4. Meghiyavaggo4. 美基亚品
4. Meghiyavaggo4. 美基亚品
1. Meghiyasuttaṃ1. 美基亚经
§31
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā cālikāyaṃ viharati cālike pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, bhante, jantugāmaṃ piṇḍāya pavisitu’’nti. ‘‘Yassadāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
如是我闻:一时,世尊住在咤离咔,咤离咔山上。那时,具寿美吉亚是世尊的侍者。那时,具寿美吉亚来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊立于一边。立于一边的具寿美吉亚对世尊说:「尊者,我想入延都村托钵。」「美吉亚,现在你知时。」
Atha kho āyasmā meghiyo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā meghiyo kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. Disvānassa etadahosi – ‘‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti.
那时,具寿美吉亚于上午着下衣,取钵与衣入延都村托钵。在延都村托钵后,午后从托钵处回来,前往基弥咖喇河岸。具寿美吉亚在基弥咖喇河岸步行散步时,看见令人信乐、可意、可爱的芒果林。见后,他如是思惟:「此芒果林实令人信乐、可意、可爱。此处实足以使求精勤的良家子精勤。若世尊允许我,我欲前往此芒果林精勤。」
Atha kho āyasmā meghiyo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca –
那时,具寿美吉亚来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。坐于一边的具寿美吉亚对世尊说——
‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya jantugāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Jantugāme piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena kimikāḷāya nadiyā tīraṃ tenupasaṅkamiṃ . Addasaṃ kho ahaṃ, bhante , kimikāḷāya nadiyā tīre jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno anuvicaramāno ambavanaṃ pāsādikaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. Disvāna me etadahosi – ‘pāsādikaṃ vatidaṃ ambavanaṃ manuññaṃ ramaṇīyaṃ. Alaṃ vatidaṃ kulaputtassa padhānatthikassa padhānāya. Sace maṃ bhagavā anujāneyya, āgaccheyyāhaṃ imaṃ ambavanaṃ padhānāyā’ti. Sace maṃ, bhante, bhagavā anujānāti , gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti.
「尊者,今日我于上午着下衣,取钵与衣入延都村托钵。于延都村托钵后,午后从托钵处回来,前往基弥咖喇河岸。尊者,我在基弥咖喇河岸步行散步时,看见令人信乐、可意、可爱的芒果林。见后,我如是思惟:『此芒果林实令人信乐、可意、可爱。此处实足以使求精勤的良家子精勤。若世尊允许我,我欲前往此芒果林精勤。』尊者,若世尊允许我,我欲前往那芒果林精勤。」
Evaṃ vutte, bhagavā āyasmantaṃ meghiyaṃ etadavoca – ‘‘āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva, yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti.
如是说时,世尊对具寿美吉亚说:「美吉亚,暂且等待,我只一人,直到某位比库到来。」
Dutiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa vā paticayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paticayo. Sace maṃ bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ meghiyaṃ etadavoca – ‘‘āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva, yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī’’ti.
第二次,具寿美吉亚对世尊说:「尊者,世尊已无更上应作之事,亦无可积累之事。然而尊者,我有更上应作之事,有可积累之事。若世尊允许我,我欲前往那芒果林精勤。」世尊第二次也对具寿美吉亚说:「美吉亚,暂且等待,我只一人,直到某位比库到来。」
Tatiyampi kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhagavato, bhante, natthi kiñci uttari karaṇīyaṃ, natthi katassa vā paticayo. Mayhaṃ kho pana, bhante, atthi uttari karaṇīyaṃ, atthi katassa paticayo. Sace maṃ bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṃ taṃ ambavanaṃ padhānāyā’’ti. ‘‘Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṃ kinti vadeyyāma? Yassadāni tvaṃ, meghiya, kālaṃ maññasī’’ti.
第三次,具寿美吉亚对世尊说:「尊者,世尊已无更上应作之事,亦无可积累之事。然而尊者,我有更上应作之事,有可积累之事。若世尊允许我,我欲前往那芒果林精勤。」「美吉亚,你既说『精勤』,我能说什么?美吉亚,现在你知时。」
Atha kho āyasmā meghiyo uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena taṃ ambavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ ambavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho āyasmato meghiyassa tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko .
那时,具寿美吉亚起座礼敬世尊,右绕后前往那芒果林;到了之后,进入那芒果林,于某树下作日间安居而坐。那时,具寿美吉亚住在那芒果林时,三种恶不善寻大多现行,即——欲寻、瞋寻、害寻。
Atha kho āyasmato meghiyassa etadahosi – ‘‘acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā. Atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā, seyyathidaṃ – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkena’’.
