6. Jaccandhavaggo6. 生盲品

119 段 · CSCD 巴利原典

1. Āyusaṅkhārossajjanasuttaṃ1. 寿行舍弃经

§51

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṃ. Yena cāpālaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā’’ti.

如是我闻：一时，世尊住在韦萨离大林重阁讲堂。那时，世尊于上午时分著下衣，取钵与衣，入韦萨离城托钵。在韦萨离托钵后，食后从托钵处回来，对具寿阿难如此说：「阿难，取座具。我们前往遮巴喇塔庙作日间住。」

‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṃ ādāya bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Atha kho bhagavā yena cāpālaṃ cetiyaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –

「是的，尊者。」具寿阿难回答世尊后，取座具跟随世尊身后。那时，世尊前往遮巴喇塔庙；到了之后，坐于所铺之座。坐下后，世尊对具寿阿难如此说——

‘‘Ramaṇīyā, ānanda, vesālī; ramaṇīyaṃ udenaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ gotamakaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ sattambaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ bahuputtaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ sārandadaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ cāpālaṃ cetiyaṃ. Yassa kassaci, ānanda , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno ( ) kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā. Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā’’ti.

「阿难，韦萨离真可爱；伍迭那塔庙真可爱；果德马咖塔庙真可爱；七芒果塔庙真可爱；多子塔庙真可爱；萨冉达达塔庙真可爱；遮巴喇塔庙真可爱。阿难，任何人若四神足已修习、多修习、作乘、作基、奉行、熟习、善精勤，若欲，可以住世一劫或一劫之余。阿难，如来已修习、多修习、作乘、作基、奉行、熟习、善精勤四神足。阿难，如来若欲，可以住世一劫或一劫之余。」

Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne, oḷārike obhāse kayiramāne, nāsakkhi paṭivijjhituṃ; na bhagavantaṃ yāci – ‘‘tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṃ; tiṭṭhatu sugato kappaṃ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti, yathā taṃ mārena pariyuṭṭhitacitto . Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –

具寿阿难虽被世尊作如此明显之示相、明显之放光，仍不能了解；不请求世尊：「尊者，愿世尊住世一劫；愿善逝住世一劫，为了众人的利益、众人的安乐、怜悯世间，为了人天的利益、福利、安乐。」因为他的心已被魔所蒙蔽。第二次……乃至……第三次，世尊对具寿阿难如此说——

‘‘Ramaṇīyā, ānanda, vesālī; ramaṇīyaṃ udenaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ gotamakaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ sattambaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ bahuputtaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ sārandadaṃ cetiyaṃ; ramaṇīyaṃ cāpālaṃ cetiyaṃ. Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā. Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā’’ti.

具寿阿难虽被世尊作如此明显之示相、明显之放光，仍不能了解；不请求世尊：「尊者，愿世尊住世一劫；愿善逝住世一劫，为了众人的利益、众人的安乐、怜悯世间，为了人天的利益、福利、安乐。」因为他的心已被魔所蒙蔽。

Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘gaccha tvaṃ, ānanda, yassadāni kālaṃ maññasī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi.

那时，世尊对具寿阿难如此说：「阿难，现在你可以随意而去了。」「是的，尊者。」具寿阿难回答世尊后，从座起，礼敬世尊，右绕而去，坐于不远处某棵树下。

Atha kho māro pāpimā, acirapakkante āyasmante ānande, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho māro pāpimā bhagavantaṃ etadavoca –

那时，具寿阿难离去不久，邪恶者魔前往世尊之处；到了之后，站于一边。站于一边的邪恶者魔对世尊如此说——

‘‘Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato. Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā – ‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’ti. Etarahi kho pana, bhante bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.

「尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。尊者，世尊曾说过这样的话：『邪恶者，我将不般涅槃，直到我的比库弟子们成为贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，将能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，将能以法而善反驳已生起的他宗议论，将能说具神通之法。』尊者，如今比库们已是世尊的弟子，贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，能以法而善反驳已生起的他宗议论，能说具神通之法。尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。

‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā – ‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’ti. Etarahi kho pana, bhante , bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.

