2. Balavaggo
2. Balavaggo2. 力品
1. Ananussutasuttavaṇṇanā1. 未曾闻经之义注
§11
11. Dutiyassa paṭhame pubbāhaṃ, bhikkhave, ananussutesu dhammesūti ahaṃ, bhikkhave, pubbe ananussutesu catūsu saccadhammesu. Abhiññāvosānapāramippatto paṭijānāmīti catūsu saccesu catūhi maggehi soḷasavidhassa kiccassa karaṇena abhijānitvā vosānapāramiṃ sabbesaṃ kiccānaṃ niṭṭhitattā katakiccabhāvaṃ pāraṃ patto paṭijānāmīti mahābodhipallaṅke attano āgamanīyaguṇaṃ dasseti. Tathāgatassāti aṭṭhahi kāraṇehi tathāgatassa. Tathāgatabalānīti yathā tehi gantabbaṃ, tatheva gatāni pavattāni ñāṇabalāni. Āsabhaṃ ṭhānanti seṭṭhaṭṭhānaṃ. Sīhanādanti abhītanādaṃ. Brahmacakkanti seṭṭhacakkaṃ. Pavattetīti katheti.
第十一。第二经中，诸比库，我曾论及未曾宣说之法；在更早的经中，论及四圣谛未曾宣说的法。因具足神通的究竟通达，知晓此四圣谛、四圣道的种种法则，完成了所有功德，显现其己达究竟之功德，展现了自身应当到来的特胜资质。所谓如来，是因八种缘起称呼如来。所谓如来的力量，是指他所应至之处、已至之处及展开的知见力量。以「狮吼」比喻其威严宏壮庄严；以「梵轮」表示其至高无上；以「正在展开」表达其不断行进、示现。
2. Kūṭasuttavaṇṇanā2. 屋顶经之义注
§12
12. Dutiye sekhabalānīti sekhānaṃ ñāṇabalāni. Agganti uttamaṃ. Sesabalāni gopānasiyo kūṭaṃ viya saṅgaṇhātīti saṅgāhikaṃ. Tāneva balāni saṃhatāni karotīti saṅghātaniyaṃ.
