7. Cūḷavaggo7. 小品
7. Cūḷavaggo7. 小品
1. Paṭhamalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ1. 第一腊昆德咖跋地亚经
§61
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿沙利子以种种方便以法语开示、劝导、激励、喜悦具寿喇昆德咖跋地亚。
Atha kho āyasmato lakuṇḍakabhaddiyassa āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānassa samādapiyamānassa samuttejiyamānassa sampahaṃsiyamānassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci.
那时,具寿喇昆德咖跋地亚被具寿沙利子以种种方便以法语开示、劝导、激励、喜悦,心不取着而从诸漏解脱。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ āyasmatā sāriputtena anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassiyamānaṃ samādapiyamānaṃ samuttejiyamānaṃ sampahaṃsiyamānaṃ anupādāya āsavehi cittaṃ vimuttaṃ .
世尊看见具寿喇昆德咖跋地亚被具寿沙利子以种种方便以法语开示、劝导、激励、喜悦,心不取着而从诸漏解脱。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Uddhaṃ adho sabbadhi vippamutto, ayaṃhamasmīti anānupassī;
「上下一切处悉皆解脱,不见『我是此』;
Evaṃ vimutto udatāri oghaṃ, atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti. paṭhamaṃ;
如是解脱者度暴流——前所未度,不再受生。」第一。
2. Dutiyalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ2. 第二腊昆德咖跋地亚经
§62
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ sekhaṃ maññamāno bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿沙利子以为具寿喇昆德咖跋地亚是有学者,便以更多种种方便以法语开示、劝导、激励、喜悦。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ sekhaṃ maññamānaṃ bhiyyosomattāya anekapariyāyena dhammiyā kathāya sandassentaṃ samādapentaṃ samuttejentaṃ sampahaṃsentaṃ.
世尊看见具寿沙利子以为具寿喇昆德咖跋地亚是有学者,便以更多种种方便以法语开示、劝导、激励、喜悦。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Acchecchi vaṭṭaṃ byagā nirāsaṃ, visukkhā saritā na sandati;
「截断轮回而无欲,枯竭之流不再流;
Chinnaṃ vaṭṭaṃ na vattati, esevanto dukkhassā’’ti. dutiyaṃ;
断轮回不再转——此即苦之尽边。」第二。
3. Paṭhamasattasuttaṃ3. 第一七经
§63
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā ( ) rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā sammattakajātā kāmesu viharanti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,沙瓦提的人们大多于诸欲中过度执着、染着、贪求、缠缚、迷昏、沉溺、陶醉,住于诸欲。
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṃ piṇḍāya pāvisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu ativelaṃ sattā rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā sammattakajātā kāmesu viharantī’’ti.
那时,众多比库于上午时分著下衣,取钵与衣,入沙瓦提城托钵。在沙瓦提托钵后,食后从托钵处回来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊如此说:「尊者,这里沙瓦提的人们大多于诸欲中过度执着、染着、贪求、缠缚、迷昏、沉溺、陶醉,住于诸欲。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Kāmesu sattā kāmasaṅgasattā,
「执着于诸欲,着于欲之染着;
Saṃyojane vajjamapassamānā;
不见结缚之过患;
Na hi jātu saṃyojanasaṅgasattā,
执着于结缚之染着者,
Oghaṃ tareyyuṃ vipulaṃ mahanta’’nti. tatiyaṃ;
决不能度此广大暴流。」第三。
4. Dutiyasattasuttaṃ4. 第二七经
§64
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyā manussā yebhuyyena kāmesu sattā ( ) rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhopannā andhīkatā sammattakajātā kāmesu viharanti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,沙瓦提的人们大多于诸欲中执着、染着、贪求、缠缚、迷昏、沉溺、盲昧、陶醉,住于诸欲。
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā sāvatthiyā te manusse yebhuyyena kāmesu satte ratte giddhe gadhite mucchite ajjhopanne andhīkate sammattakajāte kāmesu viharante.
