三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页义注经藏义注小部义注10. 苏达品义注

10. Sudhāvaggo · 10. 苏达品义注

21 段 · CSCD 巴利原典
10. Sudhāvaggo第十 苏达品
1. Sudhāpiṇḍiyattheraapadānavaṇṇanā一、苏达宾迪亚长老譬喻释
Pūjārahepūjayatotiādikaṃ āyasmato sudhāpiṇḍiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle bhagavati dharamāne puññaṃ kātumasakkonto parinibbute bhagavati tassa dhātuṃ nidahitvā cetiye karīyamāne sudhāpiṇḍamadāsi. So tena puññena catunnavutikappato paṭṭhāya etthantare caturāpāyamadisvā devamanussasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto viññutaṃ patvā satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
「恭敬作礼」等言,是尊者苏达宾迦长老的事迹。此尊者在过去诸佛时代曾作相应的功德,因缘解脱后,持戒在世尊时节,恭敬供养世尊舍利并修建塔庙,予以供奉。凭此功德,感得四十九劫安稳,随后观察四方趣处,享受天人及人间的富乐。于此佛出世时,在一族中成就涅槃,识知断灭,令世尊欢喜,随即出家,未久即证阿拉汉果位。
§1-2
1-2. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto attano pubbacaritāpadānaṃ pakāsento pūjārahetiādimāha. Tattha pūjārahā nāma buddhapaccekabuddhaariyasāvakācariyupajjhāyamātāpitugaruādayo, tesu pūjārahesu mālādipadumavatthābharaṇacatupaccayādīhi pūjayato pūjayantassa puggalassa puññakoṭṭhāsaṃ sahassasatasahassādivasena saṅkhyaṃ kātuṃ kenaci mahānubhāvenāpi na sakkāti attho. Na kevalameva dharamāne buddhādayo pūjayato, parinibbutassāpi bhagavato cetiyapaṭimābodhiādīsupi eseva nayo.
第一、二品。尊者在后段回顾自己昔日所行之功德,心生欢喜,因而广露昔时行为之事迹,称为「恭敬作礼」等。所谓恭敬作礼者,是指诸佛、辟支佛、圣者、弟子、师长、父母、师长等受敬爱之人,以花环、莲花、衣饰等四种缘由恭敬供养者。供养者之功德如宝藏,数以万千计,即使有大德,也难以具体计数。此供养不唯对在世佛等,可敬者进行,亦适用于已灭度世尊之舍利塔像等尊贵之物,亦同此理。
§3
3. Taṃ dīpetuṃ catunnamapi dīpānantiādimāha. Tattha catunnamapi dīpānanti jambudīpaaparagoyānauttarakurupubbavidehasaṅkhātānaṃ catunnaṃ dīpānaṃ tadanugatānaṃ dvisahassaparittadīpānañca ekato katvā sakalacakkavāḷagabbhe issaraṃ cakkavattirajjaṃ kareyyāti attho. Ekissā pūjanāyetanti dhātugabbhe cetiye katāya ekissā pūjāya etaṃ sakalajambudīpe sattaratanādikaṃ sakalaṃ dhanaṃ. Kalaṃ nāgghati soḷasinti cetiye katapūjāya soḷasakkhattuṃ vibhattassa soḷasamakoṭṭhāsassa na agghatīti attho.
第三品。谓弘扬此法者谓四种灯火等。所称四种灯火者,为指称以珍宝、乌迦、野牛及北俱卢族等所名四洲,及其相应灯火,合计二千余灯,共同聚合于世界中央,为使主宰世间的转轮圣王得以统治一切诸方。此即一族供养舍利塔像之意,乃于整个牟尼洲七宝及诸财富,共计十六亿六千万宝之数量,聚集而成。造塔供养犹如十六亿宝分未曾亏损之义。
§4
4.Siddhatthassa…pe…phalitantareti narānaṃ aggassa seṭṭhassa siddhatthassa bhagavato cetiye dhātugabbhamhi sudhākamme karīyamāne paricchedānaṃ ubhinnamantare vemajjhe, atha vā pupphadānaṭṭhānānaṃ antare phalantiyā mayā sudhāpiṇḍo dinno makkhitoti sambandho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
第四品。与世尊经典“悉达多……结果时间”相应,尊者作为王中王、至高之世尊悉达多佛舍利塔中,在功德修成之时,于各分段及诸花供献之间,得受此尊者苏达宾迦之名,且皆谓之清净无垢。其关系与缘由如是。以上事迹处处皆为高尚。
Sudhāpiṇḍiyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 苏达宾迪亚长老譬喻释完毕。
2. Sucintikattheraapadānavaṇṇanā二、苏钦提咖长老譬喻释
Tissassa lokanāthassātiādikaṃ āyasmato sucintikattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro anekāsu jātīsu nibbānādhigamāya puññaṃ upacinitvā tissassa bhagavato kāle ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhimanvāya satthari pasīditvā satthu nisīdanatthāya parisuddhaṃ siliṭṭhaṃ kaṭṭhamayamanagghapīṭhamadāsi. So tena puññakammena sugatisukhamanubhavitvā tattha tattha saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhimanvāya satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
「提萨世界主」等言,是尊者苏钦提长老的事迹。此尊者在多次佛出世中积集功德为得证涅槃,缘于提萨世尊时,生于一族,成长成人,令世尊欢喜,以供养净洁绣织之席垫,坚固无败之台座。凭此功德,感得往生美好安乐,辗转于诸方,遇此佛出世时,生于一族,成大人王师,令世尊欢喜,随即出家,未久即成阿拉汉。
§8
8. So pattaarahattaphalo pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento tissassa lokanāthassātiādimāha. Taṃ sabbaṃ uttānatthamevāti.