「尊者，世尊曾说过这样的话：『邪恶者，我将不般涅槃，直到我的比库尼弟子们成为贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，将能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，将能以法而善反驳已生起的他宗议论，将能说具神通之法。』尊者，如今比库尼们已是世尊的弟子，贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，能以法而善反驳已生起的他宗议论，能说具神通之法。尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。

‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā – ‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’ti. Etarahi kho pana, bhante, upāsakā bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.

「尊者，世尊曾说过这样的话：『邪恶者，我将不般涅槃，直到我的近事男弟子们成为贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，将能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，将能以法而善反驳已生起的他宗议论，将能说具神通之法。』尊者，如今近事男们已是世尊的弟子，贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，能以法而善反驳已生起的他宗议论，能说具神通之法。尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。

‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā – ‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desessantī’ti. Etarahi kho pana, bhante, upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo sakaṃ ācariyakaṃ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti uppannaṃ parappavādaṃ sahadhammena suniggahitaṃ niggahetvā sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desenti. Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.

「尊者，世尊曾说过这样的话：『邪恶者，我将不般涅槃，直到我的近事女弟子们成为贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，将能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，将能以法而善反驳已生起的他宗议论，将能说具神通之法。』尊者，如今近事女们已是世尊的弟子，贤达、调顺、无畏、多闻、持法、法随法行、正行、如法而行，从自己的老师处学得后，能宣说、开示、施设、建立、显发、分别论、阐明，能以法而善反驳已生起的他宗议论，能说具神通之法。尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。

‘‘Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā – ‘na tāvāhaṃ, pāpima, parinibbāyissāmi yāva me idaṃ brahmacariyaṃ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsita’nti. Etarahi kho pana, bhante , bhagavato brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitaṃ. Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato; parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato’’ti.

「尊者，世尊曾说过这样的话：『邪恶者，我将不般涅槃，直到我的梵行成为成功、繁荣、广博、普及、众多、已为人天善说。』尊者，如今世尊的梵行已成功、繁荣、广博、普及、众多、已为人天善说。尊者，现在愿世尊般涅槃；愿善逝般涅槃；尊者，现在是世尊般涅槃的时候了。」

Evaṃ vutte, bhagavā māraṃ pāpimantaṃ etadavoca – ‘‘appossukko tvaṃ, pāpima, hohi. Na ciraṃ tathāgatassa parinibbānaṃ bhavissati. Ito tiṇṇaṃ māsānaṃ accayena tathāgato parinibbāyissatī’’ti.

如此说时，世尊对邪恶者魔如此说：「邪恶者，你且安心。如来的般涅槃将不久。从今起三个月后，如来将般涅槃。」

Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṃ ossajji. Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṃsanako lomahaṃso, devadundubhiyo ca phaliṃsu.

那时，世尊于遮巴喇塔庙具念、正知地舍弃寿行。世尊舍弃寿行时，大地震动、恐怖、毛骨悚然，天鼓爆裂。

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Tulamatulañca sambhavaṃ,

「牟尼舍弃了有行——

Bhavasaṅkhāramavassaji muni;

比较与无比较的生起；

Ajjhattarato samāhito,

内自欢喜、心得定，

Abhindi kavacamivattasambhava’’nti. paṭhamaṃ;

破除如铠甲般之自生起。」第一。

2. Sattajaṭilasuttaṃ2. 七结发者经

§52

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito bahidvārakoṭṭhake nisinno hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提东园鹿母讲堂。那时，世尊于傍晚时分从独处静坐中起来，坐于门外。那时，高沙喇国王巴谢那地前往世尊之处；到了之后，礼敬世尊，坐于一边。

Tena kho pana samayena satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāṭakā, satta ca paribbājakā, parūḷhakacchanakhalomā khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamanti.

