三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部长老偈部3. 三集

3. Tikanipāto3. 三集

104 段 · CSCD 巴利原典
3. Tikanipāto3. 三集
1. Aṅgaṇikabhāradvājattheragāthā1. 安嘎尼咖帕拉德瓦迦长老偈
‘‘Ayoni suddhimanvesaṃ, aggiṃ paricariṃ vane;
「寻求非理之清净,我在林中须跋火;
Suddhimaggaṃ ajānanto, akāsiṃ amaraṃ tapaṃ .
不知清净之道,我行了无益的苦行。
‘‘Taṃ sukhena sukhaṃ laddhaṃ, passa dhammasudhammataṃ;
「以乐得乐,请看法之善法性;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
已证得三明,已完成佛陀的教诫。
‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, idāni khomhi brāhmaṇo;
「我以前是梵天之亲族,现在我是婆罗门;
Tevijjo nhātako camhi, sottiyo camhi vedagū’’ti.
我是三明者、已沐浴者,我是吉祥者、通吠陀者。」
… Aṅgaṇikabhāradvājo thero…. · … 安嘎尼咖帕拉德瓦迦长老 …
2. Paccayattheragāthā2. 巴吒亚长老偈
‘‘Pañcāhāhaṃ pabbajito, sekho appattamānaso,
「我出家五日,是有学、未达心意者,
Vihāraṃ me paviṭṭhassa, cetaso paṇidhī ahu.
当我进入住处时,心有所倾向。
‘‘Nāsissaṃ na pivissāmi, vihārato na nikkhame;
「我将不呼吸、不饮食,不从住处出来;
Napi passaṃ nipātessaṃ, taṇhāsalle anūhate.
即使看见也不倒下,在渴爱之箭未拔除时。
‘‘Tassa mevaṃ viharato, passa vīriyaparakkamaṃ;
「看他如此住时的精进勇猛;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。」
… Paccayo thero…. · … 巴吒亚长老 …
3. Bākulattheragāthā3. 巴古喇长老偈
‘‘Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;
「应先做的事,他想要后做;
Sukhā so dhaṃsate ṭhānā, pacchā ca manutappati.
他从安乐处堕落,之后又追悔。
‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;
「应做的就说,不应做的就不说;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.
不做却说的人,智者们能了知。」
‘‘Susukhaṃ vata nibbānaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;
「实乐哉涅槃,正等正觉者所教示;
Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti.
无忧、离尘、安稳,于彼处苦灭尽。」
… Bākulo thero…. · … 巴古喇长老 …
4. Dhaniyattheragāthā4. 达尼亚长老偈
‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;
「若欲乐生活,于沙门性中有所期望;
Saṅghikaṃ nātimaññeyya, cīvaraṃ pānabhojanaṃ.
不应轻视僧团的衣、饮、食。
‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;
「若欲乐生活,于沙门性中有所期望;
Ahi mūsikasobbhaṃva, sevetha sayanāsanaṃ.
如蛇鼠之穴,应受用卧坐处。
‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;
「若欲乐生活,于沙门性中有所期望;
Itarītarena tusseyya, ekadhammañca bhāvaye’’ti.
应以此或彼为满足,且应修习非法品。」
… Dhaniyo thero…. · … 达尼亚长老 …
5. Mātaṅgaputtattheragāthā5. 马当嘎子长老偈
‘‘Atisītaṃ atiuṇhaṃ, atisāyamidaṃ ahu;
「太冷、太热,现在太晚了,」
Iti vissaṭṭhakammante, khaṇā accenti māṇave.
如此放弃工作,诸学童的时机流逝了。
‘‘Yo ca sītañca uṇhañca, tiṇā bhiyyo na maññati;
「凡是不把冷与热,看得比草更重要者,」
Karaṃ purisakiccāni, so sukhā na vihāyati.
「做着大丈夫的事业,他不会从安乐退失。」
‘‘Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ;
「达巴草、库沙草、波塔吉喇草、乌西喇草、蒙加草、巴巴佳草,」
Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhaya’’nti.
「我将以胸膛推开它们,培育独处。」
… Mātaṅgaputto thero…. · … 马当嘎子长老 …
6. Khujjasobhitattheragāthā6. 库基亚索比德长老偈
‘‘Ye cittakathī bahussutā, samaṇā pāṭaliputtavāsino;
「诸多闻的沙门,住在巴嗒离子城的善巧论者,」
Tesaññataroyamāyuvā, dvāre tiṭṭhati khujjasobhito.
「其中某位具寿,驼背的首毗多,站在门口。」
‘‘Ye cittakathī bahussutā, samaṇā pāṭaliputtavāsino;
「那些善于谈论、多闻的沙门们,住在巴吒厘子城;
Tesaññataroyamāyuvā, dvāre tiṭṭhati māluterito.