第十二。第二经中所说的学处力量，是指学人具备的知见力量。其首为第一。余下的力量如同守护密室的门楼，称为聚合力量。正是这些力量凝聚产生，故称为凝集力量。
3. Saṃkhittasuttavaṇṇanā3. 略说经之义注
§13
13. Tatiye tattha muṭṭhassacce na kampatīti satibalaṃ. Uddhacce na kampatīti samādhibalaṃ.
第十三。第三经中说“心不动者”为念的力量，“正念不断者”为定力。
4. Vitthatasuttavaṇṇanā4. 广说经之义注
§14
14. Catutthe satinepakkenāti ettha nepakkaṃ vuccati paññā, sā satiyā upakārakabhāvena gahitā.
第十四。第四经中谈到“念的辅佐智慧”，所谓“辅佐”，是指智慧支援念的功用。
5. Daṭṭhabbasuttavaṇṇanā5. 应见经之义注
§15
15. Pañcame savisayasmiṃyeva lokiyalokuttaradhamme kathetuṃ kattha ca, bhikkhave, saddhābalaṃ daṭṭhabbantiādimāha. Yathā hi cattāro seṭṭhiputtā, rājāti rājapañcamesu sahāyesu ‘‘nakkhattaṃ kīḷissāmā’’ti vīthiṃ otiṇṇesu ekassa seṭṭhiputtassa gehaṃ gatakāle itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova ‘‘imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha, gandhamālālaṅkārādīni dethā’’ti gehe vicāreti. Dutiyatatiyacatutthassa gehaṃ gatakāle itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova ‘‘imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha, gandhamālālaṅkārādīni dethā’’ti gehe vicāreti. Atha sabbapacchā rañño gehaṃ gatakāle kiñcāpi rājā sabbattha issaro, imasmiṃ pana kāle attano geheyeva ‘‘imesaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ detha, gandhamālālaṅkārādīni dethā’’ti vicāreti, evamevaṃ saddhāpañcamesu balesu tesu sahāyesu ekato vīthiṃ otarantesu viya ekārammaṇe uppajjamānesupi yathā paṭhamassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova vicāreti, evaṃ sotāpattiyaṅgāni patvā adhimokkhalakkhaṇaṃ saddhābalameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ, sesāni tadanvayāni honti. Yathā dutiyassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova vicāreti, evaṃ sammappadhānāni patvā paggahalakkhaṇaṃ vīriyabalameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ , sesāni tadanvayāni honti. Yathā tatiyassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova vicāreti, evaṃ satipaṭṭhānāni patvā upaṭṭhānalakkhaṇaṃ satibalameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ, sesāni tadanvayāni honti. Yathā catutthassa gehe itare cattāro tuṇhī nisīdanti, gehasāmikova vicāreti, evaṃ jhānavimokkhe patvā avikkhepalakkhaṇaṃ samādhibalameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ, sesāni tadanvayāni honti. Sabbapacchā rañño gehaṃ gatakāle pana yathā itare cattāro tuṇhī nisīdanti, rājāva gehe vicāreti, evameva ariyasaccāni patvā pajānanalakkhaṇaṃ paññābalameva jeṭṭhakaṃ hoti pubbaṅgamaṃ, sesāni tadanvayāni hontīti evamidha pañca balāni missakāni kathitāni. Chaṭṭhaṃ uttānatthameva. Evaṃ purimavagge ca idha ca aṭṭhasu suttesu sekhabalāneva kathitāni. Karaṇḍakolavāsī mahādattatthero panāha – ‘‘heṭṭhā catūsu suttesu sekhabalāni kathitāni, upari catūsu asekhabalānī’’ti.
第十五。第五经中，论及世俗和出世间诸法所显的信的力量。譬如四富家子，昔日在通道约定要玩弄星辰。一家之主离去时，余下三个独坐，他的家主人走动说：请给他们吃食饮料，赠以香花首饰。第二、第三、第四家亦同。末了国王到访时无论何处皆为国王所主宰。此时于自己宅内王亦如是款待，给食饮料及香花饰物。如此在信及其他四种力量中，诸助手如同通道卒然出现，独自一人时余者皆散坐，家主人行走照料，如是初次经中，余三独坐，家主人照料起居。此乃净信的根基，其他力量随之增长。第二经亦同理，余三独坐，家主人照料，如是适当精进的根基。第三经亦同，余三独坐，家主人照料，如是念处的根基。第四经亦同，余三独坐，家主人照料，如是禅定的根基。末了国王到访时，于余三独坐，王也照料，谓及圣谛的智慧力量为根基，诸辅助随之现起。此即为五种力量的无误说法。第六经则进一步阐述。此于前品与本品中八经均论及学处力量。担着酒瓶而居的大达磨长老曾说：“下四经中论及学处力量，上四经中论及非学处力量。”
7. Paṭhamahitasuttavaṇṇanā7. 第一利益经注释
§17
17. Sattame sīlādayo missakāva kathitā. Vimuttīti arahattaphalavimuttiyeva. Vimuttiñāṇadassanaṃ paccavekkhaṇañāṇaṃ, taṃ lokiyameva.
第十七。第七经中提及戒等五种力量，谓之不失真。解脱仅限于阿拉汉果，谓解脱慧见与观察智慧，此亦依据世法而说。
8-10. Dutiyahitasuttādivaṇṇanā8-10. 第二利益经等注释
§18-20
18-20. Aṭṭhame dussīlo bahussuto kathito, navame appassuto dussīlo, dasame bahussuto khīṇāsavoti.
第十八句至第二十句：第八条谓放逸品行不善且多言论说；第九条谓不具慧见且品行不善；第十条谓多言论说且已断尽染污。
Balavaggo dutiyo. · 力品第二。