三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部长老偈部1. 一集

1. Ekakanipāto1. 一集

335 段 · CSCD 巴利原典
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Khuddakanikāye · 小部
Theragāthāpāḷi · 长老偈部
Nidānagāthā
因缘偈
Sīhānaṃva nadantānaṃ, dāṭhīnaṃ girigabbhare;
如狮子在山洞中咆哮,牙齿坚固;
Suṇātha bhāvitattānaṃ, gāthā atthūpanāyikā .
请听已修习者们的偈颂,引导至义理。
Yathānāmā yathāgottā, yathādhammavihārino;
依其名、依其姓、依其法住;
Yathādhimuttā sappaññā, vihariṃsu atanditā.
依其意乐、具慧者,不放逸而住。
Tattha tattha vipassitvā, phusitvā accutaṃ padaṃ;
于彼彼处观察后,触证不死之境;
Katantaṃ paccavekkhantā, imamatthamabhāsisuṃ.
省察所作已办,宣说此义。
1. Ekakanipāto1. 一集
1. Paṭhamavaggo
第一品
1. Subhūtittheragāthā1. 苏部帝长老偈
‘‘Channā me kuṭikā sukhā nivātā, vassa deva yathāsukhaṃ;
「我的小屋有遮蔽、安乐,天神啊,请随意降雨吧;
Cittaṃ me susamāhitaṃ vimuttaṃ, ātāpī viharāmi vassa devā’’ti.
我的心善定、解脱,天神啊,我热诚而住。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā subhūtitthero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿苏部帝长老说了此偈。
2. Mahākoṭṭhikattheragāthā2. 玛哈果提咖长老偈
‘‘Upasanto uparato, mantabhāṇī anuddhato;
「寂静、止息、言语适度、不掉举,
Dhunāti pāpake dhamme, dumapattaṃva māluto’’ti.
如风吹树叶,他抖落诸恶法。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākoṭṭhiko thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿马哈果帝咖长老说了此偈。
3. Kaṅkhārevatattheragāthā3. 康卡雷瓦德长老偈
‘‘Paññaṃ imaṃ passa tathāgatānaṃ, aggi yathā pajjalito nisīthe;
「请看如来们的此慧,犹如深夜燃烧的火;
Ālokadā cakkhudadā bhavanti, ye āgatānaṃ vinayanti kaṅkha’’nti.
他们给予光明、给予眼,为已来者除去疑惑。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā kaṅkhārevato thero gāthaṃ abhāsitthāti.
具寿康喀勒瓦答长老如是说此偈。
4. Puṇṇattheragāthā4. 本那长老偈
‘‘Sambhireva samāsetha, paṇḍitehatthadassibhi;
「应与见义的贤智者一起集会;
Atthaṃ mahantaṃ gambhīraṃ, duddasaṃ nipuṇaṃ aṇuṃ;
伟大、甚深、难见、微妙、细微的义,
Dhīrā samadhigacchanti, appamattā vicakkhaṇā’’ti.
贤者们不放逸、有慧者证得。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇo mantāṇiputto thero gāthaṃ abhāsitthāti.
具寿本那满答尼子长老如是说此偈。
5. Dabbattheragāthā5. 答巴长老偈
‘‘Yo duddamiyo damena danto, dabbo santusito vitiṇṇakaṅkho;
「以调伏调伏难调者,柔顺、知足、已度疑,
Vijitāvī apetabheravo hi, dabbo so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
已战胜、离怖畏者,柔顺者、住于自性、已般涅槃。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā dabbo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
具寿答波长老如是说此偈。
6. Sītavaniyattheragāthā6. 西德瓦尼亚长老偈
‘‘Yo sītavanaṃ upagā bhikkhu, eko santusito samāhitatto;
「那位比库前往寒林,独自、知足、心得定,
Vijitāvī apetalomahaṃso, rakkhaṃ kāyagatāsatiṃ dhitimā’’ti.
胜利者、无恐惧、无毛竖,具慧者守护身至念。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sītavaniyo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿寒林长老说此偈。
7. Bhalliyattheragāthā7. 帕利亚长老偈
‘‘Yopānudī maccurājassa senaṃ, naḷasetuṃva sudubbalaṃ mahogho;
「他击退了死王的军队,如大洪流冲破脆弱的芦苇桥,
Vijitāvī apetabheravo hi, danto so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
胜利者、无畏惧,调伏者、心坚定,他已般涅槃。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhalliyo thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿跋离长老说此偈。
8. Vīrattheragāthā8. 威拉长老偈
‘‘Yo duddamiyo damena danto, vīro santusito vitiṇṇakaṅkho;
「他以调伏调伏了难调者,英雄、知足、已度疑,
Vijitāvī apetalomahaṃso, vīro so parinibbuto ṭhitatto’’ti.
胜利者、无恐惧、无毛竖,英雄、心坚定,他已般涅槃。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā vīro thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿威拉长老说了偈颂。
9. Pilindavacchattheragāthā9. 毕陵达瓦差长老偈
‘‘Svāgataṃ na durāgataṃ , nayidaṃ dumantitaṃ mama;
「善来非恶来,这对我来说并非恶思;
Saṃvibhattesu dhammesu, yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgami’’nti.
在诸法已分别论中,我已达到最胜者。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā pilindavaccho thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿毕陵达瓦洽长老说了偈颂。
10. Puṇṇamāsattheragāthā10. 本那马萨长老偈
‘‘Vihari apekkhaṃ idha vā huraṃ vā, yo vedagū samito yatatto;
「无论在此或彼处,住于期待,彼是通达吠陀者、寂静者、精勤者;
Sabbesu dhammesu anūpalitto, lokassa jaññā udayabbayañcā’’ti.
于一切法中无所染著,了知世间的生起与灭没。」
Itthaṃ sudaṃ āyasmā puṇṇamāso thero gāthaṃ abhāsitthāti.
如是,据说具寿本那马沙长老说了偈颂。
Vaggo paṭhamo niṭṭhito. · 品 第一 完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Subhūti koṭṭhiko thero, kaṅkhārevatasammato;
苏部帝·骨提咖长老,被认为是康卡·勒瓦答;
Mantāṇiputto dabbo ca, sītavaniyo ca bhalliyo;
曼答尼之子达波,以及悉答瓦尼亚·跋离亚;
Vīro pilindavaccho ca, puṇṇamāso tamonudoti.
维拉、毕陵达瓦洽,以及满月者驱暗者。
2. Dutiyavaggo
第二品
1. Cūḷavacchattheragāthā1. 朱腊瓦差长老偈
‘‘Pāmojjabahulo bhikkhu, dhamme buddhappavedite;
「多喜悦的比库,于佛所宣说的法中;
Adhigacche padaṃ santaṃ, saṅkhārūpasamaṃ sukha’’nti.
应证得寂静之境,诸行止息之乐。」
… Cūḷavaccho thero…. · … 朱腊瓦差长老 …
2. Mahāvacchattheragāthā2. 玛哈瓦差长老偈
‘‘Paññābalī sīlavatūpapanno, samāhito jhānarato satīmā;
「慧力强、具戒行者,得定、乐禅那、具念者;
Yadatthiyaṃ bhojanaṃ bhuñjamāno, kaṅkhetha kālaṃ idha vītarāgo’’ti.
