3. Anuttariyavaggo3. 无上品
3. Anuttariyavaggo3. 无上品
1. Sāmakasuttaṃ1. 沙马咖经
§21
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati sāmagāmake pokkharaṇiyāyaṃ. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ pokkharaṇiyaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
一时,世尊住在释迦国沙马嘎马咖的莲池边。那时,某位天人在深夜时分,以殊胜的容色照亮了整个莲池,来到世尊之处;来到之后,礼敬世尊,站立在一旁。站立在一旁的那位天人对世尊如此说——
‘‘Tayome, bhante, dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Kammārāmatā, bhassārāmatā , niddārāmatā – ime kho, bhante, tayo dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattantī’’ti. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
「尊者,这三法导向比库的衰退。哪三种?喜好作业、喜好言谈、喜好睡眠——尊者,这三法导向比库的衰退。」那位天人说了此语。导师表示同意。那时,那位天人「导师同意我了」,礼敬世尊,作右绕后,就在那里消失了。
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ pokkharaṇiyaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘tayome, bhante, dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā – ime kho, bhante, tayo dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. Tesaṃ vo , bhikkhave, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye vo devatāpi jānanti kusalehi dhammehi parihāyamāne’’.
那时,世尊在那夜过后,召唤诸比库:「诸比库,今夜,某位天人在深夜时分,以殊胜的容色照亮了整个莲池,来到我处;来到之后,礼敬我,站立在一旁。诸比库,站立在一旁的那位天人对我如此说:『尊者,这三法导向比库的衰退。哪三种?喜好作业、喜好言谈、喜好睡眠——尊者,这三法导向比库的衰退。』诸比库,那位天人说了此语。说了此语后,礼敬我,作右绕后,就在那里消失了。诸比库,对你们来说是无所得、是难得的,连天人也知道你们正在从诸善法中衰退。」
‘‘Aparepi, bhikkhave, tayo parihāniye dhamme desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘katame ca, bhikkhave, tayo parihāniyā dhammā? Saṅgaṇikārāmatā, dovacassatā, pāpamittatā – ime kho, bhikkhave, tayo parihāniyā dhammā’’.
「诸比库,我还将说另外三种衰退法。你们要听!要善作意!我将说。」「是的,尊者。」那些比库回答世尊。世尊如此说:「诸比库,哪三种是衰退法?喜好群聚、难以劝导、恶友——诸比库,这三种是衰退法。」
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ parihāyiṃsu kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyiṃsu kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ parihāyissanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyissanti kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi parihāyanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyanti kusalehi dhammehī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,凡任何过去世从诸善法中衰退者,一切都是以这六法从诸善法中衰退的。诸比库,凡任何未来世将从诸善法中衰退者,一切都将以这六法从诸善法中衰退。诸比库,凡任何现在从诸善法中衰退者,一切都是以这六法从诸善法中衰退的。」第一。
2. Aparihāniyasuttaṃ2. 不退法经
§22
‘‘Chayime, bhikkhave, aparihāniye dhamme desessāmi, taṃ suṇātha…pe… katame ca, bhikkhave, cha aparihāniyā dhammā? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā – ime kho, bhikkhave, cha aparihāniyā dhammā.
「诸比库,我将说这六种不衰退法,你们要听……诸比库,哪六种是不衰退法?不喜好作业、不喜好言谈、不喜好睡眠、不喜好群聚、易于劝导、善友——诸比库,这六种是不衰退法。」
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ na parihāyiṃsu kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyiṃsu kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ na parihāyissanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyissanti kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi na parihāyanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyanti kusalehi dhammehī’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库,凡任何过去世未从诸善法中衰退者,一切都是以这六法未从诸善法中衰退的。诸比库,凡任何未来世将不从诸善法中衰退者,一切都将以这六法不从诸善法中衰退。诸比库,凡任何现在未从诸善法中衰退者,一切都是以这六法未从诸善法中衰退的。」第二。
3. Bhayasuttaṃ3. 怖畏经
§23
‘‘‘Bhaya’nti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘dukkha’nti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘rogo’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘gaṇḍo’ti, bhikkhave , kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘saṅgo’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘paṅko’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ.