当时，有七位结发者、七位尼干陀、七位裸形者、七位单衣者、七位游方者，腋毛、爪毛长，带着各种担物，在世尊不远处经过。

Addasā kho rājā pasenadi kosalo te satta ca jaṭile, satta ca nigaṇṭhe, satta ca acelake, satta ca ekasāṭake, satta ca paribbājake , parūḷhakacchanakhalome khārivividhamādāya bhagavato avidūre atikkamante. Disvāna uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṃ pathaviyaṃ nihantvā yena te satta ca jaṭilā, satta ca nigaṇṭhā, satta ca acelakā, satta ca ekasāṭakā, satta ca paribbājakā, tenañjaliṃ paṇāmetvā tikkhattuṃ nāmaṃ sāvesi – ‘‘rājāhaṃ, bhante, pasenadi kosalo; rājāhaṃ, bhante, pasenadi kosalo; rājāhaṃ, bhante, pasenadi kosalo’’ti.

高沙喇国王巴谢那地看见那七位结发者、七位尼干陀、七位裸形者、七位单衣者、七位游方者，腋毛、爪毛长，带着各种担物，在世尊不远处经过。看见后，他从座起，偏袒上衣，右膝着地，向那七位结发者、七位尼干陀、七位裸形者、七位单衣者、七位游方者合掌，三次报出自己的名字：「尊者，我是巴谢那地、高沙喇国王；尊者，我是巴谢那地、高沙喇国王；尊者，我是巴谢那地、高沙喇国王。」

Atha kho rājā pasenadi kosalo acirapakkantesu tesu sattasu ca jaṭilesu, sattasu ca nigaṇṭhesu, sattasu ca acelakesu, sattasu ca ekasāṭakesu, sattasu ca paribbājakesu, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ye kho bhante, loke arahanto vā arahattamaggaṃ vā samāpannā ete tesaṃ aññatare’’ti .

那时，高沙喇国王巴谢那地于那七位结发者、七位尼干陀、七位裸形者、七位单衣者、七位游方者离去不久，前往世尊之处；到了之后，礼敬世尊，坐于一边。坐于一边的高沙喇国王巴谢那地对世尊如此说：「尊者，世间上有阿拉汉者或已入阿拉汉道者——他们是否是此中之人呢？」

‘‘Dujjānaṃ kho etaṃ, mahārāja, tayā gihinā kāmabhoginā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvasantena kāsikacandanaṃ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṃ dhārayantena jātarūparajataṃ sādiyantena – ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṃ samāpannāti.

「大王，这对于你这在家受用欲乐、住在充满孩子的卧处、享受咖西檀香、佩戴花鬘香涂、接受金银的人，要知道『这些人是阿拉汉或已入阿拉汉道者』是难知的。

‘‘Saṃvāsena kho, mahārāja, sīlaṃ veditabbaṃ. Tañca kho dīghena addhunā na ittaraṃ , manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena. Saṃvohārena kho, mahārāja, soceyyaṃ veditabbaṃ. Tañca kho dīghena addhunā na ittaraṃ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena. Āpadāsu kho, mahārāja, thāmo veditabbo. So ca kho dīghena addhunā na ittaraṃ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññena. Sākacchāya kho, mahārāja, paññā veditabbā. Sā ca kho dīghena addhunā na ittaraṃ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññenā’’ti .

「大王，戒应由共住而知。且须经长时、非短暂；要作意而非不作意；要以有智慧而非无智慧。大王，清净应由共事而知。且须经长时、非短暂；要作意而非不作意；要以有智慧而非无智慧。大王，力量应于急难中而知。且须经长时、非短暂；要作意而非不作意；要以有智慧而非无智慧。大王，智慧应由谈论而知。且须经长时、非短暂；要作意而非不作意；要以有智慧而非无智慧。」

‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ , bhante, bhagavatā – ‘dujjānaṃ kho etaṃ, mahārāja, tayā gihinā puttasambādhasayanaṃ ajjhāvasantena kāsikacandanaṃ paccanubhontena mālāgandhavilepanaṃ dhārayantena jātarūparajataṃ sādiyantena – ime vā arahanto, ime vā arahattamaggaṃ samāpannāti. Saṃvāsena kho, mahārāja, sīlaṃ veditabbaṃ…pe… sākacchāya kho, mahārāja, paññā veditabbā. Sā ca kho dīghena addhunā na ittaraṃ, manasikarotā no amanasikarotā, paññavatā no duppaññenā’’’ti.

