15. Chattavaggo · 15. 伞品义注
15. Chattavaggo第十五 伞品
1. Atichattiyattheraapadānavaṇṇanā一、阿提差提亚长老譬喻释
Parinibbutebhagavatītiādikaṃ āyasmato atichattiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto atthadassissa bhagavato kāle ekasmiṃ kulagehe nibbatto dharamānassa bhagavato adiṭṭhattā parinibbutakāle ‘‘aho mama parihānī’’ti cintetvā ‘‘mama jātiṃ saphalaṃ karissāmī’’ti katasanniṭṭhāno chattādhichattaṃ kāretvā tassa bhagavato sarīradhātuṃ nihitadhātugabbhaṃ pūjesi. Aparabhāge pupphacchattaṃ kāretvā tameva dhātugabbhaṃ pūjesi. So teneva puññena devamanussesu saṃsaranto ubhayasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde gahapatikule nibbatto viññutaṃ patto satthari pasanno pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā vāyamanto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi.
【世尊般涅槃事迹】此为尊长阿提查蒂亚长老的传记。此长老在前佛时代亦曾作证，历代佛陀皆有此功德。他于佛灭度之时，居于一族之家，亲见佛陀止息之状，心中思惟「唉，我的佛已逝」，又念「我必使我本生得成就」。遂制作华盖（伞盖）以顶伞装饰，并供奉佛陀遗体藏匣。后又制作花盖，供奉同一遗体宝匣。凭此功德于天人间轮回，福报双全。后于此佛出世之时，世尊家族中诞生，继承先业，满怀欢喜出家精进修行，不久便得阿拉汉果位。
§1
1. So attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento parinibbute bhagavatītiādimāha. Tattha chattātichattanti chādiyati saṃvariyati ātapādinti chattaṃ, chattassa atichattaṃ chattassa upari katachattaṃ chattātichattaṃ, chattassa uparūpari chattanti attho. Thūpamhi abhiropayinti thūpiyati rāsikarīyatīti thūpo, atha vā thūpati thirabhāvena vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjamāno patiṭṭhātīti thūpo, tasmiṃ thūpamhi mayā kāritaṃ chattaṃ uparūpari ṭhapanavasena abhi visesena āropayiṃ pūjesinti attho.
1. 彼者出示了自己前世之功德，因而在佛灭度时被称为『涅槃世尊』等。此中“顶伞”是指伞盖，为保护与严守之具。所谓“顶伞”即在伞上再加伞，称为伞中之伞，上面搭设的伞即为“顶伞”。佛塔上所安置的称为塔，塔即是以稳固之方式增建而成的大型建筑物。伞即是我在塔上所安置的伞，是作为特异加持供养之意。
§2
2.Pupphacchadanaṃ katvānāti vikasitehi sugandhehi anekehi phupphehi chadanaṃ chattupari vitānaṃ katvā pūjesinti attho. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
2. 制作花盖者，即以盛开的花朵及芬芳香气众多花瓣，铺盖于伞之周围，供作供养之意。其余诸物悉皆是为顶礼供养而设。
Atichattiyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 阿提差提亚长老譬喻释完毕。
2. Thambhāropakattheraapadānavaṇṇanā二、探巴罗巴咖长老譬喻释
Nibbutelokanāthamhītiādikaṃ āyasmato thambhāropakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto dhammadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbatto saddho pasanno parinibbute bhagavati tassa bhagavato dhātugabbhamāḷake thambhaṃ nikhanitvā dhajaṃ āropesi. Bahūni jātisumanapupphāni ganthitvā nisseṇiyā ārohitvā pūjesi.
