2. Sāraṇīyavaggo2. 可念品
2. Sāraṇīyavaggo2. 可念品
1. Paṭhamasāraṇīyasuttaṃ1. 第一可念经
§11
‘‘Chayime , bhikkhave, dhammā sāraṇīyā . Katame cha? Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo.
「诸比库,这六法是可忆念的。哪六个呢?诸比库,在此,比库对同梵行者现起慈身业,无论公开或私下,这也是可忆念的法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo.
「再者,诸比库,比库对同梵行者现起慈语业,无论公开或私下,这也是可忆念的法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo.
「再者,诸比库,比库对同梵行者现起慈意业,无论公开或私下,这也是可忆念的法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī, ayampi dhammo sāraṇīyo.
「再者,诸比库,比库对于那些如法所得的、法所获得的利养,乃至钵中所受的,对于这样的利养,他成为不独自享用者,而是与具戒的同梵行者共同享用者,这也是可忆念的法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo.
「再者,诸比库,比库对于那些无缺、无穴、无斑、无杂、自在、智者所赞叹、无所触、导向定的诸戒,他与同梵行者一起住于戒的平等性,无论公开或私下,这也是可忆念的法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo. Ime kho, bhikkhave, cha dhammā sāraṇīyā’’ti. Paṭhamaṃ.
「再者,诸比库,比库对于那圣的、出离的、引导如是行者正向苦灭尽的见,他与同梵行者一起住于见的平等性,无论公开或私下,这也是可忆念的法。诸比库,这六法是可忆念的。」第一经。
2. Dutiyasāraṇīyasuttaṃ2. 第二可念经
§12
‘‘Chayime , bhikkhave, dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti. Katame cha? Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
「诸比库,这六法是可忆念的、令可爱的、令尊重的,导向摄受、无诤、和合、一致。哪六个呢?诸比库,在此,比库对同梵行者现起慈身业,无论公开或私下,这也是可忆念的、令可爱的、令尊重的法,导向摄受、无诤、和合、一致。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti…pe… mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
「再者,诸比库,比库对同梵行者现起慈语业……(中略)……现起慈意业,无论公开或私下,这也是可忆念的、令可爱的、令尊重的法,导向摄受、无诤、和合、一致。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
「再者,诸比库!比库对于那些如法的、如法获得的利养,乃至钵中所受之食,对于这样的利养,他成为与具戒的同梵行者不分别论受用、共同受用者,这也是令人忆念的、令人喜爱的、令人尊敬的法,导向摄受、无诤、和合、一致。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni tathārūpehi sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
「再者,诸比库!比库对于那些无缺、无穴、无斑、无杂、自在、智者所赞叹、无所执取、导向于定的诸戒,他与同梵行者在明处与暗处都成为戒相等而住者,这也是令人忆念的、令人喜爱的、令人尊敬的法,导向摄受、无诤、和合、一致。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāyaṃ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, cha dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattantī’’ti. Dutiyaṃ.
「再者,诸比库!比库对于那圣的、出离的、导引如是行者正向苦尽的见,他与同梵行者在明处与暗处都成为见相等而住者,这也是令人忆念的、令人喜爱的、令人尊敬的法,导向摄受、无诤、和合、一致。诸比库!这些是六种令人忆念的、令人喜爱的、令人尊敬的法,导向摄受、无诤、和合、一致。」第二经。
3. Nissāraṇīyasuttaṃ3. 出离经
§13
‘‘Chayimā, bhikkhave, nissāraṇīyā dhātuyo. Katamā cha? Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā; atha ca pana me byāpādo cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aṭṭhānametaṃ, āvuso, anavakāso yaṃ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya; atha ca panassa byāpādo cittaṃ pariyādāya ṭhassati , netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, byāpādassa yadidaṃ mettācetovimuttī’’’ti .
「诸比库!有这六种出离界。哪六种呢?诸比库!在此,比库可能这样说:『我的慈心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤;然而嗔恨仍占据我的心。』应对他这样说:『具寿不要这样说!不要诽谤世尊,诽谤世尊确实不善,世尊确实不会这样说。朋友!这是须跋的、没有机会的:当慈心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤时,嗔恨仍会占据其心,这是须跋的。朋友!因为这就是嗔恨的出离,即:慈心解脱。』
‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā; atha ca pana me vihesā cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aṭṭhānametaṃ, āvuso , anavakāso yaṃ karuṇāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya; atha ca panassa vihesā cittaṃ pariyādāya ṭhassati, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, vihesāya yadidaṃ karuṇācetovimuttī’’’ti.
「诸比库!在此,比库可能这样说:『我的悲心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤;然而恼害仍占据我的心。』应对他这样说:『具寿不要这样说!不要诽谤世尊,诽谤世尊确实不善,世尊确实不会这样说。朋友!这是须跋的、没有机会的:当悲心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤时,恼害仍会占据其心,这是须跋的。朋友!因为这就是恼害的出离,即:悲心解脱。』
‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘muditā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā; atha ca pana me arati cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya . Aṭṭhānametaṃ, āvuso, anavakāso yaṃ muditāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya; atha ca panassa arati cittaṃ pariyādāya ṭhassati, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, aratiyā yadidaṃ muditācetovimuttī’’’ti.