「奇哉，尊者！未曾有，尊者！尊者，世尊此言说得真好：『大王，这对于你这在家住在充满孩子的卧处、享受咖西檀香、佩戴花鬘香涂、接受金银的人，要知道「这些人是阿拉汉或已入阿拉汉道者」是难知的。大王，戒应由共住而知……乃至……大王，智慧应由谈论而知。且须经长时、非短暂；要作意而非不作意；要以有智慧而非无智慧。』」

‘‘Ete, bhante, mama purisā corā ocarakā janapadaṃ ocaritvā gacchanti. Tehi paṭhamaṃ ociṇṇaṃ ahaṃ pacchā osārissāmi . Idāni te, bhante, taṃ rajojallaṃ pavāhetvā sunhātā suvilittā kappitakesamassū odātavatthavasanā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgibhūtā paricāressantī’’ ti.

「尊者，那些是我的密探、侦探，他们侦察国境后回来。他们先侦察了，我再根据他们的报告作出决定。尊者，现在他们将洗去那尘垢，沐浴、涂香、整治须发、穿着白衣，具足五欲之分而自娱乐。」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Na vāyameyya sabbattha, nāññassa puriso siyā;

「不应于一切处皆勤勉，不应为他人之属；

Nāññaṃ nissāya jīveyya, dhammena na vaṇiṃ care’’ti. dutiyaṃ;

不应依他而活，不应以法作买卖。」第二。

3. Paccavekkhaṇasuttaṃ3. 省察经

§53

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne paccavekkhamāno nisinno hoti, aneke ca kusale dhamme bhāvanāpāripūriṃ gate.

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时，世尊观察自己众多恶不善法已舍断、众多善法修习圆满而坐着。

Atha kho bhagavā attano aneke pāpake akusale dhamme pahīne viditvā aneke ca kusale dhamme bhāvanāpāripūriṃ gate tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知自己众多恶不善法已舍断、众多善法修习圆满，于那时发出此感兴语——

‘‘Ahu pubbe tadā nāhu, nāhu pubbe tadā ahu;

「从前曾有而彼时已无，从前曾无而彼时已有；

Na cāhu na ca bhavissati, na cetarahi vijjatī’’ti. tatiyaṃ;

既非曾有亦非当有，现在亦不存在。」第三。

4. Paṭhamanānātitthiyasuttaṃ4. 第一种种外道经

§54

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时，众多不同外道的沙门、婆罗门、游方者住于沙瓦提，持不同见、不同意、不同欲、依于不同见。

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘antavā loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘anantavā loko, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā, idameva saccaṃ moghamañña’’nti.

有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「世间是常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「世间是无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「世间是有边，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「世间是无边，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「命即身，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「命异身异，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「如来死后有，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「如来死后无，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「如来死后亦有亦无，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「如来死后非有非无，唯此是真实，其他是虚妄。」

Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’ti.

他们起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：「法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。」

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –

那时，众多比库于上午时分著下衣，取钵与衣，入沙瓦提城托钵。在沙瓦提托钵后，食后从托钵处回来，前往世尊之处；到了之后，礼敬世尊，坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊如此说——

‘‘Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.

「尊者，这里有众多不同外道的沙门、婆罗门、游方者住于沙瓦提，持不同见、不同意、不同欲、依于不同见。

‘‘Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sassato loko, idameva saccaṃ moghamañña’nti…pe… te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ ti.

「有些沙门、婆罗门如此说、如此见：『世间是常，唯此是真实，其他是虚妄。』……乃至……他们起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』」

‘‘Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā; atthaṃ na jānanti, anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti, adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

「比库们，其他外道的游方者是盲目的、无眼的；不知义、不知无义，不知法、不知非法。他们由于不知义、不知无义，不知法、不知非法，起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imissāyeva sāvatthiyā aññataro rājā ahosi. Atha kho, bhikkhave, so rājā aññataraṃ purisaṃ āmantesi – ‘ehi tvaṃ, ambho purisa, yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe ekajjhaṃ sannipātehī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe gahetvā yena so rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ rājānaṃ etadavoca – ‘sannipātitā kho te, deva, yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā’ti . ‘Tena hi, bhaṇe, jaccandhānaṃ hatthiṃ dassehī’ti. ‘Evaṃ, devā’ti kho, bhikkhave, so puriso tassa rañño paṭissutvā jaccandhānaṃ hatthiṃ dassesi.