【涅槃世界主事迹】此为尊长坦婆罗巴长老的传记。此长老于前代佛世，积集多方功德，于佛陀灭度时，怀敬信心，安心安稳。涅槃时，在佛陀遗体宝匣上安置柱子，立起旗帜作标志。采各种族花朵编结成串，升于旗杆为供养目的。
§5
5. So yāvatāyukaṃ ṭhatvā kālaṃ katvā devamanussesu saṃsaranto ubhayasampattiyo anubhavitvā sabbattha pūjito imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto daharakālato pabhuti pūjanīyo sāsane baddhasaddho pabbajitvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patto attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento nibbute lokanāthamhītiādimāha. Tattha nibbute lokanāthamhīti sakalalokassa nāthe padhānabhūte paṭisaraṇe ca satthari khandhaparinibbānena nibbute nibbutadīpasikhā viya adassanaṃ gateti attho. Dhammadassīnarāsabheti catusaccadhammaṃ passatīti dhammadassī, atha vā satipaṭṭhānādike sattatiṃsabodhipakkhiyadhamme dassanasīlo passanasīloti dhammadassī, narānaṃ āsabho pavaro uttamoti narāsabho, dhammadassī ca so narāsabho ceti dhammadassīnarāsabho, tasmiṃ dhammadassīnarāsabhe. Āropesiṃ dhajaṃ thambhanti cetiyamāḷake thambhaṃ nikhanitvā tattha dhajaṃ āropesiṃ bandhitvā ṭhapesinti attho.
5. 他长时间坚守岗位，积累善业，在天人与人间均享福乐，无不受敬奉。于此佛出世之家，早年即受人尊敬，是法中受束缚的坚定信士。出家后，依于理智坚坚修持，随持先世功业，现身述说前行事迹，以佛灭度时之称谓称之为『涅槃世界主』。此处『涅槃世界主』即为全世界之主，是众生皈依之依怙。以佛教中至高圆满之灭度作为基准，喻如熄灭的灯火，义为灭尽烦恼。『法眼净现』是指洞察四圣谛的功德观照，亦可指修习念处等三十七道品具足观察品德。『人王』是指人中最杰出者，『法眼净现』则为此中最贤者，故名『法眼净现人王』。他在佛陀遗体宝匣上所置的柱旗，象征敬礼。同时，将旗帜绑缚树立，意为立定标杆。
§6
6.Nisseṇiṃ māpayitvānāti nissāya taṃ iṇanti gacchanti ārohanti uparīti nisseṇi, taṃ nisseṇiṃ māpayitvā kāretvā bandhitvā thūpaseṭṭhaṃ samāruhinti sambandho. Jātipupphaṃ gahetvānāti jāyamānameva janānaṃ sundaraṃ manaṃ karotīti jātisumanaṃ, jātisumanameva pupphaṃ ‘‘jātisumanapuppha’’nti vattabbe gāthābandhasukhatthaṃ sumanasaddassa lopaṃ katvā ‘‘jātipuppha’’nti vuttaṃ, taṃ jātisumanapupphaṃ gahetvā ganthitvā thūpamhi āropayiṃ, āropetvā pūjesinti attho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
6. 「使旗杆升起」是指支撑此物的支架。众人依靠此处，登上往上，体现此支架稳固之意。将花串称为“出生花串”，是指此花串能使人生悦，心中欢喜。原应称为“出生福花”，因音韵节奏，简化为“出生花”。此“出生花串”被编织后，安置于佛塔之上，供养为意。其余细节皆应悉知明了。
Thambhāropakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 探巴罗巴咖长老譬喻释完毕。
3. Vedikārakattheraapadānavaṇṇanā三、韦迪咖拉咖长老譬喻释
Nibbutelokanāthamhītiādikaṃ āyasmato vedikārakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimajinavaresu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto piyadassissa bhagavato kāle vibhavasampanne ekasmiṃ kule nibbatto viññutaṃ patvā gharāvāsaṃ saṇṭhapetvā nibbute satthari pasanno tassa cetiye valayaṃ kāresi, sattahi ratanehi paripūretvā mahāpūjaṃ kāresi. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto anekesu jātisatasahassesu pūjanīyo mahaddhano mahābhogo ubhayasukhaṃ anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto vibhavasampanno pabbajitvā vāyamanto nacirasseva arahā ahosi.