为了那个目的而食用食物者,离贪者应在此期待时节。」
… Mahāvaccho thero…. · … 玛哈瓦差长老 …
3. Vanavacchattheragāthā3. 瓦那瓦差长老偈
‘‘Nīlabbhavaṇṇā rucirā, sītavārī sucindharā;
「青色之色彩美丽,清凉之水流清净;
Indagopakasañchannā, te selā ramayanti ma’’nti.
为因陀罗瞿波虫所覆盖,那些岩石令我欢喜。」
… Vanavaccho thero…. · … 瓦那瓦差长老 …
4. Sivakasāmaṇeragāthā4. 西瓦咖沙玛内拉偈
‘‘Upajjhāyo maṃ avaca, ito gacchāma sīvaka;
「我的亲教师对我说:『希瓦咖,我们从这里离去;
Gāme me vasati kāyo, araññaṃ me gato mano;
我的身住在村落,我的心已去阿兰若;
Semānakopi gacchāmi, natthi saṅgo vijānata’’nti.
我也去些玛那咖,对于了知者没有执着。』」
… Sivako sāmaṇero…. · … 西瓦咖沙玛内拉 …
5. Kuṇḍadhānattheragāthā5. 昆达达那长老偈
‘‘Pañca chinde pañca jahe, pañca cuttari bhāvaye;
「应断五,应舍五,应修习五上;
Pañcasaṅgātigo bhikkhu, oghatiṇṇoti vuccatī’’ti.
超越五种执着的比库,被称为已渡瀑流者。」
… Kuṇḍadhāno thero…. · … 昆达达那长老 …
6. Belaṭṭhasīsattheragāthā6. 贝拉塔西萨长老偈
‘‘Yathāpi bhaddo ājañño, naṅgalāvattanī sikhī;
「犹如良马,有角犁之转动者;
Gacchati appakasirena, evaṃ rattindivā mama;
它以很少的努力而去,如此我的日夜;
Gacchanti appakasirena, sukhe laddhe nirāmise’’ti.
它们以很少的努力而去,在获得无物质的快乐时。
… Belaṭṭhasīso thero…. · … 贝拉塔西萨长老 …
7. Dāsakattheragāthā7. 达萨咖长老偈
‘‘Middhī yadā hoti mahagghaso ca, niddāyitā samparivattasāyī;
当懈怠且大食者,嗜睡且辗转而卧;
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho, punappunaṃ gabbhamupeti mando’’ti.
如被饲料喂养的大猪,愚者一次又一次地入胎。
… Dāsako thero…. · … 达萨咖长老 …
8. Siṅgālapituttheragāthā8. 新嘎腊毕德长老偈
‘‘Ahu buddhassa dāyādo, bhikkhu bhesakaḷāvane;
在贝萨咖喇林中,有佛陀的继承者比库;
Kevalaṃ aṭṭhisaññāya, apharī pathaviṃ imaṃ;
仅以骨想,遍满此大地;
Maññehaṃ kāmarāgaṃ so, khippameva pahissatī’’ti .
我想他将很快舍断欲贪。
… Siṅgālapitā thero…. · … 新嘎腊毕德长老 …
9. Kulattheragāthā9. 古喇长老偈
‘‘Udakaṃ hi nayanti nettikā, usukārā namayanti tejanaṃ;
引水者引水,造箭者矫正箭;
Dāruṃ namayanti tacchakā, attānaṃ damayanti subbatā’’ti.
木匠们使木材弯曲,善行者调伏自己。
… Kulo thero…. · ……古喇长老……
10. Ajitattheragāthā10. 阿基德长老偈
‘‘Maraṇe me bhayaṃ natthi, nikanti natthi jīvite;
「我对死亡无恐惧,对生命无欲乐;
Sandehaṃ nikkhipissāmi, paṭissato’’ti ;;
我将舍弃此身,具念地。」
… Ajito thero …. · ……阿基德长老……
Vaggo dutiyo niṭṭhito. · 第二品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Cūḷavaccho mahāvaccho, vanavaccho ca sīvako;
小瓦洽、大瓦洽、瓦那瓦洽与西瓦咖;
Kuṇḍadhāno ca belaṭṭhi, dāsako ca tatopari;
昆达达那、贝拉提,其后是达萨咖;
Siṅgālapitiko thero, kulo ca ajito dasāti.
辛嘎喇比帝咖长老、库喇与阿基答,十位。
3. Tatiyavaggo
第三品
1. Nigrodhattheragāthā1. 尼哥德长老偈
‘‘Nāhaṃ bhayassa bhāyāmi, satthā no amatassa kovido;
「我不畏惧恐怖,我们的导师是不死的善巧者;
Yattha bhayaṃ nāvatiṭṭhati, tena maggena vajanti bhikkhavo’’ti.
比库们以恐怖不停留之道而行。」
… Nigrodho thero…. · ……尼哥德长老……
2. Cittakattheragāthā2. 吉德咖长老偈
‘‘Nīlā sugīvā sikhino, morā kārambhiyaṃ abhinadanti;
「蓝颈、美颈、有冠的孔雀们在咖蓝比亚鸣叫;
Te sītavātakīḷitā , suttaṃ jhāyaṃ nibodhentī’’ti.
它们被清凉的风所嬉戏,唤醒睡眠者、禅修者。」
… Cittako thero…. · ……吉德咖长老……
3. Gosālattheragāthā3. 果萨喇长老偈
‘‘Ahaṃ kho veḷugumbasmiṃ, bhutvāna madhupāyasaṃ;
「我在竹林中,食用了蜜粥;
Padakkhiṇaṃ sammasanto,
右绕而抚摸,
Sānuṃ paṭigamissāmi, vivekamanubrūhaya’’nti.
我将返回山峰,增长远离。」
… Gosālo thero…. · ……果萨喇长老……
4. Sugandhattheragāthā4. 苏甘德长老偈
‘‘Anuvassiko pabbajito,
「出家已满一年,
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
… Sugandho thero…. · ……苏甘德长老……
5. Nandiyattheragāthā5. 难地亚长老偈
‘‘Obhāsajātaṃ phalagaṃ, cittaṃ yassa abhiṇhaso;
其心时常生起光明、清净,
Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasī’’ti.
魔啊!遇到这样的比库,你将趋向痛苦。
… Nandiyo thero…. · ……难地亚长老……
6. Abhayattheragāthā6. 阿巴亚长老偈
‘‘Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ, buddhassādiccabandhuno;
听闻了善说之语,佛陀、太阳族亲的,
Paccabyadhiṃ hi nipuṇaṃ, vālaggaṃ usunā yathā’’ti.
确实以微细回答,如以箭穿发端。
… Abhayo thero…. · ……阿巴亚长老……
7. Lomasakaṅgiyattheragāthā7. 罗玛萨康义长老偈
‘‘Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ;
达巴草、古沙草、波答吉喇草、乌西喇草、文雅草、巴巴雅草,
Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhaya’’nti.
我将以胸推开,增长远离。
… Lomasakaṅgiyo thero…. · ……罗玛萨康义长老……
8. Jambugāmikaputtattheragāthā8. 占布嘎弥咖子长老偈
‘‘Kacci no vatthapasuto, kacci no bhūsanārato;
你是否贪着衣服?是否乐于装饰?
Kacci sīlamayaṃ gandhaṃ, kiṃ tvaṃ vāyasi netarā pajā’’ti.
