5. Soṇavaggo 5. 索那品
5. Soṇavaggo5. 索那品
1. Piyatarasuttaṃ1. 更可爱经
§41
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṃ deviṃ etadavoca – ‘‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’’ti?
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,高沙喇国王巴谢那地与茉莉王后一同登上最胜楼阁。当时,高沙喇国王巴谢那地对茉莉王后如此说:「茉莉,你是否有任何人比自己更可爱吗?」
‘‘Natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’’ti? ‘‘Mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’’ti.
「大王,我没有任何人比自己更可爱。那么大王,您是否有任何人比自己更可爱吗?」「茉莉,我也没有任何人比自己更可爱。」
Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṃ etadavoca –
那时,高沙喇国王巴谢那地从楼阁下来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的高沙喇国王巴谢那地对世尊如此说——
‘‘Idhāhaṃ, bhante, mallikāya deviyā saddhiṃ uparipāsādavaragato mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ – ‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’ti? Evaṃ vutte, mallikā devī maṃ etadavoca – ‘natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṃ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’ti? Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, mallikaṃ deviṃ etadavocaṃ – ‘mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’’’ti.
「尊者,我在此与茉莉王后登上最胜楼阁时,对茉莉王后如此说:『茉莉,你是否有任何人比自己更可爱吗?』如此说时,茉莉王后对我如此说:『大王,我没有任何人比自己更可爱。那么大王,您是否有任何人比自己更可爱吗?』如此说时,尊者,我对茉莉王后如此说:『茉莉,我也没有任何人比自己更可爱。』」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Sabbā disā anuparigamma cetasā,
「以心遍寻一切方,
Nevajjhagā piyataramattanā kvaci;
不见谁比自更爱;
Evaṃ piyo puthu attā paresaṃ,
他人亦如是爱己,
Tasmā na hiṃse paramattakāmo’’ti. paṭhamaṃ;
故爱己者莫害他。」第一。
2. Appāyukasuttaṃ2. 短寿经
§42
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva appāyukā hi, bhante, bhagavato mātā ahosi, sattāhajāte bhagavati bhagavato mātā kālamakāsi, tusitaṃ kāyaṃ upapajjī’’ti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿阿难于傍晚时分从独处静坐中起来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的具寿阿难对世尊如此说:「尊者,真是稀有!尊者,真是未曾有!尊者,世尊之母是如此短寿,世尊出生七日后,世尊之母就命终而往生兜率天。」
‘‘Evametaṃ, ānanda , appāyukā hi, ānanda, bodhisattamātaro honti. Sattāhajātesu bodhisattesu bodhisattamātaro kālaṃ karonti, tusitaṃ kāyaṃ upapajjantī’’ti.
「阿难,正是如此。阿难,菩萨之母寿命短。菩萨出生七日时,菩萨之母命终而往生兜率天。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Ye keci bhūtā bhavissanti ye vāpi,
「凡一切已生、当生众生,
Sabbe gamissanti pahāya dehaṃ;
皆将舍弃此身而去;
Taṃ sabbajāniṃ kusalo viditvā,
智者了知此一切丧失,
Ātāpiyo brahmacariyaṃ careyyā’’ti. dutiyaṃ;
应热诚地修习梵行。」第二。
3. Suppabuddhakuṭṭhisuttaṃ3. 善觉麻疯病者经
§43
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājagahe suppabuddho nāma kuṭṭhī ahosi – manussadaliddo, manussakapaṇo , manussavarāko. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti.
如是我闻:一时,世尊住在王舍城竹林喂松鼠处。那时,王舍城有一个名叫苏巴布达的麻风病人——是贫困人、可怜人、可悲人。那时,世尊正被大众围绕而坐着说法。
Addasā kho suppabuddho kuṭṭhī taṃ mahājanakāyaṃ dūratova sannipatitaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘nissaṃsayaṃ kho ettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhājīyati . Yaṃnūnāhaṃ yena so mahājanakāyo tenupasaṅkameyyaṃ. Appeva nāmettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā labheyya’’nti.
麻风病人苏巴布达从远处看见那大众聚集。看见后,他如此想:「毫无疑问,那里正在分发某些副食或主食。让我前往那大众之处,或许能得到一些副食或主食。」
Atha kho suppabuddho kuṭṭhī yena so mahājanakāyo tenupasaṅkami. Addasā kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavantaṃ mahatiyā parisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘na kho ettha kiñci khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā bhājīyati. Samaṇo ayaṃ gotamo parisati dhammaṃ deseti. Yaṃnūnāhampi dhammaṃ suṇeyya’’nti. Tattheva ekamantaṃ nisīdi – ‘‘ahampi dhammaṃ sossāmī’’ti.