「诸比库,『怖畏』,这是诸欲的同义语;诸比库,『苦』,这是诸欲的同义语;诸比库,『病』,这是诸欲的同义语;诸比库,『痈』,这是诸欲的同义语;诸比库,『系缚』,这是诸欲的同义语;诸比库,『泥沼』,这是诸欲的同义语。」
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, ‘bhaya’nti kāmānametaṃ adhivacanaṃ? Kāmarāgarattāyaṃ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi bhayā na parimuccati, samparāyikāpi bhayā na parimuccati, tasmā ‘bhaya’nti kāmānametaṃ adhivacanaṃ. Kasmā ca, bhikkhave, dukkhanti…pe… rogoti… gaṇḍoti… saṅgoti… paṅkoti kāmānametaṃ adhivacanaṃ? Kāmarāgarattāyaṃ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi paṅkā na parimuccati, samparāyikāpi paṅkā na parimuccati, tasmā ‘paṅko’ti kāmānametaṃ adhivacana’’nti.
「诸比库!为何『恐惧』是诸欲的同义语?诸比库!染着欲贪、被欲贪束缚者,不能从现法的恐惧中解脱,也不能从来世的恐惧中解脱,因此『恐惧』是诸欲的同义语。诸比库!为何『苦』……『病』……『肿瘤』……『束缚』……『泥沼』是诸欲的同义语?诸比库!染着欲贪、被欲贪束缚者,不能从现法的泥沼中解脱,也不能从来世的泥沼中解脱,因此『泥沼』是诸欲的同义语。」
‘‘Bhayaṃ dukkhaṃ rogo gaṇḍo, saṅgo paṅko ca ubhayaṃ;
「恐惧、苦、病、肿瘤,束缚与泥沼二者;
Ete kāmā pavuccanti, yattha satto puthujjano.
这些被称为诸欲,凡夫被执着于此处。
‘‘Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave;
见到执取中的恐惧,生死的生起;
Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye.
无执取者得解脱,生死灭尽。
‘‘Te khemappattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā;
他们到达安稳、安乐,于现法般涅槃;
Sabbaverabhayātītā , sabbadukkhaṃ upaccagu’’nti. tatiyaṃ;
超越一切怨敌恐惧,超越一切苦。」第三经。
4. Himavantasuttaṃ4. 雪山经
§24
‘‘Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu himavantaṃ pabbatarājaṃ padāleyya, ko pana vādo chavāya avijjāya! Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhissa samāpattikusalo hoti, samādhissa ṭhitikusalo hoti, samādhissa vuṭṭhānakusalo hoti, samādhissa kallitakusalo hoti, samādhissa gocarakusalo hoti, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato bhikkhu himavantaṃ pabbatarājaṃ padāleyya, ko pana vādo chavāya avijjāyā’’ti! Catutthaṃ.
「诸比库!具足六法的比库能粉碎雪山王,何况薄薄的无明!哪六种?诸比库!于此,比库善巧于定的获得,善巧于定的住立,善巧于定的出起,善巧于定的适合性,善巧于定的行境,善巧于定的决意。诸比库!具足这六法的比库能粉碎雪山王,何况薄薄的无明!」第四经。
5. Anussatiṭṭhānasuttaṃ5. 随念处经
§25
‘‘Chayimāni , bhikkhave, anussatiṭṭhānāni. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
「诸比库!这六个随须跋。哪六个?诸比库!在此,圣弟子随念如来——『如是,彼世尊……(中略)……天人师、佛、世尊』。诸比库!当圣弟子随念如来之时,在那时他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。诸比库!『贪欲』,这是五欲功德的同义语。诸比库!以此为所缘,如此在此有些众生得以清净。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo…pe… paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako dhammaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti ; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
「再者,诸比库!圣弟子随念法——『法是世尊所善说……(中略)……智者应各自证知的』。诸比库!当圣弟子随念法之时,在那时他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。诸比库!『贪欲』,这是五欲功德的同义语。诸比库!以此为所缘,如此在此有些众生得以清净。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako saṅghaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
「再者,诸比库!圣弟子随念僧团——『世尊的声闻僧团是善行道者……(中略)……是世间无上的福田』。诸比库!当圣弟子随念僧团之时,在那时他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。诸比库!『贪欲』,这是五欲功德的同义语。诸比库!以此为所缘,如此在此有些众生得以清净。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako sīlaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
「再者,诸比库!圣弟子随念自己的诸戒——无毁坏的……(中略)……导向于定的。诸比库!当圣弟子随念戒之时,在那时他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。诸比库!『贪欲』,这是五欲功德的同义语。诸比库!以此为所缘,如此在此有些众生得以清净。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati – ‘lābhā vata me! Suladdhaṃ vata me…pe… yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Yasmiṃ…pe… evamidhekacce sattā visujjhanti.