那时,具寿美吉亚如是思惟:「希有啊,未曾有啊!我以信从俗家出家至非家。然而我被此三种恶不善寻所缠扰,即——欲寻、瞋寻、害寻。」
Atha kho āyasmā meghiyo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā meghiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, tasmiṃ ambavane viharantassa yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṃ – kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṃsāvitakko . Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā. Atha ca panimehi tīhi pāpakehi akusalehi vitakkehi anvāsattā, seyyathidaṃ – kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṃsāvitakkena’’’.
那时,具寿美吉亚傍晚从独处中出来,前往世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。坐于一边的具寿美吉亚对世尊说:「尊者,我住在那芒果林时,三种恶不善寻大多现行,即——欲寻、瞋寻、害寻。尊者,我如是思惟——『希有啊,未曾有啊!我以信从俗家出家至非家。然而我被此三种恶不善寻所缠扰,即——欲寻、瞋寻、害寻。』」
‘‘Aparipakkāya , meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripākāya saṃvattanti. Katame pañca?
「美吉亚,对未成熟的心解脱,五法能使之成熟。是哪五法?
‘‘Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ paṭhamo dhammo paripākāya saṃvattati.
「美吉亚,于此比库为善友,为善伴侣,为善同行者。美吉亚,对未成熟的心解脱,此第非法品能使之成熟。
‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ dutiyo dhammo paripākāya saṃvattati.
「复次,美吉亚,比库具戒,守护巴帝摩卡律仪而住,具足行处、正行,于微小的罪过中亦见怖畏,受持学习于诸学处。美吉亚,对未成熟的心解脱,此第二法能使之成熟。
‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, seyyathidaṃ – appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṃsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā, samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathā; evarūpāya kathāya nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Aparipākāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ tatiyo dhammo paripākāya saṃvattati.
「复次,美吉亚,比库对有关削减、心开发、唯一向厌离、离贪、灭、寂止、通智、正觉、涅槃之言谈,即——少欲谈、知足谈、远离谈、无杂处谈、发勤精进谈、戒谈、定谈、慧谈、解脱谈、解脱知见谈;于这样的言谈得欲所得、无艰所得、无难所得。美吉亚,对未成熟的心解脱,此第三法能使之成熟。
‘‘Puna caparaṃ , meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati, akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya , thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ catuttho dhammo paripākāya saṃvattati.
「复次,美吉亚,比库发勤精进而住,为断诸不善法,为成就诸善法;有力、坚固勇猛,于诸善法中不舍重担。美吉亚,对未成熟的心解脱,此第四法能使之成熟。
‘‘Puna caparaṃ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṃ pañcamo dhammo paripākāya saṃvattati. Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ime pañca dhammā paripākāya saṃvattanti.
「复次,美吉亚,比库具慧,成就能见生灭的、圣的、决择的、正导至苦灭尽的慧。美吉亚,对未成熟的心解脱,此第五法能使之成熟。美吉亚,对未成熟的心解脱,此五法能使之成熟。
‘‘Kalyāṇamittassetaṃ , meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ sīlavā bhavissati, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharissati, ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhissati sikkhāpadesu.
「美吉亚,对有善友、善伴侣、善同行的比库,可期其具戒,守护巴帝摩卡律仪而住,具足行处、正行,于微小的罪过中亦见怖畏,受持学习于诸学处。
‘‘Kalyāṇamittassetaṃ , meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ yāyaṃ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati, seyyathidaṃ – appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṃsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā, samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathā; evarūpāya kathāya nikāmalābhī bhavissati akicchalābhī akasiralābhī.
「美吉亚,对有善友、善伴侣、善同行的比库,可期其对有关削减、心开发、唯一向厌离、离贪、灭、寂止、通智、正觉、涅槃之言谈——即少欲谈、知足谈、远离谈、无杂处谈、发勤精进谈、戒谈、定谈、慧谈、解脱谈、解脱知见谈——于这样的言谈得欲所得、无艰所得、无难所得。
‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ āraddhavīriyo viharissati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
「美吉亚,对有善友、善伴侣、善同行的比库,可期其发勤精进而住,为断诸不善法,为成就诸善法;有力、坚固勇猛,于诸善法中不舍重担。
‘‘Kalyāṇamittassetaṃ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa yaṃ paññavā bhavissati, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
「美吉亚,对有善友、善伴侣、善同行的比库,可期其具慧,成就能见生灭的、圣的、决择的、正导至苦灭尽的慧。
‘‘Tena ca pana, meghiya, bhikkhunā imesu pañcasu dhammesu patiṭṭhāya cattāro dhammā uttari bhāvetabbā – asubhā bhāvetabbā rāgassa pahānāya, mettā bhāvetabbā byāpādassa pahānāya, ānāpānassati bhāvetabbā vitakkupacchedāya, aniccasaññā bhāvetabbā asmimānasamugghātāya. Aniccasaññino hi, meghiya, anattasaññā saṇṭhāti, anattasaññī asmimānasamugghātaṃ pāpuṇāti diṭṭheva dhamme nibbāna’’nti.
