṇo hotū’’ti dvinnaṃ kulānaṃ dāyādabhāvena vinicchayaṃ katvā ṭhapitattā bākuloti laddhanāmo vayappatto mahāsampattiṃ anubhavanto dvīsu seṭṭhikulesu ekekasmiṃ chamāsaṃ chamāsaṃ vasati. Te attano vāre sampatte nāvāsaṅghāṭaṃ bandhitvā tatrūpari ratanamaṇḍapaṃ kāretvā pañcaṅgikatūriye nipphādetvā kumāraṃ tattha nisīdāpetvā ubhayanagaramajjhaṭṭhānaṃ gaṅgāya āgacchanti, aparaseṭṭhimanussāpi evameva sajjetvā taṃ ṭhānaṃ gantvā kumāraṃ tattha āropetvā gacchanti. So evaṃ vaḍḍhamāno āsītiko hutvā ubhayaseṭṭhiputtoti pākaṭo. Satthu santikaṃ gantvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā sattāhaṃ vāyamanto aṭṭhame divase saha paṭisambhidāya arahattaṃ pāpuṇi.
他因疾病发作,由母亲抱至恒河江边清洗,将大鱼手动放生。鱼被鱼网捕获,后卖予一位富商的妻子。商人妻子见鱼神奇,显知他前生修福德力,故收养教育。众父母知晓后,纷纷前来认领认知,说“这是我们的儿子,要归还给我们”。由国王御定,判定其兼属两门之子,以示公平。此人名“巴库拉”,老年时极其富有,享受无量富贵,曾在两富商家居住。为庆祝其生辰,兴建豪华宝殿,举办盛大宴会。双城人民皆爱护关照他。在佛陀面前听法,发起信心,得以出家修行,历时七天努力,于第八天达成阿拉汉果位。
§386
386. So arahā hutvā attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento himavantassāvidūretiādimāha. Tassattho heṭṭhā vuttova. Apadānapāḷiatthopi suviññeyyova. So arahattaṃ patvā vimuttisukhena viharanto saṭṭhivassasatāyuko hutvā parinibbāyīti.
386. 彼者证得阿拉汉果位,了知自己过去所造之业,身心欢喜,示现过去行为的善根,宣说冰雪山中见闻等事。是时世尊及其弟子亦如是说。即使是《功德录》中的典故义理,也应了知分明。彼证果阿拉汉,住于解脱安乐中,年寿六百岁,最终入般涅槃。
Bākulattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 巴咖喇长老譬喻释义完毕。
7. Girimānandattheraapadānavaṇṇanā7. 基利玛难德长老譬喻释义
Sattamāpadāne bhariyā me kālaṅkatātiādikaṃ āyasmato girimānandattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto sumedhassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto vayappatto gharāvāsaṃ saṇṭhapetvā vasanto attano bhariyāya ca putte ca kālaṅkate sokasallasamappito araññaṃ pavisitvā pavattaphalabhojano rukkhamūle vihāsi. Tadā sumedho bhagavā tassānukampāya tattha gantvā dhammaṃ desetvā sokasallaṃ abbūḷhesi . So dhammaṃ sutvā pasannamānaso sugandhapupphehi bhagavantaṃ pūjetvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā sirasi añjaliṃ katvā abhitthavi.
第七功德录记载到:「我妻子遭污辱」等事,记载的是长老吉利摩难陀的功德录。此人与古佛同辈,曾多次为生死轮回中因缘而作转,积聚善根,智慧之佛舍利迦如来时代,生于贵族之家,年老时辞家,舍弃世俗居所,携妻儿离开,忧伤哀痛,入丛林隐居,食果断烦恼,栖于树下。那时世尊基于慈悲,前往彼处说法,令其忧愁消弭。彼闻法心清净,敬礼世尊,以五体投地礼拜,双手合十顶礼,心怀敬敬仰。
So tena puññena devamanussesu saṃsaranto ubhayattha sukhaṃ anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahe bimbisārarañño purohitassa putto hutvā nibbatti, girimānandotissa nāmaṃ ahosi. So viññutaṃ patvā satthu rājagahāgamane buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā samaṇadhammaṃ karonto katipayaṃ divasaṃ gāmakāvāse vasitvā satthāraṃ vandituṃ rājagahaṃ agamāsi. Bimbisāramahārājā tassa āgamanaṃ sutvā taṃ upasaṅkamitvā ‘‘idheva, bhante, vasatha, ahaṃ catūhi paccayehi upaṭṭhahāmī’’ti sampavāretvā gatopi bahukiccattā taṃ na sari. ‘‘Thero abbhokāseyeva vasatī’’ti. Devatā therassa temanabhayena vassadhāraṃ vāresuṃ. Rājā avassanakāraṇaṃ upadhāretvā ñatvā therassa kuṭikaṃ kārāpesi. Thero kuṭikāyaṃ vasanto senāsanasappāyalābhena cittasamādhānaṃ labhitvā vīriyasamataṃ yojetvā vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi.
凭依此功德,他作为天人及人类中,周旋于两界,安乐自在。于此佛出世的王舍城,成为宾比萨拉国王的祭司之子,名叫吉利摩难陀。觉悟后,见佛到达王舍城,目睹佛迹,心坚信,依教出家,修行沙门法。住在乡村数日,后往王舍城礼敬师长。王知道其出家,欢迎令其暂居,誓言四时侍奉其左右。但因公务繁忙,不得久留。长老住于城外,神将保护其平安,于雨季安然度过。修得定力,调伏心意,增长慧观,证得阿拉汉果。
§419
419. So arahattaṃ patvā attano pubbakammaṃ saritvā sañjātasomanasso pubbacaritāpadānaṃ pakāsento bhariyā me kālaṅkatātiādimāha. Taṃ bhagavato nivedanañca bhagavatā katānusāsanañca maggaṃ phalādhigamāpadānañca pāṭhānusārena suviññeyyamevāti.
419. 彼证阿拉汉果,了知自己过去所造之业,心生欢喜,示现过去行为的善根,言及「我妻子遭污辱」等事。此功德录及佛陀教诲、证得道路与果报之功德,依此文法条理皆应明了。
Girimānandattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 吉利玛难德长老譬喻注释完毕。
Aṭṭhamanavamadasamāpadānāni uttānatthānevāti.
第八第十九第十功德录,意即所载偈文皆正譯义。
Cattālīsamavaggavaṇṇanā samattā. · 四十品注释完毕。