「诸比库!在此,比库可能这样说:『我的喜心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤;然而不乐仍占据我的心。』应对他这样说:『具寿不要这样说!不要诽谤世尊,诽谤世尊确实不善,世尊确实不会这样说。朋友!这是须跋的、没有机会的:当喜心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤时,不乐仍会占据其心,这是须跋的。朋友!因为这就是不乐的出离,即:喜心解脱。』
‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘upekkhā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā; atha ca pana me rāgo cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aṭṭhānametaṃ, āvuso, anavakāso yaṃ upekkhāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ; atha ca panassa rāgo cittaṃ pariyādāya ṭhassati, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, rāgassa yadidaṃ upekkhācetovimuttī’’’ti.
「诸比库!在此,比库可能这样说:『我的舍心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤;然而贪仍占据我的心。』应对他这样说:『具寿不要这样说!不要诽谤世尊,诽谤世尊确实不善,世尊确实不会这样说。朋友!这是须跋的、没有机会的:当舍心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤时,贪仍会占据其心,这是须跋的。朋友!因为这就是贪的出离,即:舍心解脱。』
‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘animittā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā; atha ca pana me nimittānusāri viññāṇaṃ hotī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aṭṭhānametaṃ, āvuso, anavakāso yaṃ animittāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya; atha ca panassa nimittānusāri viññāṇaṃ bhavissati, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, sabbanimittānaṃ yadidaṃ animittācetovimuttī’’’ti.
「诸比库!在此,比库可能这样说:『我的无相心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤;然而我的识仍随逐于相。』应对他这样说:『具寿不要这样说!不要诽谤世尊,诽谤世尊确实不善,世尊确实不会这样说。朋友!这是须跋的、没有机会的:当无相心解脱已修习、已多修习、已作为乘具、已作为基础、已确立、已熟练、已善精勤时,其识仍会随逐于相,这是须跋的。朋友!因为这就是一切相的出离,即:无相心解脱。』
‘‘Idha pana bhikkhave, bhikkhu evaṃ vadeyya – ‘asmīti kho me vigataṃ , ayamahamasmīti ca na samanupassāmi; atha ca pana me vicikicchākathaṃkathāsallaṃ cittaṃ pariyādāya tiṭṭhatī’ti. So ‘mā heva’ntissa vacanīyo – ‘māyasmā, evaṃ avaca; mā bhagavantaṃ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Aṭṭhānametaṃ, āvuso, anavakāso yaṃ asmīti vigate ayamahamasmīti ca na samanupassato; atha ca panassa vicikicchākathaṃkathāsallaṃ cittaṃ pariyādāya ṭhassati, netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Nissaraṇañhetaṃ, āvuso, vicikicchākathaṃkathāsallassa yadidaṃ asmīti mānasamugghāto’ti. Imā kho, bhikkhave, cha nissāraṇīyā dhātuyo’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库,于此,若比库如此说:『于我「我是」已灭尽,且我不随观「此我是」;然而疑惑、犹豫之刺仍遍取我的心而住。』应对他如此说:『具寿,不要如此说;不要诽谤世尊,诽谤世尊实在不善,世尊实在不会如此说。朋友,这是须跋的、没有机会的:当「我是」已灭尽,且不随观「此我是」时,疑惑、犹豫之刺仍遍取其心而住,这是须跋的。朋友,这确实是疑惑、犹豫之刺的出离,即根除「我是」之慢。』诸比库,这些是六出离界。」第三经。
4. Bhaddakasuttaṃ4. 跋德咖经
§14
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso, bhikkhavo’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –
于此,具寿沙利子告诉诸比库:「朋友们,诸比库。」「朋友。」那些比库回答具寿沙利子。具寿沙利子说此:
‘‘Tathā tathā, āvuso, bhikkhu vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālakiriyā . Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālakiriyā?
「朋友们,比库如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死不善妙,其时死不善妙。朋友们,比库如何如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死不善妙,其时死不善妙?
‘‘Idhāvuso, bhikkhu kammārāmo hoti kammarato kammārāmataṃ anuyutto, bhassārāmo hoti bhassarato bhassārāmataṃ anuyutto, niddārāmo hoti niddārato niddārāmataṃ anuyutto, saṅgaṇikārāmo hoti saṅgaṇikarato saṅgaṇikārāmataṃ anuyutto, saṃsaggārāmo hoti saṃsaggarato saṃsaggārāmataṃ anuyutto, papañcārāmo hoti papañcarato papañcārāmataṃ anuyutto. Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato na bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, na bhaddikā kālakiriyā. Ayaṃ vuccatāvuso – ‘bhikkhu sakkāyābhirato nappajahāsi sakkāyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāya’’’.
「朋友们,于此,比库乐业、喜业、随从于乐业,乐语、喜语、随从于乐语,乐睡眠、喜睡眠、随从于乐睡眠,乐群聚、喜群聚、随从于乐群聚,乐结交、喜结交、随从于乐结交,乐戏论、喜戏论、随从于乐戏论。朋友们,如此,比库如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死不善妙,其时死不善妙。朋友们,这被称为『比库乐于有身,未正舍断有身以作苦之灭尽。』」
‘‘Tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālakiriyā. Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālakiriyā?
「朋友们,比库如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死善妙,其时死善妙。朋友们,比库如何如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死善妙,其时死善妙?