这是尊者维迪伽拉卡长老关于“涅槃之观世尊”等内容的传记。此长老在过去多世中受持许多功德因缘，在各个存在界中修习布施善业；临近彼时彼世尊毗婆尸盛德出现，他于一族中涅槃了，觉悟后安置宅舍住所，涅槃的佛陀心欢喜，他造立塔庙围绕，七宝庄严，巨大供养。他以此功德在人天往返生死轮回，经历无数百千生，受人敬礼，富有广大，享受双全安乐。此族中有涅槃毗婆尸的世尊出世时，他出家修行，不久即证阿拉汉果。
§10
10. So ekadivasaṃ attano pubbe katakusalaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento nibbute lokanāthamhītiādimāha. Taṃ heṭṭhā vuttatthameva. Piyadassīnaruttameti piyaṃ somanassākāraṃ dassanaṃ yassa so piyadassī, ārohapariṇāhadvattiṃsamahāpurisalakkhaṇaasītānubyañjanabyāmappabhāmaṇḍalehi sādhu mahājanappasādaṃ janayanākāradassanoti attho. Narānaṃ uttamoti naruttamo, piyadassī ca so naruttamo ceti piyadassīnaruttamo, tasmiṃ piyadassīnaruttame nibbute dhātugabbhamhi muttavediṃ ahaṃ akāsinti sambandho. Pupphādhāratthāya pariyosāne vedikāvalayaṃ akāsinti attho.
10. 此长老曾于一天，反省自己先前的善业，心生欢喜，宣说他过往所生行迹，称“涅槃之观世尊”等句。以下为其叙述原文：彼名彼世尊者，是亲爱愉悦之观见。因其具有上升庄严转变，有大丈夫相、特征与随照光环，令人赞叹，生起善大众的敬仰。此人乃众人的最佳人，彼世尊为众人之首，称为亲爱之观世尊，乃众人之首。在彼涅槃之处，在元胚中显现出自由光明，无边空旷。为献花装饰，造立围绕塔庙，显示其意。
§11
11.Maṇīhi parivāretvāti maṇati jotati pabhāsatīti maṇi, atha vā janānaṃ manaṃ pūrento somanassaṃ karonto ito gato pavattoti maṇi, jātiraṅgamaṇiveḷuriyamaṇiādīhi anekehi maṇīhi katavedikāvalayaṃ parivāretvā uttamaṃ mahāpūjaṃ akāsinti attho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
11.“用宝石环绕”者，即宝石放光发亮。或是充满众人的心，用欢喜生起，诸宝珠宝环绕围绕塔庙，成就极大的供养。“其余皆为最佳终极殊胜义”。
Vedikārakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 韦迪咖拉咖长老本生譬喻注释完毕。
4. Saparivāriyattheraapadānavaṇṇanā4. 萨巴利瓦利亚长老本生譬喻注释
Padumuttaro nāma jinotiādikaṃ āyasmato saparivāriyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro anekāsu jātīsu vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto viññutaṃ patto mahaddhano mahābhogo ahosi. Atha padumuttare bhagavati parinibbute mahājano tassa dhātuṃ nidahitvā mahantaṃ cetiyaṃ kāretvā pūjesi. Tasmiṃ kāle ayaṃ upāsako tassupari candanasārena cetiyagharaṃ karitvā mahāpūjaṃ akāsi. So teneva puññena devamanussesu saṃsaranto ubhayasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhimanvāya kusalaṃ katvā saddhāya sāsane pabbajitvā nacirasseva arahā ahosi.
这是尊者萨帕利亚长老关于“称名莲华”的传记。他在过去世中多次于众佛时期，积集多功德因缘，临近佛陀果德玛涅槃时，在一族中涅槃，觉悟成就大财主名富贵。他于佛陀涅槃时，大众为佛舍利安置成巨大塔庙供养。此时，有一信士以檀香乳香等诸宝装饰塔庙，作大供养。以此功德在人天轮回往生，双全具足，在彼佛陀缘起时于一族中涅槃，成长为智慧，以信心受持佛法出家修行，不久证阿拉汉果。
§15-8
15-8. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttaro nāma jinotiādimāha. Tattha omattanti lāmakabhāvaṃ nīcabhāvaṃ dukkhitabhāvaṃ vā na passāmi na jānāmi, na diṭṭhapubbo mayā nīcabhāvoti attho. Sesaṃ pākaṭamevāti.