那时,世尊于上午时分著下衣,取钵与衣,入沙瓦提城托钵。世尊看见沙瓦提那些人们大多于诸欲中执着、染着、贪求、缠缚、迷昏、沉溺、盲昧、陶醉,住于诸欲。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Kāmandhā jālasañchannā, taṇhāchadanachāditā;
「欲盲被网所覆,被渴爱之盖所蔽;
Pamattabandhunā baddhā, macchāva kumināmukhe;
被放逸亲所缚,如鱼入笱口;
Jarāmaraṇamanventi , vaccho khīrapakova mātara’’nti. catutthaṃ;
趣向老死,如吮乳犊追母。」第四。
5. Aparalakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ5. 另一位拉昆达咖跋地亚经
§65
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lakuṇḍakabhaddiyo sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿喇昆德咖跋地亚随众多比库身后前往世尊之处。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ dūratova sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpaṃ . Disvāna bhikkhū āmantesi –
世尊从远处看见具寿喇昆德咖跋地亚随众多比库身后而来,丑陋、难看、矮小、多为比库所轻视之相。看见后告诉比库们——
‘‘Passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ dūratova sambahulānaṃ bhikkhūnaṃ piṭṭhito piṭṭhito āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ yebhuyyena bhikkhūnaṃ paribhūtarūpa’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti.
「比库们,你们看见那位从远处随众多比库身后而来的比库,丑陋、难看、矮小、多为比库所轻视之相吗?」「是的,尊者。」
‘‘Eso , bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti.
「比库们,此比库大神力、大威德。这位比库未曾入过的定难于获得。凡善男子为之正从俗家出家而入非家、为梵行无上究竟、于现法中自以神通作证,具足而住的目的。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Nelaṅgo setapacchādo, ekāro vattatī ratho;
「无垢轴白盖,一辐之车而行;
Anīghaṃ passa āyantaṃ, chinnasotaṃ abandhana’’nti. pañcamaṃ;
看那无苦而来者,已断流无缚缠。」第五。
6. Taṇhāsaṅkhayasuttaṃ6. 渴爱灭尽经
§66
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā aññāsikoṇḍañño bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ paccavekkhamāno.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿安雅衮丹雅于世尊不远处结跏趺坐,端直其身,观察渴爱灭尽之解脱。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ aññāsikoṇḍaññaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ paccavekkhamānaṃ.
世尊看见具寿安雅衮丹雅于不远处结跏趺坐,端直其身,观察渴爱灭尽之解脱。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Yassa mūlaṃ chamā natthi, paṇṇā natthi kuto latā;
「其根不入于地,其叶亦无,何处有蔓?
Taṃ dhīraṃ bandhanā muttaṃ, ko taṃ ninditumarahati;
他是贤者从缚解脱,谁能讥毁他?
Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito’’ti. chaṭṭhaṃ;
诸天亦赞叹他,梵天亦曾赞叹他。」第六。
7. Papañcakhayasuttaṃ7. 戏论灭尽经
§67
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṃ paccavekkhamāno nisinno hoti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,世尊正观察自己的戏论想之安立已断而坐着。
Atha kho bhagavā attano papañcasaññāsaṅkhāpahānaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知自己的戏论想之安立已断,于那时发出此感兴语——
‘‘Yassa papañcā ṭhiti ca natthi,
「其戏论与住立皆无者,
Sandānaṃ palighañca vītivatto;
已超越系缚与障碍;
Taṃ nittaṇhaṃ muniṃ carantaṃ,
此无渴爱之牟尼行走时,
Nāvajānāti sadevakopi loko’’ti. sattamaṃ;
天人世间亦不能轻视。」第七。
8. Kaccānasuttaṃ8. 咖吒那经
§68
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿马哈咖吒那于世尊不远处结跏趺坐,端直其身,于身之正念令内现于面前善现起。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya kāyagatāya satiyā ajjhattaṃ parimukhaṃ sūpaṭṭhitāya.
世尊看见具寿马哈咖吒那于不远处结跏趺坐,端直其身,于身之正念令内现于面前善现起。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Yassa siyā sabbadā sati,
「于其常有正念者,
Satataṃ kāyagatā upaṭṭhitā;
恒常身念善现起;
No cassa no ca me siyā,
『若无有,则于我亦无有;
Na bhavissati na ca me bhavissati;
当无有,则于我亦当无有』;
Anupubbavihāri tattha so,
彼如是次第而住,
Kāleneva tare visattika’’nti. aṭṭhamaṃ;
及时能度染着。」第八。
9. Udapānasuttaṃ9. 水井经
§69
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena thūṇaṃ nāma mallānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho thūṇeyyakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito mallesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ thūṇaṃ anuppatto’’ti.( ) Udapānaṃ tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūresuṃ – ‘‘mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū’’ti.
如是我闻:一时,世尊与大比库僧团一同在马拉国游行时,抵达马拉国一个名为土那的婆罗门村。土那的婆罗门居士们听说:「朋友们,沙门果德玛——释迦族之子,从释迦家族出家者——与大比库僧团一同在马拉国游行,已到达土那。」他们便以草与糠将井填满至井口,说:「莫让那些秃头沙门得水喝。」
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘iṅgha me tvaṃ, ānanda, etamhā udapānā pānīyaṃ āharā’’ti.