「你是否编织戒香?为何你编织而其他人不编织?」
… Jambugāmikaputto thero…. · ……占布嘎弥咖子长老……
9. Hāritattheragāthā9. 哈利德长老偈
‘‘Samunnamayamattānaṃ, usukārova tejanaṃ;
「如制箭师之箭杆,使自己极为正直;
Cittaṃ ujuṃ karitvāna, avijjaṃ bhinda hāritā’’ti.
使心正直后,哈利答,破除无明!」
… Hārito thero…. · ……哈利德长老……
10. Uttiyattheragāthā10. 伍提亚长老偈
‘‘Ābādhe me samuppanne, sati me udapajjatha;
「当我的病生起时,我的念现起;
Ābādho me samuppanno, kālo me nappamajjitu’’nti.
我的病已生起,我不应放逸的时候到了。」
… Uttiyo thero…. · ……伍提亚长老……
Vaggo tatiyo niṭṭhito. · 第三品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Nigrodho cittako thero, gosālathero sugandho;
尼俱律、旃檀长老、苦参长老、善香;
Nandiyo abhayo thero, thero lomasakaṅgiyo;
难地、阿巴亚长老、长老罗马沙康义;
Jambugāmikaputto ca, hārito uttiyo isīti.
占部伽弥咖之子、哈利答、伍帝亚、伊西。
4. Catutthavaggo
4. 第四品
1. Gahvaratīriyattheragāthā1. 嘎瓦拉帝利亚长老偈
‘‘Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi, araññasmiṃ brahāvane;
「在林野、在大森林中,被虻、被蚊所触;
Nāgo saṃgāmasīseva, .
如战场之首的龙象,
… Gahvaratīriyo thero…. · ……嘎瓦拉帝利亚长老……
2. Suppiyattheragāthā2. 苏毕亚长老偈
‘‘Ajaraṃ jīramānena, tappamānena nibbutiṃ;
「以衰老者不老,以热恼者清凉,
Nimiyaṃ paramaṃ santiṃ, yogakkhemaṃ anuttara’’nti.
以灭尽最上寂静,无上离轭安稳。」
… Suppiyo thero…. · ……苏毕亚长老……
3. Sopākattheragāthā3. 索巴咖长老偈
‘‘Yathāpi ekaputtasmiṃ, piyasmiṃ kusalī siyā;
「犹如对独子,对所爱者应善巧;
Evaṃ sabbesu pāṇesu, sabbattha kusalo siyā’’ti.
如是对一切众生,于一切处应善巧。」
… Sopāko thero…. · ……索巴咖长老……
4. Posiyattheragāthā4. 波西亚长老偈
‘‘Anāsannavarā etā, niccameva vijānatā;
「这些是不亲近的优胜者,常常以智了知;
Gāmā araññamāgamma, tato gehaṃ upāvisi ;
从村落前往森林,从那里进入家中;
Tato uṭṭhāya pakkāmi, anāmantetvā posiyo’’ti.
从那里起身离去,未告知养育者。」
… Posiyo thero…. · ……波西亚长老……
5. Sāmaññakānittheragāthā5. 萨玛雅咖尼长老偈
‘‘Sukhaṃ sukhattho labhate tadācaraṃ, kittiñca pappoti yasassa vaḍḍhati;
「求乐者获得乐及其行,获得名声,声誉增长;
Yo ariyamaṭṭhaṅgikamañjasaṃ ujuṃ, bhāveti maggaṃ amatassa pattiyā’’ti.
凡修习圣八支平坦正直之道,以证得不死者。」
… Sāmaññakānitthero…. · ……萨玛雅咖尼长老……
6. Kumāputtattheragāthā6. 古玛子长老偈
‘‘Sādhu sutaṃ sādhu caritakaṃ, sādhu sadā aniketavihāro;
「善听闻,善行持,善常住无家之住;
Atthapucchanaṃ padakkhiṇakammaṃ, etaṃ sāmaññamakiñcanassā’’ti.
询问义理,行右绕,这是无所有者的沙门性。」
… Kumāputto thero…. · ……古玛子长老……
7. Kumāputtasahāyakattheragāthā7. 古玛子友长老偈
‘‘Nānājanapadaṃ yanti, vicarantā asaññatā;
「他们前往各种国土,不自制地游行;
Samādhiñca virādhenti, kiṃsu raṭṭhacariyā karissati;
他们失去了定,国事又有何用?
Tasmā vineyya sārambhaṃ, jhāyeyya apurakkhato’’ti.
因此,调伏了冲动,无所顾虑地禅修。
… Kumāputtattherassa sahāyako thero…. · ……古玛子长老之友长老……
8. Gavampatittheragāthā8. 嘎瓦巴帝长老偈
‘‘Yo iddhiyā sarabhuṃ aṭṭhapesi, so gavampati asito anejo;
以神通力降伏了萨拉布者,他是果德玛巴帝,无食、无恼;
Taṃ sabbasaṅgātigataṃ mahāmuniṃ, devā namassanti bhavassa pāragu’’nti.
那位已超越一切执著的大牟尼,诸天礼敬那位有之彼岸者。
… Gavampatitthero…. · ……嘎瓦巴帝长老……
9. Tissattheragāthā9. 帝萨长老偈
‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;
如被矛刺中,如头上燃烧;
Kāmarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
为了断除欲贪,具念的比库应当游行。
… Tisso thero…. · ……帝萨长老……
10. Vaḍḍhamānattheragāthā10. 瓦达玛那长老偈
‘‘Sattiyā viya omaṭṭho, ḍayhamānova matthake;
如被矛刺中,如头上燃烧;
Bhavarāgappahānāya, sato bhikkhu paribbaje’’ti.
为了断除有贪,具念的比库应当游行。
… Vaḍḍhamāno thero…. · ……瓦达玛那长老……
Vaggo catuttho niṭṭhito. · 第四品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Gahvaratīriyo suppiyo, sopāko ceva posiyo;
嘎瓦拉帝利亚、苏比亚、索巴咖以及波西亚;
Sāmaññakāni kumāputto, kumāputtasahāyako;
沙马尼亚咖尼、库马布答、库马布答沙哈亚咖;
Gavampati tissatthero, vaḍḍhamāno mahāyasoti.
嘎瓦巴帝、帝沙长老、瓦塔玛那、玛哈亚索。
5. Pañcamavaggo
第五品
1. Sirivaḍḍhattheragāthā1. 西利瓦达长老偈
‘‘Vivaramanupatanti vijjutā, vebhārassa ca paṇḍavassa ca;
「闪电穿透裂缝,韦巴拉沙与班达瓦沙;
Nagavivaragato ca jhāyati, putto appaṭimassa tādino’’ti.
进入山洞者禅修,无比者之子如是。」
… Sirivaḍḍho thero…. · ……西利瓦达长老……
2. Khadiravaniyattheragāthā2. 卡地拉瓦尼亚长老偈
‘‘Cāle upacāle sīsūpacāle ( ) patissatā nu kho viharatha;
「动摇、近动摇、头动摇,你们是否具念而住;
Āgato vo vālaṃ viya vedhī’’ti.
「你的毛发如箭般刺入。」
… Khadiravaniyo thero…. · ……卡地拉瓦尼长老……
3. Sumaṅgalattheragāthā3. 苏曼嘎喇长老偈
‘‘Sumuttiko sumuttiko sāhu, sumuttikomhi tīhi khujjakehi;
「善解脱、善解脱真好,我从三个驼背者善解脱;
Asitāsu mayā naṅgalāsu, mayā khuddakuddālāsu mayā.
