三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部长老偈部20. 六十集

20. Saṭṭhinipāto20. 六十集

144 段 · CSCD 巴利原典
20. Saṭṭhinipāto20. 六十集
1. Mahāmoggallānattheragāthā1. 大摩嘎剌那长老偈
‘‘Āraññikā piṇḍapātikā, uñchāpattāgate ratā;
「住阿兰若者、乞食者,乐于得到落下之食;
Dālemu maccuno senaṃ, ajjhattaṃ susamāhitā.
我们将破坏魔的军队,内在善安止。
‘‘Āraññikā piṇḍapātikā, uñchāpattāgate ratā;
「住阿兰若者、乞食者,乐于得到落下之食;
Dhunāma maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro.
我们将震落魔的军队,如象震落芦苇屋。
‘‘Rukkhamūlikā sātatikā, uñchāpattāgate ratā;
「树下坐者、常坐者,乐于得到落下之食;
Dālemu maccuno senaṃ, ajjhattaṃ susamāhitā.
我们将破坏魔的军队,内在善安止。
‘‘Rukkhamūlikā sātatikā, uñchāpattāgate ratā;
「树下坐者、常坐者,乐于得到落下之食;
Dhunāma maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro.
我们将震落魔的军队,如象震落芦苇屋。
‘‘Aṭṭhikaṅkalakuṭike, maṃsanhārupasibbite;
「骨骼堆积,肉与筋缠绕;
Dhiratthu pure duggandhe, paragatte mamāyase.
呸!充满恶臭的城市,被他人所贪爱。
‘‘Gūthabhaste taconaddhe, uragaṇḍipisācini;
「粪便充满,皮肤覆盖,疮疖与鬼魅;
Nava sotāni te kāye, yāni sandanti sabbadā.
你的身体有九孔,它们常常流出。
‘‘Tava sarīraṃ navasotaṃ, duggandhakaraṃ paribandhaṃ;
「你的身体有九孔,产生恶臭,是束缚;
Bhikkhu parivajjayate taṃ, mīḷhaṃ ca yathā sucikāmo.
比库避开它,如同喜欢清净者避开垃圾。
‘‘Evañce taṃ jano jaññā, yathā jānāmi taṃ ahaṃ;
「如果人们如我所知那样了知你,
Ārakā parivajjeyya, gūthaṭṭhānaṃva pāvuse’’.
他们会远远避开,如同雨季避开粪坑。」
‘‘Evametaṃ mahāvīra, yathā samaṇa bhāsasi;
「大雄,确实如此,如沙门所说;
Ettha ceke visīdanti, paṅkamhiva jaraggavo.
在此,有些人沉溺,如陷泥沼的老牛。
‘‘Ākāsamhi haliddiyā, yo maññetha rajetave;
「若有人认为在虚空中可以染上黄色;
Aññena vāpi raṅgena, vighātudayameva taṃ.
或者以其他颜色,那只是障碍的生起。
‘‘Tadākāsasamaṃ cittaṃ, ajjhattaṃ susamāhitaṃ;
「那时心如虚空,于内善得定;」
Mā pāpacitte āsādi, aggikhandhaṃva pakkhimā.
莫亲近恶心者,如鸟近火聚。
‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;
看这彩绘的形像,伤痕累累的身体堆积而成;
Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.
病弱且多寻思者,没有稳固的住立。
‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;
「看这彩绘的色身,以宝珠与耳环装饰;
Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.
骨头被皮肤包裹,与衣服一起显得美丽。
‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;
「脚涂上红色,脸敷上粉末;
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
足以迷惑愚人,但不能迷惑寻求彼岸者。
‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;
「头发编成八辫,眼睛涂上眼药;
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
足以迷惑愚人,但不能迷惑寻求彼岸者。
‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;
「如新的彩绘箱,腐臭的身体被装饰;
Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.
足以迷惑愚人,但不能迷惑寻求彼岸者。」
‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;
「猎鹿者已放下罗网,鹿未落入陷阱;
Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kaddante migabandhake.
食用诱饵后我们离去,令捕鹿者哭泣。」
‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;
「猎鹿者的罗网已断,鹿未落入陷阱;
Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.