「又复,美吉亚,比库立于此五法之上,更应修习四法——应修习须跋以断贪,应修习慈以断瞋,应修习入出息念以断觉思,应修习无常想以拔除我慢。美吉亚,于具无常想者,无我想得安立;具无我想者,拔除我慢,于现法中证涅槃。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Khuddā vitakkā sukhumā vitakkā,
「小寻、细寻,
Anugatā manaso uppilāvā ;
心所随逐、欲乐;
Ete avidvā manaso vitakke,
不知此等心中诸寻者,
Hurā huraṃ dhāvati bhantacitto.
心散乱地从一处奔至另一处。
‘‘Ete ca vidvā manaso vitakke,
「了知此等心中诸寻者,
Ātāpiyo saṃvaratī satīmā;
热诚、具念而防护;
Anugate manaso uppilāve,
随逐的心中欲乐,
Asesamete pajahāsi buddho’’ti. paṭhamaṃ;
觉者已无余舍断之。」此第一。
2. Uddhatasuttaṃ2. 掉举经
§32
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṃ viharanti uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā.
如是我闻:一时,世尊住在咕西那拉伍巴瓦答那的马喇族沙拉林。那时,众多比库在世尊不远处的林中小屋而住,心散乱、高举、轻浮、多语、言说散漫、失念、不正知、不入定、心颠倒、诸根不制。
Addasā kho bhagavā te sambahule bhikkhū avidūre araññakuṭikāyaṃ viharante uddhate unnaḷe capale mukhare vikiṇṇavāce muṭṭhassatino asampajāne asamāhite vibbhantacitte pākatindriye.
世尊看见那些比库在不远处的林中小屋而住,心散乱、高举、轻浮、多语、言说散漫、失念、不正知、不入定、心颠倒、诸根不制。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Arakkhitena kāyena , micchādiṭṭhihatena ca;
「以不守护之身,以邪见所坏,
Thinamiddhā bhibhūtena, vasaṃ mārassa gacchati.
被昏沉睡眠所制伏,入魔掌控。
‘‘Tasmā rakkhitacittassa, sammāsaṅkappagocaro;
「故应有守护之心,行正思惟之行处;
Sammādiṭṭhipurekkhāro, ñatvāna udayabbayaṃ;
以正见为先导,知生灭已;
Thīnamiddhābhibhū bhikkhu, sabbā duggatiyo jahe’’ti. dutiyaṃ;
制伏昏沉睡眠的比库,舍离一切恶趣。」此第二。
3. Gopālakasuttaṃ3. 牧牛者经
§33
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
如是我闻:一时,世尊与大比库僧团一同在高沙喇国游行。那时,世尊从道路折入某树下;到了之后,坐于所设之座。
Atha kho aññataro gopālako yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gopālakaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi.
那时,某牧牛者来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。世尊对坐于一边的那牧牛者以法语开示、劝导、激励、令欢喜。
Atha kho so gopālako bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho so gopālako bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
那时,那牧牛者被世尊以法语开示、劝导、激励、令欢喜,对世尊说:「尊者,请世尊接受我明日之食,连同比库僧团。」世尊以默然接受。那时,那牧牛者知世尊已接受后,起座礼敬世尊,右绕后离去。
Atha kho so gopālako tassā rattiyā accayena sake nivesane pahūtaṃ appodakapāyasaṃ paṭiyādāpetvā navañca sappiṃ bhagavato kālaṃ ārocesi – ‘‘kālo, bhante, niṭṭhitaṃ bhatta’’nti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena tassa gopālakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho so gopālako buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ appodakapāyasena navena ca sappinā sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho so gopālako bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ gopālakaṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho acirapakkantassa bhagavato taṃ gopālakaṃ aññataro puriso sīmantarikāya jīvitā voropesi.
那时,那牧牛者于过了那夜之后,在自己住处预备了充足的无水乳粥与新酥,向世尊通报时间:「尊者,时到,食已备妥。」那时,世尊于上午着下衣,取钵与衣,与比库僧团一同前往那牧牛者的住处;到了之后,坐于所设之座。那时,那牧牛者以无水乳粥与新酥亲手供养以佛为首的比库僧团,充分满足。那时,那牧牛者于世尊用餐毕、手离钵时,取一低座坐于一边。世尊对坐于一边的那牧牛者以法语开示、劝导、激励、令欢喜后,起座离去。世尊离去不久,某一男子在两界之间夺去那牧牛者的性命。
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘yena, bhante, gopālakena ajja buddhappamukho bhikkhusaṅgho appodakapāyasena navena ca sappinā sahatthā santappito sampavārito so kira, bhante, gopālako aññatarena purisena sīmantarikāya jīvitā voropito’’ti.