我从杵臼、从小锄头善解脱。
Yadipi idhameva idhameva, atha vāpi alameva alameva;
即使在这里、在这里,或者也够了、够了;
Jhāya sumaṅgala jhāya sumaṅgala, appamatto vihara sumaṅgalā’’ti.
须曼嘎喇,禅修吧!须曼嘎喇,禅修吧!须曼嘎喇,你应不放逸而住!」
… Sumaṅgalo thero…. · ……苏曼嘎喇长老……
4. Sānuttheragāthā4. 萨努长老偈
‘‘Mataṃ vā amma rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati;
「母亲啊,人们哭泣死者,或哭泣不见的活人;
Jīvantaṃ maṃ amma passantī, kasmā maṃ amma rodasī’’ti.
母亲啊,见我活着,母亲啊,为何哭泣我?」
… Sānutthero…. · ……萨努长老……
5. Ramaṇīyavihārittheragāthā5. 拉玛尼亚维哈利长老偈
‘‘Yathāpi bhaddo ājañño, khalitvā patitiṭṭhati;
「犹如良马,跌倒后站起;
Evaṃ dassanasampannaṃ, sammāsambuddhasāvaka’’nti.
如此具足见,正等正觉者的声闻弟子。
… Ramaṇīyavihāritthero…. · ……拉玛尼亚维哈利长老……
6. Samiddhittheragāthā6. 萨密提长老偈
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
「我以信出家,从在家至非家;
ca me vuḍḍhā, cittañca susamāhitaṃ;
我的慧已增长,心已善等持;
Kāmaṃ karassu rūpāni, neva maṃ byādhayissasī’’ti .
随你造作诸色,你将不能扰乱我。」
… Samiddhitthero…. · ……萨密提长老……
7. Ujjayattheragāthā7. 伍基亚长老偈
‘‘Namo te buddha vīratthu, vippamuttosi sabbadhi;
「礼敬你,佛陀英雄,你已从一切解脱;
Tuyhāpadāne viharaṃ, viharāmi anāsavo’’ti.
住在你的足下,我住为无漏者。」
… Ujjayo thero…. · ……伍基亚长老……
8. Sañjayattheragāthā8. 散泽耶长老偈
‘‘Yato ahaṃ pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;
「自从我出家,从在家至非家;
Nābhijānāmi saṅkappaṃ, anariyaṃ dosasaṃhita’’nti.
我不知有寻思,非圣的、与嗔相应的。」
… Sañjayo thero…. · ……散泽耶长老……
9. Rāmaṇeyyakattheragāthā9. 拉玛内亚咖长老偈
‘‘Cihacihābhinadite , sippikābhirutehi ca;
「被咖咖鸟的鸣叫声,以及被贝壳虫的叫声所扰乱,
Na me taṃ phandati cittaṃ, ekattanirataṃ hi me’’ti.
我的心不动摇,因为我的心专注于一境。」
… Rāmaṇeyyako thero…. · ……拉玛内亚咖长老……
10. Vimalattheragāthā10. 维玛喇长老偈
‘‘Dharaṇī ca siñcati vāti, māluto vijjutā carati nabhe;
「大地被浇灌,风吹拂,闪电在空中行走,
Upasamanti vitakkā, cittaṃ susamāhitaṃ mamā’’ti.
我的寻已平息,我的心善得定。」
… Vimalo thero…. · ……维玛喇长老……
Vaggo pañcamo niṭṭhito. · 第五品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Sirīvaḍḍho revato thero, sumaṅgalo sānusavhayo ;
西哩瓦达长老、勒瓦答长老,苏曼嘎喇与沙奴;
Ramaṇīyavihārī ca, samiddhiujjayasañjayā;
住乐园者、三弥地、伍加亚、桑加亚;
Rāmaṇeyyo ca so thero, vimalo ca raṇañjahoti.
拉马内亚长老,以及维玛喇、拉南加哈。
6. Chaṭṭhavaggo
6. 第六品
1. Godhikattheragāthā1. 果地咖长老偈
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善歌,我的小屋有覆盖,安乐无风;
Cittaṃ susamāhitañca mayhaṃ, atha ce patthayasi pavassa devā’’ti.
我的心善等持,天神啊,如果你愿意,就下雨吧!」
… Godhiko thero…. · ……果地咖长老……
2. Subāhuttheragāthā2. 苏巴胡长老偈
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善歌,我的小屋有覆盖,安乐无风;
atha ce patthayasi pavassa devā’’ti.
天神啊,如果你愿意,就下雨吧!」
… Subāhutthero…. · ……苏巴胡长老……
3. Valliyattheragāthā3. 瓦利亚长老偈
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善歌,我的小屋有覆盖,安乐无风;
Tassaṃ viharāmi appamatto, atha ce patthayasi pavassa devā’’ti.
我住于其中不放逸,天神啊,如果你愿意,就下雨吧!」
… Valliyo thero…. · ……瓦利亚长老……
4. Uttiyattheragāthā4. 伍提亚长老偈
‘‘Vassati devo yathā sugītaṃ, channā me kuṭikā sukhā nivātā;
「天神降雨如善歌,我的小屋有覆盖,安乐无风;
Tassaṃ viharāmi adutiyo, atha ce patthayasi pavassa devā’’ti.
我独自住在那里,无第二伴,如果你希望,天人,请进入吧!
… Uttiyo thero…. · ……伍提亚长老……
5. Añjanavaniyattheragāthā5. 安迦那瓦尼长老偈
‘‘Āsandiṃ kuṭikaṃ katvā, ogayha añjanaṃ vanaṃ;
造作了有座位的小屋,进入了安阇那林;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
已证得三明,已完成佛陀的教诫。
… Añjanavaniyo thero…. · ……安迦那瓦尼长老……
6. Kuṭivihārittheragāthā6. 古提维哈利长老偈
‘‘Ko kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ, vītarāgo susamāhitacitto;
谁在小屋中,比库在小屋中,离贪、心善定者;
Evaṃ jānāhi āvuso, amoghā te kuṭikā katā’’ti.
贤友,应如此了知,你所造的小屋并非无果。
… Kuṭivihāritthero…. · ……古提维哈利长老……
7. Dutiyakuṭivihārittheragāthā7. 第二古提维哈利长老偈
‘‘Ayamāhu purāṇiyā kuṭi, aññaṃ patthayase navaṃ kuṭiṃ;
这是所谓旧的小屋,你希求另一新的小屋;
Āsaṃ kuṭiyā virājaya, dukkhā bhikkhu puna navā kuṭī’’ti.
对小屋的欲求应离染,比库,再造新小屋是苦。
… Dutiyakuṭivihāritthero…. · ……第二古提维哈利长老……
8. Ramaṇīyakuṭikattheragāthā8. 拉玛尼亚古提咖长老偈
‘‘Ramaṇīyā me kuṭikā, saddhādeyyā manoramā;
我的小屋令人欢喜,由信施造,悦意;
Na me attho kumārīhi, yesaṃ attho tahiṃ gacchatha nāriyo’’ti.
「我不需要少女们,需要她们的女人们,你们去那里吧。」
… Ramaṇīyakuṭiko thero…. · ……拉玛尼亚古提咖长老……
9. Kosalavihārittheragāthā9. 国萨喇维哈利长老偈
‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, araññe me kuṭikā katā;
「我以信出家,在林野中建造了我的小屋;
Appamatto ca ātāpī, sampajāno patissato’’ti .