那时,世尊从道路下来,前往某棵树下;到了之后,坐于所铺之座。坐下后,世尊对具寿阿难如此说:「阿难,请你从那井里给我取水来。」
Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idāni so, bhante, udapāno thūṇeyyakehi brāhmaṇagahapatikehi tiṇassa ca bhusassa ca yāva mukhato pūrito – ‘mā te muṇḍakā samaṇakā pānīyaṃ apaṃsū’’’ti.
如此说时,具寿阿难对世尊说:「尊者,如今那井被土那的婆罗门居士们以草与糠填满到井口——『莫让那些秃头沙门得水喝。』」
Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘iṅgha me tvaṃ, ānanda, etamhā udapānā pānīyaṃ āharā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṃ gahetvā yena so udapāno tenupasaṅkami. Atha kho so udapāno āyasmante ānande upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe aṭṭhāsi.
第二次……乃至……第三次,世尊对具寿阿难如此说:「阿难,请你从那井里给我取水来。」「是的,尊者。」具寿阿难回答世尊后,取钵前往那井之处。那时,当具寿阿难前往时,那井将一切草与糠从口中吐出,清净、无浊、澄澈的水溢满井口似将流出般地停在那里。
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā! Ayañhi so udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe ṭhito’’ti!! Pattena pānīyaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā! Ayañhi so, bhante, udapāno mayi upasaṅkamante sabbaṃ taṃ tiṇañca bhusañca mukhato ovamitvā acchassa udakassa anāvilassa vippasannassa yāva mukhato pūrito vissandanto maññe aṭṭhāsi!! Pivatu bhagavā pānīyaṃ, pivatu sugato pānīya’’nti.
那时,具寿阿难如此想:「奇哉!未曾有啊!如来的大神力、大威德!当我走近时,这井便将一切草与糠从口中吐出,清净、无浊、澄澈的水溢满井口似将流出般地停着!」以钵取水,前往世尊之处;到了之后对世尊如此说:「尊者,奇哉!尊者,未曾有!如来的大神力、大威德!尊者,当我走近时,这井便将一切草与糠从口中吐出,清净、无浊、澄澈的水溢满井口似将流出般地停着!愿世尊饮水,愿善逝饮水。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Kiṃ kayirā udapānena,
「若水常时有,
Āpā ce sabbadā siyuṃ;
何用此井为?
Taṇhāya mūlato chetvā,
从渴爱根断截者,
Kissa pariyesanaṃ care’’ti. navamaṃ;
何所为而寻求?」第九。
10. Utenasuttaṃ10. 伍德那经
§70
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena rañño utenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ hoti, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni honti sāmāvatīpamukhāni.
如是我闻:一时,世尊住在高赏比果西达园。那时,伍迭那王入园游玩时,内宫被烧,以萨马瓦帝为首的五百女人命终。
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisiṃsu. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, rañño utenassa uyyānagatassa antepuraṃ daḍḍhaṃ, pañca ca itthisatāni kālaṅkatāni sāmāvatīpamukhāni. Tāsaṃ, bhante, upāsikānaṃ kā gati ko abhisamparāyo’’ti?
那时,众多比库于上午时分著下衣,取钵与衣,入高赏比城托钵。在高赏比托钵后,食后从托钵处回来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊如此说:「尊者,这里伍迭那王入园游玩时,内宫被烧,以萨马瓦帝为首的五百女人命终。尊者,那些近事女的趣处如何?来世如何?」
‘‘Santettha, bhikkhave, upāsikāyo sotāpannā, santi sakadāgāminiyo, santi anāgāminiyo. Sabbā tā, bhikkhave, upāsikāyo anipphalā kālaṅkatā’’ti.
「比库们,其中有一些近事女是入流者,有一些是一来者,有一些是不还者。比库们,所有那些近事女命终都不是无果的。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Mohasambandhano loko, bhabbarūpova dissati;
「世间以痴为系缚,现似堪能之相;
Upadhibandhano bālo, tamasā parivārito;
愚者为依取所缚,为黑暗所围绕;
Sassatoriva khāyati, passato natthi kiñcana’’nti. dasamaṃ;
现似是常,对见者而言无任何物。」第十。
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Dve bhaddiyā dve ca sattā, lakuṇḍako taṇhākhayo;
二跋地亚与二执着,矮者、渴爱之尽;
Papañcakhayo ca kaccāno, udapānañca utenoti.
戏论之尽与咖吒那、井与伍迭那。
Cūḷavaggo sattamo niṭṭhito. · 小品第七完