‘‘Idhāvuso, bhikkhu na kammārāmo hoti na kammarato na kammārāmataṃ anuyutto, na bhassārāmo hoti na bhassarato na bhassārāmataṃ anuyutto, na niddārāmo hoti na niddārato niddārāmataṃ anuyutto, na saṅgaṇikārāmo hoti na saṅgaṇikarato na saṅgaṇikārāmataṃ anuyutto, na saṃsaggārāmo hoti na saṃsaggarato na saṃsaggārāmataṃ anuyutto, na papañcārāmo hoti na papañcarato na papañcārāmataṃ anuyutto. Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato bhaddakaṃ maraṇaṃ hoti, bhaddikā kālakiriyā. Ayaṃ vuccatāvuso – ‘bhikkhu nibbānābhirato pajahāsi sakkāyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’’ti.
「朋友们,于此,比库不乐业、不喜业、不随从于乐业,不乐语、不喜语、不随从于乐语,不乐睡眠、不喜睡眠、不随从于乐睡眠,不乐群聚、不喜群聚、不随从于乐群聚,不乐结交、不喜结交、不随从于乐结交,不乐戏论、不喜戏论、不随从于乐戏论。朋友们,如此,比库如此如此地作住,当他如此如此地作住时,其死善妙,其时死善妙。朋友们,这被称为『比库乐于涅槃,正舍断有身以作苦之灭尽。』」
‘‘Yo papañcamanuyutto, papañcābhirato mago;
「随从于戏论者,乐戏论之鹿;
Virādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
他失坏涅槃,无上离轭安稳。」
‘‘Yo ca papañcaṃ hitvāna, nippapañcapade rato;
「凡舍弃戏论者,乐于无戏论之境;
Ārādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttara’’nti. catutthaṃ;
他证得了涅槃,无上的离轭安稳。」第四。
5. Anutappiyasuttaṃ5. 不后悔经
§15
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā anutappā hoti. Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā anutappā hoti?
于此,具寿沙利子告诸比库——「诸贤,比库如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时无悔。诸贤,比库如何如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时有悔?
‘‘Idhāvuso, bhikkhu kammārāmo hoti kammarato kammārāmataṃ anuyutto, bhassārāmo hoti…pe… niddārāmo hoti… saṅgaṇikārāmo hoti… saṃsaggārāmo hoti… papañcārāmo hoti papañcarato papañcārāmataṃ anuyutto. Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā anutappā hoti . Ayaṃ vuccatāvuso – ‘bhikkhu sakkāyābhirato nappajahāsi sakkāyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāya’’’.
「诸贤,于此,比库乐于业、喜于业、从事于乐业性,乐于谈论……乐于睡眠……乐于聚会……乐于交际……乐于戏论、喜于戏论、从事于乐戏论性。诸贤,如此,比库如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时有悔。诸贤,此被称为『比库乐于有身,未正确地舍弃有身以作苦之灭尽。』」
‘‘Tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti. Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti?
「诸贤,比库如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时无悔。诸贤,比库如何如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时无悔?
‘‘Idhāvuso, bhikkhu na kammārāmo hoti na kammarato na kammārāmataṃ anuyutto, na bhassārāmo hoti…pe… na niddārāmo hoti… na saṅgaṇikārāmo hoti… na saṃsaggārāmo hoti… na papañcārāmo hoti na papañcarato na papañcārāmataṃ anuyutto. Evaṃ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṃ kappeti yathā yathāssa vihāraṃ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti. Ayaṃ vuccatāvuso – ‘bhikkhu nibbānābhirato pajahāsi sakkāyaṃ sammā dukkhassa antakiriyāyā’’’ti.
「诸贤,于此,比库不乐于业、不喜于业、不从事于乐业性,不乐于谈论……不乐于睡眠……不乐于聚会……不乐于交际……不乐于戏论、不喜于戏论、不从事于乐戏论性。诸贤,如此,比库如此如此地作住处,当他如此如此地作住处时,死时无悔。诸贤,此被称为『比库乐于涅槃,正确地舍弃有身以作苦之灭尽。』」
‘‘Yo papañcamanuyutto, papañcābhirato mago;
「凡随从戏论者,乐于戏论之愚人;
Virādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttaraṃ.
他未证得涅槃,无上的离轭安稳。」
‘‘Yo ca papañcaṃ hitvāna, nippapañcapade rato;
「舍离戏论者,乐于无戏论地;
Ārādhayī so nibbānaṃ, yogakkhemaṃ anuttara’’nti. pañcamaṃ;
他证得了涅槃,无上的离轭安稳。」第五经
6. Nakulapitusuttaṃ6. 那古喇父经
§16
Ekaṃ samayaṃ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye. Tena kho pana samayena nakulapitā gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho nakulamātā gahapatānī nakulapitaraṃ gahapatiṃ etadavoca –
一时,世尊住在跋耆人中,苏苏马拉山,毗萨咖喇林,鹿野苑。尔时,那古喇父居士生病,痛苦,重病。那时,那古喇母女居士对那古喇父居士如此说——
‘‘Mā kho tvaṃ, gahapati, sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā. Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘na nakulamātā gahapatānī mamaccayena sakkhissati dārake posetuṃ, gharāvāsaṃ sandharitu’nti . Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Kusalāhaṃ, gahapati, kappāsaṃ kantituṃ veṇiṃ olikhituṃ. Sakkomahaṃ, gahapati, tavaccayena dārake posetuṃ, gharāvāsaṃ sandharituṃ. Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.