「比库们，从前，在这沙瓦提有一位国王。那时，比库们，那国王召唤某人：『来，喂，男子，你把沙瓦提所有天生盲人都集合于一处。』『是的，陛下。』比库们，那人回应那国王后，便将沙瓦提所有天生盲人带来国王之处；到了之后对那国王如此说：『陛下，沙瓦提所有天生盲人已集合完毕。』『那么，你把大象给盲人们看看。』『是的，陛下。』比库们，那人回应那国王后，便把大象给盲人们看。

‘‘Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa sīsaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa kaṇṇaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa dantaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa soṇḍaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa kāyaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa pādaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa satthiṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa naṅguṭṭhaṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’ti. Ekaccānaṃ jaccandhānaṃ hatthissa vāladhiṃ dassesi – ‘ediso, jaccandhā, hatthī’’’ti.

「他给一部分盲人看大象的头：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的耳朵：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的牙：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的鼻：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的身：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的脚：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的大腿：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的尾根：『盲人们，大象是这样的。』给一部分盲人看大象的尾毛：『盲人们，大象是这样的。』

‘‘Atha kho, bhikkhave, so puriso jaccandhānaṃ hatthiṃ dassetvā yena so rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ rājānaṃ etadavoca – ‘diṭṭho kho tehi, deva, jaccandhehi hatthī; yassa dāni kālaṃ maññasī’ti.

「那时，比库们，那人给盲人们看了大象后，前往国王之处；到了之后对那国王如此说：『陛下，那些盲人已看见大象；现在请您随意。』

‘‘Atha kho, bhikkhave, so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te jaccandhe etadavoca – ‘diṭṭho vo, jaccandhā, hatthī’ti ? ‘Evaṃ, deva, diṭṭho no hatthī’ti. ‘Vadetha, jaccandhā, kīdiso hatthī’ti?

「那时，比库们，那国王前往那些盲人之处；到了之后对那些盲人如此说：『盲人们，你们看见大象了吗？』『是的，陛下，我们看见大象了。』『盲人们，说说看，大象是什么样的？』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa sīsaṃ diṭṭhaṃ ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi kumbho’ti.

「比库们，那些看见大象头的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如瓮。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi suppo’ti.

「比库们，那些看见大象耳的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如簸箕。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi khīlo’ti.

「比库们，那些看见大象牙的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如犁头。』

‘‘Yehi , bhikkhave, jaccandhehi hatthissa soṇḍo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi naṅgalīsā’ti.

「比库们，那些看见大象鼻的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如犁辕。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa kāyo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi koṭṭho’ti.

「比库们，那些看见大象身的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如仓库。』

‘‘Yehi , bhikkhave, jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi thūṇo’ti.

「比库们，那些看见大象脚的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如柱。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa satthi diṭṭho hosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi udukkhalo’ti.

「比库们，那些看见大象大腿的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如臼。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṃ diṭṭhaṃ ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi musalo’ti.

「比库们，那些看见大象尾根的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如杵。』

‘‘Yehi, bhikkhave, jaccandhehi hatthissa vāladhi diṭṭho ahosi, te evamāhaṃsu – ‘ediso, deva, hatthī seyyathāpi sammajjanī’ti.

「比库们，那些看见大象尾毛的盲人如此说：『陛下，大象是这样的，犹如扫帚。』

‘‘Te ‘ediso hatthī, nediso hatthī; nediso hatthī, ediso hatthī’’’ti aññamaññaṃ muṭṭhīhi saṃsumbhiṃsu . Tena ca pana, bhikkhave, so rājā attamano ahosi.