那时,麻风病人苏巴布达前往那大众之处。麻风病人苏巴布达看见世尊被大众围绕而坐着说法。看见后,他如此想:「这里并没有分发副食或主食。沙门果德玛正在众中说法,让我也听法吧。」他就在那里坐于一边——「我也要听法。」
Atha kho bhagavā sabbāvantaṃ parisaṃ cetasā ceto paricca manasākāsi ‘‘ko nu kho idha bhabbo dhammaṃ viññātu’’nti? Addasā kho bhagavā suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ tassaṃ parisāyaṃ nisinnaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘ayaṃ kho idha bhabbo dhammaṃ viññātu’’nti. Suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ ārabbha ānupubbiṃ kathaṃ kathesi, seyyathidaṃ – dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ; kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṅkilesaṃ; nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi. Yadā bhagavā aññāsi suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ kallacittaṃ muducittaṃ vinīvaraṇacittaṃ udaggacittaṃ pasannacittaṃ, atha yā buddhānaṃ sāmukkaṃsikā dhammadesanā taṃ pakāsesi – dukkhaṃ, samudayaṃ, nirodhaṃ, maggaṃ. Seyyathāpi nāma suddhaṃ vatthaṃ apagatakāḷakaṃ sammadeva rajanaṃ paṭiggaṇheyya, evameva suppabuddhassa kuṭṭhissa tasmiṃyeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti.
那时,世尊以心遍察大众而作意:「这里谁堪能了知法呢?」世尊看见麻风病人苏巴布达坐于那大众中。看见后,他如此想:「这里此人堪能了知法。」为了麻风病人苏巴布达,世尊说次第说法,也就是:施说、戒说、生天说;诸欲之过患、堕落与染污;出离之功德。当世尊知道麻风病人苏巴布达心已调柔、心已柔软、心无盖、心踊跃、心清净,那时便说诸佛最上的说法——苦、集、灭、道。犹如洁净无垢的布能完全受染,如是麻风病人苏巴布达即于座上生起远尘离垢的法眼——「凡是集法,皆是灭法。」
Atha kho suppabuddho kuṭṭhī diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṃkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthu sāsane uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavantaṃ etadavoca –
那时,麻风病人苏巴布达已见法、得法、知法、深入于法、度疑、离惑、得无畏、于导师之教不他缘,从座起,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的麻风病人苏巴布达对世尊如此说——
‘‘Abhikkantaṃ , bhante, abhikkataṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
「奇哉,尊者!奇哉,尊者!尊者,犹如扶正倒者、揭露覆者、为迷者指路、于暗中持油灯——有眼者得见诸色;如是,世尊以种种方便开示法。尊者,我归依世尊、法及比库僧。愿世尊忆持我为近事男,从今日起乃至命终归依。」
Atha kho suppabuddho kuṭṭhī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho acirapakkantaṃ suppabuddhaṃ kuṭṭhiṃ gāvī taruṇavacchā adhipatitvā jīvitā voropesi.
那时,麻风病人苏巴布达被世尊以法语开示、劝导、激励、喜悦,欣悦随喜世尊之所说,从座起,礼敬世尊,右绕而去。离去不久的麻风病人苏巴布达,被一只带着幼犊的母牛冲撞而夺去了生命。
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘yo so, bhante, suppabuddho nāma kuṭṭhī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito, so kālaṅkato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo’’ti?
那时,众多比库前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊如此说:「尊者,那位名叫苏巴布达的麻风病人,被世尊以法语开示、劝导、激励、喜悦,他已经命终。他的趣处如何?来世如何?」
‘‘Paṇḍito, bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhī; paccapādi dhammassānudhammaṃ; na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ vihesesi. Suppabuddho, bhikkhave, kuṭṭhī tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti.
「比库们,麻风病人苏巴布达是智者,行于法随法,不以法的争论扰乱我。比库们,麻风病人苏巴布达由于灭尽三结而成为入流者、不堕恶趣者、决定者、趣向正觉者。」
Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena suppabuddho kuṭṭhī ahosi – manussadaliddo, manussakapaṇo, manussavarāko’’ti?
如此说时,有某位比库对世尊如此说:「尊者,以何因、以何缘,麻风病人苏巴布达成为贫困人、可怜人、可悲人呢?」
‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, suppabuddho kuṭṭhī imasmiṃyeva rājagahe seṭṭhiputto ahosi. So uyyānabhūmiṃ niyyanto addasa tagarasikhiṃ paccekabuddhaṃ nagaraṃ piṇḍāya pavisantaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘kvāyaṃ kuṭṭhī kuṭṭhicīvarena vicaratī’ti? Niṭṭhubhitvā apasabyato karitvā pakkāmi. So tassa kammassa vipākena bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha. Tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiṃyeva rājagahe kuṭṭhī ahosi manussadaliddo, manussakapaṇo, manussavarāko. So tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma saddhaṃ samādiyi sīlaṃ samādiyi sutaṃ samādiyi cāgaṃ samādiyi paññaṃ samādiyi. So tathāgatappaveditaṃ dhammavinayaṃ āgamma saddhaṃ samādiyitvā sīlaṃ samādiyitvā sutaṃ samādiyitvā cāgaṃ samādiyitvā paññaṃ samādiyitvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapanno devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ. So tattha aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā cā’’ti.