「再者,诸比库!圣弟子随念自己的布施——『我实在是得利!我实在是善得……(中略)……乐于乞求、乐于施与分享』。当……(中略)……如此在此有些众生得以清净。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā , santi devā tāvatiṃsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā , santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’’’ ti.
「再者,诸比库!圣弟子随念诸天——『有四大王天,有三十三天,有夜摩天,有兜率天,有化乐天,有他化自在天,有梵身天,有更高的诸天。那些天人具足如是的信,从此处死后生于彼处;我也具有如是的信。那些天人具足如是的戒……多闻……布施……慧,从此处死后生于彼处;我也具有如是的慧』。」
‘‘Yasmiṃ , bhikkhave, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti. Imāni kho, bhikkhave, cha anussatiṭṭhānānī’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库!当圣弟子随念自己与那些天人的信、戒、多闻、布施、慧之时,在那时他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。诸比库!『贪欲』,这是五欲功德的同义语。诸比库!以此为所缘,如此在此有些众生得以清净。诸比库!这些是六个随须跋。」第五经。
6. Mahākaccānasuttaṃ6. 玛哈咖吒那经
§26
Tatra kho āyasmā mahākaccāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahākaccāno etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, āvuso; abbhutaṃ, āvuso! Yāvañcidaṃ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sambādhe okāsādhigamo anubuddho sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cha anussatiṭṭhānāni.
在那里,具寿马哈咖吒亚那对诸比库说:「贤友诸比库!」「贤友!」那些比库回答具寿马哈咖吒亚那。具寿马哈咖吒亚那说此:「贤友!稀有啊!贤友!未曾有啊!贤友!彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者,在狭窄处已证悟得到空间,为了众生的清净,为了超越愁、悲,为了灭尽苦、忧,为了证得正理,为了现证涅槃,即这六个随须跋。」
‘‘Katamāni cha? Idhāvuso, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「哪六种呢?朋友们,在此,圣弟子随念如来——『如是,彼世尊……(中略)……是天人导师、佛陀、世尊』。朋友们,当圣弟子随念如来时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo…pe… paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako dhammaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena . Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「再者,朋友们,圣弟子随念法——『法是世尊所善说的……(中略)……是智者各自证知的』。朋友们,当圣弟子随念法时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako saṅghaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「再者,朋友们,圣弟子随念僧团——『世尊的声闻僧团是善行道者……(中略)……是世间的无上福田』。朋友们,当圣弟子随念僧团时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano sīlaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「再者,朋友们,圣弟子随念自己的诸戒——无毁的……(中略)……导向于定的。朋友们,当圣弟子随念自己的戒时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me…pe… yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「再者,朋友们,圣弟子随念自己的布施——『我确实是有所得的,我确实是善得的……(中略)……乐于乞求、乐于施与分享』。朋友们,当圣弟子随念自己的布施时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā…pe… tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati . Yathārūpena sīlena…pe… sutena… cāgena… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti , na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
「再者,朋友们,圣弟子随念诸天人——『有四大王天的诸天人,有……(中略)……更上的。那些天人具足如是的信,从此处死后生于彼处;我也具有如是的信。那些天人具足如是的戒……(中略)……多闻……布施……慧,从此处死后生于彼处;我也具有如是的慧』。朋友们,当圣弟子随念自己和那些天人的信、戒、多闻、布施、慧时,在那时候他的心不被贪所缠缚,心不被嗔所缠缚,心不被痴所缠缚;在那时候他的心只是正直的,已出离、已解脱、已超越贪欲。朋友们,『贪欲』这是五欲功德的同义语。朋友们,那位圣弟子完全以如虚空般的心而住,广大的、无量的、无怨的、无害的。朋友们,以此为所缘,如此在此有些众生成为清净法者。
‘‘Acchariyaṃ , āvuso; abbhutaṃ, āvuso! Yāvañcidaṃ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sambādhe okāsādhigamo anubuddho sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cha anussatiṭṭhānānī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「朋友们,真是稀有!朋友们,真是未曾有!彼世尊、知者、见者、阿拉汉、正等正觉者已证悟在窄狭处获得空间之道,为了众生的清净,为了超越愁悲,为了灭尽苦忧,为了获得正理,为了现证涅槃,即这六随须跋。」第六经。
7. Paṭhamasamayasuttaṃ7. 第一时经
§27
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti? ‘‘Chayime, bhikkhu, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ’’.