「居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。居士,你或许会这样想:『那古喇母女居士在我死后将不能养育孩子们,维持家业。』居士,但不应如此看待。居士,我善巧于纺棉花、搓线。居士,我能够在你死后养育孩子们,维持家业。因此,居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。
‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘nakulamātā gahapatānī mamaccayena aññaṃ gharaṃ gamissatī’ti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Tvañceva kho, gahapati, jānāsi ahañca, yaṃ no soḷasavassāni gahaṭṭhakaṃ brahmacariyaṃ samāciṇṇaṃ . Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.
「居士,你或许会这样想:『那古喇母女居士在我死后将去往另一个家。』居士,但不应如此看待。居士,你知道,我也知道,我们已共同实行了十六年的在家梵行。因此,居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。
‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘nakulamātā gahapatānī mamaccayena na dassanakāmā bhavissati bhagavato na dassanakāmā bhikkhusaṅghassā’ti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahañhi, gahapati, tavaccayena dassanakāmatarā ceva bhavissāmi bhagavato, dassanakāmatarā ca bhikkhusaṅghassa. Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.
「居士,你或许会这样想:『那古喇母女居士在我死后将不乐于见世尊,不乐于见比库僧团。』居士,但不应如此看待。居士,我在你死后将更乐于见世尊,更乐于见比库僧团。因此,居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。
‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘na nakulamātā gahapatānī mamaccayena sīlesu paripūrakārinī’ti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā sīlesu paripūrakāriniyo, ahaṃ tāsaṃ aññatarā. Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā – ayaṃ so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye – taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchatu. Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi . Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.
「居士,你或许会这样想:『那古喇母女居士在我死后将不能圆满实行诸戒。』居士,但不应如此看待。居士,凡彼世尊的在家女弟子,着白衣者,圆满实行诸戒者,我是她们中的一位。若有人疑惑或犹豫——彼世尊、阿拉汉、正等正觉者住在跋耆人中,苏苏马拉山,毗萨咖喇林,鹿野苑——可前往彼世尊处询问。因此,居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。
‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘na nakulamātā gahapatānī lābhinī ajjhattaṃ cetosamathassā’ti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā lābhiniyo ajjhattaṃ cetosamathassa, ahaṃ tāsaṃ aññatarā. Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā – ayaṃ so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye – taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchatu. Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.
「居士,你或许会这样想:『那古喇母女居士不能获得内心的寂止。』居士,但不应如此看待。居士,凡彼世尊的在家女弟子,着白衣者,获得内心寂止者,我是她们中的一位。若有人疑惑或犹豫——彼世尊、阿拉汉、正等正觉者住在跋耆人中,苏苏马拉山,毗萨咖喇林,鹿野苑——可前往彼世尊处询问。因此,居士,你不要有期望而命终。居士,有期望者的命终是痛苦的;有期望者的命终也被世尊所呵责。」
‘‘Siyā kho pana te, gahapati, evamassa – ‘na nakulamātā gahapatānī imasmiṃ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṃkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharatī’ti. Na kho panetaṃ, gahapati, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā imasmiṃ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṃkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharanti, ahaṃ tāsaṃ aññatarā. Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā – ayaṃ so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye – taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchatu. Tasmātiha tvaṃ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi. Dukkhā gahapati sāpekkhassa kālakiriyā; garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā’’ti.
「居士,你可能会这样想:『那咖喇玛答居士妇在此法、律中未达到深处、未达到彼岸、未达到安稳、未度疑、未离犹豫、未获得无畏、不依他人而住于导师的教法中。』然而,居士,不应如此看待。居士,凡彼世尊的女弟子,在家白衣,在此法、律中达到深处、达到彼岸、达到安稳、已度疑、已离犹豫、已获得无畏、不依他人而住于导师的教法中,我是她们中的一位。若他有疑惑或犹豫——彼世尊、阿拉汉、正等正觉者住在跋耆国,在苏苏玛拉山,在贝萨咖喇林的鹿野苑——去亲近彼世尊后询问。因此,居士,你在此不要有期待而命终。居士,有期待的命终是苦的;且有期待的命终为世尊所呵责。」
Atha kho nakulapituno gahapatissa nakulamātarā gahapatāniyā iminā ovādena ovadiyamānassa so ābādho ṭhānaso paṭippassambhi. Vuṭṭhahi ca nakulapitā gahapati tamhā ābādhā; tathā pahīno ca pana nakulapituno gahapatissa so ābādho ahosi. Atha kho nakulapitā gahapati gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā daṇḍamolubbha yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho nakulapitaraṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