那时,众多比库来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊说:「尊者,今日那牧牛者亲手以无水乳粥与新酥供养以佛为首的比库僧团充分满足,据说那牧牛者被某一男子在两界之间夺去性命。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Diso disaṃ yaṃ taṃ kayirā, verī vā pana verinaṃ;
「仇敌对仇敌所作,怨家对怨家所作;
Micchāpaṇihitaṃ cittaṃ, pāpiyo naṃ tato kare’’ti. tatiyaṃ;
邪置之心,则令彼更为恶劣。」此第三。
4. Yakkhapahārasuttaṃ4. 亚卡击打经
§34
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno kapotakandarāyaṃ viharanti. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinno hoti aññataraṃ samādhiṃ samāpajjitvā.
如是我闻:一时,世尊住在王舍城竹林松鼠喂食处。那时,具寿沙利子与具寿马哈摩嘎喇那住在咖波答坎达拉。那时,具寿沙利子于月夜剃发不久后,坐于露地入某定。
Tena kho pana samayena dve yakkhā sahāyakā uttarāya disāya dakkhiṇaṃ disaṃ gacchanti kenacideva karaṇīyena. Addasaṃsu kho te yakkhā āyasmantaṃ sāriputtaṃ juṇhāya rattiyā navoropitehi kesehi abbhokāse nisinnaṃ. Disvāna eko yakkho dutiyaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātu’’nti. Evaṃ vutte, so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘alaṃ, samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo’’ti.
那时,有两位亚卡朋友为某事从北方往南方。那些亚卡看见具寿沙利子于月夜剃发不久后坐于露地。见后,一亚卡对另一亚卡说:「贤友,我想要击此沙门的头。」如是说时,那亚卡对这亚卡说:「够了,贤友,不要伤害此沙门。贤友,此沙门是大者、大神通、大威力。」
Dutiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātu’’nti. Dutiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘alaṃ, samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo’’ti. Tatiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘paṭibhāti maṃ, samma, imassa samaṇassa sīse pahāraṃ dātu’’nti. Tatiyampi kho so yakkho taṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘alaṃ, samma, mā samaṇaṃ āsādesi. Uḷāro so, samma, samaṇo mahiddhiko mahānubhāvo’’ti.
第二次,那亚卡对这亚卡说:「贤友,我想要击此沙门的头。」第二次,这亚卡对那亚卡说:「够了,贤友,不要伤害此沙门。贤友,此沙门是大者、大神通、大威力。」第三次,那亚卡对这亚卡说:「贤友,我想要击此沙门的头。」第三次,这亚卡对那亚卡说:「够了,贤友,不要伤害此沙门。贤友,此沙门是大者、大神通、大威力。」
Atha kho so yakkho taṃ yakkhaṃ anādiyitvā āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṃ adāsi. Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṃ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā nāgaṃ osādeyya, mahantaṃ vā pabbatakūṭaṃ padāleyya. Atha ca pana so yakkho ‘ḍayhāmi ḍayhāmī’ti vatvā tattheva mahānirayaṃ apatāsi .
那时,那亚卡不理另一亚卡,击沙利子长老的头。那一击如此巨大,以至于那一击可击倒七肘或七肘半高的大象,或击裂大山峰。然而那亚卡却说「我被烧!我被烧!」当场堕入大地狱。
Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tena yakkhena āyasmato sāriputtattherassa sīse pahāraṃ dīyamānaṃ. Disvā yena āyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘kacci te, āvuso, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci na kiñci dukkha’’nti ? ‘‘Khamanīyaṃ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṃ me, āvuso moggallāna; api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkha’’nti.
具寿马哈摩嘎喇那以清净超人的天眼看见那亚卡击沙利子长老的头。见后来到具寿沙利子之处;到了之后,对具寿沙利子说:「贤友,你可堪忍、可维持吗?是否有什么苦痛?」「贤友摩嘎喇那,我尚可堪忍,尚可维持;只是我的头有些痛。」
‘‘Acchariyaṃ, āvuso sāriputta, abbhutaṃ, āvuso sāriputta! Yāva mahiddhiko āyasmā sāriputto mahānubhāvo! Idha te, āvuso sāriputta, aññataro yakkho sīse pahāraṃ adāsi. Tāva mahā pahāro ahosi, api tena pahārena sattaratanaṃ vā aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā nāgaṃ osādeyya, mahantaṃ vā pabbatakūṭaṃ padāleyya, atha ca panāyasmā sāriputto evamāha – ‘khamanīyaṃ me, āvuso moggallāna, yāpanīyaṃ me, āvuso moggallāna; api ca me sīsaṃ thokaṃ dukkha’’’nti.
「希有啊,贤友沙利子,未曾有啊,贤友沙利子!具寿沙利子具大神通、大威力!贤友沙利子,于此有某亚卡击你的头。那一击如此巨大,以至于那一击可击倒七肘或七肘半高的大象,或击裂大山峰。然而具寿沙利子只说:『贤友摩嘎喇那,我尚可堪忍,尚可维持;只是我的头有些痛。』」
‘‘Acchariyaṃ, āvuso moggallāna, abbhutaṃ, āvuso moggallāna! Yāva mahiddhiko āyasmā mahāmoggallāno mahānubhāvo yatra hi nāma yakkhampi passissati! Mayaṃ panetarahi paṃsupisācakampi na passāmā’’ti.