食用诱饵后我们离去,令猎鹿者悲伤。」
‘‘Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ, tadāsi lomahaṃsanaṃ;
「那确实是可怖的,那确实是令人毛骨悚然的;
Anekākārasampanne, sāriputtamhi nibbute.
具足种种相的沙利子已般涅槃。」
‘‘Aniccā vata saṅkhārā uppādavaya dhammino.
「诸行确实是无常的,具有生灭之法。
Upajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho.
生起后即灭去,它们的寂止是乐。」
‘‘Sukhumaṃ te paṭivijjhanti, vālaggaṃ usunā yathā;
「他们洞察微细之法,如以箭尖穿发端;
Ye pañcakkhandhe passanti, parato no ca attato.
那些从他者而非从自我见五蕴者。
‘‘Ye ca passanti saṅkhāre, parato no ca attato;
「那些从他者而非从自我见诸行者;
Paccabyādhiṃsu nipuṇaṃ, vālaggaṃ usunā yathā.
已巧妙地洞察,如以箭尖穿发端。
‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;
「如被剑刺,如头燃烧;
Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje.
为了断除欲贪,具念的比库应游行。
‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;
「如被剑刺,如头燃烧;
Bhavarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje’’.
为了断除有贪,具念的比库应游行。」
‘‘Codito bhāvitattena, sarīrantimadhārinā;
「被已修习自己者、持最后身者所激励;
Migāramātupāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayiṃ.
以足趾震动弥嘎拉母讲堂。
‘‘Nayidaṃ sithilamārabbha, nayidaṃ appena thāmasā;
「这不是依靠松懈,这不是以少许精进;
Nibbānamadhigantabbaṃ, sabbagantha-pamocanaṃ.
能证得涅槃,一切结的解脱。
‘‘Ayañca daharo bhikkhu, ayamuttamaporiso;
「这位年轻的比库,这位最上的人;
Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhiniṃ .
持最后之身,已战胜魔与其军队。
‘‘Vivaramanupabhanti vijjutā, vebhārassa ca paṇḍavassa ca;
「闪电照亮韦跋拉和般达瓦的裂缝;
Nagavivaragato jhāyati, putto appaṭimassa tādino.
进入山洞者禅修,无等者、如者之子。」
‘‘Upasanto uparato, pantasenāsano muni;
「寂静、离欲、住于远离住处的牟尼;
Dāyādo buddhaseṭṭhassa, brahmunā abhivandito.
最胜佛陀的继承者,受梵天礼敬。
‘‘Upasantaṃ uparataṃ, pantasenāsanaṃ muniṃ;
「寂静、离欲、住于远离住处的牟尼;
Dāyādaṃ buddhaseṭṭhassa, vanda brāhmaṇa kassapaṃ.
最胜佛陀的继承者,婆罗门应礼敬咖沙巴。
‘‘Yo ca jātisataṃ gacche, sabbā brāhmaṇajātiyo;
「即使经历百次出生,所有婆罗门种姓;
Sottiyo vedasampanno, manussesu punappunaṃ.
具足吠陀的圣者,在人间一次又一次。
‘‘Ajjhāyakopi ce assa, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
「即使是诵习者,通达三吠陀的彼岸者;
Etassa vandanāyetaṃ, kalaṃ nāgghati soḷasiṃ.
对他的礼敬,不及此(礼敬咖沙巴)的十六分之一。
‘‘Yo so aṭṭha vimokkhāni, purebhattaṃ aphassayi ;
「那位在早餐前,已触及八解脱者;
Anulomaṃ paṭilomaṃ, tato piṇḍāya gacchati.
顺逆自在,然后才去托钵。
‘‘Tādisaṃ bhikkhuṃ māsādi , māttānaṃ khaṇi brāhmaṇa;
「婆罗门啊!不要轻视这样的比库,不要轻视自己;
Abhippasādehi manaṃ, arahantamhi tādine;
对这样的阿拉汉,以净信心;
Khippaṃ pañjaliko vanda, mā te vijaṭi matthakaṃ.
速合掌礼敬,莫让你的头破裂。
‘‘Neso passati saddhammaṃ, saṃsārena purakkhato;
「他不见正法,被轮回所引导;
Adhogamaṃ jimhapathaṃ, kummaggamanudhāvati.