那时,某位比库去到世尊处;到了之后,礼敬世尊,坐在一边。坐在一边的那位比库对世尊如此说:「尊者,有多少时机应前往拜见可意的比库呢?」「比库,有这六种时机应前往拜见可意的比库。」
‘‘Katame cha? Idha, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, paṭhamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「哪六个呢?比库,于此,当比库以被欲贪缠缚之心而住,被欲贪占据,对已生起的欲贪不如实了知出离之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我以被欲贪缠缚之心而住,被欲贪占据,对已生起的欲贪不如实了知出离。具寿,善哉,请为我说示断除欲贪之法。』那位意所修习的比库为他说示断除欲贪之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第一个时机。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, byāpādassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu byāpādassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, dutiyo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「再者,比库,当比库以被嗔恨缠缚之心而住,被嗔恨占据,对已生起的嗔恨不如实了知出离之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我以被嗔恨缠缚之心而住,被嗔恨占据,对已生起的嗔恨不如实了知出离。具寿,善哉,请为我说示断除嗔恨之法。』那位意所修习的比库为他说示断除嗔恨之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第二个时机。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, thinamiddhassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu thinamiddhassa pahānāya dhammaṃ deseti . Ayaṃ, bhikkhu, tatiyo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「再者,比库,当比库以被昏沉睡眠缠缚之心而住,被昏沉睡眠占据,对已生起的昏沉睡眠不如实了知出离之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我以被昏沉睡眠缠缚之心而住,被昏沉睡眠占据,对已生起的昏沉睡眠不如实了知出离。具寿,善哉,请为我说示断除昏沉睡眠之法。』那位意所修习的比库为他说示断除昏沉睡眠之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第三个时机。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, catuttho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「再者,比库,当比库以被掉举追悔缠缚之心而住,被掉举追悔占据,对已生起的掉举追悔不如实了知出离之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我以被掉举追悔缠缚之心而住,被掉举追悔占据,对已生起的掉举追悔不如实了知出离。具寿,善哉,请为我说示断除掉举追悔之法。』那位意所修习的比库为他说示断除掉举追悔之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第四个时机。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, āvuso, vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharāmi vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, vicikicchāya pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu vicikicchāya pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, pañcamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「再者,比库,当比库以被疑缠缚之心而住,被疑占据,对已生起的疑不如实了知出离之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我以被疑缠缚之心而住,被疑占据,对已生起的疑不如实了知出离。具寿,善哉,请为我说示断除疑之法。』那位意所修习的比库为他说示断除疑之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第五个时机。」
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti taṃ nimittaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti, taṃ nimittaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, āsavānaṃ khayāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu āsavānaṃ khayāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, chaṭṭho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti. Sattamaṃ.
「再者,比库,当比库不了知『依止哪个相,作意哪个相,能无间地灭尽诸漏』的那个相之时,在那时,应前往意所修习的比库,应如此对他说——『贤友,我不了知「依止哪个相,作意哪个相,能无间地灭尽诸漏」的那个相。具寿,善哉,请为我说示灭尽诸漏之法。』那位意所修习的比库为他说示灭尽诸漏之法。比库,这是前往见意所修习的比库的第六个时机。比库,这些是前往见意所修习的比库的六个时机。」第七经。
8. Dutiyasamayasuttaṃ8. 第二时经
§28
Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho tesaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘ko nu kho, āvuso, samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti?