「希有啊,贤友摩嘎喇那,未曾有啊,贤友摩嘎喇那!具寿马哈摩嘎喇那具大神通、大威力,竟然能见亚卡!我如今连尘土鬼也看不见。」
Assosi kho bhagavā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya tesaṃ ubhinnaṃ mahānāgānaṃ imaṃ evarūpaṃ kathāsallāpaṃ.
世尊以清净超人的天耳听闻此二大龙象如是交谈。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Yassa selūpamaṃ cittaṃ, ṭhitaṃ nānupakampati;
「其心如石、住立而不动摇,
Virattaṃ rajanīyesu, kopaneyye na kuppati;
于可贪处已离贪,于可瞋处不起瞋;
Yassevaṃ bhāvitaṃ cittaṃ, kuto taṃ dukkhamessatī’’ti. catutthaṃ;
如是修习心者,苦从何而来?」此第四。
5. Nāgasuttaṃ5. 龙经
§35
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme . Tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi. Yaṃnūnāhaṃ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyya’’nti.
如是我闻:一时,世尊住在高赏比果西答园。那时,世尊为比库、比库尼、近事男、近事女、诸王、王之大臣、外道、外道弟子所围绕而住。被围绕而苦、不乐住。那时,世尊如是思惟:「我如今被比库、比库尼、近事男、近事女、诸王、王之大臣、外道、外道弟子所围绕而住。被围绕而苦、不乐住。我何不独自离群、远离而住?」
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi. Kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto sāmaṃ senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya anāmantetvā upaṭṭhākaṃ anapaloketvā bhikkhusaṅghaṃ eko adutiyo yena pālileyyakaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena pālileyyakaṃ tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.
那时,世尊于上午着下衣,取钵与衣入高赏比托钵。于高赏比托钵后,午后从托钵处回来,自己整理坐卧具,取钵与衣,不通知侍者,不告诉比库僧团,独自无伴前往巴利雷雅咖游行。次第游行,他到达巴利雷雅咖。世尊于巴利雷雅咖的守护林中贤沙拉树下而住。
Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. Chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṃ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti. Ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharati. Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi – ‘‘ahaṃ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti, ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu viharāmi. Yaṃnūnāhaṃ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyya’’nti.
有一象王被公象、母象、幼象、小象所围绕而住。它吃被截顶的草,它的折断的枝叶被吃,它饮浑浊之水,当它从水中上岸时母象以身擦过它而行。被围绕而苦、不乐住。那时,那象王如是思惟:「我如今被公象、母象、幼象、小象所围绕而住。吃被截顶的草,我的折断的枝叶被吃,饮浑浊之水,当我从水中上岸时母象以身擦过我而行——被围绕而苦、不乐住。我何不独自离群、远离而住?」
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami. Tatra sudaṃ so hatthināgo yasmiṃ padese bhagavā viharati taṃ padesaṃ appaharitaṃ karoti, soṇḍāya ca bhagavato pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti .
那时,那象王离群前往巴利雷雅咖守护林中贤沙拉树下世尊之处。那象王使世尊所住之处无草,并以鼻为世尊提供饮用水与洗涤水。
Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ bhikkhūhi bhikkhūnīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu vihāsiṃ. Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī’’ti.
那时,世尊独处静坐时,心生如是思惟:「我从前被比库、比库尼、近事男、近事女、诸王、王之大臣、外道、外道弟子所围绕而住,被围绕而苦、不乐住。如今我不被比库、比库尼、近事男、近事女、诸王、王之大臣、外道、外道弟子所围绕而住,不被围绕而乐、安乐住。」
Tassapi kho hatthināgassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṃ hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṃ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādiṃsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṃ, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo agamaṃsu, ākiṇṇo dukkhaṃ na phāsu vihāsiṃ. Somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ na khādanti, anāvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo na kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti, anākiṇṇo sukhaṃ phāsu viharāmī’’ti.
