三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏小部法句部26. 婆罗门品

26. Brāhmaṇavaggo26. 婆罗门品

112 段 · CSCD 巴利原典
26. Brāhmaṇavaggo26. 婆罗门品
Chinda sotaṃ parakkamma, kāme panuda brāhmaṇa;
婆罗门,精勤地切断流,舍弃诸欲;
Saṅkhārānaṃ khayaṃ ñatvā, akataññūsi brāhmaṇa.
婆罗门,知诸行之灭尽,你是知无为者。
Yadā dvayesu dhammesu, pāragū hoti brāhmaṇo;
当婆罗门于二法到彼岸时,
Athassa sabbe saṃyogā, atthaṃ gacchanti jānato.
那时,知者的一切结缚归于灭尽。
Yassa pāraṃ apāraṃ vā, pārāpāraṃ na vijjati;
对于他,彼岸、此岸或彼此岸皆不存在;
Vītaddaraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
离怖畏、解脱者,我称他为婆罗门。
Jhāyiṃ virajamāsīnaṃ, katakiccamanāsavaṃ;
禅修者、离尘、安坐、已作所作、无漏者,
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已达最上义者,我称他为婆罗门。
Divā tapati ādicco, rattimābhāti candimā;
太阳于日间照耀,月亮于夜间照耀;
Sannaddho khattiyo tapati, jhāyī tapati brāhmaṇo;
刹帝利着甲照耀,婆罗门禅修照耀;
Atha sabbamahorattiṃ , buddho tapati tejasā.
然而佛陀以威力,日夜一切时照耀。
Bāhitapāpoti brāhmaṇo, samacariyā samaṇoti vuccati;
已除恶者为婆罗门,行沙门行者被称为沙门;
Pabbājayamattano malaṃ, tasmā ‘‘pabbajito’’ti vuccati.
出离自己的垢秽,因此被称为「出家者」。
Na brāhmaṇassa pahareyya, nāssa muñcetha brāhmaṇo;
不应打婆罗门,婆罗门也不应对他发怒;
Dhī brāhmaṇassa hantāraṃ, tato dhī yassa muñcati.
打婆罗门者可耻,发怒者更可耻。
Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo, yadā nisedho manaso piyehi;
对婆罗门而言,没有比这更好的了:当心从所爱者退离时;
Yato yato hiṃsamano nivattati, tato tato sammatimeva dukkhaṃ.
无论从何处,伤害者退转,从那里,苦恼即刻平息。
Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkaṭaṃ;
凡以身、以语、以意,无有恶行者;
Saṃvutaṃ tīhi ṭhānehi, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
于此三处已防护者,我称彼为婆罗门。
Yamhā dhammaṃ vijāneyya, sammāsambuddhadesitaṃ;
凡从彼处应了知法,正等正觉者所说;
Sakkaccaṃ taṃ namasseyya, aggihuttaṃva brāhmaṇo.
应恭敬地礼敬彼,如婆罗门礼敬火供。
Na jaṭāhi na gottena, na jaccā hoti brāhmaṇo;
非以结发、非以种姓、非以出生而成婆罗门;
Yamhi saccañca dhammo ca, so sucī so ca brāhmaṇo.
于谁有真谛与法,彼清净者,彼是婆罗门。
Kiṃ te jaṭāhi dummedha, kiṃ te ajinasāṭiyā;
愚痴者!你的结发有何用?你的鹿皮衣有何用?
Abbhantaraṃ te gahanaṃ, bāhiraṃ parimajjasi.
你的内在是丛林,你却清扫外在。
Paṃsukūladharaṃ jantuṃ, kisaṃ dhamanisanthataṃ;
穿尘堆衣的人,瘦削,筋脉显露;
Ekaṃ vanasmiṃ jhāyantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
独自在林中禅修者,我称他为婆罗门。
Na cāhaṃ brāhmaṇaṃ brūmi, yonijaṃ mattisambhavaṃ;
我不称从母胎生、从母而生者为婆罗门;
Bhovādi nāma so hoti, sace hoti sakiñcano;
若他有所有,他只是个说「呵」者;
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无所有、无执取者,我称他为婆罗门。
Sabbasaṃyojanaṃ chetvā, yo ve na paritassati;
断除一切结,确实不恐惧者;
Saṅgātigaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
超越执著、已离系缚者,我称他为婆罗门。
Chetvā naddhiṃ varattañca, sandānaṃ sahanukkamaṃ;
切断了皮带、缰绳
Ukkhittapalighaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
以及绳索与辔头,已拔起门闩、已觉悟者,我称他为婆罗门。
Akkosaṃ vadhabandhañca, aduṭṭho yo titikkhati;
对于辱骂、伤害与捆绑,无嗔恨地忍受者
Khantībalaṃ balānīkaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
具忍辱力、以力为军者,我称他为婆罗门。
Akkodhanaṃ vatavantaṃ, sīlavantaṃ anussadaṃ;
无嗔者、具戒行者、持戒者、无贪欲者
Dantaṃ antimasārīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已调御者、最后身者,我称他为婆罗门。
Vāri pokkharapatteva, āraggeriva sāsapo;
如水在莲叶上,如芥子在针尖上
Yo na limpati kāmesu, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
不染着于诸欲者,我称他为婆罗门。
Yo dukkhassa pajānāti, idheva khayamattano;
于此了知自己苦的灭尽者,
Pannabhāraṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已放下重担、已解脱者,我称彼为婆罗门。
Gambhīrapaññaṃ medhāviṃ, maggāmaggassa kovidaṃ;
具深慧、有智慧、善巧于道与非道者,
Uttamatthamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已达最上义者,我称彼为婆罗门。
Asaṃsaṭṭhaṃ gahaṭṭhehi, anāgārehi cūbhayaṃ;
不与在家众及出家众两者交往者,
Anokasārimappicchaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无家游行、少欲者,我称彼为婆罗门。
Nidhāya daṇḍaṃ bhūtesu, tasesu thāvaresu ca;
对诸有情,无论怯弱或强壮者,已放下刀杖,
Yo na hanti na ghāteti, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
不杀害、不令杀害者,我称彼为婆罗门。
Aviruddhaṃ viruddhesu, attadaṇḍesu nibbutaṃ;
于诸对立者中无对立,于诸执杖者中已涅槃,
Sādānesu anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
于诸执取者中无执取,我称彼为婆罗门。
Yassa rāgo ca doso ca, māno makkho ca pātito;
凡其贪与嗔,慢与覆已舍弃,
Sāsaporiva āraggā , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
如芥子从针尖落下,我称彼为婆罗门。
Akakkasaṃ viññāpaniṃ, giraṃ saccamudīraye;
不粗恶、令人了知,说真实语,
Yāya nābhisaje kañci , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
以此不触恼任何人,我称彼为婆罗门。
Yodha dīghaṃ va rassaṃ vā, aṇuṃ thūlaṃ subhāsubhaṃ;
凡于此世间,长或短,细或粗,美或丑,
Loke adinnaṃ nādiyati , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
不与取者不取,我称彼为婆罗门。
Āsā yassa na vijjanti, asmiṃ loke paramhi ca;
于此世与他世,凡彼无诸希望者,
Nirāsāsaṃ visaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无希望、离系缚者,我称彼为婆罗门。
Yassālayā na vijjanti, aññāya akathaṃkathī;
凡彼无诸执着,以了知而无疑惑,
Amatogadhamanuppattaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已达不死之深处者,我称彼为婆罗门。
Yodha puññañca pāpañca, ubho saṅgamupaccagā;
凡于此已超越福与恶,两种执着者,
Asokaṃ virajaṃ suddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无忧、离尘、清净者,我称彼为婆罗门。
Candaṃva vimalaṃ suddhaṃ, vippasannamanāvilaṃ;
如月之无垢、清净,澄净而不混浊,
Nandībhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
喜有已尽者,我称彼为婆罗门。
Yomaṃ palipathaṃ duggaṃ, saṃsāraṃ mohamaccagā;
凡已超越此泥泞险道、轮回与痴者,
Tiṇṇo pāragato jhāyī, anejo akathaṃkathī;
已渡、到彼岸、禅修者、无欲、无疑者,
Anupādāya nibbuto, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无取而涅槃者,我称彼为婆罗门。
Yodha kāme pahantvāna , anāgāro paribbaje;
凡于此舍断诸欲后,出家而游方者,
Kāmabhavaparikkhīṇaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ .
欲有已尽者,我称彼为婆罗门。
Yodha taṇhaṃ pahantvāna, anāgāro paribbaje;
凡于此舍断渴爱后,出家而游方者,
Taṇhābhavaparikkhīṇaṃ , tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
渴爱有已尽者,我称彼为婆罗门。
Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, dibbaṃ yogaṃ upaccagā;
舍断人的轭,超越天的轭,
Sabbayogavisaṃyuttaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
已离一切轭、解脱者,我称彼为婆罗门。
Hitvā ratiñca aratiñca, sītibhūtaṃ nirūpadhiṃ;
舍断喜与不喜,清凉、无依者,
Sabbalokābhibhuṃ vīraṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
征服一切世间的勇者,我称彼为婆罗门。
Cutiṃ yo vedi sattānaṃ, upapattiñca sabbaso;
彼完全了知诸有情的死亡与再生,
Asattaṃ sugataṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无执、善逝、觉者,我称彼为婆罗门。
Yassa gatiṃ na jānanti, devā gandhabbamānusā;
彼之去处,诸天、乾达婆、人不知,
Khīṇāsavaṃ arahantaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
漏尽的阿拉汉,我称彼为婆罗门。
Yassa pure ca pacchā ca, majjhe ca natthi kiñcanaṃ;
彼于前、后、中间,无有任何所有,
Akiñcanaṃ anādānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无所有、无执取者,我称他为婆罗门。
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, mahesiṃ vijitāvinaṃ;
牛王、殊胜者、英雄、大仙、胜利者,
Anejaṃ nhātakaṃ buddhaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
无动者、已沐浴者、觉者,我称他为婆罗门。
Pubbenivāsaṃ yo vedi, saggāpāyañca passati,
知宿住、见天界与恶趣者,
Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni;
且已达生尽、以证智为究竟的牟尼;
Sabbavositavosānaṃ, tamahaṃ brūmi brāhmaṇaṃ.