15-8. 此长老反省自己过往善业，心生欢喜，宣说过去言行事迹，称“称名莲华”等句。此中所说“除非我不见贫贱、不知、不曾见过，有此卑贱”等义。其余皆为明说。
Saparivāriyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 萨巴利瓦利亚长老本生譬喻注释完毕。
5. Umāpupphiyattheraapadānavaṇṇanā5. 伍玛普皮亚长老本生譬喻注释
Nibbute lokamahitetiādikaṃ āyasmato umāpupphiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto vuddhippatto gharāvāsaṃ saṇṭhapetvā vasanto nibbutassa bhagavato cetiyamahe vattamāne indanīlamaṇivaṇṇaṃ umāpupphaṃ gahetvā pūjesi. So tena puññena sugatīsuyeva saṃsaranto dibbamānusasampattiyo anubhavitvā uppannuppannabhave bahulaṃ nīlavaṇṇo jātisampanno vibhavasampanno ahosi. So imasmiṃ buddhuppāde vibhavasampanne ekasmiṃ kulagehe nibbatto viññutaṃ patvā saddhājāto pabbajito nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi.
这是尊者乌玛普婆长老关于“涅槃之广大圣者”等内容的传记。他于过去诸佛际，有多善根积集。临近佛陀正觉时，在一族中涅槃，觉悟成就，建置住所居住。于佛塔盛大建成时，奉献燃香洁白如宝石之花，以此功德在人天轮回，受天人、人间双丰盛果报，身呈蓝色，寿命延长，广大富乐。他在此佛陀缘起时期作成善根，乃至于一族中涅槃，觉悟成就，生起信心出家修行，不久证阿拉汉果。
§21
21. So pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento nibbute lokamahitetiādi vuttaṃ. Tattha lokamahiteti lokehi mahito pūjitoti lokamahito, tasmiṃ lokamahite siddhatthamhi bhagavati parinibbuteti sambandho. Āhutīnaṃpaṭiggaheti āhutino vuccanti pūjāsakkārā, tesaṃ āhutīnaṃ paṭiggahetuṃ arahatīti āhutīnaṃpaṭiggaho, aluttakitantasamāso, tasmiṃ āhutīnaṃpaṭiggahe bhagavati parinibbuteti attho.
21. 因前世所作善业已毕，生于乐境，显现昔日修行善行的功德，诸说有“成就于世间利益”等句。其中“世间利益”，意指在世间被尊崇为伟大者，此中“世间尊者”，即指世尊成就圆满成就涅槃的关系。至于“布施的接受”，谓布施即礼敬与供养。以此布施为由接受供养者称为阿拉汉，因此布施接受即阿拉汉，构成一个整体。此中“布施的接受”义，即指世尊涅槃的涵义。
§22
22.Umāpupphanti uddhamuddhaṃ nīlapabhaṃ muñcamānaṃ pupphati vikasatīti umāpupphaṃ, taṃ umāpupphaṃ gahetvā cetiye pūjaṃ akāsinti attho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
22. 乌玛花向上开放，呈现蓝色光辉，花苞展开，因此称作乌玛花。持此乌玛花供养圣塔，意即对佛陀供养礼敬。结尾说明此语意在表达以上赞叹目的。
Umāpupphiyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 伍玛普皮亚长老本生譬喻注释完毕。
6. Anulepadāyakattheraapadānavaṇṇanā6. 阿努雷巴达亚咖长老本生譬喻注释
Anomadassīmuninotiādikaṃ āyasmato anulepadāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto anomadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbatto mahaddhano mahābhogo tassa bhagavato bodhirukkhassa vedikāvalayaṃ kāretvā sudhākammañca kāretvā vālukasantharaṇaṃ daddaḷhamānaṃ rajatavimānamiva kāresi. So tena puññena sukhappatto uppannuppannabhave rajatavimānarajatageharajatapāsādesu sukhamanubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto viññutaṃ patvā satthari pasanno pabbajitvā vipassanamanuyutto nacirasseva arahā ahosi.
