2. Cūḷavaggo2. 小品
2. Cūḷavaggo2. 小品
1. Ratanasuttaṃ1. 宝经
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
凡此处聚集的众生,无论是地上的或是空中的;
Sabbeva bhūtā sumanā bhavantu, athopi sakkacca suṇantu bhāsitaṃ.
愿一切众生都心意喜悦,而且请恭敬地听闻所说之法。
Tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe, mettaṃ karotha mānusiyā pajāya;
因此,一切众生请你们都谛听,请对人类子孙行慈爱;
Divā ca ratto ca haranti ye baliṃ, tasmā hi ne rakkhatha appamattā.
日夜供奉供品者,因此请你们不放逸地保护他们。
Yaṃ kiñci vittaṃ idha vā huraṃ vā, saggesu vā yaṃ ratanaṃ paṇītaṃ;
无论此世或他世的任何财富,或诸天界中的任何殊胜宝;
Na no samaṃ atthi tathāgatena, idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ;
没有能与如来相等者,此殊胜宝在佛陀中;
Etena saccena suvatthi hotu.
以此真实语,愿得安稳。
Khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītaṃ, yadajjhagā sakyamunī samāhito;
萨咖牟尼在定中所证得的尽、离贪、不死、殊胜;
Na tena dhammena samatthi kiñci, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ;
以那法无有任何相等者,这也是法中的殊胜宝;
Etena saccena suvatthi hotu.
以此真谛,愿有幸福!
Yaṃ buddhaseṭṭho parivaṇṇayī suciṃ, samādhimānantarikaññamāhu;
诸佛中至上者所称赞的清净,他们称为无间定;
Samādhinā tena samo na vijjati, idampi dhamme ratanaṃ paṇītaṃ;
以那定无有相等者,这也是法中的殊胜宝;
Etena saccena suvatthi hotu.
以此真谛,愿有幸福!
Ye puggalā aṭṭha sataṃ pasatthā, cattāri etāni yugāni honti;
那些被称赞的八种补伽罗,这四双即是他们;
Te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā, etesu dinnāni mahapphalāni;
他们是善逝的弟子,应受供养,对他们所施有大果报;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧伽中的殊胜宝,以此真谛,愿有幸福!
Ye suppayuttā manasā daḷhena, nikkāmino gotamasāsanamhi;
那些以坚固的心善相应者,在果德玛的教法中无欲者;
Te pattipattā amataṃ vigayha, laddhā mudhā nibbutiṃ bhuñjamānā;
他们已达到所应达到的,证入不死,免费获得,享受涅槃;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧团中的殊胜宝,以此真实,愿有幸福!
Yathindakhīlo pathavissito siyā, catubbhi vātehi asampakampiyo;
犹如因陀罗柱固定于地,不为四方风所动摇;
Tathūpamaṃ sappurisaṃ vadāmi, yo ariyasaccāni avecca passati;
我说善人也是如此,他通达而见诸圣谛;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧团中的殊胜宝,以此真实,愿有幸福!
Ye ariyasaccāni vibhāvayanti, gambhīrapaññena sudesitāni;
那些阐明诸圣谛者,以甚深慧善说;
Kiñcāpi te honti bhusaṃ pamattā, na te bhavaṃ aṭṭhamamādiyanti;
即使他们极为放逸,他们也不取第八有;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧团中的殊胜宝,以此真实语,愿有幸福!
Sahāvassa dassanasampadāya , tayassu dhammā jahitā bhavanti;
随着他获得见(道),三法已被舍断;
Sakkāyadiṭṭhi vicikicchitañca, sīlabbataṃ vāpi yadatthi kiñci.
有身见、疑,以及戒禁取,无论有什么。
Catūhapāyehi ca vippamutto, chaccābhiṭhānāni bhabba kātuṃ ;
已从四恶趣解脱,不能造作六重罪;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧团中的殊胜宝,以此真实语,愿有幸福!
Kiñcāpi so kamma karoti pāpakaṃ, kāyena vācā uda cetasā vā;
即使他造作恶业,以身、以语或以意;
Abhabba so tassa paṭicchadāya , abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā;
他不能隐藏那(业),对于已见道者,说不能(隐藏);
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
这也是僧团中的殊胜宝,以此真实语,愿有幸福!
Vanappagumbe yatha phussitagge, gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe;
犹如林丛被触及顶端,在热季的第一个月;
Tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi , nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya;
如是他教导了殊胜法,导向涅槃,为了最上的利益;
Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
此亦是佛陀的殊胜宝,以此真谛,愿有幸福。
Varo varaññū varado varāharo, anuttaro dhammavaraṃ adesayi;
殊胜者、知殊胜者、施殊胜者、持殊胜者,无上者教导了殊胜法;
Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
此亦是佛陀的殊胜宝,以此真谛,愿有幸福。
Khīṇaṃ purāṇaṃ nava natthi sambhavaṃ, virattacittāyatike bhavasmiṃ;
旧的已尽,新的不再生起,于未来有心已离染;
Te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yathāyaṃ padīpo;
他们种子已尽,欲不增长,诸贤者寂灭,如同此灯;
Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu.
此亦是僧伽的殊胜宝,以此真谛,愿有幸福。
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
凡此处聚集的众生,无论是地上的或是空中的,
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotu.
我们礼敬被天人供养的如来、佛陀,愿有安乐。
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
凡此处聚集的众生,无论是地上的或是空中的,
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, dhammaṃ namassāma suvatthi hotu.
我们礼敬被天人供养的如来、法,愿有安乐。
Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe;
凡此处聚集的众生,无论是地上的或是空中的,
Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, saṅghaṃ namassāma suvatthi hotūti.
我们礼敬被天人供养的如来、僧团,愿有安乐。
Ratanasuttaṃ paṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. · 宝经第一经完
2. Āmagandhasuttaṃ2. 腥臭经
‘‘Sāmākaciṅgūlakacīnakāni ca, pattapphalaṃ mūlaphalaṃ gavipphalaṃ;
稗子、胡麻、稻谷,以及叶果、根果、牛果,
Dhammena laddhaṃ satamasnamānā , na kāmakāmā alikaṃ bhaṇanti.
如法获得的百味,不贪欲者不说虚妄。
‘‘Yadasnamāno sukataṃ suniṭṭhitaṃ, parehi dinnaṃ payataṃ paṇītaṃ;
「当食用善作的、善成就的、他人所施的、恭敬的、精美的
Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, so bhuñjasī kassapa āmagandhaṃ.
有肉的饭食时,咖沙巴,他正在食用生臭。
‘‘Na āmagandho mama kappatīti, icceva tvaṃ bhāsasi brahmabandhu;
「生臭不适合我」,婆罗门族,你如此说;
Sālīnamannaṃ paribhuñjamāno, sakuntamaṃsehi susaṅkhatehi;
当食用有肉的饭食时,与鸟兽肉一起善烹调的;
Pucchāmi taṃ kassapa etamatthaṃ, kathaṃ pakāro tava āmagandho’’.
