15. Soḷasakanipāto15. 十六集
15. Soḷasakanipāto15. 十六集
1. Aññāsikoṇḍaññattheragāthā1. 阿念西恭德念长老偈
‘‘Esa bhiyyo pasīdāmi, sutvā dhammaṃ mahārasaṃ;
「听闻了大味之法后,我更加净信;
Virāgo desito dhammo, anupādāya sabbaso.
所说之法是离贪,完全不执取。
‘‘Bahūni loke citrāni, asmiṃ pathavimaṇḍale;
「在世间,在此大地上,有许多杂色之物;
Mathenti maññe saṅkappaṃ, subhaṃ rāgūpasaṃhitaṃ.
我想它们搅动想念,与贪相应的净相。
‘‘Rajamuhatañca vātena, yathā meghopasammaye;
「犹如被风吹起的尘土,在云聚集时;
Evaṃ sammanti saṅkappā, yadā paññāya passati.
当以慧观见时,诸想念如是平息。
‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati;
「『一切行无常』,当以慧观见时;
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
那时他厌离于苦,这是清净之道。」
‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhāti, yadā paññāya passati
「一切行是苦」,当以慧见此,
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
则厌离于苦,此是清净之道。
‘‘Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati;
「一切法是无我」,当以慧见此,
Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā.
则厌离于苦,此是清净之道。
‘‘Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;
随觉佛陀之长老,名为贡德尼亚,精进猛烈,
Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī.
已舍断生与死,梵行已圆满。
‘‘Oghapāso daḷhakhilo , pabbato duppadālayo;
暴流之索、坚固之桩、难以破坏之山,
Chetvā khilañca pāsañca, selaṃ bhetvāna dubbhidaṃ;
断除桩与索,破碎难破之岩石,
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī, mutto so mārabandhanā.
已渡、已到彼岸的禅修者,他已解脱魔的束缚。
‘‘Uddhato capalo bhikkhu, mitte āgamma pāpake;
「掉举、轻躁的比库,亲近恶友;
Saṃsīdati mahoghasmiṃ, ūmiyā paṭikujjito.
他沉没于大瀑流中,被波浪所覆盖。
‘‘Anuddhato acapalo, nipako saṃvutindriyo;
「不掉举、不轻躁,谨慎、诸根已防护;
Kalyāṇamitto medhāvī, dukkhassantakaro siyā.
善友、有慧者,应是苦的作终结者。
‘‘Kālapabbaṅgasaṅkāso, kiso dhamanisanthato;
「如黑竹节,瘦削、筋脉纠结;
Mattaññū annapānasmiṃ, adīnamanaso naro.
于食与饮知量的人,心不沮丧。
‘‘Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi, araññasmiṃ brahāvane;
「在森林、大林中,被虻、蚊所触;
Nāgo saṅgāmasīseva, sato tatrādhivāsaye.
如战场上的龙象,他应具念地忍受那里(的箭)。
‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ…pe… nibbisaṃ bhatako yathā.
「我不欢喜死亡……(中略)……如雇工般地解脱。
‘‘Nābhinandāmi maraṇaṃ…pe… sampajāno patissato.
「我不欢喜死亡……(中略)……正知、正念。
‘‘Pariciṇṇo mayā satthā…pe… bhavanetti samūhatā.
「我已亲近导师……(中略)……有的引导已被摧毁。
‘‘Yassa catthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
「为了那个目的而出家,从在家到无家;
So me attho anuppatto, kiṃ me saddhivihārinā’’ti.
那个目的我已达成,我与同梵行者何干?」
… Aññāsikoṇḍañño thero…. · ……阿念西恭德念长老……
2. Udāyittheragāthā2. 伍答夷长老偈
‘‘Manussabhūtaṃ sambuddhaṃ, attadantaṃ samāhitaṃ;
「成为人的正自觉者,已调御自己、得定;
Iriyamānaṃ brahmapathe, cittassūpasame rataṃ.
行于梵道,乐于心的寂止。
‘‘Yaṃ manussā namassanti, sabbadhammāna pāraguṃ;
「人们礼敬那位,一切法的彼岸者;
Devāpi taṃ namassanti, iti me arahato sutaṃ.