此为长老阿奴勒陀布吒尊者所作颂歌，以《阿诺摩达耶尊者传》等开头。此尊者在过去诸佛世时亦有功德加持，修持清净圆满，成为大富有者。于世尊阿诺摩达耶成佛后，回到自己家族宅第，修建菩提树围栏，施作净水工程，筑起牢固防沙堤坝，宛如银色飞船之壮丽。由此功德生起，于此生中享受安乐，在拥有银色飞船、银色宅第与银色殿堂中安乐生活。已觉悟后对佛陀清晰了知，欢喜而出家，专心于观修，不久便证阿拉汉果。
§26
26. So aparabhāge ‘‘kiṃ nu kho kusalaṃ katvā mayā ayaṃ viseso adhigato’’ti pubbenivāsānussatiñāṇena paṭipāṭiyā anussaritvā pubbe katakusalaṃ jānitvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento anomadassīmuninotiādimāha. Tattha anomaṃ alāmakaṃ dassanaṃ dassanīyaṃ sarīraṃ yassa so anomadassī, dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇaasītānubyañjanabyāmappabhāsamujjalavirājitasarīrattā sundaradassanoti attho. Sudhāya piṇḍaṃ datvānāti bodhighare vedikāvalayaṃ kāretvā sakale bodhighare sudhālepanaṃ katvāti attho. Pāṇikammaṃ akāsahanti sārakaṭṭhena phalakapāṇiyo katvā tāhi pāṇīhi maṭṭhakammaṃ akāsinti attho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
26. 在后段部分，说：“我曾以何善法而成就此殊胜果？”借回忆前世修行智慧，回顾过去善行，由此生喜乐而显露修行善业，叙述《阿诺摩达耶尊者传》等。其义中“阿诺摩”指美好展现的神圣身体；该身体现二十二种伟人标记和特征，光彩照耀，形体美丽动人。再者，供给消灾米饭等食物，意即于菩提树围栏设立净水施舍之事。持净水器盛水，向萨迦纳及其他神祇供奉，谓作净手礼敬。结尾提出这一切意义易于明了。
Anulepadāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施涂油长老譬喻释义已竟。
7. Maggadāyakattheraapadānavaṇṇanā7. 施道长老譬喻释义
Uttaritvāna nadikantiādikaṃ āyasmato maggadāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimajinavaresu katādhikāro anekesu bhavesu nibbānādhigamatthāya puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle lokasammate kule nibbatto vuddhimanvāya gharāvāsaṃ vasanto ekadivasaṃ bhagavantaṃ ekaṃ nadiṃ uttaritvā vanantaraṃ gacchantaṃ disvā pasannamānaso ‘‘idāni mayā bhagavato maggaṃ samaṃ kātuṃ vaṭṭatī’’ti cintetvā kudālañca piṭakañca ādāya bhagavato gamanamaggaṃ samaṃ katvā vālukaṃ okiritvā bhagavato pāde vanditvā, ‘‘bhante, iminā maggālaṅkārakaraṇena nibbattanibbattaṭṭhāne pūjanīyo bhaveyyaṃ, nibbānañca pāpuṇeyya’’nti patthanaṃ akāsi. Bhagavā ‘‘yathādhippāyaṃ samijjhatū’’ti anumodanaṃ vatvā pakkāmi.
这是长老玛嘎陀耶尊者所作颂歌，开头说《越过江河》等。此人过去诸生中积累善业，目的为证得涅槃。于世尊悉达多成佛时，出生于被世间所尊重的家族，慧命增长，居于家宅中。有一天他越过一条河，行走于林间，见到佛陀，心生欢喜，深思："如今我要依止世尊所说的圣道修行了。"遂持双钩采集竹筒，取出经典，修持佛陀的圣道。又用沙筑塔，供佛顶礼，并发愿说：“尊者，以此作为修道的供养，愿我获得涅槃。”佛陀称赞他说：“如汝所愿，令其成就。”然后离开。
§32-3
32-3. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto sabbattha pūjito ahosi. Imasmiṃ pana buddhuppāde pākaṭe ekasmiṃ kule nibbatto satthari pasanno pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā nacirasseva arahattaṃ patvā attano pubbakammaṃ paccakkhato ñatvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento uttaritvāna nadikantiādimāha. Tattha nadati saddaṃ karoti gacchatīti nadī, nadīyeva nadikā, taṃ nadikaṃ uttaritvā atikkamitvāti attho. Kudālapiṭakamādāyāti ku vuccati pathavī, taṃ vidālane padālane chindane alanti kudālaṃ, piṭakaṃ vuccati paṃsuvālikādivāhakaṃ, tālapaṇṇavettalatādīhi katabhājanaṃ, kudālañca piṭakañca kudālapiṭakaṃ, taṃ ādāya gahetvāti attho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
32-33. 凭借所造功德，此人转生于天与人中，受到普遍敬重。在此次佛陀出生的家族中再次降生，欢喜出家，修习正念观照，专注禅修，早日证得阿拉汉果。并理解先世善业，显现昔日所修善行的功德。关于“越过河水”等语，河即水流，水上有河流。此处“越过河流”，即指跨越此水流。取双钩与竹筒之意，双钩是割断树干、枝桠的工具；竹筒是承载托架叶片等的器具。这里双钩与竹筒合称为“取双钩竹筒”，即携带此二物义。结尾言语此义方便明了。
Maggadāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施道长老譬喻释义已竟。
8. Phalakadāyakattheraapadānavaṇṇanā8. 施板长老譬喻释义
Yānakāro pure āsintiādikaṃ āyasmato phalakadāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro anekesu attabhāvesu katapuññasambhāro siddhatthassa bhagavato kāle vaḍḍhakikule nibbatto ratanattaye pasanno candanena ālambanaphalakaṃ katvā bhagavato adāsi. Bhagavā tassānumodanaṃ akāsi.