「比库们,从前,麻风病人苏巴布达就是这王舍城中的长者之子。他前往园林途中,看见答嘎拉西奇独觉佛进入城中托钵。看见后,他如此想:『这麻风病人披着麻风病人的衣在游荡做什么?』便啐唾沫后左绕而去。由于那业的果报,他多百年、多千年、多十万年在地狱受煎熬。由于那业的余报,在这同一王舍城中成为麻风病人、贫困人、可怜人、可悲人。他依于如来所宣说的法与律,受持信、受持戒、受持闻、受持施、受持慧。他依于如来所宣说的法与律,受持信、受持戒、受持闻、受持施、受持慧之后,身坏命终后往生善趣天界,与三十三天为伴。他在那里以容色与名声胜过其他诸天。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Cakkhumā visamānīva, vijjamāne parakkame;
「犹如有眼者于崎岖处,
Paṇḍito jīvalokasmiṃ, pāpāni parivajjaye’’ti. tatiyaṃ;
尽力避开坑坎;如是智者于生界,应避开诸恶。」第三。
4. Kumārakasuttaṃ4. 童子经
§44
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā kumārakā antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ macchake bādhenti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,众多男孩在沙瓦提与揭德林之间伤害鱼类。
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā te sambahule kumārake antarā ca sāvatthiṃ antarā ca jetavanaṃ macchake bādhente. Disvāna yena te kumārakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te kumārake etadavoca – ‘‘bhāyatha vo, tumhe kumārakā, dukkhassa, appiyaṃ vo dukkha’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante, bhāyāma mayaṃ, bhante, dukkhassa , appiyaṃ no dukkha’’nti.
那时,世尊于上午时分著下衣,取钵与衣,入沙瓦提城托钵。世尊看见那些众多男孩在沙瓦提与揭德林之间伤害鱼类。看见后,前往那些男孩之处;到了之后,对那些男孩如此说:「男孩们,你们怕不怕苦?苦对你们不悦意吗?」「是的,尊者,我们怕苦,苦对我们不悦意。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Sace bhāyatha dukkhassa, sace vo dukkhamappiyaṃ;
「若你们害怕苦,若苦对你们不悦意;
Mākattha pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho.
莫造恶业,无论是公开或是隐密。
‘‘Sace ca pāpakaṃ kammaṃ, karissatha karotha vā;
若你们将造或正造恶业,
Na vo dukkhā pamutyatthi, upeccapi palāyata’’nti. catutthaṃ;
你们无法脱离苦,纵使奔逃亦然。」第四。
5. Uposathasuttaṃ5. 伍波萨他经
§45
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提东园鹿母讲堂。那时,世尊于伍波萨他日被比库僧团围绕而坐着。
Atha kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante paṭhame yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto paṭhamo yāmo; ciranisinno bhikkhusaṅgho; uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkha’’nti. Evaṃ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.
那时,具寿阿难于夜深、初夜已过时,从座起,偏袒上衣,向世尊合掌,对世尊如此说:「尊者,夜深了;初夜已过;比库僧团已坐久了;尊者,愿世尊为比库们诵出巴帝摩卡。」如此说时,世尊默然。
Dutiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante majjhime yāme, uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto majjhimo yāmo; ciranisinno bhikkhusaṅgho; uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkha’’nti. Dutiyampi kho bhagavā tuṇhī ahosi.
第二次,具寿阿难于夜深、中夜已过时,从座起,偏袒上衣,向世尊合掌,对世尊如此说:「尊者,夜深了;中夜已过;比库僧团已坐久了;尊者,愿世尊为比库们诵出巴帝摩卡。」第二次,世尊仍默然。
Tatiyampi kho āyasmā ānando abhikkantāya rattiyā, nikkhante pacchime yāme, uddhaste aruṇe, nandimukhiyā rattiyā uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantā, bhante, ratti; nikkhanto pacchimo yāmo; uddhasto aruṇo; nandimukhī ratti; ciranisinno bhikkhusaṅgho; uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkha’’nti. ‘‘Aparisuddhā, ānanda, parisā’’ti.
第三次,具寿阿难于夜深、后夜已过、黎明升起、夜现欢喜之相时,从座起,偏袒上衣,向世尊合掌,对世尊如此说:「尊者,夜深了;后夜已过;黎明已升起;夜现欢喜之相;比库僧团已坐久了;尊者,愿世尊为比库们诵出巴帝摩卡。」「阿难,众不清净。」
Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘kaṃ nu kho bhagavā puggalaṃ sandhāya evamāha – ‘aparisuddhā, ānanda, parisā’ti? Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sabbāvantaṃ bhikkhusaṅghaṃ cetasā ceto paricca manasākāsi. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ asuciṃ saṅkassarasamācāraṃ paṭicchannakammantaṃ asamaṇaṃ samaṇapaṭiññaṃ abrahmacāriṃ brahmacāripaṭiññaṃ antopūtiṃ avassutaṃ kasambujātaṃ majjhe bhikkhusaṅghassa nisinnaṃ. Disvāna uṭṭhāyāsanā yena so puggalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ puggalaṃ etadavoca – ‘‘uṭṭhehi, āvuso, diṭṭhosi bhagavatā; natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso’’ti. Evaṃ vutte , so puggalo tuṇhī ahosi.