一切究竟之究竟者,我称他为婆罗门。
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo niṭṭhito. · 婆罗门品第二十六完
(Ettāvatā sabbapaṭhame yamakavagge cuddasa vatthūni, appamādavagge nava, cittavagge nava, pupphavagge dvādasa, bālavagge pannarasa, paṇḍitavagge ekādasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa, pāpavagge dvādasa, daṇḍavagge ekādasa, jarāvagge nava, attavagge dasa, lokavagge ekādasa, buddhavagge nava , sukhavagge aṭṭha, piyavagge nava, kodhavagge aṭṭha, malavagge dvādasa, dhammaṭṭhavagge dasa, maggavagge dvādasa, pakiṇṇakavagge nava, nirayavagge nava, nāgavagge aṭṭha, taṇhāvagge dvādasa, bhikkhuvagge dvādasa, brāhmaṇavagge cattālīsāti pañcādhikāni tīṇi vatthusatāni.
(如此,在最初的双品中有十四事,放逸品中有九,心品中有九,花品中有十二,愚人品中有十五,智者品中有十一,阿拉汉品中有十,千品中有十四,恶品中有十二,杖品中有十一,老品中有九,自己品中有十,世间品中有十一,佛陀品中有九,乐品中有八,爱品中有九,忿怒品中有八,垢品中有十二,法住品中有十,道品中有十二,杂品中有九,地狱品中有九,龙品中有八,渴爱品中有十二,比库品中有十二,婆罗门品中有四十,共三百零五事。)
Satevīsacatussatā, catusaccavibhāvinā;
四百二十三,由修习四谛者;
Satattayañca vatthūnaṃ, pañcādhikaṃ samuṭṭhitāti) .
以及七十三个所依,加上五个所生起。
Dhammapade vaggānamuddānaṃ –
法句品的品目摘要——
Yamakappamādo cittaṃ, pupphaṃ bālena paṇḍito;
双品、不放逸、心、花、愚人与智者;
Arahanto sahassañca, pāpaṃ daṇḍena te dasa.
阿拉汉、千、恶、刀杖,这十品。
Jarā attā ca loko ca, buddho sukhaṃ piyena ca;
老、我、世间、佛陀、乐、与所爱;
Kodho malañca dhammaṭṭho, maggavaggena vīsati.
忿怒、垢、法住者、道品,二十品。
Pakiṇṇaṃ nirayo nāgo, taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo;
杂、地狱、龙、渴爱、比库与婆罗门;
Ete chabbīsati vaggā, desitādiccabandhunā.
这二第十六品,由日种亲族所说。
Gāthānamuddānaṃ –
偈颂摄颂——
Yamake vīsati gāthā, appamādamhi dvādasa;
双品中有二十偈,不放逸品中有十二偈;
Ekādasa cittavagge, pupphavaggamhi soḷasa.
心品中有十一偈,花品中有十六偈。
Bāle ca soḷasa gāthā, paṇḍitamhi catuddasa;
愚人品中有十六偈,智者品中有十四偈;
Arahante dasa gāthā, sahasse honti soḷasa.
阿拉汉品中有十偈,千品中有十六偈。
Terasa pāpavaggamhi, daṇḍamhi dasa satta ca;
恶品中有十三偈,刀杖品中有十七偈;
Ekādasa jarā vagge, attavaggamhi tā dasa.
老品中有十一偈,自己品中有十偈。
Dvādasa lokavaggamhi, buddhavaggamhi ṭhārasa ;
世间品中有十二偈,佛陀品中有十八偈;
Sukhe ca piyavagge ca, gāthāyo honti dvādasa.
在乐品与亲品中,各有十二偈颂。
Cuddasa kodhavaggamhi, malavaggekavīsati;
在忿怒品中有十四偈,在垢秽品中有二十一偈;
Sattarasa ca dhammaṭṭhe, maggavagge sattarasa.
在法住品中有十七偈,在道品中有十七偈。
Pakiṇṇe soḷasa gāthā, niraye nāge ca cuddasa;
在杂品中有十六偈,在地狱品与龙品中各有十四偈;
Chabbīsa taṇhāvaggamhi, tevīsa bhikkhuvaggikā.
在渴爱品中有二十四偈,在比库品中有二十三偈。
Ekatālīsagāthāyo, brāhmaṇe vaggamuttame;
在最上的婆罗门品中有四十一偈;
Gāthāsatāni cattāri, tevīsa ca punāpare;
四百偈颂,再加上二十三偈;
Dhammapade nipātamhi, desitādiccabandhunāti.
在法句尼巴答中,由太阳之亲族所宣说。
Dhammapadapāḷi niṭṭhitā. · 法句部完