第八品。尊者回顾自己的先前功德,心生欢喜,一一宣言昔日行为,称为「提萨世界主」等。此皆为高尚成果。
Sucintikattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 苏钦提咖长老譬喻释完毕。
3. Aḍḍhaceḷakattheraapadānavaṇṇanā三、阿达切喇咖长老譬喻释
Tissassāhaṃbhagavatotiādikaṃ āyasmato aḍḍhaceḷakattherassa apadānaṃ. Ayampi thero purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto tissassa bhagavato kāle ekenākusalena kammena duggatakulagehe nibbatto vuddhimanvāya saddhammadesanaṃ ñatvā pasannamānaso cīvaratthāya aḍḍhabhāgaṃ ekaṃ dussamadāsi. So teneva pītisomanassena kālaṃ katvā sagge nibbatto cha kāmāvacarasampattimanubhavitvā tato cuto manussesu manussasampattīnaṃ aggabhūtaṃ cakkavattisampattiṃ anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ addhakule nibbatto vuddhippatto satthu dhammadesanaṃ sutvā pasannamānaso pabbajitvā nacirasseva arahā ahosi.
这是尊敬的长老阿遮阇罗迦长老的本生故事,其中记载了「我是世尊帝释共尊」等因缘。这位长老也是古佛时代所做善业的承续者,于世尊迦叶佛法兴盛时,因一次不善业,陷于恶道家族。他在恶道中感受苦难,智慧得以增长后,听闻正法教诲,心怀欢喜,割舍执著,将僧衣分为两半施舍出去。于是他怀着喜悦和欢乐的心度过那段时期,最终得生于天界,享受天界的福报。后来他从天界退转人间,经历人间一切福德和富贵,成为统御天下的王者,体认诸佛出世时代,在一个贵族家族中出生,智慧渐长,听闻世尊的法教后,欢喜欢悦而出家,不久便证得阿拉汉果。
§14
14. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento tissassāhaṃ bhagavatotiādimāha. Taṃ sabbaṃ uttānatthamevāti.
在后半生,他回忆自己过去所行的业,心生欢喜,且展示自己先世所行的善业功德,以「我是世尊帝释共尊」为言表述。上述一切皆是超越世俗的正理之显现。
Aḍḍhaceḷakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 半衣长老譬喻注释完毕。
4. Sūcidāyakattheraapadānavaṇṇanā4. 施针长老譬喻注释
Kammārohaṃ pure āsintiādikaṃ āyasmato sūcidāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro antarantarā kusalabījāni pūrento vipassissa bhagavato kāle antarantarā katena ekena kammacchiddena kammārakule nibbatto vuddhimanvāya sakasippesu nipphattiṃ patto satthu dhammadesanaṃ sutvā pasannamānaso cīvarasibbanatthāya sūcidānamadāsi, tena puññena dibbasampattiṃ anubhavitvā aparabhāge manussesu uppanno cakkavattādayo sampattiyo ca anubhavanto uppannuppannabhave tikkhapañño vajīrañāṇo ahosi. So kamena imasmiṃ buddhuppāde nibbatto vuddhippatto mahaddhano saddhājāto tikkhapañño ahosi. So ekadivasaṃ satthu dhammadesanaṃ sutvā dhammānusārena ñāṇaṃ pesetvā nisinnāsaneyeva arahā ahosi.