一时,众多长老比库住在巴拉纳西的仙人堕处鹿野苑。那时,那些长老比库午后从行乞食归来,在圆堂集坐、聚会时,生起了这中间的谈论——「贤友们,什么是前往见意所修习的比库的时机呢?」
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu there bhikkhū etadavoca – ‘‘yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,某位比库对诸长老比库如此说:「贤友们,当意所修习的比库午后从行乞食归来,洗足后已坐下,结跏趺坐,保持身体正直,现起面前之念时,那是前往见意所修习的比库的时机。」
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso , so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, cārittakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti, bhattakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,某位比库对那位比库如此说:「贤友,那不是前往见值得心修习的比库的时候。贤友,当值得心修习的比库午餐后,从行乞食物回来,洗足后,结跏趺坐,正直其身,于面前现起念而坐时,在那时候,他的行走疲劳尚未平息,在那时候,他的进食疲劳尚未平息。因此,那不是前往见值得心修习的比库的时候。贤友,当值得心修习的比库在傍晚时分,从独坐中出来,坐在住所的荫凉处,结跏趺坐,正直其身,于面前现起念而坐时,那是前往见值得心修习的比库的时候。」
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, yadevassa divā samādhinimittaṃ manasikataṃ hoti tadevassa tasmiṃ samaye samudācarati. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,某位比库对那位比库如此说:「贤友,那不是前往见值得心修习的比库的时候。贤友,当值得心修习的比库在傍晚时分,从独坐中出来,坐在住所的荫凉处,结跏趺坐,正直其身,于面前现起念而坐时,凡是他白天所作意的定相,那在那时候现起于他。因此,那不是前往见值得心修习的比库的时候。贤友,当值得心修习的比库在夜晚的黎明时分起来后,结跏趺坐,正直其身,于面前现起念而坐时,那是前往见值得心修习的比库的时候。」
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, ojaṭṭhāyissa tasmiṃ samaye kāyo hoti phāsussa hoti buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,某位比库对那位比库如此说:「贤友,那不是前往见值得心修习的比库的时候。贤友,当值得心修习的比库在夜晚的黎明时分起来后,结跏趺坐,正直其身,于面前现起念而坐时,在那时候,他的身体充满食素,他容易作意诸佛的教诫。因此,那不是前往见值得心修习的比库的时候。」
Evaṃ vutte āyasmā mahākaccāno there bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘chayime, bhikkhu, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ’’’.
如是说时,具寿马哈咖吒亚那对诸长老比库如此说:「贤友们,这是我从世尊面前听闻、从面前领受的:『比库们,这六个时候是前往见值得心修习的比库的时候。』」
‘‘Katame cha? Idha, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, paṭhamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「哪六个呢?比库,于此,当比库以被欲贪缠缚的心而住,被欲贪征服,对已生起的欲贪的出离不如实了知时,在那时候,应前往值得心修习的比库,应如此对他说:『贤友,我以被欲贪缠缚的心而住,被欲贪征服,对已生起的欲贪的出离不如实了知。善哉,愿具寿为我说断除欲贪之法。』那位值得心修习的比库为他说断除欲贪之法。比库,这是第一个前往见值得心修习的比库的时候。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati… uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati… vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati… yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti, taṃ nimittaṃ na jānāti na passati, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti taṃ nimittaṃ na jānāmi na passāmi. Sādhu vata me āyasmā āsavānaṃ khayāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu āsavānaṃ khayāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, chaṭṭho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
「再者,比库,当比库以被嗔恨缠缚的心而住……以被昏沉睡眠缠缚的心而住……以被掉举追悔缠缚的心而住……以被疑缠缚的心而住……缘于何相、作意何相而能无间地灭尽诸漏,他不知不见那个相时,在那时候,应前往值得心修习的比库,应如此对他说:『贤友,缘于何相、作意何相而能无间地灭尽诸漏,我不知不见那个相。善哉,愿具寿为我说灭尽诸漏之法。』那位值得心修习的比库为他说灭尽诸漏之法。比库,这是第六个前往见值得心修习的比库的时候。
‘‘Sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’’nti. Aṭṭhamaṃ.
「贤友们,这是我从世尊面前听闻、从面前领受的:『比库们,这六个时候是前往见值得心修习的比库的时候。』」第八经。
9. Udāyīsuttaṃ9. 伍答夷经
§29
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Evaṃ vutte āyasmā udāyī tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Dutiyampi kho āyasmā udāyī tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Tatiyampi kho āyasmā udāyī tuṇhī ahosi.
那时,世尊对具寿伍大夷说:「伍大夷,有多少个随须跋呢?」如是说时,具寿伍大夷沉默不语。第二次,世尊对具寿伍大夷说:「伍大夷,有多少个随须跋呢?」第二次,具寿伍大夷沉默不语。第三次,世尊对具寿伍大夷说:「伍大夷,有多少个随须跋呢?」第三次,具寿伍大夷沉默不语。
Atha kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso udāyi, āmantesī’’ti. ‘‘Suṇomahaṃ , āvuso ānanda, bhagavato. Idha , bhante, bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati – seyyathidaṃ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe…. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhāna’’nti.