追随向下之道、邪曲之路、恶道。
‘‘Kimīva mīḷhasallitto, saṅkhāre adhimucchito;
「如虫被黏液所缚,对诸行极度痴迷;
Pagāḷho lābhasakkāre, tuccho gacchati poṭṭhilo.
于利养恭敬中放逸者,空虚地走向毁灭。
‘‘Imañca passa āyantaṃ, sāriputtaṃ sudassanaṃ;
「且看这位前来者,沙利子,善见者;
Vimuttaṃ ubhatobhāge, ajjhattaṃ susamāhitaṃ.
两方面解脱者,内心善定者。
‘‘Visallaṃ khīṇasaṃyogaṃ, tevijjaṃ maccuhāyinaṃ;
「已拔箭者,已尽结者,三明者,死魔征服者;
Dakkhiṇeyyaṃ manussānaṃ, puññakkhettaṃ anuttaraṃ.
人类应供养者,无上福田。
‘‘Ete sambahulā devā, iddhimanto yasassino;
「这些众多天人,具神通者,有名声者;
Dasa devasahassāni, sabbe brahmapurohitā;
一万天人,皆为梵天之首;
Moggallānaṃ namassantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.
礼敬摩嘎剌那,合掌而立。」
‘‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
「礼敬你,人中之胜者!礼敬你,人中至上者!
Yassa te āsavā khīṇā, dakkhiṇeyyosi mārisa’.
你的诸漏已尽,尊者,你值得供养。」
‘‘Pūjito naradevena, uppanno maraṇābhibhū;
「受人天礼敬,生起战胜死亡者,
Puṇḍarīkaṃva toyena, saṅkhārenupalippati.
如白莲不被水沾污,不被诸行所染污。
‘‘Yassa muhuttena sahassadhā loko, saṃvidito sabrahmakappo vasi;
「在须臾间,千倍世界,连同梵天界都被了知;
Iddhiguṇe cutupapāte kāle, passati devatā sa bhikkhu.
具神通功德,见死生之时,那位比库见到诸天人。
‘‘Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena ca;
「如沙利子以慧,以戒与寂止,
Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā.
即使已到彼岸的比库,也只能达到这个程度。」
‘‘Koṭisatasahassassa, attabhāvaṃ khaṇena nimmine;
「我能于一刹那间,变化出亿百千的身体;
Ahaṃ vikubbanāsu kusalo, vasībhūtomhi iddhiyā.
我善巧于变化,我已成为神通的自在者。
‘‘Samādhivijjāvasipāramīgato, moggallānagotto asitassa sāsane;
「已达定、明、自在、波罗蜜,在阿西答的教法中姓摩嘎剌那;
Dhīro samucchindi samāhitindriyo, nāgo yathā pūtilataṃva bandhanaṃ.
贤智者、诸根已得定,如龙象断腐藤般,断除了束缚。
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
「我已亲近导师,已行佛陀的教法;
Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.
已卸下重担,有的引导已被根除。
‘‘Yassa catthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
「为了那个目的而出家,从在家到非家;
So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo.
那个目的我已达到,一切结的灭尽。
‘‘Kīdiso nirayo āsi, yattha dussī apaccatha;
「是怎样的地狱,恶者在那里煎熬;
Vidhuraṃ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṃ.
因为冒犯了弟子维度拉,以及婆罗门咖古桑达。
‘‘Sataṃ āsi ayosaṅkū, sabbe paccattavedanā;
「有一百支铁钉,全都各自感受;
Īdiso nirayo āsi, yattha dussī apaccatha;
就是这样的地狱,恶者在那里煎熬;
Vidhuraṃ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṃ.
因为冒犯了弟子维度拉,以及婆罗门咖古桑达。
‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
「凡了知此者,是佛陀的比库弟子;
Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
因为冒犯了这样的比库,黑者,你将遭受痛苦。
‘‘Majjhesarasmiṃ tiṭṭhanti, vimānā kappaṭhāyino;
「在中湖中站立着,诸天宫住立一劫;
Veḷuriyavaṇṇā rucirā, accimanto pabhassarā;
琉璃色美妙,光辉灿烂;
Accharā tattha naccanti, puthu nānattavaṇṇiyo.
天女们在那里舞蹈,众多种种色。
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「若了知此…(中略)…黑者,你将趣向苦。
‘‘Yo ve buddhena codito, bhikkhusaṅghassa pekkhato;
「若被佛陀所教诫,在比库僧团面前;
Migāramātupāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayi.