那时,具寿马哈摩嘎喇那如此想:「世尊针对何人而说『阿难,众不清净』?」那时,具寿马哈摩嘎喇那以心遍察一切比库僧。具寿马哈摩嘎喇那看见那位破戒、恶法、须跋、行为可疑、覆藏业、非沙门而自称沙门、非梵行者而自称梵行者、内腐、漏泄、败类的人坐于比库僧中。看见后从座起,前往那人之处;到了之后对那人如此说:「起来,贤友,你已被世尊看见;你与比库们无共住权。」如此说时,那人默然。
Dutiyampi kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ etadavoca – ‘‘uṭṭhehi, āvuso, diṭṭhosi bhagavatā; natthi te bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāso’’ti. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho so puggalo tuṇhī ahosi.
第二次,具寿马哈摩嘎喇那对那人如此说:「起来,贤友,你已被世尊看见;你与比库们无共住权。」第二次……乃至……第三次,那人亦默然。
Atha kho āyasmā mahāmoggallāno taṃ puggalaṃ bāhāyaṃ gahetvā bahidvārakoṭṭhakā nikkhāmetvā sūcighaṭikaṃ datvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhāmito, bhante, so puggalo mayā. Parisuddhā parisā. Uddisatu, bhante, bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkha’’nti. ‘‘Acchariyaṃ, moggallāna, abbhutaṃ, moggallāna! Yāva bāhāgahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamessatī’’ti!
那时,具寿马哈摩嘎喇那握住那人的手臂,将他带出门外,上闩后,前往世尊之处;到了之后对世尊如此说:「尊者,那人已被我驱出。众已清净。尊者,愿世尊为比库们诵出巴帝摩卡。」「摩嘎喇那,真是稀有!摩嘎喇那,真是未曾有!竟然到了握其手臂,那愚人才肯来!」
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘na dānāhaṃ, bhikkhave, ito paraṃ uposathaṃ karissāmi, pātimokkhaṃ uddisissāmi. Tumheva dāni, bhikkhave, ito paraṃ uposathaṃ kareyyātha, pātimokkhaṃ uddiseyyātha. Aṭṭhānametaṃ, bhikkhave, anavakāso yaṃ tathāgato aparisuddhāya parisāya uposathaṃ kareyya, pātimokkhaṃ uddiseyya.
那时,世尊告诉比库们:「比库们,从今以后,我不再作伍波萨他、不再诵巴帝摩卡了。比库们,从今以后,你们自己应作伍波萨他、应诵巴帝摩卡。比库们,如来须跋、无机缘于不清净众中作伍波萨他、诵巴帝摩卡。
‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Katame aṭṭha?
「比库们,大海有八种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。哪八种呢?
‘‘Mahāsamuddo, bhikkhave, anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto. Yampi , bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro na āyatakeneva papāto; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「比库们,大海逐渐下降、逐渐倾斜、逐渐向下,非骤然成陡落。比库们,这是大海的第一种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati. Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati; ayaṃ, bhikkhave , mahāsamudde dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,大海安住于法不超越岸界。比库们,这是大海的第二种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati. Yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva tīraṃ vāheti, thalaṃ ussāreti. Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati, yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva tīraṃ vāheti thalaṃ ussāreti; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,大海不与死尸共住。大海中若有死尸,便迅速冲上岸、推至陆地。比库们,这是大海的第三种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni; ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṃ gacchanti. Yampi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṃ gacchanti; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,凡有诸大河——即:恒河、雅木那河、阿吉罗瓦底河、萨拉布河、马希河,它们到达大海后便舍弃原有的名号,皆称为『大海』。比库们,这是大海的第四种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Yampi, bhikkhave , yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsammuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde pañcamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,世间诸水流入大海,以及空中落下的雨水,都不使大海显得减少或增多。比库们,这是大海的第五种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso. Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,大海有一味——咸味。比库们,这是大海的第六种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano. Tatrimāni ratanāni, seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ. Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde sattamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,大海多宝、众多宝,其中诸宝即:珍珠、摩尼、琉璃、螺贝、石英、珊瑚、银、金、赤珠、玛瑙。比库们,这是大海的第七种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso. Tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā. Santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojanasatikāpi attabhāvā. Yampi, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā…pe… pañcayojanasatikāpi attabhāvā; ayaṃ, bhikkhave, mahāsamudde aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha mahāsamudde acchariyā abbhutā dhammā ye disvā disvā asurā mahāsamudde abhiramanti.
「再者,比库们,大海是大生物的住处,其中诸生物——鲸、鲸吞者、吞鲸吞者、阿苏罗、龙、干达婆。大海中有身量百由旬者、身量二百由旬者、身量三百由旬者、身量四百由旬者、身量五百由旬者。比库们,这是大海的第八种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。比库们,这就是大海的八种稀有、未曾有法,阿苏罗众见后见后便乐于大海。
‘‘Evameva kho, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti. Katame aṭṭha?
「同样地,比库们,此法律中有八种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。哪八种呢?