不放逸且热诚,正知、具念。」
… Kosalavihāritthero…. · ……国萨喇维哈利长老……
10. Sīvalittheragāthā10. 西瓦利长老偈
‘‘Te me ijjhiṃsu saṅkappā, yadattho pāvisiṃ kuṭiṃ;
「我的意愿成就了,为了那个目的我进入小屋;
Vijjāvimuttiṃ paccesaṃ, mānānusayamujjaha’’nti.
我证得了明解脱,舍断了慢随眠。」
… Sīvalitthero…. · ……西瓦利长老……
Vaggo chaṭṭho niṭṭhito. · 第六品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Godhiko ca subāhu ca, valliyo uttiyo isi;
果德咖、须跋胡、瓦利亚、伍帝亚、仙人;
Añjanavaniyo thero, duve kuṭivihārino;
安佳那瓦尼亚长老,两位住小屋者;
Ramaṇīyakuṭiko ca, kosalavhayasīvalīti.
可爱的小屋与国萨拉的吠舍离。
7. Sattamavaggo
7. 第七品
1. Vappattheragāthā1. 瓦巴长老偈
‘‘Passati passo passantaṃ, apassantañca passati;
「见者见到见者,也见到不见者;
Apassanto apassantaṃ, passantañca na passatī’’ti.
不见者不见不见者,也不见见者。」
… Vappo thero…. · ……瓦巴长老……
2. Vajjiputtattheragāthā2. 瓦基子长老偈
‘‘Ekakā mayaṃ araññe viharāma, apaviddhaṃva vanasmiṃ dārukaṃ;
「我们独自住在林野,如同被弃于林中的木材;
Tassa me bahukā pihayanti, nerayikā viya saggagāmina’’nti.
许多人羡慕我,如同地狱众生羡慕往天界者。」
… Vajjiputto thero…. · ……瓦基子长老……
3. Pakkhattheragāthā3. 巴卡长老偈
‘‘Cutā patanti patitā, giddhā ca punarāgatā;
「死者堕落,堕落者贪求而再来;
Kataṃ kiccaṃ rataṃ rammaṃ, sukhenanvāgataṃ sukha’’nti.
所作已办,喜乐可意,以安乐获得安乐。」
… Pakkho thero…. · ……巴卡长老……
4. Vimalakoṇḍaññattheragāthā4. 维玛喇君达雅长老偈
‘‘Dumavhayāya uppanno, jāto paṇḍaraketunā;
「由杜玛瓦亚所生,由白幢者所生;
Ketuhā ketunāyeva, mahāketuṃ padhaṃsayī’’ti.
以幢破幢者,摧毁了大幢。」
… Vimalakoṇḍañño thero…. · ……维玛喇君达雅长老……
5. Ukkhepakatavacchattheragāthā5. 伍克黑巴咖德瓦差长老偈
‘‘Ukkhepakatavacchassa, saṅkalitaṃ bahūhi vassehi;
「抛掷牛者,多年积聚之物;
Taṃ bhāsati gahaṭṭhānaṃ, sunisinno uḷārapāmojjo’’ti.
他坐于极胜喜悦中,对诸居家者宣说。」
… Ukkhepakatavaccho thero…. · ……伍克黑巴咖德瓦差长老……
6. Meghiyattheragāthā6. 美基亚长老偈
‘‘Anusāsi mahāvīro, sabbadhammāna pāragū;
「大雄已教诫,一切法的彼岸者;
Tassāhaṃ dhammaṃ sutvāna, vihāsiṃ santike sato;
我听闻了他的法后,具念地住于近处;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,世尊的教诫已完成。」
… Meghiyo thero…. · ……美基亚长老……
7. Ekadhammasavanīyattheragāthā7. 一法沙瓦尼亚长老偈
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
「我的诸烦恼已被烧尽,一切有已被根除;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生与轮回已被灭尽,现在不再有后有。
… Ekadhammasavanīyo thero…. · 一法沙瓦尼亚长老
8. Ekudāniyattheragāthā8. 一伍达尼亚长老偈
‘‘Adhicetaso appamajjato, munino monapathesu sikkhato;
对于增上心不放逸者,对于牟尼在牟尼道中学习者;
Sokā na bhavanti tādino, upasantassa sadā satīmato’’ti.
如此者不会有诸忧,寂静者、常具念者。
… Ekudāniyo thero…. · 一伍达尼亚长老
9. Channattheragāthā9. 阐那长老偈
‘‘Sutvāna dhammaṃ mahato mahārasaṃ, sabbaññutaññāṇavarena desitaṃ;
听闻了大者的大味之法,由一切知智的最上者所教导;
Maggaṃ papajjiṃ amatassa pattiyā, so yogakkhemassa pathassa kovido’’ti.
我行于道以证得不死,他是离轭安稳之道的善巧者。
… Channo thero…. · 阐那长老
10. Puṇṇattheragāthā10. 本那长老偈
‘‘Sīlameva idha aggaṃ, paññavā pana uttamo;
在此戒确实是最上,而具慧者则是最胜;
Manussesu ca devesu, sīlapaññāṇato jaya’’nti.
在人与天中,由于戒与慧而得胜利。
… Puṇṇo thero…. · 本那长老
Vaggo sattamo niṭṭhito. · 第七品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Vappo ca vajjiputto ca, pakkho vimalakoṇḍañño;
瓦波与瓦基子,巴科与维玛喇衮丹若;
Ukkhepakatavaccho ca, meghiyo ekadhammiko;
乌克黑巴咖答瓦洽与梅吉亚非法品者;
Ekudāniyachannā ca, puṇṇatthero mahabbaloti.
一施者禅那与富那长老大力者。
8. Aṭṭhamavaggo
第八品
1. Vacchapālattheragāthā1. 瓦差巴喇长老偈
‘‘Susukhumanipuṇatthadassinā, matikusalena nivātavuttinā;
「以见极微细深奥义,以善巧于三十二相,以谦逊之行,
Saṃsevitavuddhasīlinā , nibbānaṃ na hi tena dullabha’’nti.
以亲近长老之戒,涅槃对他确实不难得。」
… Vacchapālo thero…. · 瓦差巴喇长老
2. Ātumattheragāthā2. 阿都摩长老偈
‘‘Yathā kaḷīro susu vaḍḍhitaggo, dunnikkhamo hoti pasākhajāto;
「犹如迦梨罗树极善生长,难以攀登,生出诸枝;
Evaṃ ahaṃ bhariyāyānitāya, anumaññaṃ maṃ pabbajitomhi dānī’’ti.
如是我被妻子所牵引,现在允许我出家。」
… Ātumo thero…. · 阿都摩长老
3. Māṇavattheragāthā3. 马纳瓦长老偈
‘‘Jiṇṇañca disvā dukhitañca byādhitaṃ, matañca disvā gatamāyusaṅkhayaṃ;
「见到老者、痛苦者、病者,见到死者、寿命已尽者;
Tato ahaṃ nikkhamitūna pabbajiṃ, pahāya kāmāni manoramānī’’ti.
