三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部长老偈部5. 五集

5. Pañcakanipāto5. 五集

125 段 · CSCD 巴利原典
5. Pañcakanipāto5. 五集
1. Rājadattattheragāthā1. 拉迦达德长老偈
‘‘Bhikkhu sivathikaṃ gantvā, addasa itthimujjhitaṃ;
「比库前往尸林,看见被抛弃的女尸;
Apaviddhaṃ susānasmiṃ, khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ.
被丢弃在墓地中,被虫蛆所啃食、充满。
‘‘Yañhi eke jigucchanti, mataṃ disvāna pāpakaṃ;
「有些人见到死亡的恶劣之物会厌恶;
Kāmarāgo pāturahu, andhova savatī ahuṃ.
欲贪却在我心中生起,我如盲人般被淹没。
‘‘Oraṃ odanapākamhā, tamhā ṭhānā apakkamiṃ;
「在煮饭之前,我从那个地方离开;
Satimā sampajānohaṃ, ekamantaṃ upāvisiṃ.
具念、正知的我,在一旁坐下。
‘‘Tato me manasīkāro, yoniso udapajjatha;
「然后,如理作意在我心中生起;
Ādīnavo pāturahu, nibbidā samatiṭṭhatha.
过患显现,厌离得以确立。
‘‘Tato cittaṃ vimucci me, passa dhammasudhammataṃ;
「从那时起,我的心解脱了,看见法的善法性;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,已完成佛陀的教诫。」
… Rājadatto thero…. · … 拉迦达德长老…
2. Subhūtattheragāthā2. 苏布德长老偈
‘‘Ayoge yuñjamattānaṃ, puriso kiccamicchako ;
「人若在不应努力处努力自己,欲求应作之事;
Caraṃ ce nādhigaccheyya, ‘taṃ me dubbhagalakkhaṇaṃ’.
若行而不证得,那是我不幸的征兆。」
‘‘Abbūḷhaṃ aghagataṃ vijitaṃ, ekañce ossajeyya kalīva siyā;
「已拔除、已去除苦恼、已征服,若舍弃非法品,犹如舍弃垢秽;
Sabbānipi ce ossajeyya andhova siyā, samavisamassa adassanato.
若舍弃一切法,则如盲者,因不见平等与不平等。」
‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;
「凡所作者应说之,凡不作者不应说之;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.
不作而说者,智者能识别。」
‘‘Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ;
「犹如美丽之花,有色而无香;
Evaṃ subhāsitā vācā, aphalā hoti akubbato.
如是善说之语,对不实行者无果。
‘‘Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ, vaṇṇavantaṃ sugandhakaṃ ;
「犹如美丽之花,有色且有香;
Evaṃ subhāsitā vācā, saphalā hoti kubbato’’ti .
如是善说之语,对实行者有果。」
… Subhūto thero…. · … 苏布德长老…
3. Girimānandattheragāthā3. 基利马难德长老偈
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善唱,我之小屋已覆盖,安乐无风;
Tassaṃ viharāmi vūpasanto, atha ce patthayasī pavassa deva.
我住于其中已寂静,天神啊,若你愿意,请降雨吧。
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善唱,我之小屋已覆盖,安乐无风;
Tassaṃ viharāmi santacitto, atha ce patthayasī pavassa deva.
我住于其中心寂静,天神啊,若你愿意,请降雨吧。
‘‘Vassati devo…pe… tassaṃ viharāmi vītarāgo…pe….
「天神降雨……(中略)……我住于其中离贪……(中略)……
‘‘Vassati devo…pe… tassaṃ viharāmi vītadoso…pe….
「天神降雨……(中略)……我住于其中离嗔……(中略)……
‘‘Vassati devo…pe… tassaṃ viharāmi vītamoho;
「天神降雨……(中略)……我住于其中离痴;
Atha ce patthayasī pavassa devā’’ti.
天神啊,如果你希望,请降雨吧!」
… Girimānando thero…. · … 基利马难德长老…
4. Sumanattheragāthā4. 苏马那长老偈
‘‘Yaṃ patthayāno dhammesu, upajjhāyo anuggahi;
「希求诸法者,导师随喜了;
Amataṃ abhikaṅkhantaṃ, kataṃ kattabbakaṃ mayā.
渴望不死者,我已作应作事。
‘‘Anuppatto sacchikato, sayaṃ dhammo anītiho;
「已达到、已作证,法自身无可引导;
Visuddhiñāṇo nikkaṅkho, byākaromi tavantike.