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo anupubbaninno anupubbapoṇo anupubbapabbhāro, na āyatakeneva papāto; evameva kho, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho. Yampi, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā, na āyatakeneva aññāpaṭivedho; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如大海逐渐下降、逐渐倾斜、逐渐向下,非骤然成陡落;同样地,比库们,此法律中有次第学、次第行、次第道,非骤然通达究竟智。比库们,此法律中有次第学、次第行、次第道,非骤然通达究竟智;比库们,这是此法律的第一种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, mahāsamuddo ṭhitadhammo velaṃ nātivattati; evameva kho, bhikkhave, yaṃ mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ taṃ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti. Yampi, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ taṃ mama sāvakā jīvitahetupi nātikkamanti; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye dutiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如大海安住于法不超越岸界;同样地,比库们,我为弟子们制定的学处,我的弟子们纵使为了生命也不越过。比库们,我为弟子们制定的学处,我的弟子们纵使为了生命也不越过;比库们,这是此法律的第二种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo na matena kuṇapena saṃvasati; yaṃ hoti mahāsamudde mataṃ kuṇapaṃ taṃ khippameva tīraṃ vāheti, thalaṃ ussāreti; evameva kho, bhikkhave, yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, na tena saṅgho saṃvasati; atha kho naṃ khippameva sannipatitvā ukkhipati. Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakāva saṅghamhā, saṅgho ca tena. Yampi, bhikkhave, yo so puggalo dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto, na tena saṅgho saṃvasati; khippameva naṃ sannipatitvā ukkhipati. Kiñcāpi so hoti majjhe bhikkhusaṅghassa nisinno, atha kho so ārakāva saṅghamhā, saṅgho ca tena; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye tatiyo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如大海不与死尸共住,大海中若有死尸,便迅速冲上岸、推至陆地;同样地,比库们,凡是那破戒、恶法、须跋、行为可疑、覆藏业、非沙门而自称沙门、非梵行者而自称梵行者、内腐、漏泄、败类之人,僧团不与他共住;迅速地聚集起来将他举罪逐出。纵使他坐于比库僧中,也与僧团相距遥远,僧团也与他相距遥远。比库们,这是此法律的第三种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī tā mahāsamuddaṃ patvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘mahāsamuddo’tveva saṅkhaṃ gacchanti; evameva kho, bhikkhave, cattāro vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, ‘samaṇā sakyaputtiyā’tveva saṅkhaṃ gacchanti. Yampi, bhikkhave, cattāro vaṇṇā – khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni , ‘samaṇā sakyaputtiyā’tveva saṅkhaṃ gacchanti; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye catuttho acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如任何诸大河——即:恒河、雅木那河、阿吉罗瓦底河、萨拉布河、马希河,它们到达大海后便舍弃原有名号,皆称为『大海』;同样地,比库们,四种姓——刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗,他们依如来所宣说的法律,从俗家出家而入非家之后,舍弃原有名号,皆称为『沙门释迦子』。比库们,这是此法律的第四种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṃ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati; evameva kho, bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati. Yampi, bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṃ vā pūrattaṃ vā paññāyati; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye pañcamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如世间诸水流入大海,空中雨水落下,都不使大海显得减少或增多;同样地,比库们,纵使众多比库于无余涅槃界般涅槃,涅槃界亦不显得减少或增多。比库们,这是此法律的第五种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso; evameva kho, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Yampi, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso; ayaṃ , bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如大海有一味——咸味;同样地,比库们,此法律有一味——解脱味。比库们,这是此法律的第六种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṃ – muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅgo masāragallaṃ; evameva kho, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo bahuratano anekaratano; tatrimāni ratanāni, seyyathidaṃ – cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Yampi, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṃ – cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye sattamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti.
「比库们,犹如大海多宝、众多宝,其中诸宝即:珍珠、摩尼、琉璃、螺贝、石英、珊瑚、银、金、赤珠、玛瑙;同样地,比库们,此法律多宝、众多宝,其中诸宝即:须跋、四正勤、四神足、五根、五力、七觉支、圣八支道。比库们,这是此法律的第七种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, mahāsamuddo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā – timi timiṅgalo timitimiṅgalo asurā nāgā gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā dviyojanasatikāpi attabhāvā tiyojanasatikāpi attabhāvā catuyojanasatikāpi attabhāvā pañcayojanasatikāpi attabhāvā; evameva kho, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso; tatrime bhūtā – sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmi, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmīphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā, arahattāya paṭipanno . Yampi, bhikkhave, ayaṃ dhammavinayo mahataṃ bhūtānaṃ āvāso, tatrime bhūtā – sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno, sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno, arahā, arahattāya paṭipanno; ayaṃ, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo, yaṃ disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramanti. Ime kho, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, ye disvā disvā bhikkhū imasmiṃ dhammavinaye abhiramantī’’ti.
「比库们,犹如大海是大生物的住处,其中诸生物——鲸、鲸吞者、吞鲸吞者、阿苏罗、龙、干达婆,大海中有身量百由旬者、身量二百由旬者乃至身量五百由旬者;同样地,比库们,此法律是大生物的住处,其中诸生物——入流者、为证入流果而行道者、一来者、为证一来果而行道者、不还者、为证不还果而行道者、阿拉汉、为证阿拉汉果而行道者。比库们,这是此法律的第八种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。比库们,这就是此法律的八种稀有、未曾有法,比库们见后见后便乐于此法律。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Channamativassati, vivaṭaṃ nātivassati;
「于覆盖者倾注,于开显者不倾注;
Tasmā channaṃ vivaretha, evaṃ taṃ nātivassatī’’ti. pañcamaṃ;
故应开显覆盖者,如是彼不被倾注。」第五。
6. Soṇasuttaṃ6. 索那经
§46
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare pavatte pabbate. Tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmato mahākaccānassa upaṭṭhāko hoti.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿马哈咖吒那住在阿宛堤国库拉拉嘎拉的巴瓦达山。那时,近事男苏那库帝干那是具寿马哈咖吒那的侍者。
Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṃ deseti nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’’nti.