那时,那咖喇比答居士被那咖喇玛答居士妇以此教诫教诫时,那病当下平息了。那咖喇比答居士从那病中痊愈了;那咖喇比答居士的那病就如此被舍断了。那时,那咖喇比答居士从病中痊愈,刚痊愈不久,扶着手杖,去到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,在一旁坐下。世尊对坐在一旁的那咖喇比答居士这样说:
‘‘Lābhā te, gahapati, suladdhaṃ te, gahapati! Yassa te nakulamātā gahapatānī anukampikā atthakāmā ovādikā anusāsikā. Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā sīlesu paripūrakāriniyo, nakulamātā gahapatānī tāsaṃ aññatarā. Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā lābhiniyo ajjhattaṃ cetosamathassa, nakulamātā gahapatānī tāsaṃ aññatarā. Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā imasmiṃ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṃkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharanti, nakulamātā gahapatānī tāsaṃ aññatarā. Lābhā te, gahapati, suladdhaṃ te, gahapati! Yassa te nakulamātā gahapatānī anukampikā atthakāmā ovādikā anusāsikā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「居士,你获得利益!居士,你善得利益!你有那咖喇玛答居士妇怜愍、希望利益、教诫、教导。居士,凡我的女弟子,在家白衣,戒的圆满行者,那咖喇玛答居士妇是她们中的一位。居士,凡我的女弟子,在家白衣,获得内心止的成就者,那咖喇玛答居士妇是她们中的一位。居士,凡我的女弟子,在家白衣,在此法、律中达到深处、达到彼岸、达到安稳、已度疑、已离犹豫、已获得无畏、不依他人而住于导师的教法中,那咖喇玛答居士妇是她们中的一位。居士,你获得利益!居士,你善得利益!你有那咖喇玛答居士妇怜愍、希望利益、教诫、教导。」第六经。
7. Soppasuttaṃ7. 索巴经
§17
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Āyasmāpi kho sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Āyasmāpi kho mahāmoggallāno…pe… āyasmāpi kho mahākassapo… āyasmāpi kho mahākaccāyano… āyasmāpi kho mahākoṭṭhiko … āyasmāpi kho mahācundo… āyasmāpi kho mahākappino… āyasmāpi kho anuruddho… āyasmāpi kho revato… āyasmāpi kho ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho bhagavā bahudeva rattiṃ nisajjāya vītināmetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. Tepi kho āyasmanto acirapakkantassa bhagavato uṭṭhāyāsanā yathāvihāraṃ agamaṃsu. Ye pana tattha bhikkhū navā acirapabbajitā adhunāgatā imaṃ dhammavinayaṃ te yāva sūriyuggamanā kākacchamānā supiṃsu. Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena te bhikkhū yāva sūriyuggamanā kākacchamāne supante. Disvā yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
一时,世尊住在沙瓦提,在揭德林,阿那他宾地咖的园林。那时,世尊在傍晚时从独坐中起来,去到须跋堂;到了之后,坐在设置好的座位上。具寿沙利子也在傍晚时从独坐中起来,去到须跋堂;到了之后,礼敬世尊,在一旁坐下。具寿马哈摩嘎喇那也……具寿马哈咖沙巴也……具寿马哈咖吒亚那也……具寿马哈够提咖也……具寿马哈准达也……具寿马哈咖宾那也……具寿阿奴卢塔也……具寿勒瓦答也……具寿阿难也在傍晚时从独坐中起来,去到须跋堂;到了之后,礼敬世尊,在一旁坐下。那时,世尊以坐姿度过大半夜后,从座起来,进入住处。那些具寿们也在世尊离去不久后,从座起来,各自回到住处。而那些新的比库,刚出家不久,新近来到此法、律,他们直到日出,打呵欠地睡眠。世尊以清净、超越人的天眼,看见那些比库直到日出,打呵欠地睡眠。看见后,去到须跋堂;到了之后,坐在设置好的座位上。坐下后,世尊对比库们说:
‘‘Kahaṃ nu kho, bhikkhave, sāriputto? Kahaṃ mahāmoggallāno? Kahaṃ mahākassapo? Kahaṃ mahākaccāyano? Kahaṃ mahākoṭṭhiko? Kahaṃ mahācundo? Kahaṃ mahākappino? Kahaṃ anuruddho? Kahaṃ revato? Kahaṃ ānando? Kahaṃ nu kho te, bhikkhave, therā sāvakā gatā’’ti? ‘‘Tepi kho, bhante, āyasmanto acirapakkantassa bhagavato uṭṭhāyāsanā yathāvihāraṃ agamaṃsū’’ti. ‘‘Kena no tumhe, bhikkhave, therā bhikkhū nāgatāti yāva sūriyuggamanā kākacchamānā supatha? Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘rājā khattiyo muddhābhisitto yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharanto yāvajīvaṃ rajjaṃ kārento janapadassa vā piyo manāpo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘rājā khattiyo muddhābhisitto yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharanto yāvajīvaṃ rajjaṃ kārento janapadassa vā piyo manāpo’’’ti.
「诸比库,沙利子在哪里?马哈摩嘎喇那在哪里?马哈咖沙巴在哪里?马哈咖吒亚那在哪里?马哈够提咖在哪里?马哈准达在哪里?马哈咖宾那在哪里?阿奴卢塔在哪里?勒瓦答在哪里?阿难在哪里?诸比库,那些长老弟子去哪里了?」「尊者,那些具寿们在世尊离去不久后,从座起来,各自回到住处了。」「诸比库,你们这些新的比库为何不等长老比库们来就直到日出打呵欠地睡眠?诸比库,你们怎么想:你们曾见过或听过——『已灌顶的刹帝利王,随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,终生治理王国,为国人所喜爱、所喜欢』吗?」「尊者,不曾。」「善哉,诸比库!诸比库,我也未曾见过或听过——『已灌顶的刹帝利王,随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,终生治理王国,为国人所喜爱、所喜欢。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘raṭṭhiko…pe… pettaṇiko… senāpatiko… gāmagāmaṇiko … pūgagāmaṇiko yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharanto yāvajīvaṃ pūgagāmaṇikattaṃ kārento pūgassa vā piyo manāpo’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘pūgagāmaṇiko yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharanto yāvajīvaṃ pūgagāmaṇikattaṃ vā kārento pūgassa vā piyo manāpo’’’ti.