那象王心也生如是思惟:「我从前被公象、母象、幼象、小象所围绕而住,吃被截顶的草,我的折断的枝叶被吃,饮浑浊之水,当我从水中上岸时母象以身擦过我而行,被围绕而苦、不乐住。我如今不被公象、母象、幼象、小象所围绕而住,吃未被截顶的草,我的折断的枝叶不被吃,饮不浑浊之水,当我从水中上岸时母象不以身擦过我而行,不被围绕而乐、安乐住。」
Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知自己的远离并以心了知那象王的心思后,于那时发出此感兴语——
‘‘Etaṃ nāgassa nāgena, īsādantassa hatthino;
「此龙象与那龙象,具辕牙的大象之心;
Sameti cittaṃ cittena, yadeko ramatī mano’’ti. pañcamaṃ;
心与心相合,因彼独自心欢喜。」此第五。
6. Piṇḍolasuttaṃ6. 宾多纳经
§36
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā piṇḍolabhāradvājo bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya āraññiko piṇḍapātiko paṃsukūliko tecīvariko appiccho santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo adhicittamanuyutto.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿宾多喇婆罗堕阇在世尊不远处结跏趺坐,正身端立;为阿兰若住者、托钵者、尘堆衣者、三衣者、少欲、知足、远离、不杂处、发勤精进、头陀说者、专修增上心。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya āraññikaṃ piṇḍapātikaṃ paṃsukūlikaṃ tecīvarikaṃ appicchaṃ santuṭṭhaṃ pavivittaṃ asaṃsaṭṭhaṃ āraddhavīriyaṃ dhutavādaṃ adhicittamanuyuttaṃ .
世尊看见具寿宾多喇婆罗堕阇在不远处结跏趺坐,正身端立;为阿兰若住者、托钵者、尘堆衣者、三衣者、少欲、知足、远离、不杂处、发勤精进、头陀说者、专修增上心。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Anūpavādo anūpaghāto , pātimokkhe ca saṃvaro;
「不诽谤、不伤害,守护巴帝摩卡;
Mattaññutā ca bhattasmiṃ, pantañca sayanāsanaṃ;
饮食知量,处闲静的坐卧处;
Adhicitte ca āyogo, etaṃ buddhāna sāsana’’nti. chaṭṭhaṃ;
勤修增上心,此为诸佛之教。」此第六。
7. Sāriputtasuttaṃ7. 沙利子经
§37
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya appiccho santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho āraddhavīriyo adhicittamanuyutto.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿沙利子在世尊不远处结跏趺坐,正身端立;少欲、知足、远离、不杂处、发勤精进、专修增上心。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya appicchaṃ santuṭṭhaṃ pavivittaṃ asaṃsaṭṭhaṃ āraddhavīriyaṃ adhicittamanuyuttaṃ.
世尊看见具寿沙利子在不远处结跏趺坐,正身端立;少欲、知足、远离、不杂处、发勤精进、专修增上心。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Adhicetaso appamajjato,
「增上心、不放逸,
Munino monapathesu sikkhato;
学习于牟尼寂默道的牟尼;
Sokā na bhavanti tādino,
如是之人无诸忧愁,
Upasantassa sadā satīmato’’ti. sattamaṃ;
寂止、恒具念者。」此第七。
8. Sundarīsuttaṃ8. 孙德莉经
§38
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ . Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ. Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā na lābhino cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṃ.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,世尊受恭敬、尊重、崇敬、供养、礼敬,得到衣、钵食、坐卧具、病者所需的医药资具。比库僧团也受恭敬、尊重、崇敬、供养、礼敬,得到衣、钵食、坐卧具、病者所需的医药资具。然而其他外道游方者不受恭敬、不受尊重、不受崇敬、不受供养、不受礼敬,不得衣、钵食、坐卧具、病者所需的医药资具。
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā bhagavato sakkāraṃ asahamānā bhikkhusaṅghassa ca yena sundarī paribbājikā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā sundariṃ paribbājikaṃ etadavocuṃ – ‘‘ussahasi tvaṃ, bhagini, ñātīnaṃ atthaṃ kātu’’nti? ‘‘Kyāhaṃ, ayyā, karomi? Kiṃ mayā na sakkā kātuṃ? Jīvitampi me pariccattaṃ ñātīnaṃ atthāyā’’ti.
那时,那些外道游方者不能忍受对世尊及比库僧团的恭敬,来到女游方者孙达利之处;到了之后,对女游方者孙达利说:「姐妹,你能为亲族之事尽力吗?」「尊者,我做什么?我什么不能做?为亲族之事我连性命都能舍!」
‘‘Tena hi, bhagini, abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ gacchāhī’’ti. ‘‘Evaṃ, ayyā’’ti kho sundarī paribbājikā tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ paṭissutvā abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ agamāsi.
「那么,姐妹,你时常去揭德林。」「是,尊者。」女游方者孙达利答应那些外道游方者后,时常去揭德林。
Yadā te aññiṃsu aññatitthiyā paribbājakā – ‘‘vodiṭṭhā kho sundarī paribbājikā bahujanena abhikkhaṇaṃ jetavanaṃ gacchatī’’ti . Atha naṃ jīvitā voropetvā tattheva jetavanassa parikhākūpe nikkhipitvā yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā rājānaṃ pasenadiṃ kosalaṃ etadavocuṃ – ‘‘yā sā, mahārāja, sundarī paribbājikā; sā no na dissatī’’ti. ‘‘Kattha pana tumhe āsaṅkathā’’ti ? ‘‘Jetavane, mahārājā’’ti. ‘‘Tena hi jetavanaṃ vicinathā’’ti.