这位具寿是他们中的某一位,站在门口,被风吹动。
‘‘Suyuddhena suyiṭṭhena, saṅgāmavijayena ca;
「以善战、善祭祀、战胜胜利,
Brahmacariyānuciṇṇena, evāyaṃ sukhamedhatī’’ti.
以及修习梵行,如此他获得快乐」。
… Khujjasobhito thero…. · … 库基亚索比德长老 …
7. Vāraṇattheragāthā7. 瓦拉纳长老偈
‘‘Yodha koci manussesu, parapāṇāni hiṃsati;
「在此人间,凡伤害其他众生者,
Asmā lokā paramhā ca, ubhayā dhaṃsate naro.
那人从此世和彼世,两者都堕落。
‘‘Yo ca mettena cittena, sabbapāṇānukampati;
「凡以慈心,怜悯一切众生者,
Bahuñhi so pasavati, puññaṃ tādisako naro.
那样的人确实产生许多福德。
‘‘Subhāsitassa sikkhetha, samaṇūpāsanassa ca;
「应当学习善说,以及亲近沙门;
Ekāsanassa ca raho, cittavūpasamassa cā’’ti.
独坐、寂静,以及心的寂止。」
… Vāraṇo thero…. · … 瓦拉纳长老 …
8. Vassikattheragāthā8. 瓦西咖长老偈
‘‘Ekopi saddho medhāvī, assaddhānīdha ñātinaṃ;
「即使一位有信、有慧者,在此无信的亲族中;
Dhammaṭṭho sīlasampanno, hoti atthāya bandhunaṃ.
住于法、达上,对亲属有利益。
‘‘Niggayha anukampāya, coditā ñātayo mayā;
「以抑制、以悲悯,我劝诫亲族;
Ñātibandhavapemena, kāraṃ katvāna bhikkhusu.
以亲族眷属之爱,对比库们作了供养。
‘‘Te abbhatītā kālaṅkatā, pattā te tidivaṃ sukhaṃ;
「他们已过去、已命终,他们已得三十三天之乐;
Bhātaro mayhaṃ mātā ca, modanti kāmakāmino’’ti.
我的兄弟们和母亲,随欲而喜悦诸欲。」
… Vassiko thero…. · … 瓦西咖长老 …
9. Yasojattheragāthā9. 亚索迦长老偈
‘‘Kālapabbaṅgasaṅkāso, kiso dhamanisanthato;
「如黑斑的竹节,瘦削而筋脉纠结;
Mattaññū annapānamhi, adīnamanaso naro’’.
于饮食知量,不沮丧心的人。」
‘‘Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi, araññasmiṃ brahāvane;
「在林野、大森林中,被虻、蚊所触;
Nāgo saṅgāmasīseva, sato tatrādhivāsaye.
如龙象在战阵前列,具念者应于彼处安忍。
‘‘Yathā brahmā tathā eko, yathā devo tathā duve;
「如梵天则一人,如天人则二人;
Yathā gāmo tathā tayo, kolāhalaṃ tatuttari’’nti.
如村落则三人,超过那个则喧闹。」
… Yasojo thero…. · … 亚索迦长老 …
10. Sāṭimattiyattheragāthā10. 萨提马提亚长老偈
‘‘Ahu tuyhaṃ pure saddhā, sā te ajja na vijjati;
「你以前有信,今日你不具有那个;
Yaṃ tuyhaṃ tuyhamevetaṃ, natthi duccaritaṃ mama.
那是你的,这是你自己的,我没有恶行。」
‘‘Aniccā hi calā saddā, evaṃ diṭṭhā hi sā mayā;
「诸声确实是无常、动摇的,我如此见到它;
Rajjantipi virajjanti, tattha kiṃ jiyyate muni.
他们染着又离染,牟尼在那里衰老什么呢。
‘‘Paccati munino bhattaṃ, thokaṃ thokaṃ kule kule;
「牟尼的食物在一家一家少量少量地煮熟;
Piṇḍikāya carissāmi, atthi jaṅghabalaṃ mamā’’ti.
我将行乞食,我有腿的力量。」
… Sāṭimattiyo thero…. · … 萨提马提亚长老 …
11. Upālittheragāthā11. 伍巴离长老偈
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;
「以信出家,新出家的新人;
Mitte bhajeyya kalyāṇe, suddhājīve atandite.
应亲近善良的朋友,清净生活、不懈怠者。
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;
「以信出家,新出家的新人;
Saṅghasmiṃ viharaṃ bhikkhu, sikkhetha vinayaṃ budho.
比库住在僧团中,贤者应学习律。
‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;
「以信出家,新出家的新人;
Kappākappesu kusalo, careyya apurakkhato’’ti.
善巧于适当与不适当之事,应无所依而行。」
… Upālitthero…. · … 伍巴离长老 …
12. Uttarapālattheragāthā12. 伍答拉巴喇长老偈
‘‘Paṇḍitaṃ vata maṃ santaṃ, alamatthavicintakaṃ;
「我确实是贤智者、寂静者、善于思惟义理者;
Pañca kāmaguṇā loke, sammohā pātayiṃsu maṃ.