「诸比库,你们怎么想:你们曾见过或听过——『国师……财务官……将军……村长……群众领袖随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,终生执行群众领袖职务,为群众所喜爱、所喜欢』吗?」「尊者,不曾。」「善哉,诸比库!诸比库,我也未曾见过或听过——『群众领袖随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,终生执行群众领袖职务,为群众所喜爱、所喜欢。』」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘samaṇo vā brāhmaṇo vā yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto indriyesu aguttadvāro bhojane amattaññū jāgariyaṃ ananuyutto avipassako kusalānaṃ dhammānaṃ pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ ananuyutto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanto’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘samaṇo vā brāhmaṇo vā yāvadatthaṃ seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto indriyesu aguttadvāro bhojane amattaññū jāgariyaṃ ananuyutto avipassako kusalānaṃ dhammānaṃ pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ bhāvanānuyogaṃ ananuyutto āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanto’’’ti.
「诸比库,你们怎么想:你们曾见过或听过——『沙门或婆罗门随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,诸根门不守护,于食不知量,不致力于觉醒,不观察善法,于初夜后夜不致力于修习觉支法,以诸漏尽,于现法自己以证智作证无漏心解脱、慧解脱后,具足而住』吗?」「尊者,不曾。」「善哉,诸比库!诸比库,我也未曾见过或听过——『沙门或婆罗门随意耽于卧乐、侧卧乐、睡眠乐而住,诸根门不守护,于食不知量,不致力于觉醒,不观察善法,于初夜后夜不致力于修习觉支法,以诸漏尽,于现法自己以证智作证无漏心解脱、慧解脱后,具足而住。』」
‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttā, vipassakā kusalānaṃ dhammānaṃ , pubbarattāpararattaṃ bodhipakkhiyānaṃ dhammānaṃ, bhāvanānuyogamanuyuttā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.
「因此,诸比库,应当这样学:『我们将守护诸根门,于食知量,致力于觉醒,观察善法,于初夜后夜致力于修习觉支法而住。』诸比库,你们应当这样学。」第七经。
8. Macchabandhasuttaṃ8. 渔夫经
§18
Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Addasā kho bhagavā addhānamaggappaṭipanno aññatarasmiṃ padese macchikaṃ macchabandhaṃ macche vadhitvā vadhitvā vikkiṇamānaṃ. Disvā maggā okkamma aññatarasmiṃ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, amuṃ macchikaṃ macchabandhaṃ macche vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāna’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
一时,世尊与大比库僧团一起在国萨拉游行。世尊在道路上行进时,在某处看见一位渔夫杀了又杀鱼后贩卖。看见后,从路上走下,在某棵树下设置的座位上坐下。坐下后,世尊对比库们说:「诸比库!你们看见那位渔夫杀了又杀鱼后贩卖吗?」「是的,尊者。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘macchiko macchabandho macche vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’ . ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘macchiko macchabandho macche vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’ti. Taṃ kissa hetu? Te hi so, bhikkhave, macche vajjhe vadhāyupanīte pāpakena manasānupekkhati, tasmā so neva hatthiyāyī hoti na assayāyī na rathayāyī na yānayāyī na bhogabhogī, na mahantaṃ bhogakkhandhaṃ ajjhāvasati.
「诸比库!你们认为如何?你们曾见过或听过『渔夫杀了又杀鱼后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』吗?」「尊者!确实没有。」「善哉,诸比库!诸比库!我也既未见过也未听过『渔夫杀了又杀鱼后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』。那是什么原因呢?诸比库!因为他以恶心随观那些应被杀、被带去杀的鱼,因此他既不乘象、不乘马、不乘车、不乘舆、不享受财富,也不住于大财富聚。
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘goghātako gāvo vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘goghātako gāvo vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’ti. Taṃ kissa hetu? Te hi so, bhikkhave, gāvo vajjhe vadhāyupanīte pāpakena manasānupekkhati, tasmā so neva hatthiyāyī hoti na assayāyī na rathayāyī na yānayāyī na bhogabhogī, na mahantaṃ bhogakkhandhaṃ ajjhāvasati’’.
「诸比库!你们认为如何?你们曾见过或听过『屠牛者杀了又杀牛后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』吗?」「尊者!确实没有。」「善哉,诸比库!诸比库!我也既未见过也未听过『屠牛者杀了又杀牛后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』。那是什么原因呢?诸比库!因为他以恶心随观那些应被杀、被带去杀的牛,因此他既不乘象、不乘马、不乘车、不乘舆、不享受财富,也不住于大财富聚。」
‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘orabbhiko…pe… sūkariko …pe… sākuṇiko…pe… māgaviko mage vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘māgaviko mage vadhitvā vadhitvā vikkiṇamāno tena kammena tena ājīvena hatthiyāyī vā assayāyī vā rathayāyī vā yānayāyī vā bhogabhogī vā mahantaṃ vā bhogakkhandhaṃ ajjhāvasanto’ti. Taṃ kissa hetu? Te hi so, bhikkhave, mage vajjhe vadhāyupanīte pāpakena manasānupekkhati, tasmā so neva hatthiyāyī hoti na assayāyī na rathayāyī na yānayāyī na bhogabhogī, na mahantaṃ bhogakkhandhaṃ ajjhāvasati. Te hi (nāma) so, bhikkhave, tiracchānagate pāṇe vajjhe vadhāyupanīte pāpakena manasānupekkhamāno neva hatthiyāyī bhavissati na assayāyī na rathayāyī na yānayāyī na bhogabhogī, na mahantaṃ bhogakkhandhaṃ ajjhāvasissati . Ko pana vādo yaṃ manussabhūtaṃ vajjhaṃ vadhāyupanītaṃ pāpakena manasānupekkhati! Tañhi tassa , bhikkhave, hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库!你们认为如何?你们曾见过或听过『屠羊者……屠猪者……捕鸟者……猎鹿者杀了又杀鹿后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』吗?」「尊者!确实没有。」「善哉,诸比库!诸比库!我也既未见过也未听过『猎鹿者杀了又杀鹿后贩卖,以那业、以那生计而乘象、或乘马、或乘车、或乘舆、或享受财富、或住于大财富聚』。那是什么原因呢?诸比库!因为他以恶心随观那些应被杀、被带去杀的鹿,因此他既不乘象、不乘马、不乘车、不乘舆、不享受财富,也不住于大财富聚。诸比库!他以恶心随观那些应被杀、被带去杀的畜生类众生,尚且既不会乘象、不乘马、不乘车、不乘舆、不享受财富,也不会住于大财富聚,何况以恶心随观应被杀、被带去杀的人类呢!诸比库!那对他来说,长夜导致不利与痛苦。身坏命终后,他投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。」第八经。
9. Paṭhamamaraṇassatisuttaṃ9. 第一死随念经
§19
Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti . ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Bhāvetha no tumhe, bhikkhave, maraṇassati’’nti?