当那些外道游方者知「女游方者孙达利时常去揭德林已为众人所见」时,便将她杀害并丢弃于揭德林的沟壑中,然后前往高沙喇王巴谢那地之处;到了之后,对高沙喇王巴谢那地说:「大王,那女游方者孙达利——我们找不到她。」「你们怀疑何处?」「揭德林,大王。」「那么就去搜查揭德林。」
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā jetavanaṃ vicinitvā yathānikkhittaṃ parikhākūpā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā sāvatthiṃ pavesetvā rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā manusse ujjhāpesuṃ –
那时,那些外道游方者搜查揭德林,将她从沟壑中如所放置般取出,置于床上抬入沙瓦提,沿街道而行、过十字路口,使人们议论——
‘‘Passathāyyā samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ kammaṃ! Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti! Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathañhi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī’’ti!
「诸尊,看看沙迦子沙门的作为!这些沙迦子沙门无惭,这些沙门恶戒、恶法、妄语者、非梵行者。这些人却宣称自己是行法者、行正者、行梵行者、说真谛者、有戒者、有善法者!他们没有沙门法,没有婆罗门法。他们的沙门法已失,婆罗门法已失。他们何来沙门法?何来婆罗门法?他们已离沙门法,已离婆罗门法。一个男人如何能做男人之事后又夺取女人的性命!」
Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti –
那时,在沙瓦提人们见到比库即以不正的粗恶语辱骂、诋毁、激怒、恼害——
‘‘Alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino . Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti! Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathañhi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī’’ti!
「这些沙迦子沙门无惭,恶戒、恶法、妄语者、非梵行者。这些人却宣称自己是行法者、行正者、行梵行者、说真谛者、有戒者、有善法者!他们没有沙门法,没有婆罗门法。他们的沙门法已失,婆罗门法已失。他们何来沙门法?何来婆罗门法?他们已离沙门法,已离婆罗门法。一个男人如何能做男人之事后又夺取女人的性命!」
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃsu. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
那时,众多比库于上午着下衣,取钵与衣入沙瓦提托钵。于沙瓦提托钵后,午后从托钵处回来,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊说——
‘‘Etarahi, bhante, sāvatthiyaṃ manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti – ‘alajjino ime samaṇā sakyaputtiyā dussīlā pāpadhammā musāvādino abrahmacārino. Ime hi nāma dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino sīlavanto kalyāṇadhammā paṭijānissanti. Natthi imesaṃ sāmaññaṃ, natthi imesaṃ brahmaññaṃ. Naṭṭhaṃ imesaṃ sāmaññaṃ, naṭṭhaṃ imesaṃ brahmaññaṃ. Kuto imesaṃ sāmaññaṃ, kuto imesaṃ brahmaññaṃ? Apagatā ime sāmaññā, apagatā ime brahmaññā. Kathañhi nāma puriso purisakiccaṃ karitvā itthiṃ jīvitā voropessatī’’’ti!
「尊者,如今于沙瓦提人们见到比库即以不正的粗恶语辱骂、诋毁、激怒、恼害——『这些沙迦子沙门无惭,恶戒、恶法、妄语者、非梵行者。这些人却宣称自己是行法者、行正者、行梵行者、说真谛者、有戒者、有善法者。他们没有沙门法,没有婆罗门法。他们的沙门法已失,婆罗门法已失。他们何来沙门法?何来婆罗门法?他们已离沙门法,已离婆罗门法。一个男人如何能做男人之事后又夺取女人的性命!』」
‘‘Neso, bhikkhave, saddo ciraṃ bhavissati sattāhameva bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissati. Tena hi, bhikkhave, ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti, te tumhe imāya gāthāya paṭicodetha –
「比库们,此声不会持久,将只七日。过七日后便会消失。比库们,若人们见到比库以不正的粗恶语辱骂、诋毁、激怒、恼害,你们当以此偈反问——
‘‘‘Abhūtavādī nirayaṃ upeti,
「『说虚妄语者入地狱,
Yo vāpi katvā na karomi cāha;
或作而言不作者亦然;
Ubhopi te pecca samā bhavanti,
此二者死后同成,
Nihīnakammā manujā paratthā’’’ti.
为卑劣业之人于他世。』」
Atha kho te bhikkhū bhagavato santike imaṃ gāthaṃ pariyāpuṇitvā ye manussā bhikkhū disvā asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosanti paribhāsanti rosanti vihesanti te imāya gāthāya paṭicodenti –
那时,那些比库在世尊处学此偈颂后,当人们见到比库以不正的粗恶语辱骂、诋毁、激怒、恼害时,以此偈反问——
‘‘Abhūtavādī nirayaṃ upeti,
「说虚妄语者入地狱,
Yo vāpi katvā na karomicāha;
或作而言不作者亦然;
Ubhopi te pecca samā bhavanti,
此二者死后同成,
Nihīnakammā manujā paratthā’’ti.