这是尊敬的长老修祇提多迦长老的本生故事,其中记载了「我是工匠师父」等因缘。他也是过去佛时代的业缘承继者,当时他逐渐以善根业耕种之力,修满善法,在世尊毗婆尸佛法兴盛时,因一业力所感,降生于工匠家族。他智慧增长,听闻佛陀所说的教法后,心生欢喜,为取得袈裟而施舍布施。由于此功德,他得享天界福报。后来于人间生起,获得王者及其种种福德,智慧锐利,信心坚定。他因这业力于该佛出世时出生贵族之家,增长智慧,是一位富有者,信心生起,智慧敏锐。曾有一日听闻佛陀教法,随顺法义,入座即证阿拉汉果。
§19
19. So arahā samāno attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento kammārohaṃ pure āsintiādimāha. Tattha kammāroti ayokammalohakammādinā kammena jīvati ruhati vuddhiṃ virūḷhiṃ āpajjatīti kammāro, pubbe puññakaraṇakāle kammāro āsiṃ ahosinti attho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
这是耶舍谓为「工匠师父过去世履历」的本生故事。他在先世常做工匠,用非魔铁等业,谋生并发展其道行,故业名为工匠。先前皆有善业,故可称为工匠师父。上述一切皆超越尘俗,显现至高真理。
Sūcidāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施针长老譬喻注释完毕。
5. Gandhamāliyattheraapadānavaṇṇanā5. 香鬘师长老譬喻注释
Siddhatthassabhagavatotiādikaṃ āyasmato gandhamāliyattherassa apadāna. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro siddhatthassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto mahaddhano mahābhogo ahosi. So satthari pasīditvā candanāgarukappūrakassaturādīni anekāni sugandhāni vaḍḍhetvā satthu gandhathūpaṃ kāresi. Tassupari sumanapupphehi chādesi, buddhañca aṭṭhaṅganamakkāraṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu sampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde vibhavasampanne ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhimanvāya satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
这是尊敬的长老甘达玛利长老的本生故事,其中记载了「我是悉达多世尊」的因缘。此长老也是前佛时代所做善业的承续者,在悉达多佛时代出生于贵族之家。他家境富裕,财富丰盛。为尊敬世尊,他烧制檀香、阿育王及吉祥烛等众多芳香之品,培植各种香料,使佛塔装饰芬芳。不仅如此,还用美丽的鲜花覆盖佛塔,赞叹佛陀作八支礼拜之礼。因此善业,他享受天人福报,拥有殊胜财富,出生于名门之家,智慧增长,信心生起,欢喜出家,不久成就阿拉汉果。
§24
24. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento siddhatthassa bhagavatotiādimāha. Taṃ sabbaṃ uttānatthamevāti.
在后世,他忆念自己先前所做的善业,心生欢悦,且表现自己先前行持的善业功德,以『我是悉达多世尊』等名义自述。以上皆为通达超越世俗的真理彰显。
Gandhamāliyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 香鬘师长老譬喻注释完毕。
6. Tipupphiyattheraapadānavaṇṇanā6. 三花长老譬喻注释
Migaluddo pure āsintiādikaṃ āyasmato tipupphiyattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro antarā kenaci akusalacchiddena vipassissa bhagavato kāle nesādakule nibbatto migaluddo hutvā araññe viharati. Tadā vipassissa bhagavato pāṭalibodhiṃ sampuṇṇapattapallavaṃ haritavaṇṇaṃ nīlobhāsaṃ manoramaṃ disvā tīhi pupphehi pūjetvā purāṇapattaṃ chaḍḍetvā bhagavato sammukhā viya pāṭalimahābodhiṃ vandi. So tena puññena tato cuto devaloke uppanno tattha dibbasampattiṃ aparāparaṃ anubhavitvā tato cuto manussesu jāto tattha cakkavattisampattiādayo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto vuddhimanvāya satthu dhammadesanaṃ sutvā paṭiladdhasomanassahadayo gehaṃ pahāya pabbajitvā nacirasseva arahā ahosi.