一时,世尊住在那提咖的砖屋。在那里,世尊对比库们说:「诸比库!」「尊者!」那些比库回答世尊。世尊如此说:「诸比库!死念已修习、已多修习,有大果、有大利益,以不死为归趣,以不死为终极。诸比库!你们修习死念吗?」
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante , evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ rattindivaṃ jīveyyaṃ, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
如此说时,某位比库对世尊如此说:「尊者!我修习死念。」「诸比库!你如何修习死念呢?」「尊者!在此,我如此想:『啊!愿我活一日一夜,作意世尊的教诫,我确实会做很多。』尊者!我如此修习死念。」
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ divasaṃ jīveyyaṃ, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
另一位比库也对世尊如此说:「尊者!我也修习死念。」「诸比库!你如何修习死念呢?」「尊者!在此,我如此想:『啊!愿我活一日,作意世尊的教诫,我确实会做很多。』尊者!我如此修习死念。」
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti ? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ ekapiṇḍapātaṃ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
另一位比库也对世尊如此说:「尊者!我也修习死念。」「诸比库!你如何修习死念呢?」「尊者!在此,我如此想:『啊!愿我活那么久的时间,即在那期间我食用一钵食,作意世尊的教诫,我确实会做很多。』尊者!我如此修习死念。」
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
又,某位比库对世尊这样说:「尊者,我也修习死念。」「比库,你如何修习死念呢?」「尊者,在此,我这样想:『啊!愿我能活那么长的时间,即在数了四、五团食并吞咽下去的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』尊者,我这样修习死念。」
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ ekaṃ ālopaṃ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
又,某位比库对世尊这样说:「尊者,我也修习死念。」「比库,你如何修习死念呢?」「尊者,在此,我这样想:『啊!愿我能活那么长的时间,即在数了一团食并吞咽下去的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』尊者,我这样修习死念。」
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassati’’nti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante , evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Evaṃ kho ahaṃ, bhante, bhāvemi maraṇassati’’nti.
又,某位比库对世尊这样说:「尊者,我也修习死念。」「比库,你如何修习死念呢?」「尊者,在此,我这样想:『啊!愿我能活那么长的时间,即在入息后出息或出息后入息的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』尊者,我这样修习死念。」
Evaṃ vutte bhagavā te bhikkhū etadavoca – ‘‘yo cāyaṃ , bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ rattindivaṃ jīveyyaṃ, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’’’ti.
如此说已,世尊对那些比库们这样说:「诸比库,凡这样修习死念的比库:『啊!愿我能活一日一夜,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』
‘‘Yo cāyaṃ , bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ divasaṃ jīveyyaṃ, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’’’ti.
诸比库,凡这样修习死念的比库:『啊!愿我能活一日,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』
‘‘Yo cāyaṃ, bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ ekapiṇḍapātaṃ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’’’ti.
诸比库,凡这样修习死念的比库:『啊!愿我能活那么长的时间,即在受用一钵食的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』
‘‘Yo cāyaṃ, bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ , bahu vata me kataṃ assā’ti. Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū pamattā viharanti dandhaṃ maraṇassatiṃ bhāventi āsavānaṃ khayāya.
诸比库,凡这样修习死念的比库:『啊!愿我能活那么长的时间,即在数了四、五团食并吞咽下去的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』诸比库,这些被称为放逸而住的比库,他们缓慢地修习死念以灭尽诸漏。
‘‘Yo ca khvāyaṃ , bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ ekaṃ ālopaṃ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’’’ti.
诸比库,凡这样修习死念的比库:『啊!愿我能活那么长的时间,即在数了一团食并吞咽下去的时间内,我能作意世尊的教诫,那么,我将做了很多。』
‘‘Yo cāyaṃ, bhikkhave, bhikkhu evaṃ maraṇassatiṃ bhāveti – ‘aho vatāhaṃ tadantaraṃ jīveyyaṃ yadantaraṃ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṃ manasi kareyyaṃ, bahu vata me kataṃ assā’ti. Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū appamattā viharanti tikkhaṃ maraṇassatiṃ bhāventi āsavānaṃ khayāya.
