三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 巴利语翻译标准中译
首页义注经藏义注增支部义注(21) 1. 污秽身品义注

(21) 1. Karajakāyavaggo · (21) 1. 污秽身品义注

5 段 · CSCD 巴利原典
(21) 1. Karajakāyavaggo(21)一、业生身品
§211
211. Pañcamassa paṭhamādīni uttānatthāneva.
第五十一条:第五条的最初内容专指升起的意义。
6. Saṃsappanīyasuttavaṇṇanā六、《爬行经》注释
§216
216. Chaṭṭhe saṃsappanīyapariyāyaṃ vo, bhikkhave, dhammapariyāyanti saṃsappanassa kāraṇaṃ desanāsaṅkhātaṃ dhammadesanaṃ. Saṃsappatīti taṃ kammaṃ karonto āsappati parisappati vipphandati. Jimhāgatīti tena kammena yaṃ gatiṃ gamissati, sā jimhā hoti. Jimhupapattīti tassa yaṃ gatiṃ upapajjissati, sāpi jimhāva hoti. Saṃsappajātikāti saṃsappanasabhāvā. Bhūtā bhūtassa upapatti hotīti bhūtasmā sabhāvato vijjamānakammā sattassa nibbatti hoti. Phassā phusantīti vipākaphassā phusanti.
第二百十六条:第六条中所说的“准备说”的章节,诸比库们,这“法的章节”(dhammapariyāya)即为“准备”的缘由,是由宣说的法所起。所谓“准备”是指造作此业而使烦恼增上、恶化、激变之意。所谓“柔弱”,即此业所趋往之去处称为柔弱;“柔弱现前”,即此去处所再起之柔弱;“准备生起”,是指准备的本质。诸有由诸有相续生起,亦即由本质所起的业生起,感生存在者。所谓“触触及”,即缘于业果触感而生。
7-8. Sañcetanikasuttadvayavaṇṇanā七至八、《有思经》二经注释
§217-218
217-218. Sattame sañcetanikānanti cetetvā pakappetvā katānaṃ. Upacitānanti citānaṃ vaḍḍhitānaṃ. Appaṭisaṃveditvāti tesaṃ kammānaṃ vipākaṃ avediyitvā. Byantībhāvanti vigatantabhāvaṃ tesaṃ kammānaṃ paricchedaparivaṭumatākaraṇaṃ. Tañca kho diṭṭheva dhammeti tañca kho vipākaṃ diṭṭhadhammavedanīyaṃ diṭṭheva dhamme. Upapajjanti upapajjavedanīyaṃ anantare attabhāve. Apare vā pariyāyeti aparapariyāyavedanīyaṃ pana saṃsārappavatte sati sahassimepi attabhāveti. Iminā idaṃ dasseti ‘‘saṃsārappavatte paṭiladdhavipākārahakamme na vijjati so jagatippadeso, yattha ṭhito mucceyya pāpakammā’’ti. Tividhāti tippakārā. Kāyakammantasandosabyāpattīti kāyakammantasaṅkhātā vipatti. Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni. Aṭṭhame apaṇṇako maṇīti samantato caturasso pāsako.