那时,近事男苏那库帝干那独处静坐时,心中生起如此寻思:「按照具寿马哈咖吒那所说之法,住在家中不易修完全圆满、完全清净、如磨亮螺贝的梵行。让我剃除须发、披袈裟衣、从俗家出家而入非家。」
Atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –
那时,近事男苏那库帝干那前往具寿马哈咖吒那之处;到了之后,礼敬具寿马哈咖吒那,坐于一边。坐于一边的近事男苏那库帝干那对具寿马哈咖吒那如此说——
‘‘Idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṃ deseti nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. Pabbājetu maṃ, bhante , ayyo mahākaccāno’’ti.
「尊者,我独处静坐时,心中生起如此寻思:『按照尊者马哈咖吒那所说之法,住在家中不易修完全圆满、完全清净、如磨亮螺贝的梵行。让我剃除须发、披袈裟衣、从俗家出家而入非家。』尊者,愿尊者马哈咖吒那度我出家。」
Evaṃ vutte, āyasmā mahākaccāno soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ etadavoca – ‘‘dukkaraṃ kho, soṇa, yāvajīvaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyaṃ. Iṅgha tvaṃ, soṇa, tattheva āgārikabhūto samāno buddhānaṃ sāsanaṃ anuyuñja kālayuttaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariya’’nti. Atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭipassambhi.
如此说时,具寿马哈咖吒那对近事男苏那库帝干那如此说:「苏那,尽形寿一食、独卧、梵行,是难行的。苏那,请你就在那里作为在家人,于适时奉行诸佛之教——一食、独卧、梵行。」那时,近事男苏那库帝干那出家之意便平息了。
Dutiyampi kho…pe… dutiyampi kho āyasmā mahākaccāno soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ etadavoca – ‘‘dukkaraṃ kho, soṇa, yāvajīvaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyaṃ. Iṅgha tvaṃ, soṇa, tattheva āgārikabhūto samāno buddhānaṃ sāsanaṃ anuyuñja kālayuttaṃ ekabhattaṃ ekaseyyaṃ brahmacariya’’nti. Dutiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭipassambhi.
第二次……乃至……第二次,具寿马哈咖吒那对近事男苏那库帝干那如此说:「苏那,尽形寿一食、独卧、梵行,是难行的。苏那,请你就在那里作为在家人,于适时奉行诸佛之教——一食、独卧、梵行。」第二次,近事男苏那库帝干那出家之意便平息了。
Tatiyampi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṃ deseti nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’’nti. Tatiyampi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –
第三次,近事男苏那库帝干那独处静坐时,心中生起如此寻思:「按照具寿马哈咖吒那所说之法,住在家中不易修完全圆满、完全清净、如磨亮螺贝的梵行。让我剃除须发、披袈裟衣、从俗家出家而入非家。」第三次,近事男苏那库帝干那前往具寿马哈咖吒那之处;到了之后,礼敬具寿马哈咖吒那,坐于一边。坐于一边的近事男苏那库帝干那对具寿马哈咖吒那如此说——
‘‘Idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāno dhammaṃ deseti nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. Pabbājetu maṃ, bhante, ayyo mahākaccāno’’ti.
「尊者,我独处静坐时,心中生起如此寻思:『按照尊者马哈咖吒那所说之法,住在家中不易修完全圆满、完全清净、如磨亮螺贝的梵行。让我剃除须发、披袈裟衣、从俗家出家而入非家。』尊者,愿尊者马哈咖吒那度我出家。」
Atha kho āyasmā mahākaccāno soṇaṃ upāsakaṃ kuṭikaṇṇaṃ pabbājesi. Tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho appabhikkhuko hoti. Atha kho āyasmā mahākaccāno tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena kicchena kasirena tato tato dasavaggaṃ bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā āyasmantaṃ soṇaṃ upasampādesi.
那时,具寿马哈咖吒那令近事男苏那库帝干那出家。当时,阿宛堤南路比库稀少。那时,具寿马哈咖吒那经过三年之久,艰难地从各处凑集十位比库僧团,为具寿苏那授达上。
Atha kho āyasmato soṇassa vassaṃvuṭṭhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā – ‘īdiso ca īdiso cā’ti. Sace maṃ upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddha’’nti.
那时,具寿苏那过了雨安居后,独处静坐时,心中生起如此寻思:「我未曾亲见那位世尊,只是听说那位世尊『如此如此』。若戒师允许我,我将前往见那位世尊、阿拉汉、正等正觉者。」
Atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca –
那时,具寿苏那于傍晚时分从独处静坐中起来,前往具寿马哈咖吒那之处;到了之后,礼敬具寿马哈咖吒那,坐于一边。坐于一边的具寿苏那对具寿马哈咖吒那如此说——
‘‘Idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā – īdiso ca īdiso cā’ti. Sace maṃ upajjhāyo anujāneyya, gaccheyyāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddha’’nti ( ) .