「他们说『大象是这样，大象不是这样；大象不是这样，大象是这样』而相互以拳头殴击。而且，比库们，那国王因此而自得其乐。

‘‘Evameva kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā. Te atthaṃ na jānanti anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā, dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

「同样地，比库们，其他外道的游方者是盲目的、无眼的。他们不知义、不知无义，不知法、不知非法。他们由于不知义、不知无义，不知法、不知非法，起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Imesu kira sajjanti, eke samaṇabrāhmaṇā;

「于此等见中有些沙门、婆罗门执着；

Viggayha naṃ vivadanti, janā ekaṅgadassino’’ti. catutthaṃ;

争执而彼此诤论——只见一面之人众。」第四。

5. Dutiyanānātitthiyasuttaṃ5. 第二种种外道经

§55

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘paraṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkato ca paraṃkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asayaṃkāro aparaṃkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassatañca asassatañca sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘neva sassataṃ nāsassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evadiṭṭhino – ‘‘paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti.

有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间是常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间是无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间亦常亦无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间非常非无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间自作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间他作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间亦自作亦他作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间非自作非他作而无因生，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐是常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐是无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐亦常亦无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐非常非无常，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐是自作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐是他作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐亦自作亦他作，唯此是真实，其他是虚妄。」有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐非自作非他作而无因生，唯此是真实，其他是虚妄。」

Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’ti.

他们起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：「法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。」

‘‘Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.

「尊者，这里有众多不同外道的沙门、婆罗门、游方者住于沙瓦提，持不同见、不同意、不同欲、依于不同见。

‘‘Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’nti…pe… te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

「有些沙门、婆罗门如此说、如此见：『我与世间是常，唯此是真实，其他是虚妄。』……乃至……他们起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』」

‘‘Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā; atthaṃ na jānanti anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā, dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

「比库们，其他外道的游方者是盲目的、无眼的；不知义、不知无义，不知法、不知非法。他们由于不知义、不知无义，不知法、不知非法，起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Imesu kira sajjanti, eke samaṇabrāhmaṇā;

「于此等见中有些沙门、婆罗门执着；

Antarāva visīdanti, appatvāva tamogadha’’nti. pañcamaṃ;

尚未抵达即中途沉没，未达彼岸暗渊。」第五。

6. Tatiyanānātitthiyasuttaṃ6. 第三种种外道经

§56

Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassato ca asassato ca attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘neva sassato nāsassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘paraṃkato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkato ca paraṃkato ca attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asayaṃkāro aparaṃkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sassatañca asassatañca sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘neva sassataṃ nāsassataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti . Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti. Santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘‘asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’’nti.

有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间是常……」（如前广说一切见）……乃至……有些沙门、婆罗门如此说、如此见：「我与世间之苦乐非自作非他作而无因生，唯此是真实，其他是虚妄。」

Te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’ti.

他们起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：「法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。」

‘‘Idha, bhante, sambahulā nānātitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.

「尊者，这里有众多不同外道的沙门、婆罗门、游方者住于沙瓦提，持不同见、不同意、不同欲、依于不同见。

‘‘Santeke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṃ moghamañña’nti …pe… te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

‘‘Aññatitthiyā, bhikkhave, paribbājakā andhā acakkhukā. Te atthaṃ na jānanti anatthaṃ na jānanti, dhammaṃ na jānanti adhammaṃ na jānanti. Te atthaṃ ajānantā anatthaṃ ajānantā, dhammaṃ ajānantā adhammaṃ ajānantā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti – ‘ediso dhammo, nediso dhammo; nediso dhammo, ediso dhammo’’’ti.

「比库们，其他外道的游方者是盲目的、无眼的。他们不知义、不知无义，不知法、不知非法。他们由于不知义、不知无义，不知法、不知非法，起斗诤、起争吵、陷入诤论，以口舌之刀相互伤害：『法是如此，法非如此；法非如此，法是如此。』」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Ahaṅkārapasutāyaṃ pajā, paraṃkārūpasaṃhitā;

「此众人专注于『我作』，系于『他作』；

Etadeke nābbhaññaṃsu, na naṃ sallanti addasuṃ.