清净智、无疑者,我在你面前记说。」
‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, dibbacakkhu visodhitaṃ;
「我了知宿住,天眼已清净;
Sadattho me anuppatto, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
我已达成自己的利益,已完成佛陀的教诫。
‘‘Appamattassa me sikkhā, sussutā tava sāsane;
「我不放逸地学习,在你的教法中善听闻;
Sabbe me āsavā khīṇā, natthi dāni punabbhavo.
我的一切漏已尽,现在不再有后有。
‘‘Anusāsi maṃ ariyavatā, anukampi anuggahi;
「以圣者的方式教诫我,怜愍我,随护我;
Amogho tuyhamovādo, antevāsimhi sikkhito’’ti.
你的教诫不空过,我作为弟子已受教。」
… Sumano thero…. · … 苏马那长老…
5. Vaḍḍhattheragāthā5. 瓦达长老偈
‘‘Sādhū hi kira me mātā, patodaṃ upadaṃsayi;
「我的母亲确实善哉,她指示了刺棒;
Yassāhaṃ vacanaṃ sutvā, anusiṭṭho janettiyā;
听闻她的话语,受生母教诫;
Āraddhavīriyo pahitatto, patto sambodhimuttamaṃ.
精进勤奋、努力不懈,已证得无上正觉。
‘‘Arahā dakkhiṇeyyomhi, tevijjo amataddaso;
「我是阿拉汉、应供者,三明者、见不死者;
Jetvā namucino senaṃ, viharāmi anāsavo.
战胜魔军之后,我无漏而住。
‘‘Ajjhattañca bahiddhā ca, ye me vijjiṃsu āsavā;
「于内与于外,凡我所有的诸漏;
Sabbe asesā ucchinnā, na ca uppajjare puna.
一切无余已断尽,它们不会再生起。
‘‘Visāradā kho bhaginī, etamatthaṃ abhāsayi;
「姊妹确实无畏,说此义理;
‘Apihā nūna mayipi, vanatho te na vijjati’.
『确实在你身上,也找不到贪染。』
‘‘Pariyantakataṃ dukkhaṃ, antimoyaṃ samussayo;
「苦已到达边际,这是最后的结生;
Jātimaraṇasaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生死轮回,现在不再有后有。
… Vaḍḍho thero…. · … 瓦达长老…
6. Nadīkassapattheragāthā6. 那帝咖萨巴长老偈
‘‘Atthāya vata me buddho, nadiṃ nerañjaraṃ agā;
「确实为了我的利益,佛陀来到了尼连禅河;
Yassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, micchādiṭṭhiṃ vivajjayiṃ.
我听闻了他的法之后,舍离了邪见。
‘‘Yajiṃ uccāvace yaññe, aggihuttaṃ juhiṃ ahaṃ;
「我祭祀了高低各种祭祀,我供奉了火供;
‘Esā suddhī’ti maññanto, andhabhūto puthujjano.
「这是清净」,如此认为的凡夫,成为了盲目者。
‘‘Diṭṭhigahanapakkhando , parāmāsena mohito;
「陷入见取之中,被执取所迷惑;
Asuddhiṃ maññisaṃ suddhiṃ, andhabhūto aviddasu.
我认为须跋为清净,成为了盲目的无智者。
‘‘Micchādiṭṭhi pahīnā me, bhavā sabbe padālitā ;
「我的邪见已被舍断,一切有已被破坏;
Juhāmi dakkhiṇeyyaggiṃ, namassāmi tathāgataṃ.
我供养应供养之火,我礼敬如来。
‘‘Mohā sabbe pahīnā me, bhavataṇhā padālitā;
我的一切痴已被舍断,有渴爱已被破坏;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生与轮回已被灭尽,现在不再有后有。
… Nadīkassapo thero…. · … 那帝咖萨巴长老…
7. Gayākassapattheragāthā7. 嘎亚咖萨巴长老偈
‘‘Pāto majjhanhikaṃ sāyaṃ, tikkhattuṃ divasassahaṃ;
早晨、中午、傍晚,一日三次,
Otariṃ udakaṃ sohaṃ, gayāya gayaphagguyā.
我下到伽耶的伽耶帕古河水中。
‘‘‘Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ, pubbe aññāsu jātisu;
「凡我在以前其他生中所造的恶,
Taṃ dānīdha pavāhemi’, evaṃdiṭṭhi pure ahuṃ.