咖沙巴,我问你此义:你的生臭是何种方式?」
‘‘Pāṇātipāto vadhachedabandhanaṃ, theyyaṃ musāvādo nikativañcanāni ca;
「杀生、伤害、砍断、捆绑,盗窃、妄语、欺诈与诈骗;
Ajjhenakuttaṃ paradārasevanā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
通奸、侵犯他人之妻,这是生臭,而非肉食。
‘‘Ye idha kāmesu asaññatā janā, rasesu giddhā asucibhāvamassitā ;
「于此世间,于诸欲中不自制的人们,贪求于诸味,依止于须跋行;」
Natthikadiṭṭhī visamā durannayā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
断灭见是邪曲难以引导的,这才是臭秽,而非肉食。
‘‘Ye lūkhasā dāruṇā piṭṭhimaṃsikā , mittadduno nikkaruṇātimānino;
那些粗暴、残酷、背后中伤者,伤害朋友、无慈悲、极傲慢者;
Adānasīlā na ca denti kassaci, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
不施之性,不施与任何人,这才是臭秽,而非肉食。
‘‘Kodho mado thambho paccupaṭṭhāpanā , māyā usūyā bhassasamussayo ca;
忿怒、骄慢、顽固、对抗,欺诳、嫉妒、言语放纵;
Mānātimāno ca asabbhi santhavo, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
慢与过慢、与恶人交往,这才是臭秽,而非肉食。
‘‘Ye pāpasīlā iṇaghātasūcakā, vohārakūṭā idha pāṭirūpikā ;
那些恶戒者、负债不还的欺诈者,交易欺骗者、此世的伪善者;
Narādhamā yedha karonti kibbisaṃ, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
在此世作恶业的卑劣之人,这才是臭秽,而非肉食。
‘‘Ye idha pāṇesu asaññatā janā, paresamādāya vihesamuyyutā;
那些在此世对众生不自制的人们,取他人之物、从事伤害者;
Dussīlaluddā pharusā anādarā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
破戒、贪婪、粗暴、无敬,这是臭秽,而非食肉。
‘‘Etesu giddhā viruddhātipātino, niccuyyutā pecca tamaṃ vajanti ye;
对这些贪着、违逆、杀生者,常与恶相应,死后堕入黑暗;
Patanti sattā nirayaṃ avaṃsirā, esāmagandho na hi maṃsabhojanaṃ.
有情头下脚上堕入地狱,这是臭秽,而非食肉。
‘‘Na macchamaṃsānamanāsakattaṃ , na naggiyaṃ na muṇḍiyaṃ jaṭājallaṃ;
非不食鱼肉,非裸行,非剃发,非结发,
Kharājināni nāggihuttassupasevanā, ye vāpi loke amarā bahū tapā;
非穿粗鹿皮,非须跋火祭,世间诸多不死咒与苦行,
Mantāhutī yaññamutūpasevanā, sodhenti maccaṃ avitiṇṇakaṅkhaṃ.
咒语、供养、祭祀之须跋,能净化未度疑惑的凡夫。
‘‘Yo tesu gutto viditindriyo care, dhamme ṭhito ajjavamaddave rato;
于彼等中守护而行,了知诸根,住于法中,乐于正直、柔软、温和;
Saṅgātigo sabbadukkhappahīno, na lippati diṭṭhasutesu dhīro’’.
超越执着,舍断一切苦,贤者不染着于所见所闻。
Iccetamatthaṃ bhagavā punappunaṃ, akkhāsi naṃ vedayi mantapāragū;
世尊一再地说明此义,通达吠陀的智者宣说了它;
Citrāhi gāthāhi munī pakāsayi, nirāmagandho asito durannayo.
牟尼以种种偈颂阐明,无欲垢、无执取、难以接近。
Sutvāna buddhassa subhāsitaṃ padaṃ, nirāmagandhaṃ sabbadukkhappanūdanaṃ;
听闻佛陀善说之句,无欲垢、能除一切苦;
Nīcamano vandi tathāgatassa, tattheva pabbajjamarocayitthāti.
以谦卑之心礼敬如来,当场请求出家。
Āmagandhasuttaṃ dutiyaṃ niṭṭhitaṃ. · 腥臭经第二经完
3. Hirisuttaṃ3. 惭经
Hiriṃ tarantaṃ vijigucchamānaṃ, tavāhamasmi iti bhāsamānaṃ;
超越惭愧、厌恶,说「我是如此」;
Sayhāni kammāni anādiyantaṃ, neso mamanti iti naṃ vijaññā.
不承担诸业,应知他为「这不是我的」。
Ananvayaṃ piyaṃ vācaṃ, yo mittesu pakubbati;
对朋友说不相应的悦耳之语;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.
不做而说,智者们了知。
Na so mitto yo sadā appamatto, bhedāsaṅkī randhamevānupassī;
那位总是不放逸、怀疑破裂、只观察过失的人,他不是朋友;
Yasmiñca seti urasīva putto, sa ve mitto yo parehi abhejjo.
那位如同儿子睡在胸前般,不被他人所破坏的人,他确实是朋友。
Pāmujjakaraṇaṃ ṭhānaṃ, pasaṃsāvahanaṃ sukhaṃ;
带来欢喜的地方,带来赞叹的快乐;
Phalānisaṃso bhāveti, vahanto porisaṃ dhuraṃ.
果报的利益,他培育,承担人的重担。
Pavivekarasaṃ pitvā, rasaṃ upasamassa ca;
饮了远离的味,以及寂止的味;
Niddaro hoti nippāpo, dhammapītirasaṃ pivanti.
无怖畏、无恶,饮法喜之味者。
Hirisuttaṃ tatiyaṃ niṭṭhitaṃ. · 惭经第三经完
4. Maṅgalasuttaṃ4. 吉祥经
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
如是我闻——一时,世尊住在沙瓦提城揭德林给孤独园。那时,某位天人在深夜时分,以殊胜的容色照亮整个揭德林后,来到世尊处;来到后,礼敬世尊,站立一旁。站立一旁的那位天人以偈颂对世尊说——
‘‘Bahū devā manussā ca, maṅgalāni acintayuṃ;
「众多天人与人,思考吉祥;」
Ākaṅkhamānā sotthānaṃ, brūhi maṅgalamuttamaṃ’’.
渴望利益安乐者,请说最上吉祥。」
‘‘Asevanā ca bālānaṃ, paṇḍitānañca sevanā;
「不亲近愚者,亲近智者;
Pūjā ca pūjaneyyānaṃ , etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
礼敬应礼敬者,此为最上吉祥。
‘‘Patirūpadesavāso ca, pubbe ca katapuññatā;
「住于适当之地,过去曾作福德;
Attasammāpaṇidhi ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
自己正确立志,此为最上吉祥。
‘‘Bāhusaccañca sippañca, vinayo ca susikkhito;
「多闻与技艺,善学之戒律;
Subhāsitā ca yā vācā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
善说之言语,此为最上吉祥。
‘‘Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, puttadārassa saṅgaho;
「奉事父母,摄受妻子儿女;
Anākulā ca kammantā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
诸业不混乱,此为最上吉祥。
‘‘Dānañca dhammacariyā ca, ñātakānañca saṅgaho;
布施与法行,以及亲族的摄受;
Anavajjāni kammāni, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
无过失的诸业,此为最上吉祥。
‘‘Āratī viratī pāpā, majjapānā ca saṃyamo;
远离与离弃诸恶,以及诸酒类的自制;
Appamādo ca dhammesu, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
于诸法不放逸,此为最上吉祥。
‘‘Gāravo ca nivāto ca, santuṭṭhi ca kataññutā;
恭敬与谦逊,知足与感恩;
Kālena dhammassavanaṃ , etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
适时听闻法,此为最上吉祥。
‘‘Khantī ca sovacassatā, samaṇānañca dassanaṃ;
忍耐与易受教,以及见诸沙门;
Kālena dhammasākacchā, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
适时讨论法,此为最上吉祥。
‘‘Tapo ca brahmacariyañca, ariyasaccāna dassanaṃ;
苦行与梵行,以及诸圣谛之见,
Nibbānasacchikiriyā ca, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
以及涅槃之作证,此为最上吉祥。
‘‘Phuṭṭhassa lokadhammehi, cittaṃ yassa na kampati;
被世间诸法所触时,其心不动摇,
Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, etaṃ maṅgalamuttamaṃ.
无忧、离尘、安稳,此为最上吉祥。
‘‘Etādisāni katvāna, sabbatthamaparājitā;
作了这些之后,于一切处不败,
Sabbattha sotthiṃ gacchanti, taṃ tesaṃ maṅgalamuttama’’nti.
于一切处得安乐而行,此为他们的最上吉祥。
Maṅgalasuttaṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ. · 吉祥经第四经完
5. Sūcilomasuttaṃ5. 针毛经
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti. ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso. Yāvāhaṃ jānāmi yadi vā so samaṇo , yadi vā so samaṇako’’ti .
如是我闻——一时,世尊住在嘎亚的针毛亚卡住处的雕刻床座。尔时,卡拉亚卡与针毛亚卡在世尊不远处经过。于是,卡拉亚卡对针毛亚卡这样说:「这是沙门。」「这不是沙门,这是小沙门。我应当知道他是沙门,或者他是小沙门。」
Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ, samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te sapphasso pāpako’’ti.