为卑劣业之人于他世。」
Manussānaṃ etadahosi – ‘‘akārakā ime samaṇā sakyaputtiyā. Nayimehi kataṃ. Sapantime samaṇā sakyaputtiyā’’ti. Neva so saddo ciraṃ ahosi. Sattāhameva ahosi. Sattāhassa accayena antaradhāyi.
人们如是思惟:「这些沙迦子沙门非作者。这不是他们所为。这些沙迦子沙门发誓。」那声果然不持久,只七日。过七日后便消失。
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavato etadavocuṃ –
那时,众多比库来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊坐于一边。坐于一边的那些比库对世尊说——
‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ bhante bhagavatā – ‘neso, bhikkhave, saddo ciraṃ bhavissati. Sattāhameva bhavissati. Sattāhassa accayena antaradhāyissatī’ti. Antarahito so, bhante, saddo’’ti.
「希有啊,尊者,未曾有啊,尊者!世尊所说实为善说——『比库们,此声不会持久,将只七日。过七日后便会消失。』尊者,此声已消失。」
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Tudanti vācāya janā asaññatā,
「无自制之人以语言刺伤,
Sarehi saṅgāmagataṃva kuñjaraṃ;
犹如以箭射战阵之象;
Sutvāna vākyaṃ pharusaṃ udīritaṃ,
听到被发出的粗语,
Adhivāsaye bhikkhu aduṭṭhacitto’’ti. aṭṭhamaṃ;
比库应以无瞋之心忍受。」此第八。
9. Upasenasuttaṃ9. 伍巴谢那经
§39
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, satthā ca me bhagavā arahaṃ sammāsambuddho; svākkhāte camhi dhammavinaye agārasmā anagāriyaṃ pabbajito; sabrahmacārino ca me sīlavanto kalyāṇadhammā; sīlesu camhi paripūrakārī; susamāhito camhi ekaggacitto; arahā camhi khīṇāsavo; mahiddhiko camhi mahānubhāvo. Bhaddakaṃ me jīvitaṃ, bhaddakaṃ maraṇa’’nti.
如是我闻:一时,世尊住在王舍城竹林松鼠喂食处。那时,具寿邬巴谢那——王甘答之子——独处静坐时,心生如是思惟:「我得善利,我得善利,我的导师是世尊、阿拉汉、正等正觉者;我于善说的法、律中从俗家出家至非家;我的同梵行者皆具戒、有善法;我圆满诸戒;我善入定、心一境;我是漏尽的阿拉汉;我具大神通、大威力。我的生活美好,我的死亡亦美好。」
Atha kho bhagavā āyasmato upasenassa vaṅgantaputtassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊以心了知具寿邬巴谢那——王甘答之子——心中的思惟,于那时发出此感兴语——
‘‘Yaṃ jīvitaṃ na tapati, maraṇante na socati;
「其生命不被烧恼,临终不忧愁;
Sa ve diṭṭhapado dhīro, sokamajjhe na socati.
彼见道迹的贤者,于忧愁中不忧愁。
‘‘Ucchinnabhavataṇhassa , santacittassa bhikkhuno;
「已断除有爱,心寂静的比库,
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi tassa punabbhavo’’ti. navamaṃ;
已灭尽生死轮回,彼无再有。」此第九。
10. Sāriputtaupasamasuttaṃ10. 沙利子寂止经
§40
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano upasamaṃ paccavekkhamāno.
如是我闻:一时,世尊住在沙瓦提揭德林给孤独园。那时,具寿沙利子在世尊不远处结跏趺坐,正身端立,观察自己的寂止。
Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ avidūre nisinnaṃ pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya attano upasamaṃ paccavekkhamānaṃ.
世尊看见具寿沙利子在不远处结跏趺坐,正身端立,观察自己的寂止。
Atha kho bhagavā etamatthaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
那时,世尊知此义已,于那时发出此感兴语——
‘‘Upasantasantacittassa, netticchinnassa bhikkhuno;
「已寂止心、已断导因的比库,
Vikkhīṇo jātisaṃsāro, mutto so mārabandhanā’’ti. dasamaṃ;
已灭尽生死轮回,彼从魔缚中解脱。」此第十。
Meghiyavaggo catuttho niṭṭhito. · 美基亚品第四完
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Meghiyo uddhatā gopālo, yakkho nāgena pañcamaṃ;
美吉亚、掉举、牧牛者,亚卡与象第五;
Piṇḍolo sāriputto ca, sundarī bhavati aṭṭhamaṃ;
宾多喇与沙利子,孙达利为第八;
Upaseno vaṅgantaputto, sāriputto ca te dasāti.
王甘答之子邬巴谢那,与沙利子——此十。