(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo(7) 2. 念处品
(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo(7) 2. 念处品
1. Sikkhādubbalyasuttaṃ1. 学弱经
§63
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, sikkhādubbalyāni. Katamāni pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sikkhādubbalyāni.
「诸比库,这五种是学处的弱点。哪五种?杀生、不与取、欲邪行、妄语、放逸之因的诸酒类——诸比库,这五种是学处的弱点。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,为了断除这五种学处的弱点,应当修习须跋。哪四种?诸比库,于此,比库于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于诸受……于心……于诸法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比库,为了断除这五种学处的弱点,应当修习这须跋。」第一。
2. Nīvaraṇasuttaṃ2. 盖经
§64
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ , uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni.
「诸比库,这五种是盖。哪五种?欲欲盖、嗔恨盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比库,这五种是盖。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库,为了断除这五种盖,应当修习须跋。哪四种?诸比库,于此,比库于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于诸受……于心……于诸法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比库,为了断除这五种盖,应当修习这须跋。」第二。
3. Kāmaguṇasuttaṃ3. 欲功德经
§65
‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.
「诸比库,这五种是欲的功德。哪五种?眼所识之色,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染着的;耳所识之声……鼻所识之香……舌所识之味……身所识之触,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染着的。诸比库,这五种是欲的功德。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库,为了断除这五种欲的功德……应当修习这须跋。」第三。
4. Upādānakkhandhasuttaṃ4. 取蕴经
§66
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho – ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā.
「诸比库,这五种是取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴——诸比库,这五种是取蕴。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库,为了断除这五种取蕴……应当修习这须跋。」第四。
5. Orambhāgiyasuttaṃ5. 下分经
§67
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
「诸比库,这五种下分结。哪五种?有身见、疑、戒禁取、欲欲、嗔恨——诸比库,这些是五种下分结。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,为了断除这五种下分结……应当修习这须跋。」第五经。
6. Gatisuttaṃ6. 趣经
§68
‘‘Pañcimā, bhikkhave, gatiyo. Katamā pañca? Nirayo, tiracchānayoni , pettivisayo, manussā, devā – imā kho, bhikkhave, pañca gatiyo.
「诸比库,这五种趣。哪五种?地狱、畜生界、饿鬼界、人、天——诸比库,这些是五种趣。
‘‘Imāsaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,为了断除这五种趣……应当修习这须跋。」第六经。
7. Macchariyasuttaṃ7. 悭经
§69
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni.
「诸比库,这五种悭。哪五种?住处悭、家悭、利养悭、称赞悭、法悭——诸比库,这些是五种悭。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,为了断除这五种悭……应当修习这须跋。」第七经。
8. Uddhambhāgiyasuttaṃ8. 上分经
§70
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni.
「诸比库,这五种上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比库,这些是五种上分结。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,为了断除这五种上分结……应当修习这须跋。」第八经。
9. Cetokhilasuttaṃ9. 心荒芜经
§71
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetokhilā . Katame pañca? Idha bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ paṭhamo cetokhilo.
「诸比库,有这五心荒芜。哪五种?诸比库,这里,比库对导师怀疑、犹豫、不胜解、须跋信。诸比库,凡比库对导师怀疑、犹豫、不胜解、须跋信者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第一心荒芜。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo.
「再者,诸比库,比库对法怀疑……对僧团怀疑……对学怀疑……对同梵行者愤怒、不满、心受伤害、生起荒芜。诸比库,凡比库对同梵行者愤怒、不满、心受伤害、生起荒芜者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第五心荒芜。
‘‘Imesaṃ, kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,为了断除这五心荒芜……应当修习这须跋。」第九经。
10. Cetasovinibandhasuttaṃ10. 心缚经
§72
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetasovinibandhā . Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.
「诸比库,有这五心束缚。哪五种?诸比库,这里,比库对诸欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱。诸比库,凡比库对诸欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第一心束缚。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā.
「再者,诸比库,比库对身未离贪……对色未离贪……食用腹部所需之量后,耽于卧乐、躺卧乐、睡眠乐而住……为了某天众而行梵行——『我以此戒、或誓愿、或苦行、或梵行,将成为天或某天』。诸比库,凡比库为了某天众而行梵行——『我以此戒、或誓愿、或苦行、或梵行,将成为天或某天』者,其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。凡其心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第五心束缚。诸比库,这些是五心束缚。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,为了断除这五心束缚,应当修习须跋。哪四种?诸比库,这里,比库于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于诸受……于心……于诸法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧。诸比库,为了断除这五心束缚,应当修习这须跋。」第十经。
Satipaṭṭhānavaggo dutiyo. · 念处品第二
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Sikkhā nīvaraṇākāmā, khandhā ca orambhāgiyā gati;
「学、盖、欲,蕴与五下分结、趣;」
Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ, cetokhilā vinibandhāti.
悭为上分结的第八,心荒芜与束缚。