「尊者,我独处静坐时,心中生起如此寻思:『我未曾亲见那位世尊,只是听说那位世尊——如此如此。若戒师允许我,我将前往见那位世尊、阿拉汉、正等正觉者。』」
‘‘Sādhu sādhu, soṇa; gaccha tvaṃ, soṇa, taṃ bhagavantaṃ dassanāya arahantaṃ sammāsambuddhaṃ . Dakkhissasi tvaṃ, soṇa, taṃ bhagavantaṃ pāsādikaṃ pasādanīyaṃ santindriyaṃ santamānasaṃ uttamadamathasamathamanuppattaṃ dantaṃ guttaṃ yatindriyaṃ nāgaṃ. Disvāna mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ puccha – ‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’’ti.
「善哉,善哉,苏那!苏那,你去吧,前往见那位世尊、阿拉汉、正等正觉者。苏那,你将见到那位具净信、能生净信、诸根寂静、心意寂静、已得最上调御寂止、已调御、已守护、诸根已自制的龙象般的世尊。见后,以我的话头面礼敬世尊的双足,请问他少病、少恼、起居轻利、气力安康:『尊者,我的戒师具寿马哈咖吒那头面礼敬世尊的双足,请问世尊少病、少恼、起居轻利、气力安康。』」
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā soṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upajjhāyo me, bhante, āyasmā mahākaccāno bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṃ appātaṅkaṃ lahuṭṭhānaṃ balaṃ phāsuvihāraṃ pucchatī’’ti.
「是的,尊者。」具寿苏那欣悦随喜具寿马哈咖吒那之所说,从座起,礼敬具寿马哈咖吒那,右绕而去,收拾坐卧具,取钵与衣,向沙瓦提方向游行。次第游行,前往沙瓦提揭德林给孤独园,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的具寿苏那对世尊如此说:「尊者,我的戒师具寿马哈咖吒那头面礼敬世尊的双足,请问世尊少病、少恼、起居轻利、气力安康。」
‘‘Kacci, bhikkhu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kaccisi appakilamathena addhānaṃ āgato, na ca piṇḍakena kilantosī’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ bhagavā, yāpanīyaṃ bhagavā, appakilamathena cāhaṃ, bhante, addhānaṃ āgato, na piṇḍakena kilantomhī’’ti.
「比库,可还忍得?可还过得去?你途中走来不太疲倦,托钵也不太劳累吧?」「世尊,忍得过;世尊,过得去;尊者,我途中走来不疲倦,托钵也不劳累。」
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘imassānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī’’ti. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘yassa kho maṃ bhagavā āṇāpeti – ‘imassānanda, āgantukassa bhikkhuno senāsanaṃ paññāpehī’ti, icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṃ ekavihāre vatthuṃ, icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṃ ekavihāre vatthu’’nti. Yasmiṃ vihāre bhagavā viharati, tasmiṃ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṃ paññāpesi.
那时,世尊告诉具寿阿难:「阿难,为此客比库准备坐卧处。」那时,具寿阿难如此想:「世尊命我『阿难,为此客比库准备坐卧处』者,世尊是想要与此比库同住一房;世尊是想要与具寿苏那同住一房。」就在世尊所住的精舍中为具寿苏那准备了坐卧处。
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṃ pāvisi. Āyasmāpi kho soṇo bahudeva rattiṃ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā pāde pakkhāletvā vihāraṃ pāvisi. Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya āyasmantaṃ soṇaṃ ajjhesi – ‘‘paṭibhātu taṃ bhikkhu dhammo bhāsitu’’nti.
那时,世尊于露地坐至夜深,洗足后入精舍。具寿苏那亦于露地坐至夜深,洗足后入精舍。那时,世尊于后夜时分起身,请具寿苏那:「比库,请你就法作开示吧。」
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā soṇo bhagavato paṭissutvā soḷasa aṭṭhakavaggikāni sabbāneva sarena abhaṇi. Atha kho bhagavā āyasmato soṇassa sarabhaññapariyosāne abbhanumodi – ‘‘sādhu sādhu, bhikkhu, suggahitāni te, bhikkhu, soḷasa aṭṭhakavaggikāni sumanasikatāni sūpadhāritāni, kalyāṇiyāsi vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagaḷāya atthassa viññāpaniyā. Kati vassosi tvaṃ, bhikkhū’’ti? ‘‘Ekavasso ahaṃ bhagavā’’ti. ‘‘Kissa pana tvaṃ , bhikkhu, evaṃ ciraṃ akāsī’’ti? ‘‘Ciraṃ diṭṭho me, bhante, kāmesu ādīnavo; api ca sambādho gharāvāso bahukicco bahukaraṇīyo’’ti.