现在在此我洗净它」,我以前有如此之见。
‘‘Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ, dhammatthasahitaṃ padaṃ;
听闻善说之语,与法义相应之句,
Tathaṃ yāthāvakaṃ atthaṃ, yoniso paccavekkhisaṃ;
我如实地、如理地省察了那义理;
‘‘Ninhātasabbapāpomhi, nimmalo payato suci;
「我已洗净一切恶,无垢、警觉、清净;
Suddho suddhassa dāyādo, putto buddhassa oraso.
清净者,清净者的继承人,佛陀的亲生子。
‘‘Ogayhaṭṭhaṅgikaṃ sotaṃ, sabbapāpaṃ pavāhayiṃ;
「我已潜入八支流,洗去一切恶;
Tisso vijjā ajjhagamiṃ, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
我已证得三明,已作佛陀的教诫」。
… Gayākassapo thero…. · … 嘎亚咖萨巴长老…
8. Vakkalittheragāthā8. 瓦咖利长老偈
‘‘Vātarogābhinīto tvaṃ, viharaṃ kānane vane;
「你被风病所侵袭,住在林中、森林里;
Paviṭṭhagocare lūkhe, kathaṃ bhikkhu karissasi.
进入粗劣的行处,比库你将如何做?
‘‘Pītisukhena vipulena, pharamāno samussayaṃ;
「以广大的喜乐,遍满身体;
Lūkhampi abhisambhonto, viharissāmi kānane.
即使遭遇粗暴,我将住在林中。
‘‘Bhāvento satipaṭṭhāne, indriyāni balāni ca;
修习诸须跋、诸根、诸力,
Bojjhaṅgāni ca bhāvento, viharissāmi kānane.
以及修习诸觉支,我将住在林中。
‘‘Āraddhavīriye pahitatte, niccaṃ daḷhaparakkame ;
已发精进、已策励、常坚固勤奋,
Samagge sahite disvā, viharissāmi kānane.
见到和合、团结,我将住在林中。
‘‘Anussaranto sambuddhaṃ, aggaṃ dantaṃ samāhitaṃ;
随念正等正觉者——最上、已调御、已得定,
Atandito rattindivaṃ, viharissāmi kānane’’ti.
日夜不懈怠,我将住在林中。
… Vakkalitthero…. · … 瓦咖利长老…
9. Vijitasenattheragāthā9. 维基德谢那长老偈
‘‘Olaggessāmi te citta, āṇidvāreva hatthinaṃ;
我将钩制你的心,如钩门制象。
Na taṃ pāpe niyojessaṃ, kāmajāla sarīraja .
我不会使你从事恶事,欲网与身生。
‘‘Tvaṃ olaggo na gacchasi , dvāravivaraṃ gajova alabhanto;
你被缚住不能前去,如象不得门隙;
Na ca cittakali punappunaṃ, pasakka pāparato carissasi.
你不会一再地如画师般,喜乐于恶而行。
‘‘Yathā kuñjaraṃ adantaṃ, navaggahamaṅkusaggaho;
如执钩者以新钩,制伏未调之象;
Balavā āvatteti akāmaṃ, evaṃ āvattayissaṃ taṃ.
有力者违其意而使转回,我将如是使你转回。
‘‘Yathā varahayadamakusalo, sārathi pavaro dameti ājaññaṃ;
如善调马之御者,最胜驭者调伏良马;
Evaṃ damayissaṃ taṃ, patiṭṭhito pañcasu balesu.
我将如是调伏你,安立于五力中。
‘‘Satiyā taṃ nibandhissaṃ, payutto te damessāmi ;
我将以念系缚你,精勤于你,我将调伏你;
Vīriyadhuraniggahito, na yito dūraṃ gamissase cittā’’ti.
被精进的轭所控制,你将不会从心远离而去。
… Vijitaseno thero…. · … 维基德谢那长老…
10. Yasadattattheragāthā10. 亚萨达德长老偈
‘‘Upārambhacitto dummedho, suṇāti jinasāsanaṃ;
责难心的愚者,听闻胜利者的教法;
Ārakā hoti saddhammā, nabhaso pathavī yathā.
他远离正法,如虚空与大地。
‘‘Upārambhacitto dummedho, suṇāti jinasāsanaṃ;
责难心的愚者,听闻胜利者的教法;
Parihāyati saddhammā, kāḷapakkheva candimā.
他从正法退失,如黑分月的月亮。
‘‘Upārambhacitto dummedho, suṇāti jinasāsanaṃ;
责难心的愚者,听闻胜利者的教法;
Parisussati saddhamme, maccho appodake yathā.
他在正法中枯竭,如少水中的鱼。
‘‘Upārambhacitto dummedho, suṇāti jinasāsanaṃ;
责难心的愚者,听闻胜利者的教法;
Na virūhati saddhamme, khette bījaṃva pūtikaṃ.