因此我出离出家,舍弃了诸欲、可意之事。」
… Māṇavo thero…. · 马纳瓦长老
4. Suyāmanattheragāthā4. 苏亚马那长老偈
‘‘Kāmacchando ca byāpādo, thinamiddhañca bhikkhuno;
「欲欲与嗔恨,比库的昏沉睡眠;
Uddhaccaṃ vicikicchā ca, sabbasova na vijjatī’’ti.
掉举与疑,这一切都不存在。」
… Suyāmano thero…. · 苏亚马那长老
5. Susāradattheragāthā5. 苏萨拉德长老偈
‘‘Sādhu suvihitāna dassanaṃ, kaṅkhā chijjati buddhi vaḍḍhati;
「善哉!见善行者,疑惑被断除,智慧增长;
Bālampi karonti paṇḍitaṃ, tasmā sādhu sataṃ samāgamo’’ti.
甚至使愚者成为智者,因此善哉!与善人集会。」
… Susārado thero…. · 苏萨拉德长老
6. Piyañjahattheragāthā6. 毕延迦哈长老偈
‘‘Uppatantesu nipate, nipatantesu uppate;
「在飞起者中他落下,在落下者中他飞起;
Vase avasamānesu, ramamānesu no rame’’ti.
在不自在者中他自在,在喜乐者中他不喜乐。」
… Piyañjaho thero…. · 毕延迦哈长老
7. Hatthārohaputtattheragāthā7. 哈塔罗哈子长老偈
‘‘Idaṃ pure cittamacāri cārikaṃ, yenicchakaṃ yatthakāmaṃ yathāsukhaṃ;
「此心以前行于所行,随其所欲,随其所喜,随其所乐;
Tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso, hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho’’ti.
今日我将如理地调伏它,如执钩者调伏发狂的象。」
… Hatthārohaputto thero…. · 哈塔罗哈子长老
8. Meṇḍasirattheragāthā8. 门达西拉长老偈
‘‘Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvissaṃ anibbisaṃ;
「我于多生轮回中,寻求而不得见,
Tassa me dukkhajātassa, dukkhakkhandho aparaddho’’ti.
我苦生之苦,苦蕴已被舍断。」
… Meṇḍasiro thero…. · 门达西拉长老
9. Rakkhitattheragāthā9. 拉奇德长老偈
‘‘Sabbo rāgo pahīno me, sabbo doso samūhato;
「我的一切贪已被舍断,一切嗔已被根除;
Sabbo me vigato moho, sītibhūtosmi nibbuto’’ti.
我的一切痴已灭尽,我已清凉,已般涅槃。」
… Rakkhito thero…. · 拉奇德长老
10. Uggattheragāthā10. 伍嘎长老偈
‘‘Yaṃ mayā pakataṃ kammaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ;
「我所作之业,无论少或多;
Sabbametaṃ parikkhīṇaṃ, natthi dāni punabbhavo’’ti.
这一切皆已灭尽,现在不再有后有。」
… Uggo thero…. · 伍嘎长老
Vaggo aṭṭhamo niṭṭhito. · 第八品完
Tassuddānaṃ –
其摘要──
Vacchapālo ca yo thero, ātumo māṇavo isi;
瓦洽巴喇长老、阿都摩学童仙人、
Suyāmano susārado, thero yo ca piyañjaho;
苏亚马那、苏沙喇达、以及宾亚尖哈长老、
Ārohaputto meṇḍasiro, rakkhito uggasavhayoti.
阿罗哈之子、面达西喇、喇奇答、被称为伍嘎沙。
9. Navamavaggo
9. 第九品
1. Samitiguttattheragāthā1. 萨弥帝古德长老偈
‘‘Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ, pubbe aññāsu jātisu;
「凡我过去在其他生中所造的恶业,
Idheva taṃ vedanīyaṃ, vatthu aññaṃ na vijjatī’’ti.
应在此处受报,没有其他地方。」
… Samitigutto thero…. · 萨弥帝古德长老
2. Kassapattheragāthā2. 咖萨巴长老偈
‘‘Yena yena subhikkhāni, sivāni abhayāni ca;
「无论何处有善食、安全、无怖畏之处,
Tena puttaka gacchassu, mā sokāpahato bhavā’’ti.
「因此,孩子,你去吧,不要被忧愁所击败。」
… Kassapo thero…. · 咖萨巴长老
3. Sīhattheragāthā3. 西哈长老偈
‘‘Sīhappamatto vihara, rattindivamatandito;
「如狮子般精勤地住,日夜不懈怠;
Bhāvehi kusalaṃ dhammaṃ, jaha sīghaṃ samussaya’’nti.
修习善法,迅速舍断烦恼。」
… Sīho thero…. · 西哈长老
4. Nītattheragāthā4. 尼德长老偈
‘‘Sabbarattiṃ supitvāna, divā saṅgaṇike rato;
「整夜睡眠,白天喜好聚会;
Kudāssu nāma dummedho, dukkhassantaṃ karissatī’’ti.
这愚痴者何时才能作苦的终结呢?」
… Nīto thero…. · 尼德长老
5. Sunāgattheragāthā5. 苏那嘎长老偈
‘‘Cittanimittassa kovido, pavivekarasaṃ vijāniya;
「善巧于心相者,了知远离之味;
Jhāyaṃ nipako patissato, adhigaccheyya sukhaṃ nirāmisa’’nti.
禅修者、智者、具念者,应证得无染之乐。」
… Sunāgo thero…. · 苏那嘎长老
6. Nāgitattheragāthā6. 那吉德长老偈
‘‘Ito bahiddhā puthu aññavādinaṃ, maggo na nibbānagamo yathā ayaṃ;
「在此之外,诸多异说者,没有如此这般通往涅槃之道;
Itissu saṅghaṃ bhagavānusāsati, satthā sayaṃ pāṇitaleva dassaya’’nti.
「如是世尊教导僧团,导师亲自显示微妙之法。」
… Nāgito thero…. · 那吉德长老
7. Paviṭṭhattheragāthā7. 巴维塔长老偈
‘‘Khandhā diṭṭhā yathābhūtaṃ, bhavā sabbe padālitā;
「诸蕴已如实见,一切有已被粉碎;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生之轮回已尽,现在不再有后有。」
… Paviṭṭho thero…. · 巴维塔长老
8. Ajjunattheragāthā8. 阿朱那长老偈
‘‘Asakkhiṃ vata attānaṃ, uddhātuṃ udakā thalaṃ;
「我确实无力从水中,将自己拉上陆地;
Vuyhamāno mahogheva, saccāni paṭivijjhaha’’nti.
如被大瀑流冲走般,我证悟了诸谛。」
… Ajjuno thero…. · 阿朱那长老
9. (Paṭhama)-devasabhattheragāthā9. (第一)迭瓦萨巴长老偈
‘‘Uttiṇṇā paṅkapalipā, pātālā parivajjitā;
「已超越泥沼,已避开深渊;
Mutto oghā ca ganthā ca, sabbe mānā visaṃhatā’’ti.
已解脱瀑流与结缚,一切慢已被摧毁。」
… Devasabho thero…. · 迭瓦萨巴长老
10. Sāmidattattheragāthā10. 萨弥达德长老偈
‘‘Pañcakkhandhā pariññātā, tiṭṭhanti chinnamūlakā;
「五蕴已被遍知,它们根已断地存在;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.