「诸比库,凡比库如此修习死念——『啊!愿我能活那么久,即在入息后出息或出息后入息之间,能作意世尊的教法,那对我来说确实已做了很多』。诸比库,这些被称为不放逸而住的比库,修习敏锐的死念以灭尽诸漏。」
‘‘Tasmātiha , bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāma, tikkhaṃ maraṇassatiṃ bhāvessāma āsavānaṃ khayāyā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ.
「诸比库,因此,在此应当如此学——『我们将不放逸而住,将修习敏锐的死念以灭尽诸漏』。诸比库,你们应当如此学。」第九经。
10. Dutiyamaraṇassatisuttaṃ10. 第二死随念经
§20
Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā. Kathaṃ bhāvitā ca, bhikkhave, maraṇassati kathaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā?
一时,世尊住在那提咖的砖屋。在那里,世尊对诸比库说:「诸比库,死念已修习、已多修习,则有大果、有大利益,以不死为趣向,以不死为终极。诸比库,如何修习死念、如何多修习,则有大果、有大利益,以不死为趣向,以不死为终极?」
‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu divase nikkhante rattiyā patihitāya iti paṭisañcikkhati – ‘bahukā kho me paccayā maraṇassa – ahi vā maṃ ḍaṃseyya, vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya, satapadī vā maṃ ḍaṃseyya; tena me assa kālakiriyā , so mamassa antarāyo. Upakkhalitvā vā papateyyaṃ, bhattaṃ vā me bhuttaṃ byāpajjeyya, pittaṃ vā me kuppeyya , semhaṃ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ; tena me assa kālakiriyā, so mamassa antarāyo’ti. Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṃ – ‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā’’’ti.
「诸比库,于此,比库在白日过去、夜晚来临时,如此省察:『我有许多死亡的因缘——蛇可能咬我,蝎子可能螫我,蜈蚣可能螫我;那将是我的死亡,那将是我的障碍。或者我可能绊倒跌落,或者我所食的食物可能变坏,或者我的胆汁可能激动,或者我的痰可能激动,或者我的刀风可能激动;那将是我的死亡,那将是我的障碍』。诸比库,那位比库应当如此省察:『我是否有未断的恶不善法,若我在夜晚死亡时,它们将成为障碍?』」
‘‘Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ.
「诸比库,若比库省察时如此了知:『我有未断的恶不善法,若我在夜晚死亡时,它们将成为障碍』,诸比库,那位比库为了断除那些恶不善法,应当生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知。诸比库,犹如衣服着火或头发着火的人,为了扑灭那衣服或头发的火,会生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知;同样地,诸比库,那位比库为了断除那些恶不善法,应当生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知。」
‘‘Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṃ kālaṃ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
「诸比库,然而,若比库省察时如此了知:『我没有未断的恶不善法,若我在夜晚死亡时,它们将成为障碍』,诸比库,那位比库应当以那喜与悦而住,日夜修学诸善法。」
‘‘Idha pana, bhikkhave, bhikkhu rattiyā nikkhantāya divase patihite iti paṭisañcikkhati – ‘bahukā kho me paccayā maraṇassa – ahi vā maṃ ḍaṃseyya, vicchiko vā maṃ ḍaṃseyya, satapadī vā maṃ ḍaṃseyya; tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo. Upakkhalitvā vā papateyyaṃ, bhattaṃ vā me bhuttaṃ byāpajjeyya, pittaṃ vā me kuppeyya, semhaṃ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṃ; tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo’ti. Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṃ – ‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā’’’ti.
「诸比库,再者,比库在夜晚过去、白日来临时,如此省察:『我有许多死亡的因缘——蛇可能咬我,蝎子可能螫我,蜈蚣可能螫我;那将是我的死亡,那将是我的障碍。或者我可能绊倒跌落,或者我所食的食物可能变坏,或者我的胆汁可能激动,或者我的痰可能激动,或者我的刀风可能激动;那将是我的死亡,那将是我的障碍』。诸比库,那位比库应当如此省察:『我是否有未断的恶不善法,若我在白日死亡时,它们将成为障碍?』」
‘‘Sace , bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ.
「诸比库,若比库省察时如此了知:『我有未断的恶不善法,若我在白日死亡时,它们将成为障碍』,诸比库,那位比库为了断除那些恶不善法,应当生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知。诸比库,犹如衣服着火或头发着火的人,为了扑灭那衣服或头发的火,会生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知;同样地,诸比库,那位比库为了断除那些恶不善法,应当生起强烈的欲、精进、努力、勇猛、不退、念与正知。」
‘‘Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṃ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu. Evaṃ bhāvitā kho, bhikkhave, maraṇassati evaṃ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṃsā amatogadhā amatapariyosānā’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,然而,若比库省察时如此了知:『我没有未舍断的诸恶不善法,它们会成为我白天死时的障碍』,诸比库,那位比库应以那喜与悦而住,日夜修学诸善法。诸比库,如此修习、如此多修的念死,有大果、大利益,以不死为趣向,以不死为终极。」第十经。
Sāraṇīyavaggo dutiyo. · 可念品第二
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Dve sāraṇī nisāraṇīyaṃ, bhaddakaṃ anutappiyaṃ;
两有核、无核,跋达咖、不追悔;
Nakulaṃ soppamacchā ca, dve honti maraṇassatīti.
那咖喇、带苏巴玛,两念死。