那时,具寿阿难对具寿伍达夷说:「贤友伍达夷,导师召唤你。」「贤友阿难,我听闻世尊的。世尊,于此,比库忆念种种宿住——即:一生、二生……如此,他以行相、细节忆念种种宿住。世尊,这是随须跋。」
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘aññāsiṃ kho ahaṃ, ānanda – ‘nevāyaṃ udāyī moghapuriso adhicittaṃ anuyutto viharatī’ti. Kati nu kho, ānanda, anussatiṭṭhānānī’’ti?
那时,世尊对具寿阿难说:「阿难,我已知道:『这位伍达夷愚人并非住于勤修增上心』。阿难,有多少随须跋呢?」
‘‘Pañca, bhante, anussatiṭṭhānāni. Katamāni pañca? Idha, bhante, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati.
「世尊,有五随须跋。哪五个呢?世尊,于此,比库离诸欲……(中略)……进入第三禅那而住。世尊,这个随须跋如此修习、如此多作,导向现法乐住。
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu ālokasaññaṃ manasi karoti, divā saññaṃ adhiṭṭhāti, yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā; iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati.
「再者,世尊,比库作意光明想,确立日想,如日间那样于夜间,如夜间那样于日间;如此,以开放的心、不被覆盖的心,修习有光辉的心。世尊,这个随须跋如此修习、如此多作,导向获得智见。
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati – ‘atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā mutta’nti. Idaṃ, bhante , anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ kāmarāgappahānāya saṃvattati.
「再者,世尊,比库观察此身,从脚掌底向上,从发顶向下,以皮肤为边际,充满种种须跋:『于此身中有:发、毛、爪、齿、皮、肉、筋、骨、骨髓、肾、心、肝、肋膜、脾、肺、肠、肠间膜、胃中物、粪、胆汁、痰、脓、血、汗、脂肪、泪、膏、唾、涕、关节滑液、尿。』世尊,这个随须跋如此修习、如此多作,导向断除欲贪。
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’’’ti .
「再者,世尊,比库如同看见被弃于墓地的尸体,死后一日、或二日、或三日,肿胀、青瘀、腐烂。他如此比较此身:『这个身体也是这样的法,这样的性质,不能超越这样。』
‘‘Seyyathāpi vā pana passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ kākehi vā khajjamānaṃ kulalehi vā khajjamānaṃ gijjhehi vā khajjamānaṃ sunakhehi vā khajjamānaṃ siṅgālehi vā khajjamānaṃ vividhehi vā pāṇakajātehi khajjamānaṃ. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’’’ti.
「或者如同看见被弃于墓地的尸体,被乌鸦啄食、或被鹰啄食、或被鹫啄食、或被狗啄食、或被豺啄食、或被种种生类啄食。他如此比较此身:『这个身体也是这样的法,这样的性质,不能超越这样。』
‘‘Seyyathāpi vā pana passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ samaṃsalohitaṃ nhārusambandhaṃ…pe… aṭṭhikasaṅkhalikaṃ nimmaṃsalohitamakkhitaṃ nhārusambandhaṃ… aṭṭhikasaṅkhalikaṃ apagatamaṃsalohitaṃ nhārusambandhaṃ. Aṭṭhikāni apagatasambandhāni disāvidisāvikkhittāni , aññena hatthaṭṭhikaṃ aññena pādaṭṭhikaṃ aññena jaṅghaṭṭhikaṃ aññena ūruṭṭhikaṃ aññena kaṭiṭṭhikaṃ aññena phāsukaṭṭhikaṃ aññena piṭṭhikaṇṭakaṭṭhikaṃ aññena khandhaṭṭhikaṃ aññena gīvaṭṭhikaṃ aññena hanukaṭṭhikaṃ aññena dantakaṭṭhikaṃ aññena sīsakaṭāhaṃ , aṭṭhikāni setāni saṅkhavaṇṇappaṭibhāgāni aṭṭhikāni puñjakitāni terovassikāni aṭṭhikāni pūtīni cuṇṇakajātāni. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’ti. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ asmimānasamugghātāya saṃvattati.