「早先于前世拴车者父母及类似者，是尊者护果施主比库的功德本源。此功德亦于古佛等诸多自有其身的众生中所作，是积集功德之因。于如来时期，归于长者家中安住时，此功德成熟，到达珍宝境界，心意欢喜且安稳，由檀香所制车板，护果以作凭依，之后献与世尊。世尊亦为此表示赞叹肯定。」
§37
37. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto sabbattha kāle cittasukhapīṇito ubhayasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto viññutaṃ patvā satthu dhammadesanaṃ sutvā sañjātappasādo pabbajitvā vāyamanto nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento yānakāro pure āsintiādimāha. Tattha yānakāroti yanti etena icchiticchitaṭṭhānanti yānaṃ, taṃ karotīti yānakāro, pure buddhadassanasamaye ahaṃ yānakāro āsiṃ ahosinti attho. Candanaṃ phalakaṃ katvāti candati pariḷāhaṃ vūpasametīti candanaṃ. Atha vā candanti sugandhavāsanatthaṃ sarīraṃ vilimpanti etenāti candanaṃ, taṃ ālambanaphalakaṃ katvā. Lokabandhunoti sakalalokassa bandhu ñātibhūtoti lokabandhu, tassa lokabandhuno satthussa adāsinti attho. Sesaṃ suviññeyyamevāti.
「以此功德，游走于天人及人类中，随时随地，心中自在安乐，兼得二利。于此佛陀出世之长者家中安住时，生起觉悟，觉知佛陀教法，深起欢喜，出家修行，努力勤勉，不久即通过智慧觉断，证得阿拉汉果，观察其前行之因缘，心得安乐，显现昔日行状功德。所谓拴车者父母等，意指他们意愿所在之处，车即所作。前世佛陀显现时他们为拴车者，即此义。『檀香木板制成』意指檀香气息镇静悲悦，身心被其熏染，即以檀香木板为依凭。『世间之友』意指众生皆为朋友与亲属，此尊主即众生的至亲。此诸义皆应了知了悟。」
Phalakadāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施板长老譬喻释义已竟。
9. Vaṭaṃsakiyattheraapadānavaṇṇanā9. 瓦丹萨基亚长老譬喻释义
Sumedho nāma nāmenātiādikaṃ āyasmato vaṭaṃsakiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimamunindesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto sumedhassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto viññutaṃ patto gharāvāsaṃ saṇṭhapetvā tattha ādīnavaṃ disvā gehaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā mahāvane vihāsi. Tasmiṃ samaye sumedho bhagavā vivekakāmatāya taṃ vanaṃ sampāpuṇi. Atha so tāpaso bhagavantaṃ disvā pasannamānaso vikasitaṃ saḷalapupphaṃ gahetvā vaṭaṃsakākārena ganthetvā bhagavato pādamūle ṭhapetvā pūjesi. Bhagavā tassa cittappasādatthāya anumodanamakāsi. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto ubhayasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde vibhavasampanne kule jāto vuddhimanvāya saddho pasanno pabbajitvā nacirasseva arahā ahosi.