那时,针毛亚卡前往世尊所在之处;抵达后,他将身体靠近世尊的身体。那时,世尊移开身体。那时,针毛亚卡对世尊如此说道——「沙门,你害怕我吗?」「贤友,我不害怕你;但是你的触碰是邪恶的。」
‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti.
「沙门,我将问你一个问题。如果你不为我解答,我将扰乱你的心,或者撕裂你的心,或者抓住你的脚将你抛到恒河对岸。」
‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadākaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
「贤友,我在包括天的世间、包括魔的世间、包括梵天的世间、包括沙门婆罗门的人类、包括天人的世间中,看不到任何能扰乱我的心、或者撕裂我的心、或者抓住我的脚将我抛到恒河对岸的人。但是,贤友,你问你想问的吧。」那时,针毛亚卡以偈颂对世尊说道——
‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā, aratī ratī lomahaṃso kutojā;
「贪与嗔从何而起?不喜、喜、毛骨悚然从何而生?
Kuto samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti’’.
从何生起意的寻思,如孩童抛弃乌鸦般?」
‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā, aratī ratī lomahaṃso itojā;
「贪与嗔从此而起,不喜、喜、毛骨悚然从此而生;
Ito samuṭṭhāya manovitakkā, kumārakā dhaṅkamivossajanti.
从此生起意的寻思,如孩童抛弃乌鸦般。
‘‘Snehajā attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā;
「它们从爱生,从自身生起,如榕树从树干生出的气根;」
Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatāvane.
众人广泛地执着于诸欲,如蔓草蔓延于森林。
‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, te naṃ vinodenti suṇohi yakkha;
「诸亚卡,听!那些了知它的来源者,他们除去它;
Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti, atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti.
他们渡越这难渡的瀑流,以前未曾渡越的,为了不再有。」
Sūcilomasuttaṃ pañcamaṃ niṭṭhitaṃ. · 针毛经第五经完
6. Dhammacariyasuttaṃ6. 法行经
Dhammacariyaṃ brahmacariyaṃ, etadāhu vasuttamaṃ;
法行与梵行,这被称为最上的住处;
Pabbajitopi ce hoti, agārā anagāriyaṃ.
即使已出家,从在家到无家。
So ce mukharajātiko, vihesābhirato mago;
若他是多口之人,喜乐恼害的愚人;
Jīvitaṃ tassa pāpiyo, rajaṃ vaḍḍheti attano.
他的生活更恶劣,增长自己的尘垢。
Kalahābhirato bhikkhu, mohadhammena āvuto;
喜乐诤论的比库,被愚痴法所覆盖;
Akkhātampi na jānāti, dhammaṃ buddhena desitaṃ.
他不了知已被宣说的法,佛陀所教导的法。
Vihesaṃ bhāvitattānaṃ, avijjāya purakkhato;
以无明为先导,已修习者的恼害。
Saṃkilesaṃ na jānāti, maggaṃ nirayagāminaṃ.
他不了知杂染,导向地狱的道路。
Vinipātaṃ samāpanno, gabbhā gabbhaṃ tamā tamaṃ;
已到达恶趣,从胎至胎,从暗至暗。
Sa ve tādisako bhikkhu, pecca dukkhaṃ nigacchati.
确实,这样的比库,死后将趣向苦。
Gūthakūpo yathā assa, sampuṇṇo gaṇavassiko;
犹如粪坑,充满了多年的积累。
Yo ca evarūpo assa, dubbisodho hi sāṅgaṇo.
若是这样的人,确实难以清净,因为有染污。
Yaṃ evarūpaṃ jānātha, bhikkhavo gehanissitaṃ;
诸比库,你们应当了知这样依止于家的人。
Pāpicchaṃ pāpasaṅkappaṃ, pāpaācāragocaraṃ.
具恶欲、恶思惟、恶行恶行处者,
Sabbe samaggā hutvāna, abhinibbajjiyātha naṃ;
你们一切和合之后,应驱摈他;
Kāraṇḍavaṃ niddhamatha, kasambuṃ apakassatha .
应驱逐咖拉达瓦,应摒除咖桑布。
Tato palāpe vāhetha, assamaṇe samaṇamānine;
然后应驱走糠秕,自称沙门的非沙门;
Niddhamitvāna pāpicche, pāpaācāragocare.
驱逐了恶欲者、恶行恶行处者之后,
Suddhā suddhehi saṃvāsaṃ, kappayavho patissatā;
清净者们应与清净者共住,具念而住;
Tato samaggā nipakā, dukkhassantaṃ karissathāti.
然后和合而谨慎者们,将作苦之终结。
Dhammacariyasuttaṃ chaṭṭhaṃ niṭṭhitaṃ. · 法行经第六经完
7. Brāhmaṇadhammikasuttaṃ7. 婆罗门法经
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā kosalakā brāhmaṇamahāsālā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘sandissanti nu kho, bho gotama, etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti? ‘‘Na kho, brāhmaṇā, sandissanti etarahi brāhmaṇā porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhamme’’ti. ‘‘Sādhu no bhavaṃ gotamo porāṇānaṃ brāhmaṇānaṃ brāhmaṇadhammaṃ bhāsatu, sace bhoto gotamassa agarū’’ti. ‘‘Tena hi, brāhmaṇā, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te brāhmaṇamahāsālā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
如是我闻——一时,世尊住在沙瓦提城揭德林给孤独园。尔时,众多国萨拉的婆罗门大富豪,年老、衰朽、年迈、已达高龄、已到老年,来到世尊处;来到之后,与世尊互相问候。交换了友好、值得忆念的谈话之后,坐于一旁。坐于一旁的那些婆罗门大富豪对世尊如此说道:「果德玛尊者,现今的婆罗门们是否显现古代婆罗门们的婆罗门法?」「婆罗门们,现今的婆罗门们不显现古代婆罗门们的婆罗门法。」「善哉,愿果德玛尊者为我们讲说古代婆罗门们的婆罗门法,如果果德玛尊者不嫌麻烦的话。」「那么,婆罗门们,你们听!你们善作意,我将说。」「是的,尊者。」那些婆罗门大富豪回答世尊。世尊如此说道——
‘‘Isayo pubbakā āsuṃ, saññatattā tapassino;
「往昔的仙人们,是自制的苦行者;
Pañca kāmaguṇe hitvā, attadatthamacārisuṃ.
舍弃了五种欲功德,他们行于自己的利益。
‘‘Na pasū brāhmaṇānāsuṃ, na hiraññaṃ na dhāniyaṃ;
「婆罗门们没有牲畜,没有黄金,没有谷物;
Sajjhāyadhanadhaññāsuṃ, brahmaṃ nidhimapālayuṃ.
他们以诵习为财富与谷物,守护梵为宝藏。
‘‘Yaṃ nesaṃ pakataṃ āsi, dvārabhattaṃ upaṭṭhitaṃ;
「凡为他们所准备的,门前的食物已备妥;
Saddhāpakatamesānaṃ, dātave tadamaññisuṃ.
他们认为那是由信所准备的,应当给予他们。
‘‘Nānārattehi vatthehi, sayanehāvasathehi ca;
「以种种颜色的衣服、卧具和住所,
Phītā janapadā raṭṭhā, te namassiṃsu brāhmaṇe.
繁荣的村落与国土,他们礼敬那些婆罗门。
‘‘Avajjhā brāhmaṇā āsuṃ, ajeyyā dhammarakkhitā;
「婆罗门们是无可责难的,不可战胜的,受法保护;
Na ne koci nivāresi, kuladvāresu sabbaso.
没有任何人在家门口完全阻止他们。
‘‘Aṭṭhacattālīsaṃ vassāni, (komāra) brahmacariyaṃ cariṃsu te;
「四十八年,(学童们)他们行梵行;
Vijjācaraṇapariyeṭṭhiṃ, acaruṃ brāhmaṇā pure.