「或者如同看见被弃于墓地的尸体,骨锁有肉有血,以筋连结……(中略)……骨锁无肉,血涂,以筋连结……骨锁离肉离血,以筋连结。诸骨离散,散布于各方,一处是手骨,一处是脚骨,一处是小腿骨,一处是大腿骨,一处是腰骨,一处是肋骨,一处是脊椎骨,一处是肩骨,一处是颈骨,一处是颚骨,一处是齿骨,一处是头盖骨。诸骨白色,如螺贝色。诸骨堆积,经过一年。诸骨腐朽,成为粉末。他如此比较此身:『这个身体也是这样的法,这样的性质,不能超越这样。』世尊,这个随须跋如此修习、如此多作,导向根除我慢。」
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ anekadhātupaṭivedhāya saṃvattati. Imāni kho, bhante, pañca anussatiṭṭhānānī’’ti.
「复次,尊者,比库舍断乐……(中略)……进入后住于第四禅那。尊者,此随须跋如此修习、如此多作,导向通达多界。尊者,此为五随须跋。」
‘‘Sādhu, sādhu, ānanda! Tena hi tvaṃ, ānanda, idampi chaṭṭhaṃ anussatiṭṭhānaṃ dhārehi. Idhānanda, bhikkhu satova abhikkamati satova paṭikkamati satova tiṭṭhati satova nisīdati satova seyyaṃ kappeti satova kammaṃ adhiṭṭhāti. Idaṃ, ānanda, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ satisampajaññāya saṃvattatī’’ti. Navamaṃ.
「善哉,善哉,阿难!那么,阿难,你应受持此第六随须跋。阿难,于此,比库具念地前进,具念地后退,具念地站立,具念地坐下,具念地作卧,具念地决意业。阿难,此随须跋如此修习、如此多作,导向念与正知。」第九经
10. Anuttariyasuttaṃ10. 无上经
§30
‘‘Chayimāni, bhikkhave, anuttariyāni. Katamāni cha? Dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ, anussatānuttariyanti.
「诸比库,有此六无上。何为六?见无上、闻无上、利得无上、学无上、奉侍无上、随念无上。
‘‘Katamañca , bhikkhave, dassanānuttariyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco hatthiratanampi dassanāya gacchati, assaratanampi dassanāya gacchati, maṇiratanampi dassanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana dassanāya gacchati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ dassanāya gacchati. Atthetaṃ, bhikkhave, dassanaṃ; netaṃ natthīti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, dassanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, dassanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dassanānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ.
「诸比库,何为见无上?诸比库,于此,某人为了见而去见象宝,为了见而去见马宝,为了见而去见摩尼宝,或者为了见而去见种种高低之物,为了见而去见邪见、邪行道的沙门或婆罗门。诸比库,此见是存在的;我不说它不存在。然而,诸比库,此见是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无义利的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比库,凡为了见而去见如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者,诸比库,此为诸见之无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了作证涅槃,即为了见而去见如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比库,此称为见无上。如此为见无上。
‘‘Savanānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco bherisaddampi savanāya gacchati, vīṇāsaddampi savanāya gacchati, gītasaddampi savanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana savanāya gacchati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa dhammassavanāya gacchati. Atthetaṃ, bhikkhave, savanaṃ; netaṃ natthīti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, savanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, savanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, savanānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ.
「何为闻无上?诸比库,于此,某人为了闻而去闻鼓声,为了闻而去闻琵琶声,为了闻而去闻歌声,或者为了闻而去闻种种高低之声,为了闻法而去闻邪见、邪行道的沙门或婆罗门。诸比库,此闻是存在的;我不说它不存在。然而,诸比库,此闻是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无义利的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比库,凡为了闻法而去闻如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者,诸比库,此为诸闻之无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了作证涅槃,即为了闻法而去闻如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比库,此称为闻无上。如此为见无上、闻无上。
‘‘Lābhānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi labhati, dāralābhampi labhati, dhanalābhampi labhati, uccāvacaṃ vā pana lābhaṃ labhati, samaṇe vā brāhmaṇe vā micchādiṭṭhike micchāpaṭipanne saddhaṃ paṭilabhati. Attheso, bhikkhave, lābho; neso natthīti vadāmi. So ca kho eso, bhikkhave, lābho hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, lābhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, lābhānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ.