「名为苏美多者，是尊者华锥头比库的功德本源。此也为古时诸圣明理智者所作，彼时于每一世间，修习清净功德以除除烦恼。苏美多于如来时期，出生于长者之家，觉知明了，建造住所，见苦诸烦，舍弃家业，修苦行悲愿，出家住大林。时苏美多因对寂静观求欲达到，来到此林。其后他见佛，心意欢喜，献上开放的沙罗花，行礼足下。世尊心悦赞许。因此功德，游走天与人中，双利具足，于此佛陀出世之富贵家庭出生后，聪明坚信，欢喜出家，不久即成阿拉汉。」
§43
43. So aparabhāge pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento sumedho nāma nāmenātiādi vuttaṃ. Vivekamanubrūhantoti janākiṇṇataṃ pahāya janavivekaṃ cittavivekañca anubrūhanto vaḍḍhento bahulīkaronto mahāvanaṃ ajjhogāhi pāvisīti attho. Sesaṃ uttānatthamevāti.
「此文载于四十三品，述说苏美多尊者，因于后半生依循前行功德，心得安乐，显示其前世诸行功德。苏美多以增长解脱之净智，摆脱杂念，专注心净，来至大林，安住其中。此乃其大善义理应如是了知。」
Vaṭaṃsakiyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 瓦当萨基亚长老譬喻注释完毕。
10. Pallaṅkadāyakattheraapadānavaṇṇanā十、施榻座长老譬喻注释
Sumedhassabhagavatotiādikaṃ āyasmato pallaṅkadāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro anekesu bhavesu nibbānādhigamatthāya katapuññūpacayo sumedhassa bhagavato kāle gahapatikule nibbatto vuddhimanvāya mahābhogasampanno satthari pasīditvā dhammaṃ sutvā tassa satthuno sattaratanamayaṃ pallaṅkaṃ kāretvā mahantaṃ pūjaṃ akāsi. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto sabbattha pūjito ahosi. So anukkamena imasmiṃ buddhuppāde vibhavasampanne ekasmiṃ kule nibbatto viññutaṃ patto gharāvāsaṃ saṇṭhapetvā satthu dhammadesanaṃ sutvā pasanno pabbajitvā nacirasseva arahattaṃ patvā pubbe katapuññanāmena pallaṅkadāyakattheroti pākaṭo ahosi. Heṭṭhā viya uparipi pubbe katapuññanāmena therānaṃ nāmāni evameva veditabbāni.
「名为苏美多世尊床具施主者，是尊者经行闻教所得清净功德之起源。此亦为诸佛以前于众多世间所为积集具足成就，以达涅槃之功德恩德。苏美多于如来时期，出生于长者之家，聪明坚定，富有大宝，汲心于师，闻法成就。请造以七宝制成的世尊床具，施予尊佛，广为奉敬。因此善业，游走于天人与人界，受大尊敬。其转世归于此佛出世时之家族，觉悟明彻，建住所，安住梵行，闻法欢喜，出家后不久证得无上阿拉汉果，之前以功德称为床具施主尊者。此类前世功德名号，皆应依此了知。」
§47
47. So ekadivasaṃ attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento sumedhassa bhagavatotiādimāha. Pallaṅko hi mayā dinnoti pallaṅkaṃ ūrubaddhāsanaṃ katvā yattha upavīsanti nisīdanti, so pallaṅkoti vuccati, so pallaṅko sattaratanamayo mayā dinno pūjitoti attho. Sauttarasapacchadoti saha uttaracchadena saha pacchadena sauttarasapacchado, uparivitānaṃ bandhitvā āsanaṃ uttamavatthehi acchādetvāti attho. Sesaṃ pākaṭamevāti.
「第四十七品中记载：某日苏美多尊者述说其前世行状，得心安乐，显现其前行功德。所谓床具，是以坚牢座椅为基，设立坐处，是曰床具。七宝组成之床具为世尊所赐，重之受敬。『有顶且遮盖』谓上下均加设披盖，束缚四周，使座具洁净凉爽。此等义理应明了知。」
Pallaṅkadāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施榻座长老譬喻注释完毕。
Pannarasamavaggavaṇṇanā samattā. · 第十五品注释完毕。