以前的婆罗门们行明行具足的寻求。
‘‘Na brāhmaṇā aññamagamuṃ, napi bhariyaṃ kiṇiṃsu te;
「婆罗门们不去别的女人处,他们也不购买妻子;
Sampiyeneva saṃvāsaṃ, saṅgantvā samarocayuṃ.
只是以相爱而同居,相会后便欢喜。
‘‘Aññatra tamhā samayā, utuveramaṇiṃ pati;
「除了那个时节,丈夫避开经期;
Antarā methunaṃ dhammaṃ, nāssu gacchanti brāhmaṇā.
婆罗门们不去行中间的交媾法。」
‘‘Brahmacariyañca sīlañca, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ;
「梵行与戒,正直、柔软、苦行,
Soraccaṃ avihiṃsañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ.
温和与不害,以及忍耐,他们都称赞。
‘‘Yo nesaṃ paramo āsi, brahmā daḷhaparakkamo;
「他们当中最上者,是坚固精进的梵天,
Sa vāpi methunaṃ dhammaṃ, supinantepi nāgamā.
即使在梦中,他也不行交媾之法。
‘‘Tassa vattamanusikkhantā, idheke viññujātikā;
「在此,某些智者种姓,学习奉行他的行道,
Brahmacariyañca sīlañca, khantiñcāpi avaṇṇayuṃ.
梵行与戒,以及忍耐,他们都称赞。
‘‘Taṇḍulaṃ sayanaṃ vatthaṃ, sappitelañca yāciya;
「乞求米、卧具、衣服,以及酥油,
Dhammena samodhānetvā, tato yaññamakappayuṃ.
如法地聚集之后,由此他们准备祭祀。
‘‘Upaṭṭhitasmiṃ yaññasmiṃ, nāssu gāvo haniṃsu te;
「当祭祀进行时,他们不杀那些牛;
Yathā mātā pitā bhātā, aññe vāpi ca ñātakā;
如同母亲、父亲、兄弟,以及其他亲族;
Gāvo no paramā mittā, yāsu jāyanti osadhā.
牛是我们最好的朋友,药草从牛而生。
‘‘Annadā baladā cetā, vaṇṇadā sukhadā tathā ;
「给予食物、给予力量、给予美貌,以及给予安乐;
Etamatthavasaṃ ñatvā, nāssu gāvo haniṃsu te.
知道这个利益之后,他们不杀那些牛。
‘‘Sukhumālā mahākāyā, vaṇṇavanto yasassino;
「细腻、身体高大、美貌、有名声;
Brāhmaṇā sehi dhammehi, kiccākiccesu ussukā;
婆罗门以这些法,在应作与不应作之事上勤勉;
Yāva loke avattiṃsu, sukhamedhitthayaṃ pajā.
只要他们在世间存续,人们就增长安乐。」
‘‘Tesaṃ āsi vipallāso, disvāna aṇuto aṇuṃ;
「他们有颠倒,见微小为微小;
Rājino ca viyākāraṃ, nāriyo samalaṅkatā.
诸王的宣说,诸女人善装饰。
‘‘Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane;
「在良马所系的车上,善造的彩绘车;
Nivesane nivese ca, vibhatte bhāgaso mite.
在住处与住处中,分配、按份量分。
‘‘Gomaṇḍalaparibyūḷhaṃ, nārīvaragaṇāyutaṃ;
「围绕着牛群圈,具足胜妙女人众;
Uḷāraṃ mānusaṃ bhogaṃ, abhijjhāyiṃsu brāhmaṇā.
殊胜的人间受用,诸婆罗门贪求。
‘‘Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ tadupāgamuṃ;
「他们在那里编咒语后,前往欧咖咖;
Pahūtadhanadhaññosi , yajassu bahu te vittaṃ;
『你有丰富的财富与谷物,请以你众多的财富祭祀;』
Yajassu bahu te dhanaṃ.
愿你祭祀,你有许多财富。
‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho;
然后国王被婆罗门们劝告,车中之牛;
Assamedhaṃ purisamedhaṃ, sammāpāsaṃ vājapeyyaṃ niraggaḷaṃ;
马祭、人祭、完全解脱祭、饮苏摩酒祭、无障碍祭;
Ete yāge yajitvāna, brāhmaṇānamadā dhanaṃ.
祭祀了这些祭祀后,给予婆罗门们财富。
‘‘Gāvo sayanañca vatthañca, nāriyo samalaṅkatā;
牛、卧具、衣服,以及装饰好的女人;
Rathe cājaññasaṃyutte, sukate cittasibbane.
以及套上良马的车辆,制作精良、装饰美丽的。
‘‘Nivesanāni rammāni, suvibhattāni bhāgaso;
可爱的住所,按份额善分配;
Nānādhaññassa pūretvā, brāhmaṇānamadā dhanaṃ.
装满各种谷物后,给予婆罗门们财富。
‘‘Te ca tattha dhanaṃ laddhā, sannidhiṃ samarocayuṃ;
「他们在那里获得财富后,便积聚储藏;
Tesaṃ icchāvatiṇṇānaṃ, bhiyyo taṇhā pavaḍḍhatha;
他们这些已陷入欲望者,渴爱更加增长;
Te tattha mante ganthetvā, okkākaṃ punamupāgamuṃ.
他们在那里编集咒文后,再次前往欧咖咖。
‘‘Yathā āpo ca pathavī ca, hiraññaṃ dhanadhāniyaṃ;
「犹如水与地,金银、财富与谷物;
Evaṃ gāvo manussānaṃ, parikkhāro so hi pāṇinaṃ;
如是牛对人们,这是有生命者的资具;
Yajassu bahu te vittaṃ, yajassu bahu te dhanaṃ.
你有许多财富应祭祀,你有许多财富应祭祀。
‘‘Tato ca rājā saññatto, brāhmaṇehi rathesabho;
「于是国王被婆罗门们劝说,那车中之牛;
Nekā satasahassiyo, gāvo yaññe aghātayi.
数十万头牛,在祭祀中被杀。」
‘‘Na pādā na visāṇena, nāssu hiṃsanti kenaci;
「不以足、不以角,也不以任何方式伤害;
Gāvo eḷakasamānā, soratā kumbhadūhanā;
牛如山羊般温顺,易驯服,可挤满瓶乳;
Tā visāṇe gahetvāna, rājā satthena ghātayi.
国王抓住它们的角,用刀杀了它们。
‘‘Tato devā pitaro ca , indo asurarakkhasā;
「其后诸天与祖先,因德拉、阿苏拉、亚卡;
Adhammo iti pakkanduṃ, yaṃ satthaṃ nipatī gave.
「非法」如此跳跃,那武器落在牛身上。
‘‘Tayo rogā pure āsuṃ, icchā anasanaṃ jarā;
「过去有三种病:欲、不食、老。」
Pasūnañca samārambhā, aṭṭhānavutimāgamuṃ.
由于屠杀牲畜,他们到达了九十八地狱。
‘‘Eso adhammo daṇḍānaṃ, okkanto purāṇo ahu;
「这是刑罚的非法,在古时已经实行;
Adūsikāyo haññanti, dhammā dhaṃsanti yājakā.
无罪者被杀,诸法被破坏,祭祀者们。
‘‘Evameso aṇudhammo, porāṇo viññugarahito;
如此这小法,古老而为智者所呵责;
Yattha edisakaṃ passati, yājakaṃ garahatī jano.
在那里看到这样的,人们呵责祭祀者。
‘‘Evaṃ dhamme viyāpanne, vibhinnā suddavessikā;
如此法被破坏时,纯净的韦沙种姓分裂;
Puthū vibhinnā khattiyā, patiṃ bhariyāvamaññatha.
各处分裂的刹帝利们,妻子轻视丈夫。
‘‘Khattiyā brahmabandhū ca, ye caññe gottarakkhitā;
刹帝利们和婆罗门族系者,以及其他护持种姓者;
Jātivādaṃ niraṃkatvā , kāmānaṃ vasamanvagu’’nti.
舍弃种姓论后,随顺诸欲的力量。
Evaṃ vutte, te brāhmaṇamahāsālā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe. … upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃ gate’’ti.
如是所说时,那些婆罗门大富者对世尊如此说:「尊敬的果德玛,太殊胜了……乃至……请果德玛尊师忆持我们为近事男,从今日起终生归依。」
Brāhmaṇadhammikasuttaṃ sattamaṃ niṭṭhitaṃ. · 婆罗门法经第七经完
8. Nāvāsuttaṃ8. 船经
Yasmā hi dhammaṃ puriso vijaññā, indaṃva naṃ devatā pūjayeyya;
因为当人了知法时,诸天人会如同礼敬因陀罗般礼敬他;
So pūjito tasmi pasannacitto, bahussuto pātukaroti dhammaṃ.
他受到礼敬,对此心生净信,多闻者会显示法。
Tadaṭṭhikatvāna nisamma dhīro, dhammānudhammaṃ paṭipajjamāno;
智者了知其义利后,如法而行;
Viññū vibhāvī nipuṇo ca hoti, yo tādisaṃ bhajati appamatto.
不放逸地亲近这样的人,他会成为有智慧、能辨别、精通的人。
Khuddañca bālaṃ upasevamāno, anāgatatthañca usūyakañca;
亲近卑劣的愚者,以及嫉妒未来利益者;
Idheva dhammaṃ avibhāvayitvā, avitiṇṇakaṅkho maraṇaṃ upeti.
在此未能辨别法,怀疑未断而趣向死亡。
Yathā naro āpagamotaritvā, mahodakaṃ salilaṃ sīghasotaṃ;
犹如人渡过河流,渡过大水、急流;
So vuyhamāno anusotagāmī, kiṃ so pare sakkhati tārayetuṃ.
他被冲走,随流而去,他如何能救度他人?
Tatheva dhammaṃ avibhāvayitvā, bahussutānaṃ anisāmayatthaṃ;
同样地,未阐明法,未听闻多闻者的义理;
Sayaṃ ajānaṃ avitiṇṇakaṅkho, kiṃ so pare sakkhati nijjhapetuṃ.
自己不知,未度疑,他如何能使他人思惟?
Yathāpi nāvaṃ daḷhamāruhitvā, phiyena rittena samaṅgibhūto;
犹如坚固地登上船,具备桨与舵;
So tāraye tattha bahūpi aññe, tatrūpayaññū kusalo mutīmā .
他在那里能渡许多其他人,在那里具方便智、善巧、有慧。
Evampi yo vedagu bhāvitatto, bahussuto hoti avedhadhammo;
同样地,若知吠陀者已修习自己,多闻,具不动法;
So kho pare nijjhapaye pajānaṃ, sotāvadhānūpanisūpapanne.
他确实能使他人思惟,使有智者、具耳专注、已亲近者理解。
Tasmā have sappurisaṃ bhajetha, medhāvinañceva bahussutañca;
因此,应亲近善士,有慧者与多闻者;
Aññāya atthaṃ paṭipajjamāno, viññātadhammo sa sukhaṃ labhethāti.
了知义理而行道者,已知法者,他将获得安乐。
Nāvāsuttaṃ aṭṭhamaṃ niṭṭhitaṃ. · 船经第八经完
9. Kiṃsīlasuttaṃ9. 何戒经
‘‘Kiṃsīlo kiṃsamācāro, kāni kammāni brūhayaṃ;
「具何戒、何行,增长何业;
Naro sammā niviṭṭhassa, uttamatthañca pāpuṇe’’.
人正确地安住,能达到最上义?」
‘‘Vuḍḍhāpacāyī anusūyako siyā, kālaññū cassa garūnaṃ dassanāya;
「应恭敬长者、不嫉妒,知时节前往拜见尊者;
Dhammiṃ kathaṃ erayitaṃ khaṇaññū, suṇeyya sakkacca subhāsitāni.
知时机,恭敬地听闻如法之说、善说之语。
‘‘Kālena gacche garūnaṃ sakāsaṃ, thambhaṃ niraṃkatvā nivātavutti;
「应适时前往尊者之处,除去傲慢,行为谦逊;
Atthaṃ dhammaṃ saṃyamaṃ brahmacariyaṃ, anussare ceva samācare ca.
应忆念并实践义、法、自制、梵行。
‘‘Dhammārāmo dhammarato, dhamme ṭhito dhammavinicchayaññū;
「乐于法、喜于法,住于法中,知法之抉择;
Nevācare dhammasandosavādaṃ, tacchehi nīyetha subhāsitehi.
不应说诽谤法之语,应被真实的善说所引导。」
‘‘Hassaṃ jappaṃ paridevaṃ padosaṃ, māyākataṃ kuhanaṃ giddhi mānaṃ;
「嬉笑、闲谈、悲泣、恼害、诈现、欺诳、贪婪、我慢,
Sārambhaṃ kakkasaṃ kasāvañca mucchaṃ , hitvā care vītamado ṭhitatto.
舍弃傲慢、粗暴、污秽及痴迷后,离醉、住于自我而行。
‘‘Viññātasārāni subhāsitāni, sutañca viññātasamādhisāraṃ;
「已知精要的善说,以及已知定精要的所闻,
Na tassa paññā ca sutañca vaḍḍhati, yo sāhaso hoti naro pamatto.
若人轻率、放逸,他的慧与闻不会增长。
‘‘Dhamme ca ye ariyapavedite ratā,
「凡喜乐于圣者所宣说之法者,
Anuttarā te vacasā manasā kammunā ca;
他们以语、以意、以业而无上,
Te santisoraccasamādhisaṇṭhitā,
他们住立于寂静、柔和、定中,
Sutassa paññāya ca sāramajjhagū’’ti.
已达到所闻与慧的精要。」
Kiṃsīlasuttaṃ navamaṃ niṭṭhitaṃ. · 何戒经第九经完
10. Uṭṭhānasuttaṃ10. 精勤经
Uṭṭhahatha nisīdatha, ko attho supitena vo;
起来!坐下!你们睡眠有何用?
Āturānañhi kā niddā, sallaviddhāna ruppataṃ.
病者有何睡眠?被箭射中而受苦者(有何睡眠)?
Uṭṭhahatha nisīdatha, daḷhaṃ sikkhatha santiyā;
起来!坐下!为了寂静而坚固地修学!
Mā vo pamatte viññāya, maccurājā amohayittha vasānuge.
莫让死王知道你们放逸后,使你们随其所欲而迷惑。
Yāya devā manussā ca, sitā tiṭṭhanti atthikā;
诸天与人所依止、渴求的,
Tarathetaṃ visattikaṃ, khaṇo vo mā upaccagā;
你们应超越这执着,莫让时机过去!
Khaṇātītā hi socanti, nirayamhi samappitā.
时机已过者确实悲伤,被投入地狱中。
Pamādo rajo pamādo, pamādānupatito rajo;
放逸是尘垢,放逸是尘垢,随从放逸的尘垢;
Appamādena vijjāya, abbahe sallamattanoti.
以不放逸、以明,拔除自己的箭。
Uṭṭhānasuttaṃ dasamaṃ niṭṭhitaṃ. · 精勤经第十经完
11. Rāhulasuttaṃ11. 拉胡喇经
‘‘Kacci abhiṇhasaṃvāsā, nāvajānāsi paṇḍitaṃ;
「希望因常相处,你不轻视贤者;
Ukkādhāro manussānaṃ, kacci apacito tayā’’ .
人们的火炬持者,希望被你尊敬。」
‘‘Nāhaṃ abhiṇhasaṃvāsā, avajānāmi paṇḍitaṃ;
「我不因常相处,而轻视贤者;
Ukkādhāro manussānaṃ, niccaṃ apacito mayā’’.
人们的火炬持者,常被我尊敬。」
‘‘Pañca kāmaguṇe hitvā, piyarūpe manorame;
「舍弃五种欲功德,可爱、可意的;
Saddhāya gharā nikkhamma, dukkhassantakaro bhava.
以信从家出家,成为苦的终结者。
‘‘Mitte bhajassu kalyāṇe, pantañca sayanāsanaṃ;
「你应亲近善友,以及远离的坐卧处;
Vivittaṃ appanigghosaṃ, mattaññū hohi bhojane.