以足趾震动,弥伽罗母讲堂。
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「若了知此…(中略)…黑者,你将趣向苦。
‘‘Yo vejayantapāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayi;
「若以足趾震动,韦加央答宫殿;
Iddhibalenupatthaddho, saṃvejesi ca devatā.
以神通力支持,使诸天人震惊。
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「凡了知此者……(中略)……黑者,你将趣向苦。」
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「凡了知此者……(中略)……黑者,你将趣向苦。」
‘‘Yo vejayantapāsāde, sakkaṃ so paripucchati;
「凡在韦迦延答宫殿中,询问萨咖者;
Api āvuso jānāsi, taṇhakkhayavimuttiyo;
朋友,你是否知道,渴爱尽的解脱?
Tassa sakko viyākāsi, pañhaṃ puṭṭho yathātathaṃ.
萨咖如实回答,所问之问。
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「凡了知此者……(中略)……黑者,你将趣向苦。」
‘‘Yo brahmānaṃ paripucchati, sudhammāyaṃ ṭhito sabhaṃ;
「凡询问梵天者,站在善法堂中;
Ajjāpi tyāvuso sā diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu;
朋友,今日你的见,是否仍是你先前所有的见?」
Passasi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ.
「你看见光音梵天界的过去。」
‘‘Tassa brahmā viyākāsi, pañhaṃ puṭṭho yathātathaṃ;
「那位梵天回答所问之问,如实地:
Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu.
「尊者,那不是我的见,那是我以前的见。」
‘‘Passāmi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ;
「我看见光音梵天界的过去;
Sohaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato.
「今天我如何说『我是常的、恒久的』?」
‘‘Yo etamabhijānāti…pe… kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
「凡了知此者……(中略)……黑者,你将趣向苦。」
‘‘Yo mahāneruno kūṭaṃ, vimokkhena aphassayi ;
「凡以解脱触及大尼楼山顶者;
Vanaṃ pubbavidehānaṃ, ye ca bhūmisayā narā.
「东毗提诃的森林,以及那些住于地上的人们。」
‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
「了知此者,是佛陀的声闻比库;
Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
黑者啊,接近如此的比库,你将遭受苦。
‘‘Na ve aggi cetayati, ahaṃ bālaṃ ḍahāmīti;
「火确实不会思惟:'我烧愚者';
Bālova jalitaṃ aggiṃ, āsajja naṃ paḍayhati.
愚者自己接近燃烧的火,烧伤自己。
‘‘Evameva tuvaṃ māra, āsajja naṃ tathāgataṃ;
「魔啊,你也是如此,接近如来,
Sayaṃ ḍahissasi attānaṃ, bālo aggiṃva samphusaṃ.
你将自己烧伤自己,如愚者触火一般。
‘‘Apuññaṃ pasavī māro, āsajja naṃ tathāgataṃ;
「魔接近如来,将产生无福;
Kiṃ nu maññasi pāpima, na me pāpaṃ vipaccati.
恶者啊,你认为如何?我的恶业不会成熟吗?
‘‘Karato te cīyate pāpaṃ, cirarattāya antaka;
「你造作时恶积聚,长夜导向毁灭者;
Māra nibbinda buddhamhā, āsaṃ mākāsi bhikkhusu.
魔啊,当厌离佛陀,莫对诸比库作期望。
‘‘Iti māraṃ atajjesi, bhikkhu bhesakaḷāvane;
「如是比库于贝萨咖喇瓦那林中呵斥魔,
Tato so dummano yakkho, tatthevantaradhāyathā’’ti.
于是那忧恼的亚卡,就在那里隐没了。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahāmoggallāno thero gāthāyo abhāsitthāti.
如是,据说具寿大摩嘎剌那长老诵说了诸偈。
Saṭṭhinipāto niṭṭhito. · 六十集完
Tatruddānaṃ –
此处摄颂——
Saṭṭhikamhi nipātamhi, moggallāno mahiddhiko;
在第六十集中,大神通的摩嘎剌那;
Ekova theragāthāyo, aṭṭhasaṭṭhi bhavanti tāti.
唯一位长老的偈颂,有六十八首。