此义有些人未能通达，亦未见此为箭。

‘‘Etañca sallaṃ paṭikacca passato;

「能预见而拔出此箭者，

Ahaṃ karomīti na tassa hoti;

不生『我作』之念；

Paro karotīti na tassa hoti.

亦不生『他作』之念。

‘‘Mānupetā ayaṃ pajā, mānaganthā mānavinibaddhā ;

「此众人具于慢，被慢所缚、为慢所系；

Diṭṭhīsu sārambhakathā, saṃsāraṃ nātivattatī’’ti. chaṭṭhaṃ;

于诸见中争执言说，不越轮回。」第六。

7. Subhūtisuttaṃ7. 苏部帝经

§57

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā subhūti bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya avitakkaṃ samādhiṃ samāpajjitvā.

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时，具寿苏菩提于世尊不远处结跏趺坐，端直其身，入无寻之定。

Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ subhūtiṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya avitakkaṃ samādhiṃ samāpannaṃ.

世尊看见具寿苏菩提于不远处结跏趺坐，端直其身，入无寻之定。

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Yassa vitakkā vidhūpitā,

「诸寻已为之断灭者，

Ajjhattaṃ suvikappitā asesā;

内心分别论而无余；

Taṃ saṅgamaticca arūpasaññī,

越诸执着，无色想，

Catuyogātigato na jātu metī’’ti . sattamaṃ;

度脱四轭，不再受生。」第七。

8. Gaṇikāsuttaṃ8. 妓女经

§58

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā honti paṭibaddhacittā; bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ pāṇīhipi upakkamanti , leḍḍūhipi upakkamanti , daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti. Te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkhaṃ.

如是我闻：一时，世尊住在王舍城竹林喂松鼠处。那时，王舍城有两伙人对某位妓女贪爱系心；起斗诤、起争吵、陷入诤论，相互以拳脚、以土块、以棍杖、以刀剑相攻击。他们因此而致死或近于死的痛苦。

Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃsu. Rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –

那时，众多比库于上午时分著下衣，取钵与衣，入王舍城托钵。在王舍城托钵后，食后从托钵处回来，前往世尊之处；到了之后，礼敬世尊，坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊如此说——

‘‘Idha, bhante, rājagahe dve pūgā aññatarissā gaṇikāya sārattā paṭibaddhacittā; bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ pāṇīhipi upakkamanti, leḍḍūhipi upakkamanti, daṇḍehipi upakkamanti, satthehipi upakkamanti. Te tattha maraṇampi nigacchanti maraṇamattampi dukkha’’nti.

「尊者，这里王舍城有两伙人对某位妓女贪爱系心；起斗诤、起争吵、陷入诤论，相互以拳脚、以土块、以棍杖、以刀剑相攻击。他们因此而致死或近于死的痛苦。」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Yañca pattaṃ yañca pattabbaṃ, ubhayametaṃ rajānukiṇṇaṃ, āturassānusikkhato. Ye ca sikkhāsārā sīlabbataṃ jīvitaṃ brahmacariyaṃ upaṭṭhānasārā, ayameko anto. Ye ca evaṃvādino – ‘natthi kāmesu doso’ti, ayaṃ dutiyo anto. Iccete ubho antā kaṭasivaḍḍhanā, kaṭasiyo diṭṭhiṃ vaḍḍhenti. Etete ubho ante anabhiññāya olīyanti eke, atidhāvanti eke. Ye ca kho te abhiññāya tatra ca nāhesuṃ, tena ca nāmaññiṃsu, vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

「已得与当得，两者皆充满尘垢，为病者所学。凡以学为要、以戒禁生活、以梵行须跋为要者——此为一边。凡如此说者：『于诸欲无有过患』——此为第二边。如此此二边皆增长坟场，坟场增长诸见。不遍知此二边者有所滞留，有所奔越。凡彼遍知已，于其中不住，亦不以之自矜，他们无有轮转可施设。」第八。

9. Upātidhāvantisuttaṃ9. 追逐经

§59

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā rattandhakāratimisāyaṃ abbhokāse nisinno hoti telappadīpesu jhāyamānesu.