应住于远离、无喧闹处,于食物应知量。
‘‘Cīvare piṇḍapāte ca, paccaye sayanāsane;
于衣、钵食、资具、坐卧处,
Etesu taṇhaṃ mākāsi, mā lokaṃ punarāgami.
对这些不要造作渴爱,莫再来此世间。
‘‘Saṃvuto pātimokkhasmiṃ, indriyesu ca pañcasu;
于巴帝摩卡应防护,于五根亦应防护;
Sati kāyagatātyatthu, nibbidābahulo bhava.
应具身至念,应多修厌离。
‘‘Nimittaṃ parivajjehi, subhaṃ rāgūpasañhitaṃ;
应避免相,即与染相应的净相;
Asubhāya cittaṃ bhāvehi, ekaggaṃ susamāhitaṃ.
应以须跋修习心,令其专一、善等持。
‘‘Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;
应修习无相,应断除慢随眠;
Tato mānābhisamayā, upasanto carissatī’’ti.
从那时起,由于慢的现观,他将平息而行。
Itthaṃ sudaṃ bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ imāhi gāthāhi abhiṇhaṃ ovadatīti.
如是,世尊以这些偈颂经常教诫具寿拉胡喇。
Rāhulasuttaṃ ekādasamaṃ niṭṭhitaṃ. · 拉胡喇经第十一经完
12. Nigrodhakappasuttaṃ12. 尼古罗德咖巴经
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati aggāḷave cetiye. Tena kho pana samayena āyasmato vaṅgīsassa upajjhāyo nigrodhakappo nāma thero aggāḷave cetiye aciraparinibbuto hoti. Atha kho āyasmato vaṅgīsassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo udāhu no parinibbuto’’ti? Atha kho āyasmā vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā vaṅgīso bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinabbuto’’’ti. Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
如是我闻:一时,世尊住在阿拉维的阿嘎喇瓦支提耶。尔时,具寿旺基萨的亲教师名为尼果达咖波长老,在阿嘎喇瓦支提耶不久前般涅槃。于是,具寿旺基萨独自静处禅思时,心中生起这样的寻思:我的亲教师已般涅槃了呢,还是未般涅槃呢?于是,具寿旺基萨在傍晚时分从静处起来,前往世尊处。抵达后,礼敬世尊,坐在一边。坐在一边的具寿旺基萨对世尊如是说:尊者,我在此独自静处禅思时,心中生起这样的寻思:我的亲教师已般涅槃了呢,还是未般涅槃呢?于是,具寿旺基萨从座而起,偏袒一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说:
‘‘Pucchāma satthāramanomapaññaṃ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṃ chettā;
我们请问导师无上慧者,于现法中能断诸疑者;
Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto.
在阿嘎喇韦,一位比库命终了,他是知名的、有名望的、已般涅槃者。
‘‘Nigrodhakappo iti tassa nāmaṃ, tayā kataṃ bhagavā brāhmaṇassa;
「尼拘律咖波是他的名字,世尊为婆罗门所作;
So taṃ namassaṃ acari mutyapekkho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī.
他礼敬那位,行持期待解脱,已发精进,坚固见法者。
‘‘Taṃ sāvakaṃ sakya mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu;
「具一切眼者,我们也都想知道那位弟子;
Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṃ no satthā tvamanuttarosi.
我们的耳已准备好听闻,你是我们的导师,你是无上者。
‘‘Chindeva no vicikicchaṃ brūhi metaṃ, parinibbutaṃ vedaya bhūripañña;
请断除我们的疑惑,请为我们说此,大慧者,请了知般涅槃;
Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto.
具一切眼者,请在我们中间说,如萨咖是诸天的千眼者。
‘‘Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;
凡任何结缚在此痴迷之道,属于无智之边,疑惑之处;
Tathāgataṃ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṃ paramaṃ narānaṃ.
到达如来后,它们不存在,因为这是人们的最上眼。
‘‘No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhadhanaṃ vihāne;
如果人确实不能驱散诸烦恼,如风驱散云团;
Tamovassa nivuto sabbaloko, na jotimantopi narā tapeyyuṃ.
则全世界将被黑暗覆盖,即使有光明的人们也不能照耀。
‘‘Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṃ taṃ ahaṃ vīra tatheva maññe;
但智者们成为光明的制造者,我认为你确实如此,勇士。
Vipassinaṃ jānamupāgamumhā , parisāsu no āvikarohi kappaṃ.
我们来到了维巴西的出生处,请在众会中为我们显示劫。
‘‘Khippaṃ giraṃ eraya vaggu vagguṃ, haṃsova paggayha saṇikaṃ nikūja;
迅速地发出声音,一句接一句,如天鹅般扬起,缓缓地鸣叫;
Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma.
以清晰的音声,善加分别论,我们都正直地听闻你的一切。
‘‘Pahīnajātimaraṇaṃ asesaṃ, niggayha dhonaṃ vadessāmi dhammaṃ;
我将说无余地断除了生死的清净法;
Na kāmakāro hi puthujjanānaṃ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṃ.
因为凡夫不能随意而行,而如来们则能计算而行。
‘‘Sampannaveyyākaraṇaṃ tavedaṃ, samujjupaññassa samuggahītaṃ;
这是你圆满的分别论,为正直慧者所善加领受;
Ayamañjalī pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña.
这是最后的合掌,善加礼敬,具无量慧的智者,请勿令人迷惑。
‘‘Parovaraṃ ariyadhammaṃ viditvā, mā mohayī jānamanomavīra;
了知超越的圣法后,具无量勇猛的智者,请勿令人迷惑;
Vāriṃ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṃ pavassa .
如同热恼者渴望水,我渴望听闻你所说的法。
‘‘Yadatthikaṃ brahmacariyaṃ acarī, kappāyano kaccissa taṃ amoghaṃ;
「咖巴亚那所行的梵行是为了什么目的?那是否无果?
Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṃ suṇoma’’.
他是否有余依而般涅槃?请让我们听闻他如何解脱。」
‘‘Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe, (iti bhagavā)
「他于此名色断除了渴爱,(世尊如是说)
Kaṇhassa sotaṃ dīgharattānusayitaṃ;
长夜随眠的黑暗之流;
Atāri jātiṃ maraṇaṃ asesaṃ,’’
他完全超越了生与死。」
Iccabravī bhagavā pañcaseṭṭho.
世尊、五人中最上者如是说。
‘‘Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama;
「听闻此语,我信受欢喜,你的言语,仙人中最上者;」
Amoghaṃ kira me puṭṭhaṃ, na maṃ vañcesi brāhmaṇo.
「我的询问确实没有白费,婆罗门没有欺骗我。
‘‘Yathāvādī tathākārī, ahu buddhassa sāvako;
「如其所说而行,佛陀的弟子确实如此;
Acchidā maccuno jālaṃ, tataṃ māyāvino daḷhaṃ.
「他已切断死魔之网,那由幻术者所张设的坚固之网。
‘‘Addasā bhagavā ādiṃ, upādānassa kappiyo;
「世尊咖毕约已见到取的起源;
Accagā vata kappāyano, maccudheyyaṃ suduttara’’nti.
「咖巴亚那确实已超越了极难超越的死魔境界。」
Nigrodhakappasuttaṃ dvādasamaṃ niṭṭhitaṃ. · 尼古罗德咖巴经第十二经完
13. Sammāparibbājanīyasuttaṃ13. 正游行经
‘‘Pucchāmi muniṃ pahūtapaññaṃ,
「我请问具足广大智慧的牟尼,
Tiṇṇaṃ pāraṅgataṃ parinibbutaṃ ṭhitattaṃ;
「已渡到彼岸、已般涅槃、住于稳固者;
Nikkhamma gharā panujja kāme, kathaṃ bhikkhu
「出家离家、舍弃诸欲后,比库如何
Sammā so loke paribbajeyya’’.
他应在世间正确地游方。」
‘‘Yassa maṅgalā samūhatā, (iti bhagavā)
「凡吉兆已被根除者,(如是世尊说)
Uppātā supinā ca lakkhaṇā ca;
凶兆、梦与相也已被根除;
So maṅgaladosavippahīno,
他已舍离吉兆之过失,
Sammā so loke paribbajeyya.