「何为利得无上?诸比库,于此,某人获得子之利得,获得妻之利得,获得财之利得,或者获得种种高低之利得,对邪见、邪行道的沙门或婆罗门获得信。诸比库,此利得是存在的;我不说它不存在。然而,诸比库,此利得是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无义利的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比库,凡对如来或如来弟子获得信,具足信、具足爱,一向趣入、净信者,诸比库,此为诸利得之无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了作证涅槃,即对如来或如来弟子获得信,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比库,此称为利得无上。如此为见无上、闻无上、利得无上。
‘‘Sikkhānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco hatthismimpi sikkhati, assasmimpi sikkhati, rathasmimpi sikkhati, dhanusmimpi sikkhati, tharusmimpi sikkhati, uccāvacaṃ vā pana sikkhati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa sikkhati. Atthesā, bhikkhave, sikkhā; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, sikkhā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, sikkhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya , yadidaṃ tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati, niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sikkhānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ.
「何为学无上?诸比库,于此,某人学象,学马,学车,学弓,学剑,或者学种种高低之事,学邪见、邪行道的沙门或婆罗门。诸比库,此学是存在的;我不说它不存在。然而,诸比库,此学是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无义利的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比库,凡在如来所宣说的法与律中学增上戒、学增上心、学增上慧,具足信、具足爱,一向趣入、净信者,诸比库,此为诸学之无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了作证涅槃,即在如来所宣说的法与律中学增上戒、学增上心、学增上慧,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比库,此称为学无上。如此为见无上、闻无上、利得无上、学无上。
‘‘Pāricariyānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco khattiyampi paricarati, brāhmaṇampi paricarati, gahapatimpi paricarati, uccāvacaṃ vā pana paricarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ paricarati. Atthesā, bhikkhave, pāricariyā; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, pāricariyā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya…pe… na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno , etadānuttariyaṃ, bhikkhave, pāricariyānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, pāricariyānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ.
「何为奉侍无上?诸比库,于此,某人奉侍刹帝利,奉侍婆罗门,奉侍居士,或者奉侍种种高低之人,奉侍邪见、邪行道的沙门或婆罗门。诸比库,此奉侍是存在的;我不说它不存在。然而,诸比库,此奉侍是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无义利的,不导向厌离……(中略)……不导向涅槃。诸比库,凡奉侍如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者,诸比库,此为诸奉侍之无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了作证涅槃,即奉侍如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比库,此称为奉侍无上。如此为见无上、闻无上、利得无上、学无上、奉侍无上。
‘‘Anussatānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi anussarati, dāralābhampi anussarati, dhanalābhampi anussarati, uccāvacaṃ vā pana lābhaṃ anussarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ anussarati. Atthesā, bhikkhave, anussati; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, anussati hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, anussatīnaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, anussatānuttariyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cha anuttariyānī’’ti.
「诸比库,什么是随念无上?诸比库,这里,某人随念得子,随念得妻,随念得财,或者随念得到高低的利得,或者随念邪见、邪行道的沙门或婆罗门。诸比库,这是随念;我不说它不存在。然而,诸比库,这随念是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣的、无益的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比库,然而,凡随念如来或如来的声闻弟子,具有坚固的信、坚固的爱,一向趣入、净信者,诸比库,这是随念的无上,为了众生的清净、为了超越愁悲、为了苦忧的灭尽、为了获得正理、为了现证涅槃,即随念如来或如来的声闻弟子,具有坚固的信、坚固的爱,一向趣入、净信者。诸比库,这称为随念无上。诸比库,这些是六种无上。」
‘‘Ye dassanānuttaraṃ laddhā , savanañca anuttaraṃ;
「获得见无上者,以及闻无上,
Lābhānuttariyaṃ laddhā, sikkhānuttariye ratā .
获得利得无上,乐于学无上。
‘‘Upaṭṭhitā pāricariyā, bhāvayanti anussatiṃ;
「已须跋、已承事,修习随念,
Vivekappaṭisaṃyuttaṃ, khemaṃ amatagāminiṃ.
与远离相应,安稳、趣向不死。
‘‘Appamāde pamuditā, nipakā sīlasaṃvutā;
「于不放逸而欢喜,谨慎、戒律防护,
Te ve kālena paccenti , yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti. dasamaṃ;
他们确实适时证得,苦灭尽之处。」第十经
Anuttariyavaggo tatiyo. · 无上品第三
Tassuddānaṃ –
其摄颂──
Sāmako aparihāniyo, bhayaṃ himavānussati;
沙马咖不退转,恐惧喜马拉雅忆念;
Kaccāno dve ca samayā, udāyī anuttariyenāti.
咖吒亚那二时,伍达夷以无上。