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时，世尊于夜暗冥之时，于油灯燃烧之时，坐于露地。

Tena kho pana samayena sambahulā adhipātakā tesu telappadīpesu āpātaparipātaṃ anayaṃ āpajjanti, byasanaṃ āpajjanti , anayabyasanaṃ āpajjanti . Addasā kho bhagavā te sambahule adhipātake tesu telappadīpesu āpātaparipātaṃ anayaṃ āpajjante, byasanaṃ āpajjante, anayabyasanaṃ āpajjante.

当时，众多扑火虫于那些油灯中扑来扑去而遭不幸、遭灾难、遭不幸灾难。世尊看见那些众多扑火虫于那些油灯中扑来扑去而遭不幸、遭灾难、遭不幸灾难。

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Upātidhāvanti na sāramenti,

「奔逐而不取要义，

Navaṃ navaṃ bandhanaṃ brūhayanti;

屡屡增长新的系缚；

Patanti pajjotamivādhipātakā ,

如扑火虫堕入灯火，

Diṭṭhe sute itiheke niviṭṭhā’’ti. navamaṃ;

有些人执着于所见所闻。」第九。

10. Uppajjantisuttaṃ10. 生起经

§60

Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –

如是我闻：一时，世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时，具寿阿难前往世尊之处；到了之后，礼敬世尊，坐于一边。坐于一边的具寿阿难对世尊如此说——

‘‘Yāvakīvañca, bhante, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Yato ca kho, bhante, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Bhagavā yeva dāni, bhante, sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, bhikkhusaṅgho cā’’ti.

「尊者，只要如来、阿拉汉、正等正觉者尚未出现于世间，其他外道游方者便被恭敬、尊重、敬奉、供养、礼敬，获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具。尊者，一旦如来、阿拉汉、正等正觉者出现于世间，其他外道游方者便不被恭敬、不被尊重、不被敬奉、不被供养、不被礼敬，不获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具。尊者，现在只有世尊被恭敬、尊重、敬奉、供养、礼敬，获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具，以及比库僧团。」

‘‘Evametaṃ , ānanda, yāvakīvañca, ānanda, tathāgatā loke nuppajjanti arahanto sammāsambuddhā tāva aññatitthiyā paribbājakā sakkatā honti garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Yato ca kho, ānanda, tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā atha aññatitthiyā paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Tathāgatova dāni sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ, bhikkhusaṅgho cā’’ti.

「阿难，正是如此。阿难，只要如来、阿拉汉、正等正觉者尚未出现于世间，其他外道游方者便被恭敬、尊重、敬奉、供养、礼敬，获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具。阿难，一旦如来、阿拉汉、正等正觉者出现于世间，其他外道游方者便不被恭敬、不被尊重、不被敬奉、不被供养、不被礼敬，不获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具。如今只有如来被恭敬、尊重、敬奉、供养、礼敬，获得衣、食、坐卧处、病缘医药资具，以及比库僧团。」

Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –

那时，世尊知此义已，于那时发出此感兴语——

‘‘Obhāsati tāva so kimi,

「萤火虫发光仅仅如此，

Yāva na unnamate pabhaṅkaro;

直到太阳尚未升起；

(Sa) verocanamhi uggate,

而当太阳生起之时，

Hatappabho hoti na cāpi bhāsati.

光被夺而不复照耀。

‘‘Evaṃ obhāsitameva takkikānaṃ ,

「如是，思辨者的光仅仅如此，

Yāva sammāsambuddhā loke nuppajjanti;

直到正等正觉者尚未出世；

Na takkikā sujjhanti na cāpi sāvakā,

思辨者与弟子不得清净，

Duddiṭṭhī na dukkhā pamuccare’’ti. dasamaṃ;

持恶见者不得解脱于苦。」第十。

Tassuddānaṃ –

其摄颂——

Āyujaṭilavekkhaṇā, tayo titthiyā subhūti;

寿、结发、观察，三种外道、苏菩提；妓女、扑火为第九，以及出世此十。

Gaṇikā upāti navamo, uppajjanti ca te dasāti.

妓女优婆提为第九,以及他们生起为第十。

Jaccandhavaggo chaṭṭho niṭṭhito. · 生盲品第六完