他应在世间正确地游方。
‘‘Rāgaṃ vinayetha mānusesu, dibbesu kāmesu cāpi bhikkhu;
「比库应调伏对人的贪,以及对天界诸欲的贪;
Atikkamma bhavaṃ samecca dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya.
超越有,通达法,他应在世间正确地游方。
‘‘Vipiṭṭhikatvāna pesuṇāni, kodhaṃ kadariyaṃ jaheyya bhikkhu;
「比库应舍弃背后说、谗言、愤怒与悭吝;
Anurodhavirodhavippahīno, sammā so loke paribbajeyya.
舍断随顺与对抗,他应正确地在世间游方。
‘‘Hitvāna piyañca appiyañca, anupādāya anissito kuhiñci;
舍断可爱与不可爱,不执取,无所依于任何处;
Saṃyojaniyehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya.
从诸结缚解脱,他应正确地在世间游方。
‘‘Na so upadhīsu sārameti, ādānesu vineyya chandarāgaṃ;
他不在诸依中寻求实质,在诸执取中调伏欲贪;
So anissito anaññaneyyo, sammā so loke paribbajeyya.
他无所依、不依他人引导,他应正确地在世间游方。
‘‘Vacasā manasā ca kammunā ca, aviruddho sammā viditvā dhammaṃ;
以语、以意及以业,不违逆,正确地了知法;
Nibbānapadābhipatthayāno, sammā so loke paribbajeyya.
希求涅槃境地,他应正确地在世间游方。
‘‘Yo vandati manti nuṇṇameyya , akkuṭṭhopi na sandhiyetha bhikkhu;
比库即使被礼敬也应谦逊,即使被辱骂也不应怀恨;
Laddhā parabhojanaṃ na majje, sammā so loke paribbajeyya.
获得他人的食物后不沉醉其中,他应正确地在世间游方。
‘‘Lobhañca bhavañca vippahāya, virato chedanabandhanā ca bhikkhu;
舍断贪与有,比库远离断与缚;
So tiṇṇakathaṃkatho visallo, sammā so loke paribbajeyya.
他已度疑惑,已拔箭,他应正确地在世间游方。
‘‘Sāruppaṃ attano viditvā, no ca bhikkhu hiṃseyya kañci loke;
知道与自己相似者,比库不应伤害世间的任何人;
Yathā tathiyaṃ viditvā dhammaṃ, sammā so loke paribbajeyya.
如实知道法之后,他应正确地在世间游方。
‘‘Yassānusayā na santi keci, mūlā ca akusalā samūhatāse;
对于他,任何随眠都不存在,不善的诸根已被根除;
So nirāso anāsisāno , sammā so loke paribbajeyya.
他无希望、无期待,他应正确地在世间游方。
‘‘Āsavakhīṇo pahīnamāno, sabbaṃ rāgapathaṃ upātivatto;
诸漏已尽,已舍慢,已超越一切贪欲之道;
Danto parinibbuto ṭhitatto, sammā so loke paribbajeyya.
已调伏、已般涅槃、住于自我,他应正确地在世间游方。
‘‘Saddho sutavā niyāmadassī, vaggagatesu na vaggasāri dhīro;
有信、多闻、见导向者,于群行者中不随群行,贤智者;
Lobhaṃ dosaṃ vineyya paṭighaṃ, sammā so loke paribbajeyya.
调伏了贪、嗔、瞋恚,他应正确地在世间游方。
‘‘Saṃsuddhajino vivaṭṭacchado, dhammesu vasī pāragū anejo;
已净胜者、已开覆盖者,于诸法自在、已到彼岸、无恼;
Saṅkhāranirodhañāṇakusalo , sammā so loke paribbajeyya.
善巧于诸行灭尽之智,他应正确地在世间游方。
‘‘Atītesu anāgatesu cāpi, kappātīto aticcasuddhipañño;
于过去与未来,已超劫、超越清净之慧者;
Sabbāyatanehi vippamutto, sammā so loke paribbajeyya.
从一切处解脱,他应正确地在世间游方。
‘‘Aññāya padaṃ samecca dhammaṃ, vivaṭaṃ disvāna pahānamāsavānaṃ;
已知句、已通达法,已见开显、诸漏之舍断;
Sabbupadhīnaṃ parikkhayāno , sammā so loke paribbajeyya’’.
以一切依的灭尽,他应正确地在世间游方。」
‘‘Addhā hi bhagavā tatheva etaṃ, yo so evaṃvihārī danto bhikkhu;
「确实,世尊正是如此,凡如此住、调伏的比库;
Sabbasaṃyojanayogavītivatto , sammā so loke paribbajeyyā’’ti.
已超越一切结与轭,他应正确地在世间游方。」
Sammāparibbājanīyasuttaṃ terasamaṃ niṭṭhitaṃ. · 正游行经第十三经完
14. Dhammikasuttaṃ14. 法咖经
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho dhammiko upāsako pañcahi upāsakasatehi saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho dhammiko upāsako bhagavantaṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
如是我闻——一时,世尊住在沙瓦提城揭德林给孤独园。那时,法行近事男与五百近事男一起,去到世尊所在之处;抵达后,礼敬世尊,坐在一边。坐在一边的法行近事男以偈颂对世尊说——
‘‘Pucchāmi taṃ gotama bhūripañña, kathaṃkaro sāvako sādhu hoti;
「果德玛,我问你这具大慧者,怎样的弟子是善的;
Yo vā agārā anagārameti, agārino vā panupāsakāse.
无论是从在家到非家者,或是在家的近事男们。
‘‘Tuvañhi lokassa sadevakassa, gatiṃ pajānāsi parāyaṇañca;
「你确实了知世间与天界的趣向与彼岸;
Na catthi tulyo nipuṇatthadassī, tuvañhi buddhaṃ pavaraṃ vadanti.
没有与你相等的微妙义见者,你确实被称为最上的佛陀。
‘‘Sabbaṃ tuvaṃ ñāṇamavecca dhammaṃ, pakāsesi satte anukampamāno;
「你以智遍知一切法,出于悲悯而为众生开示;
Vivaṭṭacchadosi samantacakkhu, virocasi vimalo sabbaloke.
你揭开了覆盖,具一切眼,无垢者,你照耀于一切世间。
‘‘Āgañchi te santike nāgarājā, erāvaṇo nāma jinoti sutvā;
「听闻『胜者』之名,龙王名为伊罗婆那来到你的面前;
Sopi tayā mantayitvājjhagamā, sādhūti sutvāna patītarūpo.
他也与你商谈后证得,听闻『善哉』后,显得信受。
‘‘Rājāpi taṃ vessavaṇo kuvero, upeti dhammaṃ paripucchamāno;
「王韦沙瓦那库韦拉也来到你处,询问法;
Tassāpi tvaṃ pucchito brūsi dhīra, so cāpi sutvāna patītarūpo.
你被他问及时也说法,智者,他听闻后也显得信受。
‘‘Ye kecime titthiyā vādasīlā, ājīvakā vā yadi vā nigaṇṭhā;
「凡这些持论之戒的外道,或是邪命外道,或是尼干陀;
Paññāya taṃ nātitaranti sabbe, ṭhito vajantaṃ viya sīghagāmiṃ.
他们全都不能以慧超越你,如站立者不能超越疾行者。」
‘‘Ye kecime brāhmaṇā vādasīlā, vuddhā cāpi brāhmaṇā santi keci;
「无论哪些婆罗门是论议者,以及无论哪些是年长的婆罗门,
Sabbe tayi atthabaddhā bhavanti, ye cāpi aññe vādino maññamānā.
一切都被义利束缚于你,以及其他那些自负的论议者。
‘‘Ayañhi dhammo nipuṇo sukho ca, yoyaṃ tayā bhagavā suppavutto;
「因为这个法是微妙的、安乐的,这个被世尊你善说的,
Tameva sabbepi sussūsamānā, taṃ no vada pucchito buddhaseṭṭha.