「是的,尊者。」具寿苏那回答世尊后,以声韵完整念诵了十六义品。那时,世尊于具寿苏那念诵完毕后随喜:「善哉,善哉,比库!比库,你善学了这十六义品,善作意、善受持,具备善妙、无滞、流畅、能令义理明了之语言。比库,你有几个瓦萨?」「世尊,我有一瓦萨。」「比库,那你为什么拖了这么久呢?」「尊者,我久已见诸欲之过患;但在家生活逼迫、多事、多所应作。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Disvā ādīnavaṃ loke, ñatvā dhammaṃ nirūpadhiṃ;
「见世间之过患,知法无依着;
Ariyo na ramatī pāpe, pāpe na ramatī sucī’’ti. chaṭṭhaṃ;
圣者不乐于恶,清净者不乐于恶。」第六。
7. Kaṅkhārevatasuttaṃ7. 疑惑雷瓦达经
§47
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā kaṅkhārevato bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamāno.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿康卡雷瓦达于世尊不远处结跏趺坐,端直其身,观察自己越度疑惑之清净。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ kaṅkhārevataṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano kaṅkhāvitaraṇavisuddhiṃ paccavekkhamānaṃ.
世尊看见具寿康卡雷瓦达于不远处结跏趺坐,端直其身,观察自己越度疑惑之清净。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā,
「凡此世或他世之任何疑惑,
Sakavediyā vā paravediyā vā;
无论是自感或他感;
Ye jhāyino tā pajahanti sabbā,
诸修禅者悉皆舍断一切,
Ātāpino brahmacariyaṃ carantā’’ti. sattamaṃ;
热诚地修习梵行。」第七。
8. Saṅghabhedasuttaṃ8. 破僧经
§48
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ānando tadahuposathe pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi.
如是我闻:一时,世尊住在王舍城竹林喂松鼠处。那时,具寿阿难于伍波萨他日上午时分著下衣,取钵与衣,入王舍城托钵。
Addasā kho devadatto āyasmantaṃ ānandaṃ rājagahe piṇḍāya carantaṃ. Disvāna yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘ajjatagge dānāhaṃ, āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammāni cā’’ti.
迭瓦达答看见具寿阿难在王舍城托钵而行。看见后前往具寿阿难之处;到了之后对具寿阿难如此说:「贤友阿难,从今日起我将与世尊不同、与比库僧团不同而行伍波萨他与作僧团甘马。」
Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
那时,具寿阿难在王舍城托钵后,食后从托钵处回来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐于一边。坐于一边的具寿阿难对世尊如此说——
‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho maṃ, bhante, devadatto rājagahe piṇḍāya carantaṃ. Disvāna yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ etadavoca – ‘ajjatagge dānāhaṃ, āvuso ānanda, aññatreva bhagavatā aññatra bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammāni cā’ti. Ajja, bhante, devadatto saṅghaṃ bhindissati, uposathañca karissati saṅghakammāni cā’’ti.
「尊者,我于上午时分著下衣,取钵与衣,入王舍城托钵。尊者,迭瓦达答看见我在王舍城托钵而行。看见后前往我之处;到了之后对我如此说:『贤友阿难,从今日起我将与世尊不同、与比库僧团不同而行伍波萨他与作僧团甘马。』尊者,今日迭瓦达答将破和合僧,将与别众作伍波萨他与僧团甘马。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Sukaraṃ sādhunā sādhu, sādhu pāpena dukkaraṃ ;
「善于善者易行,善于恶者难行;
Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkara’’nti. aṭṭhamaṃ;
恶于恶者易行,恶于圣者难行。」第八。
9. Sadhāyamānasuttaṃ9. 正在破坏经
§49
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Tena kho pana samayena sambahulā māṇavakā bhagavato avidūre sadhāyamānarūpā atikkamanti. Addasā kho bhagavā sambahule māṇavake avidūre sadhāyamānarūpe atikkante.
如是我闻:一时,世尊与大比库僧团一同在高沙喇国游行。那时,众多学童于世尊不远处高声喧哗而行走过。世尊看见众多学童于不远处高声喧哗而行走过。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā, vācāgocarabhāṇino;
「愚痴而自诩为智者,言语所及者,
Yāvicchanti mukhāyāmaṃ, yena nītā na taṃ vidū’’ti. navamaṃ;
随欲张口而言,不知何者所引。」第九。
10. Cūḷapanthakasuttaṃ10. 朱腊般踏咖经
§50
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā cūḷapanthako bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿朱喇槃特咖于世尊不远处结跏趺坐,端直其身,令正念现于面前。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ cūḷapanthakaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā.
世尊看见具寿朱喇槃特咖于不远处结跏趺坐,端直其身,令正念现于面前。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Ṭhitena kāyena ṭhitena cetasā,
「以身安住,以心安住,
Tiṭṭhaṃ nisinno uda vā sayāno;
或住、或坐、或卧;
Etaṃ satiṃ bhikkhu adhiṭṭhahāno,
比库确立此正念,
Labhetha pubbāpariyaṃ visesaṃ;
能得前后殊胜;
Laddhāna pubbāpariyaṃ visesaṃ,
既得前后殊胜,
Adassanaṃ maccurājassa gacche’’ti. dasamaṃ;
能至死王不见之处。」第十。
Soṇavaggo pañcamo niṭṭhito. · 索那品第五完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Piyo appāyukā kuṭṭhī, kumārakā uposatho;
可爱、短寿、麻风者、男孩、伍波萨他;
Soṇo ca revato bhedo, sadhāya panthakena cāti.
苏那与雷瓦达、破僧、诵出、以及槃特咖。