生与轮回已被灭尽,现在不再有后有。
… Sāmidatto thero…. · 萨弥达德长老
Vaggo navamo niṭṭhito. · 第九品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Thero samitigutto ca, kassapo sīhasavhayo;
长老沙玛内拉帝古答与咖沙巴狮子音;
Nīto sunāgo nāgito, paviṭṭho ajjuno isi;
尼答、苏那果、那吉答、巴维德答、阿朱那仙人;
Devasabho ca yo thero, sāmidatto mahabbaloti.
天沙婆长老与沙玛内拉达答大力者。
10. Dasamavaggo
第十品
1. Paripuṇṇakattheragāthā1. 巴利本纳咖长老偈
‘‘Na tathā mataṃ satarasaṃ, sudhannaṃ yaṃ mayajja paribhuttaṃ;
「不如今日所受用的,百味美食与善食;
Aparimitadassinā gotamena, buddhena desito dhammo’’ti.
具无量知见的果德玛,佛陀所说之法。」
… Paripuṇṇako thero…. · ……巴利本纳咖长老……
2. Vijayattheragāthā2. 维佳亚长老偈
‘‘Yassāsavā parikkhīṇā, āhāre ca anissito;
「诸漏已尽者,于食无所依;
Suññatā animitto ca, vimokkho yassa gocaro;
空、无相,解脱是其行境;
Ākāseva sakuntānaṃ, padaṃ tassa durannaya’’nti.
如鸟行于空,其足迹难追寻。」
… Vijayo thero…. · ……维佳亚长老……
3. Erakattheragāthā3. 诶拉咖长老偈
‘‘Dukkhā kāmā eraka, na sukhā kāmā eraka;
「诸欲是苦,埃拉咖,诸欲非乐,埃拉咖;
Yo kāme kāmayati, dukkhaṃ so kāmayati eraka;
凡欲求诸欲者,他欲求苦,埃拉咖;
Yo kāme na kāmayati, dukkhaṃ so na kāmayati erakā’’ti.
凡不欲求诸欲者,他不欲求苦,埃拉咖。」
… Erako thero…. · ……诶拉咖长老……
4. Mettajittheragāthā4. 美德基德长老偈
‘‘Namo hi tassa bhagavato, sakyaputtassa sirīmato;
「礼敬彼世尊,释迦子,具吉祥者;
Tenāyaṃ aggappattena, aggadhammo sudesito’’ti.
由此已达最上者,最上法已善说。」
… Mettaji thero…. · ……美德基长老……
5. Cakkhupālattheragāthā5. 咖库巴喇长老偈
‘‘Andhohaṃ hatanettosmi, kantāraddhānapakkhando ;
「我是盲者,失去眼睛,在旷野道路上跌倒;
Sayamānopi gacchissaṃ, na sahāyena pāpenā’’ti.
即使爬行我也要前进,不与恶友同行。」
… Cakkhupālo thero…. · ……咖库巴喇长老……
6. Khaṇḍasumanattheragāthā6. 康德苏玛那长老偈
‘‘Ekapupphaṃ cajitvāna, asīti vassakoṭiyo;
「舍弃一朵花,八十俱胝年;
Saggesu paricāretvā, sesakenamhi nibbuto’’ti.
在诸天界受用后,以剩余之业我已般涅槃。」
… Khaṇḍasumano thero…. · ……康德苏玛那长老……
7. Tissattheragāthā7. 帝萨长老偈
‘‘Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ, sovaṇṇaṃ satarājikaṃ;
「舍弃百巴喇的青铜,价值百金的黄金;
Aggahiṃ mattikāpattaṃ, idaṃ dutiyābhisecana’’nti.
我取了泥钵,这是第二次灌顶。」
… Tisso thero…. · ……帝萨长老……
8. Abhayattheragāthā8. 阿帕亚长老偈
‘‘Rūpaṃ disvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasikaroto;
「见色后失念,作意可爱相;
Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati;
以染著心感受,并且执持于彼;
Tassa vaḍḍhanti āsavā, bhavamūlopagāmino’’ti .
他的诸漏增长,趣向有根。
… Abhayo thero…. · ……阿巴亚长老……
9. Uttiyattheragāthā9. 伍帝亚长老偈
‘‘Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasikaroto;
听到声后念失去,作意可爱相,
Sārattacitto vedeti, tañca ajjhosa tiṭṭhati;
以染着心感受,住于执取彼;
Tassa vaḍḍhanti āsavā, saṃsāraṃ upagāmino’’ti.
他的诸漏增长,趣向轮回。
… Uttiyo thero…. · ……伍提亚长老……
10. (Dutiya)-devasabhattheragāthā10. (第二)迭瓦萨帕长老偈
‘‘Sammappadhānasampanno, satipaṭṭhānagocaro;
具足正勤,以须跋为行境,
Vimuttikusumasañchanno, parinibbissatyanāsavo’’ti.
以解脱花覆盖,无漏者般涅槃。
… Devasabho thero…. · 迭瓦萨巴长老
Vaggo dasamo niṭṭhito. · 第十品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Paripuṇṇako ca vijayo, erako mettajī muni;
圆满者与胜者,伊拉咖、慈胜者、牟尼;
Cakkhupālo khaṇḍasumano, tisso ca abhayo tathā;
眼护、欢喜残、三位以及无畏,
Uttiyo ca mahāpañño, thero devasabhopi cāti.
还有大慧的郁帝亚,以及天众长老。
11. Ekādasamavaggo
11. 第十品
1. Belaṭṭhānikattheragāthā1. 贝喇踏尼咖长老偈
‘‘Hitvā gihittaṃ anavositatto, mukhanaṅgalī odariko kusīto;
「舍弃在家生活却未满足,懒惰、贪食、面如犁铧,
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho, punappunaṃ gabbhamupeti mando’’ti.
如大公猪被饵食所养,愚者一次又一次地入胎。」
… Belaṭṭhāniko thero…. · ……贝喇踏尼咖长老……
2. Setucchattheragāthā2. 些都差长老偈
‘‘Mānena vañcitāse, saṅkhāresu saṃkilissamānāse;
「你被慢所欺骗,在诸行中染污,
Lābhālābhena mathitā, samādhiṃ nādhigacchantī’’ti.
被得与不得所扰乱,不能证得定。」
… Setuccho thero…. · ……些都差长老……
3. Bandhurattheragāthā3. 班度拉长老偈
‘‘Nāhaṃ etena atthiko, sukhito dhammarasena tappito;
「我不希求此,以法味为乐而满足;
Pitvā rasaggamuttamaṃ, na ca kāhāmi visena santhava’’nti.
饮了最上胜味后,我不与毒作交往。
… Bandhuro thero…. · ……班度拉长老……
4. Khitakattheragāthā4. 奇德咖长老偈
‘‘Lahuko vata me kāyo, phuṭṭho ca pītisukhena vipulena;
我的身体确实轻快,被广大的喜乐所触;
Tūlamiva eritaṃ mālutena, pilavatīva me kāyo’’ti.
犹如棉花被风吹动,我的身体如同漂浮。
… Khitako thero…. · ……奇德咖长老……
5. Malitavambhattheragāthā5. 玛利德旺帕长老偈
‘‘Ukkaṇṭhitopi na vase, ramamānopi pakkame;
即使厌倦也不应住,即使喜乐也应前进;
Na tvevānatthasaṃhitaṃ, vase vāsaṃ vicakkhaṇo’’ti.