一切都愿意恭听那个,请你为我们说那个,被问的最上佛。
‘‘Sabbepi me bhikkhavo sannisinnā, upāsakā cāpi tatheva sotuṃ;
「我的一切比库都坐在这里,以及近事男也同样为了听闻,
Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ, subhāsitaṃ vāsavasseva devā’’.
愿听闻被无垢者所觉悟的法,善说的,犹如诸天听闻萨咖之语。」
‘‘Suṇātha me bhikkhavo sāvayāmi vo, dhammaṃ dhutaṃ tañca carātha sabbe;
「诸比库,你们听我说,我为你们宣说清净的法,你们一切都应行持那个;
Iriyāpathaṃ pabbajitānulomikaṃ, sevetha naṃ atthadaso mutīmā.
应亲近适合出家者的行仪,见义利的智者们应修习那个。
‘‘No ve vikāle vicareyya bhikkhu, gāme ca piṇḍāya careyya kāle;
「比库确实不应非时游行,应于适时在村中行乞食;
Akālacāriñhi sajanti saṅgā, tasmā vikāle na caranti buddhā.
因为诸系缚执着非时游行者,因此诸佛不于非时游行。
‘‘Rūpā ca saddā ca rasā ca gandhā, phassā ca ye sammadayanti satte;
「色、声、味、香,以及诸触,这些使众生迷醉;
Etesu dhammesu vineyya chandaṃ, kālena so pavise pātarāsaṃ.
于这些法中调伏欲,他应于适时进入早餐。
‘‘Piṇḍañca bhikkhu samayena laddhā, eko paṭikkamma raho nisīde;
「比库于适时得到食物后,应独自退回,于隐密处坐;
Ajjhattacintī na mano bahiddhā, nicchāraye saṅgahitattabhāvo.
内观者不应向外放出心,应是摄护自己者。
‘‘Sacepi so sallape sāvakena, aññena vā kenaci bhikkhunā vā;
「即使他与弟子,或与任何其他比库交谈;
Dhammaṃ paṇītaṃ tamudāhareyya, na pesuṇaṃ nopi parūpavādaṃ.
他应说殊胜之法,不说离间语,也不说诽谤他人之语。
‘‘Vādañhi eke paṭiseniyanti, na te pasaṃsāma parittapaññe;
「确实有些人反对诤论,我们不赞叹那些劣慧者;
Tato tato ne pasajanti saṅgā, cittañhi te tattha gamenti dūre.
从此从彼,他们的执着生起,因为他们的心在那里远行。
‘‘Piṇḍaṃ vihāraṃ sayanāsanañca, āpañca saṅghāṭirajūpavāhanaṃ;
「团食、住处、卧坐具,以及水、桑喀帝、绳、腰带;
Sutvāna dhammaṃ sugatena desitaṃ, saṅkhāya seve varapaññasāvako.
听闻善逝所说之法后,具上慧的弟子应思量而受用。
‘‘Tasmā hi piṇḍe sayanāsane ca, āpe ca saṅghāṭirajūpavāhane;
「因此,于团食、卧坐具,以及水、桑喀帝、绳、腰带;
Etesu dhammesu anūpalitto, bhikkhu yathā pokkhare vāribindu.
于这些法中不染着,比库犹如莲叶上的水滴。
‘‘Gahaṭṭhavattaṃ pana vo vadāmi, yathākaro sāvako sādhu hoti;
「然而我为你们说在家之行,弟子如何行而成为善者;
Na hesa labbhā sapariggahena, phassetuṃ yo kevalo bhikkhudhammo.
这纯粹的比库法,有财物者须跋触及。
‘‘Pāṇaṃ na hane na ca ghātayeyya, na cānujaññā hanataṃ paresaṃ;
「不应杀害生命,也不应教唆杀害,也不应同意他人杀害;
Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, ye thāvarā ye ca tasā santi loke.
对世间一切有情,无论是强壮者或是怯弱者,都应放下刀杖。
‘‘Tato adinnaṃ parivajjayeyya, kiñci kvaci sāvako bujjhamāno;
「其后,觉悟的弟子应避免不与取,无论何物、何处;
Na hāraye harataṃ nānujaññā, sabbaṃ adinnaṃ parivajjayeyya.
不应拿取,不应教唆拿取,也不应同意拿取,应避免一切不与取。
‘‘Abrahmacariyaṃ parivajjayeyya, aṅgārakāsuṃ jalitaṃva viññū;
「智者应避免非梵行,如同避免燃烧的炭火坑;
Asambhuṇanto pana brahmacariyaṃ, parassa dāraṃ na atikkameyya.
若不能行梵行,则不应侵犯他人之妻。
‘‘Sabhaggato vā parisaggato vā, ekassa veko na musā bhaṇeyya;
「无论在集会中或在众中,或单独对一人,都不应说妄语;
Na bhāṇaye bhaṇataṃ nānujaññā, sabbaṃ abhūtaṃ parivajjayeyya.
不应说,不应教唆说,也不应同意说,应避免一切不真实之语。
‘‘Majjañca pānaṃ na samācareyya, dhammaṃ imaṃ rocaye yo gahaṭṭho;
「不应饮用酒类,在家人若喜欢此法,
Na pāyaye pivataṃ nānujaññā, ummādanantaṃ iti naṃ viditvā.
不应让他人饮用,也不应允许,知道那是导致疯狂的。
‘‘Madā hi pāpāni karonti bālā, kārenti caññepi jane pamatte;
「因为愚人因酒而造诸恶,也使其他人放逸,
Etaṃ apuññāyatanaṃ vivajjaye, ummādanaṃ mohanaṃ bālakantaṃ.
应避免这个非福之处,这导致疯狂、愚痴、为愚者所喜的。
‘‘Pāṇaṃ na hane na cādinnamādiye, musā na bhāse na ca majjapo siyā;
「不应杀生,不应取不与取,不应说妄语,不应饮酒,
Abrahmacariyā virameyya methunā, rattiṃ na bhuñjeyya vikālabhojanaṃ.
应离非梵行的交媾,夜晚不应食用非时食。
‘‘Mālaṃ na dhāre na ca gandhamācare, mañce chamāyaṃ va sayetha santhate;
「不应戴花鬘,不应使用香料,应睡在地上或铺设的床上,
Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṃ, buddhena dukkhantagunā pakāsitaṃ.
这被称为八支伍波萨他,由佛陀所宣说,已到达苦尽的功德者。
‘‘Tato ca pakkhassupavassuposathaṃ, cātuddasiṃ pañcadasiñca aṭṭhamiṃ;
「从那之后,于半月的伍波萨他日,即十四日、十五日和第八日;
Pāṭihāriyapakkhañca pasannamānaso, aṭṭhaṅgupetaṃ susamattarūpaṃ.
以及神变半月,以净信心,具足八支,善持正形。
‘‘Tato ca pāto upavutthuposatho, annena pānena ca bhikkhusaṅghaṃ;
「从那之后,早晨伍波萨他结束后,以食物和饮料供养比库僧团;
Pasannacitto anumodamāno, yathārahaṃ saṃvibhajetha viññū.
以净信心随喜,智者应如法分配。
‘‘Dhammena mātāpitaro bhareyya, payojaye dhammikaṃ so vaṇijjaṃ;
「应以法扶养父母,应从事如法的生意;
Etaṃ gihī vattayamappamatto, sayampabhe nāma upeti deve’’ti.
如此行持的在家人不放逸,名为上升自光天。」
Dhammikasuttaṃ cuddasamaṃ niṭṭhitaṃ. · 法咖经第十四经完
Cūḷavaggo dutiyo niṭṭhito. · 小品第二品完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Ratanāmagandho hiri ca, maṅgalaṃ sūcilomena;
宝、名、香、惭,吉祥、针、罗摩;
Dhammacariyañca brāhmaṇo , nāvā kiṃsīlamuṭṭhānaṃ.
婆罗门、船、什么戒与起源。
Rāhulo puna kappo ca, paribbājaniyaṃ tathā;
拉胡喇、再劫,以及游方者;
Dhammikañca viduno āhu, cūḷavagganti cuddasāti.
诸智者说法咖与小品为十四。