关于“米伽卢陀”先贤等的传记。此为尊者提波比耶长老的一个传记之一。他也是古代诸佛中所做功德的继承者,因某种不善的恶缘,于如来维帕斯萨时期沉寂成佛陀的家族,在森林中隐居修行。彼时他见到维帕斯萨如来已经成就菩提,嫩叶茂密青翠,色泽翠绿且带青蓝光泽,赏心悦目,便以三朵花供奉,弃舍旧叶,恭敬顶礼如来到面前的菩提树。以此功德,他生于天界,享受诸天殊胜神通;之后再生为人,享有罗刹王等尊贵福报;在昔日佛陀出生时某一贵族家中沉寂,智慧开显,听闻佛所说法后欢喜心生,舍家出家,不久便证得阿拉汉果位。
§31
31. So evaṃ siddhippatto attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento migaluddo pure āsintiādimāha. Tattha maraṇāya gacchati pāpuṇātīti migo, atha vā magayamāno ihati pavattatīti migo, migānaṃ māraṇe luddo lobhī gedhoti migaluddo, pure mayhaṃ puññakaraṇasamaye kānanasaṅkhāte mahāaraññe migaluddo āsinti sambandho. Pāṭaliṃ haritaṃ disvāti tattha pakārena talena rattavaṇṇena bhavatīti pāṭali , pupphānaṃ rattavaṇṇatāya pāṭalīti vohāro, pattānaṃ haritatāya haritaṃ nīlavaṇṇaṃ pāṭalibodhiṃ disvāti attho. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
31. 他如是成就功德,回忆自己以往所作功德而欢喜自得,出现在众生面前,讲述他在米伽卢陀先贤那一带的事迹。此地面临生死临终,野兽出没,名称“米伽卢陀”即“野兽围绕之地”。他贪恋森林中行善之时的福德,安住于幽远的密林大森林中。见绿色叶片之帕塔利树展现鲜红色彩,故此称之为「帕塔利」,意即花朵呈红色,叶则带青绿色;这是对菩提树的形容。总之,所讲述含义均通达正面。
Tipupphiyattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 提普皮亚长老譬喻释注完毕。
7. Madhupiṇḍikattheraapadānavaṇṇanā7. 玛度宾迪咖长老譬喻释注
Vivane kānane disvātiādikaṃ āyasmato madhupiṇḍikattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle nesādayoniyaṃ nibbatto mahāaraññe paṭivasati. Tadā vivekābhiratiyā sampattaṃ siddhatthaṃ bhagavantaṃ disvā samādhito vuṭṭhitassa tassa sumadhuraṃ madhumadāsi. Tattha ca pasannamānaso vanditvā pakkāmi. So teneva puññena sampattiṃ anubhavanto devamanussesu saṃsaritvā imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto vuddhippatto satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
关于“韦瓦纳·迦南”先贤尊者麦都品提长老的传记。他也是古佛中曾作功德者之一,长期修习福德,经历烦恼断灭,在悉达多时灭度,当时在大森林中隐居。见尊者悉达多已达成清净觉悟,状态安详,口中轻吐甘甜蜜蜜的甘露。其清净安详,令他内心欢喜,遂礼拜稽首。以此善果,他周游于天人之间经历诸多福德,后生于世间佛陀降生时某家族,成长成熟,听闻佛陀说法深感欢喜,舍家出家,不久便成就阿拉汉。
§37
37. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento vivane kānane disvātiādimāha. Tattha vivaneti visesena vanaṃ patthaṭaṃ vivanaṃ, hatthiassarathasaddehi bherisaddehi ca vatthukāmakilesakāmehi ca vigataṃ byāpagatanti attho, kānanasaṅkhāte mahāaraññe vivaneti sambandho. Osadhiṃva virocantanti bhavavaḍḍhakijanānaṃ icchiticchitaṃ nipphādetīti osadhaṃ. Ojānibbattikāraṇaṃ paṭicca yāya tārakāya uggatāya uddharanti gaṇhantīti sā osadhi. Osadhitārakā iva virocantīti vattabbe gāthābandhasukhatthaṃ ‘‘osadhiṃva virocanta’’nti ca vuttaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
37. 他在后世回忆曾作的功德,欢喜自己前世所行之善,讲述关于“韦瓦纳迦南”尊者的生平。此地名“韦瓦纳”特指森林神圣之地,无象车兽声及各种想欲之污秽染污。此大森林是广阔无垠的森林。此林中草木繁盛,据说是繁盛众生增长其福德之所,故称草药犹如光华闪耀。由于草药是众生生起离苦的因缘,令众生喜乐时,星辰也随之升起接引。这即是对“草药光华”意象的说明。总说意旨均为良善吉祥。
Madhupiṇḍikattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 玛度宾迪咖长老譬喻释注完毕。
8. Senāsanadāyakattheraapadānavaṇṇanā8. 施住所者长老譬喻释注
Siddhatthassa bhagavatotiādikaṃ āyasmato senāsanadāyakattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto siddhatthassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto vuddhippatto satthari pasīditvā attano vasanaṭṭhānaṃ vanantaraṃ sampattassa bhagavato paṇāmaṃ katvā paṇṇasantharaṃ santharitvā adāsi. Bhagavato nisinnaṭṭhānassa samantato bhittiparicchedaṃ katvā pupphapūjamakāsi. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto ubhayasampattiyo anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde kulagehe nibbatto vuddhippatto satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi.