第二百十七至一百十八条:第七条谓念意之意,是指已思惟、发起、作成之意。所谓“俱增”,是指意念事物增长。所谓“不知觉”,是指未能觉知其业果。所谓“灭灭”,是指消减了这些业的连锁和持续运转。该义显现于现成法中,所谓该果报实见于现成法中。生起所感当下即由自身生起;亦有他果章,即指由他法果报处所,但彼所感受的果报亦由本身生起。以上为说明:“于轮回发生时,因不圆满的业,不现正见,世俗不执着,如此立地方证解脱恶业。”所谓三种,指三种不同类型。所谓“身体业之喜乐及苦业”,乃身体所造之果报。由此缘故,诸处所应悉知。第八条谓不污秽,意谓四面如坚固之牢笼。
9. Karajakāyasuttavaṇṇanā九、《业生身经》注释
§219
219. Navame dukkhassāti vipākadukkhassa, vaṭṭadukkhasseva vā. Imasmiṃ sutte maṇiopammaṃ natthi. Evaṃ vigatābhijjhoti evanti nipātamattaṃ. Yathā vā mettaṃ bhāventā vigatābhijjhā bhavanti, evaṃ vigatābhijjho. Evamassa vigatābhijjhatādīhi nīvaraṇavikkhambhanaṃ dassetvā idāni akusalanissaraṇāni kathento mettāsahagatenātiādimāha. Appamāṇanti appamāṇasattārammaṇatāya ciṇṇavasitāya vā appamāṇaṃ. Pamāṇakataṃ kammaṃ nāma kāmāvacarakammaṃ. Na taṃ tatrāvatiṭṭhatīti taṃ mahogho parittaṃ udakaṃ viya attano okāsaṃ gahetvā ṭhātuṃ na sakkoti, atha kho naṃ oghe parittaṃ udakaṃ viya idameva appamāṇaṃ kammaṃ ajjhottharitvā attano vipākaṃ nibbatteti. Daharataggeti daharakālato paṭṭhāya.
第二百十九条:第九条谓痛苦之意,亦或谓轮回之苦。此经中无以宝石暗喻。所谓证除嫉妒,即以该词词性纯粹而言。如同发慈心者断除嫉妒,故称为除嫉妒。又以去除不善障碍,乃称解脱恶根,现今称慈心随行等等。所谓“无量”,是指无量之聚合与内容或数量根本。所谓“尺度”,谓欲界行之业。所谓“不容忍”,谓若以如洪水挡道,不能侧身而立,彼则无法忍受;于是以如洪水一般之无量业而起果报。所谓“幼时堕入”,谓由幼年时期所种业理因而受用果报。
Nāyaṃ kāyo ādāyagamaniyoti imaṃ kāyaṃ gahetvā paralokaṃ gantuṃ nāma na sakkāti attho . Cittantaroti cittakāraṇo, atha vā citteneva antariko. Ekasseva hi cuticittassa anantarā dutiye paṭisandhicitte devo nāma hoti, nerayiko nāma hoti, tiracchānagato nāma hoti. Purimanayepi cittena kāraṇabhūtena devo nerayiko vā hotīti attho. Sabbaṃ taṃ idha vedanīyanti diṭṭhadhammavedanīyakoṭṭhāsavanetaṃ vuttaṃ. Na taṃ anugaṃ bhavissatīti mettāya upapajjavedanīyabhāvassa upacchinnattā upapajjavedanīyavasena na anugataṃ bhavissati. Idaṃ sotāpannasakadāgāmiariyapuggalānaṃ paccavekkhaṇaṃ veditabbaṃ. Anāgāmitāyāti jhānānāgāmitāya. Idhapaññassāti imasmiṃ sāsane paññā idhapaññā nāma, sāsanacaritāya ariyapaññāya ṭhitassa ariyasāvakassāti attho. Uttarivimuttinti arahattaṃ. Dasamaṃ uttānatthamevāti.
本条言“此非身可携往”,意指携带此身而往他界,此为不可能之义。所谓“心他”,谓由心所造之因缘,或曰心本身即为内他事。因缘中,断意念后至第二意秉持时,有称为天、有称为地狱者、亦有称为畜生者。昔时亦由因缘心而生诸天、地狱。由此及此皆谓诸法为现成法果之集合。谓非由其随伴,故以慈心斩除由生感受法,感生果报断绝,不生随顺。此当作为圣流向、依止流向、阿那含者的观察参考。所谓阿那含者,谓进入禅定者。谓此处的智慧,谓在此教法中名为此地智慧,是由行法而成就之圣徒智慧。所谓上证解脱者,即阿拉汉。谓第十条专指升起意义。
Karajakāyavaggo paṭhamo. · 业生身品第一。