不会在正法中增长,如同腐坏的种子在田中。
‘‘Yo ca tuṭṭhena cittena, suṇāti jinasāsanaṃ;
以满足之心,听闻胜者之教;
Khepetvā āsave sabbe, sacchikatvā akuppataṃ;
舍断一切漏,现证不动,
Pappuyya paramaṃ santiṃ, parinibbātināsavo’’ti.
达到最上寂静,诸漏已尽而般涅槃。
… Yasadatto thero…. · … 亚萨达德长老…
11. Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā11. 索那古帝咖纳长老偈
‘‘Upasampadā ca me laddhā, vimutto camhi anāsavo;
我已得达上,我已解脱且无漏;
So ca me bhagavā diṭṭho, vihāre ca sahāvasiṃ.
我已见彼世尊,且与他同住于精舍。
‘‘Bahudeva rattiṃ bhagavā, abbhokāsetināmayi;
世尊在露地度过了大部分的夜晚;
Vihārakusalo satthā, vihāraṃ pāvisī tadā.
善于精舍的导师,于是进入了精舍。
‘‘Santharitvāna saṅghāṭiṃ, seyyaṃ kappesi gotamo;
「铺设桑喀帝后,果德玛准备卧床;
Sīho selaguhāyaṃva, pahīnabhayabheravo.
如狮子在石窟中,已断除恐惧与怖畏。
‘‘Tato kalyāṇavākkaraṇo, sammāsambuddhasāvako;
「其后善说者,正等正觉者的弟子;
Soṇo abhāsi saddhammaṃ, buddhaseṭṭhassa sammukhā.
索那在佛陀最胜者面前,宣说正法。
‘‘Pañcakkhandhe pariññāya, bhāvayitvāna añjasaṃ;
「遍知五蕴后,修习正直道;
Pappuyya paramaṃ santiṃ, parinibbissatyanāsavo’’ti.
达到最上寂静,无漏者将般涅槃」。
… Soṇo kuṭikaṇṇathero…. · … 索那古帝咖纳长老…
12. Kosiyattheragāthā12. 国西亚长老偈
‘‘Yo ve garūnaṃ vacanaññu dhīro, vase ca tamhi janayetha pemaṃ;
「凡是贤智者知晓尊长之语,并对彼生起爱敬;
So bhattimā nāma ca hoti paṇḍito, ñatvā ca dhammesu visesi assa.
他名为具信者且是智者,知法后他将殊胜。」
‘‘Yaṃ āpadā uppatitā uḷārā, nakkhambhayante paṭisaṅkhayantaṃ;
「当生起重大的灾难时,不能使正在思量者动摇;
So thāmavā nāma ca hoti paṇḍito, ñatvā ca dhammesu visesi assa.
他被称为有力者,也是智者,了知诸法后,他应当殊胜。
‘‘Yo ve samuddova ṭhito anejo, gambhīrapañño nipuṇatthadassī;
「犹如大海般站立而不动摇,具深慧、见微妙义;
Asaṃhāriyo nāma ca hoti paṇḍito, ñatvā ca dhammesu visesi assa.
他被称为不可动摇者,也是智者,了知诸法后,他应当殊胜。
‘‘Bahussuto dhammadharo ca hoti, dhammassa hoti anudhammacārī;
「多闻、持法者,他是随法行者;
So tādiso nāma ca hoti paṇḍito, ñatvā ca dhammesu visesi assa.
如此者被称为智者,了知诸法后,他应当殊胜。
‘‘Atthañca yo jānāti bhāsitassa, atthañca ñatvāna tathā karoti;
「了知所说之义,了知义后如是而行;
Atthantaro nāma sa hoti paṇḍito, ñatvā ca dhammesu visesi assā’’ti.
他被称为通达义者,是智者,了知诸法后,他应当殊胜。」
… Kosiyo thero…. · … 国西亚长老…
Pañcakanipāto niṭṭhito. · 五集完
Tatruddānaṃ –
于此摄颂——
Rājadatto subhūto ca, girimānandasumanā;
拉佳达答与苏部答,吉利马难达苏马那;
Vaḍḍho ca kassapo thero, gayākassapavakkalī.
瓦塔与咖沙巴长老,嘎亚咖沙巴瓦咖利。
Vijito yasadatto ca, soṇo kosiyasavhayo;
维基答与亚萨达答,索那库西亚之称呼;
Saṭṭhi ca pañca gāthāyo, therā ca ettha dvādasāti.
六十五偈颂,于此有十二位长老。