关于尊者“迦萨那达给”先贤的传记。他也是古佛中修善殊胜者之一,历劫修福,断尽烦恼住于悉达多佛时代,在家族沉寂成就成熟,欢喜闻法。此后致敬承佛之住处,搭建庇护之林,供养三十五人,造设供花礼敬佛陀所坐之处,修建围栏以保护,作花供养。以此大功德,他在人天之间周转,享受天人福德与人间福报,后来在佛生世时某贵族家族中沉寂出家,心悦法教,不久便证阿拉汉果位。
§45
45. So aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto attano pubbacaritāpadānaṃ dassento siddhatthassa bhagavatotiādimāha. Taṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānatthamevāti.
45. 他在下半生回忆自己曾作之功德,欢喜自悟,讲述自己前生行善的功德,尊称悉达多佛。以上内容均已在前文详述,俱是正面、极佳意义。
Senāsanadāyakattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 施住所者长老譬喻释注完毕。
9. Veyyāvaccakarattheraapadānavaṇṇanā9. 作服务者长老譬喻释注
Vipassissa bhagavatotiādikaṃ āyasmato veyyāvaccakarattherassa apadānaṃ. Tassa uppattiādayo heṭṭhā vuttaniyāmeneva daṭṭhabbā.
「Vipassissa bhagavatoti」等名,是对尊敬的比库长老—the尊者比库长老的传记称谓。关于他的出身及由来,应依照下面所述的法则来观察。
Veyyāvaccakarattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 《执事长老譬喻》的注释完毕。
10. Buddhupaṭṭhākattheraapadānavaṇṇanā十、《侍佛长老譬喻》的注释
Vipassissabhagavatotiādikaṃ āyasmato buddhupaṭṭhākattherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle saṅkhadhamakakule nibbatto vuddhimanvāya attano sippe saṅkhadhamane cheko ahosi, niccakālaṃ bhagavato saṅkhaṃ dhametvā saṅkhasaddeneva pūjesi. So tena puññena devamanussesu saṃsaranto sabbattha pākaṭo mahāghoso mahānādī madhurassaro ahosi, imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ pākaṭakule nibbatto vuddhippatto madhurassaroti pākaṭo, satthari pasīditvā pabbajito nacirasseva arahā ahosi, aparabhāge madhurassarattheroti pākaṭo.
「Vipassissabhagavatoti」等名,是对尊敬的佛陀护持者长老的传记称谓。他也曾在前佛时代任职相同职务。在各个世间,于因缘解脱之地积累功德,至于「Vipassissa bhagavato」时代,在沙捺坎迦谷地修行,聪慧异常。自立修持三宝,坚定不移,如同以法宝为礼敬根本。因以此功德,在天人与人间轮回中,闻名遐迩,法音宏亮宛如甘甜巨响。于今佛出世时,曾在一处成就甘甜雷震之声,师尊见其清净,受具足的出家戒后不久,得阿拉汉果,后来被称为「甘甜雷震长老」。
§51
51. So ekadivasaṃ attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento vipassissa bhagavatotiādimāha. Taṃ heṭṭhā vuttameva. Ahosiṃ saṅkhadhamakoti saṃ suṭṭhu khananto gacchatīti saṅkho, samuddajalapariyante caramāno gacchati vicaratīti attho. Taṃ saṅkhaṃ dhamati ghosaṃ karotīti saṅkhadhamako, sohaṃ saṅkhadhamakova ahosinti attho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
五十一、某日他回顾自己过去的业力,欢欣地广播前世清净善法的传承,说:「『Vipassissa bhagavatoti』等君子。」上说的都是之前讲过的。他作为沙捺坎迦者,意味「善于挖掘行业」的象征,像一只在海边穿行,哗哗作响的螺贝。那沙捺坎迦者象征沙捺坎迦的声响,意谓他如同沙捺坎迦发出清澈响声。他无一处不崇高显扬。
Buddhupaṭṭhākattheraapadānavaṇṇanā samattā. · 《侍佛长老譬喻》的注释完毕。
Dasamavaggavaṇṇanā samattā. · 第十品的注释完毕。