诸天也礼敬他,我从阿拉汉处如是听闻。
‘‘Sabbasaṃyojanātītaṃ , vanā nibbanamāgataṃ;
「超越一切结缚,从林中来到涅槃;
Kāmehi nekkhammarataṃ , muttaṃ selāva kañcanaṃ.
于诸欲乐于出离,如金从石中解脱。
‘‘Sa ve accaruci nāgo, himavāvaññe siluccaye;
「他确实是殊胜龙象,如喜马拉雅山及其他山峰;
Sabbesaṃ nāganāmānaṃ, saccanāmo anuttaro.
在一切龙象之名中,真名者、无上者。
‘‘Nāgaṃ vo kittayissāmi, na hi āguṃ karoti so;
「我将为你们称赞龙象,他确实不作恶行;
Soraccaṃ avihiṃsā ca, pādā nāgassa te duve.
柔和与不伤害,这是龙象的两足。
‘‘Sati ca sampajaññañca, caraṇā nāgassa tepare;
「念与正知,是龙象的两足;
Saddhāhattho mahānāgo, upekkhāsetadantavā.
信为手的大龙象,以舍为白牙调伏者。
‘‘Sati gīvā siro paññā, vīmaṃsā dhammacintanā;
「念为颈,头为慧,思择为法之思惟;
Dhammakucchisamāvāso, viveko tassa vāladhi.
以法腹为住处,远离为其尾。
‘‘So jhāyī assāsarato, ajjhattaṃ susamāhito;
「他是禅修者,乐于入出息,于内善得定;
Gacchaṃ samāhito nāgo, ṭhito nāgo samāhito.
行走时得定的龙象,站立时龙象得定。
‘‘Sayaṃ samāhito nāgo, nisinnopi samāhito;
「卧时得定的龙象,坐时亦得定;
Sabbattha saṃvuto nāgo, esā nāgassa sampadā.
一切处防护的龙象,这是龙象的成就。」
‘‘Bhuñjati anavajjāni, sāvajjāni na bhuñjati;
「他受用无过失之物,不受用有过失之物;
Ghāsamacchādanaṃ laddhā, sannidhiṃ parivajjayaṃ.
获得食物与衣服后,避免积蓄。
‘‘Saṃyojanaṃ aṇuṃ thūlaṃ, sabbaṃ chetvāna bandhanaṃ;
「断除一切细与粗的结缚,
Yena yeneva gacchati, anapakkhova gacchati.
无论去往何处,他无偏袒地前往。
‘‘Yathāpi udake jātaṃ, puṇḍarīkaṃ pavaḍḍhati;
「犹如生于水中的红莲花生长,
Nopalippati toyena, sucigandhaṃ manoramaṃ.
不为水所染污,清净芳香,令人喜悦。
‘‘Tatheva ca loke jāto, buddho loke viharati;
「如是生于世间的佛陀住于世间,
Nopalippati lokena, toyena padumaṃ yathā.
不为世间所染污,如莲花不为水所染。」
‘‘Mahāgini pajjalito, anāhāropasammati;
「大火燃烧时,无燃料而平息;
Aṅgāresu ca santesu, nibbutoti pavuccati.
当炭火平息时,被称为熄灭。
‘‘Atthassāyaṃ viññāpanī, upamā viññūhi desitā;
这是义理的譬喻,由智者所说;
Viññissanti mahānāgā, nāgaṃ nāgena desitaṃ.
大龙将了知,龙以龙所说。
‘‘Vītarāgo vītadoso, vītamoho anāsavo;
离贪、离嗔、离痴、无漏者,
Sarīraṃ vijahaṃ nāgo, parinibbissatyanāsavo’’ti.
大龙舍弃身体,无漏者将般涅槃。」
… Udāyī thero…. · ……伍答夷长老……
Soḷasakanipāto niṭṭhito. · 十六集完
Tatruddānaṃ –
此处摄颂——
Koṇḍañño ca udāyī ca, therā dve te mahiddhikā;
贡德尼亚与伍达夷,此二长老大神通;
Soḷasamhi nipātamhi, gāthāyo dve ca tiṃsa cāti.
在十六集中,偈颂有三十二。