世间的五种欲功德,因迷惑而使我堕落。
‘‘Pakkhando māravisaye, daḷhasallasamappito;
「陷入魔境,被坚固之箭所射中;
Asakkhiṃ maccurājassa, ahaṃ pāsā pamuccituṃ.
我无法从死王的罗网中解脱。
‘‘Sabbe kāmā pahīnā me, bhavā sabbe padālitā ;
「一切欲已被我舍断,一切有已被粉碎;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生死轮回已被灭尽,现在不再有后有。」
… Uttarapālo thero…. · … 伍答拉巴喇长老 …
13. Abhibhūtattheragāthā13. 阿比布德长老偈
‘‘Suṇātha ñātayo sabbe, yāvantettha samāgatā;
「请听,所有的亲族们,凡在此聚集的,
Dhammaṃ vo desayissāmi, dukkhā jāti punappunaṃ.
我将为你们说法,再再的生是苦。
‘‘Ārambhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane;
「你们应当奋起、努力,应当致力于佛陀的教诫;
Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro.
应当摧毁死魔的军队,如象摧毁芦苇屋。
‘‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, vihassati ;
「凡在此法、律中不放逸而住者,
Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’ti.
舍断生的轮回,将作苦的终结。」
… Abhibhūto thero…. · … 阿比布德长老 …
14. Gotamattheragāthā14. 果德玛长老偈
‘‘Saṃsaraṃ hi nirayaṃ agacchissaṃ, petalokamagamaṃ punappunaṃ;
「我确实去了轮回地狱,再再地去了饿鬼界;
Dukkhamamhipi tiracchānayoniyaṃ, nekadhā hi vusitaṃ ciraṃ mayā.
在畜生趣中也有苦,我确实在多处长久地度过。」
‘‘Mānusopi ca bhavobhirādhito, saggakāyamagamaṃ sakiṃ sakiṃ;
「人有也被有所喜乐,一次又一次地到达天界;
Rūpadhātusu arūpadhātusu, nevasaññisu asaññisuṭṭhitaṃ.
在色界、在无色界、在非想非非想处、在无想有情处住立。
‘‘Sambhavā suviditā asārakā, saṅkhatā pacalitā saderitā;
「诸有被善知为无实质的、有为的、动摇的、摇动的;
Taṃ viditvā mahamattasambhavaṃ, santimeva satimā samajjhaga’’nti.
知此大有之有后,具念者证得寂静。」
… Gotamo thero…. · ……果德玛长老……
15. Hāritattheragāthā15. 哈利德长老偈
‘‘Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;
「先前应作之事,其后他想要作;
Sukhā so dhaṃsate ṭhānā, pacchā ca manutappati.
他从安乐处堕落,其后又追悔。
‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;
「凡所作者即应说,凡不作者不应说;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.
不作而说者,智者们遍知。」
‘‘Susukhaṃ vata nibbānaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;
「确实,涅槃极乐,正等正觉者所说;
Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti.
无忧、离尘、安稳,苦于此灭尽。」
… Hārito thero…. · ……哈利德长老……
16. Vimalattheragāthā16. 维玛喇长老偈
‘‘Pāpamitte vivajjetvā, bhajeyyuttamapuggalaṃ;
「舍离恶友后,应亲近最上之人;
Ovāde cassa tiṭṭheyya, patthento acalaṃ sukhaṃ.
应住立于其教诫中,希求不动之乐。
‘‘Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave;
「如同登上小木片,于大海中沉没;
Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvīpi sīdati;
如是亲近懈怠者,善生活者亦沉没;
Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
因此应舍离彼,懈怠、下劣精进者。
‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyibhi;
「应与远离的圣者们,勤奋、禅修者们(亲近);
Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.
应常与精进勤奋者、贤者共住。
… Vimalo thero…. · ……维玛喇长老……
Tikanipāto niṭṭhito. · 三集完
Tatruddānaṃ –
此处摄颂——
Aṅgaṇiko bhāradvājo, paccayo bākulo isi;
阿嘎尼咖、巴拉德瓦迦、巴恰亚、巴咕喇仙人;
Dhaniyo mātaṅgaputto, sobhito vāraṇo isi.
达尼亚、马当嘎之子、索比答、瓦拉那仙人。
Vassiko ca yasojo ca, sāṭimattiyupāli ca;
瓦西咖、亚索迦、沙提马提亚、伍巴离;
Uttarapālo abhibhūto, gotamo hāritopi ca.
伍答拉巴喇、阿比布答、果答马、哈利答。
Thero tikanipātamhi, nibbāne vimalo kato;
长老在第三集中,于涅槃成为清净者;
Aṭṭhatālīsa gāthāyo, therā soḷasa kittitāti.
四十八偈颂,十六位长老被称颂。