但智者不应住于不利益相应的住处。
… Malitavambho thero…. · ……玛利德旺帕长老……
6. Suhemantattheragāthā6. 苏黑曼德长老偈
‘‘Sataliṅgassa atthassa, satalakkhaṇadhārino;
对于具有百相之义、持百特征者,
Ekaṅgadassī dummedho, satadassī ca paṇḍito’’ti.
愚者只见一支,智者则见百。
… Suhemanto thero…. · ……苏黑曼德长老……
7. Dhammasavattheragāthā7. 达马萨瓦长老偈
‘‘Pabbajiṃ tulayitvāna, agārasmānagāriyaṃ;
我衡量后从家出家,从有家至无家;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
… Dhammasavo thero…. · ……达马萨瓦长老……
8. Dhammasavapituttheragāthā8. 达马萨瓦比都长老偈
‘‘Sa vīsavassasatiko, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
他二十五岁时,出家成为无家者;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
三明已证得,佛陀的教诫已完成。
… Dhammasavapitu thero…. · ……达马萨瓦比都长老……
9. Saṅgharakkhitattheragāthā9. 桑喀拉奇德长老偈
‘‘Na nūnāyaṃ paramahitānukampino, rahogato anuvigaṇeti sāsanaṃ;
此人确实不是最高利益的怜悯者,独处时不思惟教法;
Tathāhayaṃ viharati pākatindriyo, migī yathā taruṇajātikā vane’’ti.
他如此住,诸根显露,如林中新生的母鹿。
… Saṅgharakkhito thero…. · ……桑喀拉奇德长老……
10. Usabhattheragāthā10. 伍萨帕长老偈
‘‘Nagā nagaggesu susaṃvirūḷhā, udaggameghena navena sittā;
山峰上善生长的大树,被新鲜高耸的云雨所浇灌;
Vivekakāmassa araññasaññino, janeti bhiyyo usabhassa kalyata’’nti.
对乐于远离、具有林野想的牛王,更能生起善妙。
… Usabho thero…. · ……伍萨帕长老……
Vaggo ekādasamo niṭṭhito. · 第十一品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Belaṭṭhāniko setuccho, bandhuro khitako isi;
韦喇他尼咖、些都乔、班度罗、奇答咖、伊西;
Malitavambho suhemanto, dhammasavo dhammasavapitā;
玛利答旺波、苏黑曼多、法流、法流饮者;
Saṅgharakkhitatthero ca, usabho ca mahāmunīti.
僧伽喇奇答长老、以及牛、大牟尼。
12. Dvādasamavaggo
第十二 十二品
1. Jentattheragāthā1. 真德长老偈
‘‘Duppabbajjaṃ ve duradhivāsā gehā, dhammo gambhīro duradhigamā bhogā;
「出家实难、难以安住于家,法甚深、难以证得财富;
Kicchā vutti no itarītareneva, yuttaṃ cintetuṃ satatamaniccata’’nti.
生活艰难、非以其他方式,应当恒常思惟无常。」
… Jento thero…. · ……真德长老……
2. Vacchagottattheragāthā2. 瓦差果德长老偈
‘‘Tevijjohaṃ mahājhāyī, cetosamathakovido;
「我是三明者、大禅修者、善巧于心的寂止;
Sadattho me anuppatto, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
我的自义已达成,佛陀的教诫已完成。」
… Vacchagotto thero…. · ……瓦差果德长老……
3. Vanavacchattheragāthā3. 瓦那瓦差长老偈
‘‘Acchodikā puthusilā,gonaṅgulamigāyutā;
「清澈的水,广阔的石板,有野牛、羚羊、鹿;
Ambusevālasañchannā, te selā ramayanti ma’’nti.
覆盖着水苔,那些岩石使我欢喜。」
… Vanavaccho thero…. · … 瓦那瓦差长老 …
4. Adhimuttattheragāthā4. 阿迪穆德长老偈
‘‘Kāyaduṭṭhullagaruno, hiyyamānamhi jīvite;
「身体粗重沉重,生命正在衰减;
Sarīrasukhagiddhassa, kuto samaṇasādhutā’’ti.
贪着身体之乐者,哪有沙门的善德?」
… Adhimutto thero…. · ……阿迪穆德长老……
5. Mahānāmattheragāthā5. 大名长老偈
‘‘Esāvahiyyase pabbatena, bahukuṭajasallakikena ;
「你被此山所携带,有许多库答迦树和沙喇咖树;
Nesādakena girinā, yasassinā paricchadenā’’ti.
猎人之山,有名声的,有遮蔽的。」
… Mahānāmo thero…. · ……大名长老……
6. Pārāpariyattheragāthā6. 巴拉巴利亚长老偈
‘‘Chaphassāyatane hitvā, guttadvāro susaṃvuto;
「舍弃六触处,守护诸门,善防护;
Aghamūlaṃ vamitvāna, patto me āsavakkhayo’’ti.
吐出苦之根,我已达到诸漏尽。」
… Pārāpariyo thero …. · ……巴拉巴利亚长老……
7. Yasattheragāthā7. 亚萨长老偈
‘‘Suvilitto suvasano,sabbābharaṇabhūsito;
「善涂香、善着衣,装饰一切庄严;
Tisso vijjā ajjhagamiṃ, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.
我已证得三明,已作佛陀的教诫。」
… Yaso thero…. · ……亚索长老……
8. Kimilattheragāthā8. 奇米喇长老偈
‘‘Abhisattova nipatati, vayo rūpaṃ aññamiva tatheva santaṃ;
「被射中而倒下,年龄、色身如同另一个;
Tasseva sato avippavasato, aññasseva sarāmi attāna’’nti.
正是那个具念、不离去者,我忆念自己为另一个。」
… Kimilo thero…. · ……奇米喇长老……
9. Vajjiputtattheragāthā9. 瓦基子长老偈
‘‘Rukkhamūlagahanaṃ pasakkiya, nibbānaṃ hadayasmiṃ opiya;
「进入树根丛林,将涅槃置于心中;
Jhāya gotama mā ca pamādo, kiṃ te biḷibiḷikā karissatī’’ti.
果德玛,你禅修吧,莫放逸,喋喋不休对你有何用?」
… Vajjiputto thero…. · ……瓦基子长老……
10. Isidattattheragāthā10. 伊西达德长老偈
‘‘Pañcakkhandhā pariññātā, tiṭṭhanti chinnamūlakā;
「五蕴已被遍知,它们住立根已断;
Dukkhakkhayo anuppatto,patto me āsavakkhayo’’ti.
苦的灭尽已达到,我的诸漏尽已达到。」
… Isidatto thero…. · ……伊西达德长老……
Vaggo dvādasamo niṭṭhito. · 第十二品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Jento ca vacchagotto ca, vaccho ca vanasavhayo;
禅陀与瓦洽果答,瓦洽与瓦那沙瓦亚;
Adhimutto mahānāmo, pārāpariyo yasopi ca;
阿地目答、马哈那摩,巴拉巴利亚与亚索;
Kimilo vajjiputto ca, isidatto mahāyasoti.
奇米喇、瓦基子,伊西达答与马哈亚索。
Ekakanipāto niṭṭhito. · 一集完
Tatruddānaṃ –
其摄颂——
Vīsuttarasataṃ therā, katakiccā anāsavā;
一百二十位长老,已作所作、无漏者;
Ekakeva nipātamhi, susaṅgītā mahesibhīti.
于一集中,已被大仙们善结集。