(25) 5. Āpattibhayavaggo · (25) 5. 罪怖品复注
(25) 5. Āpattibhayavaggo(二五)五、罪怖品
1. Saṅghabhedakasuttavaṇṇanā一、破僧经注释
§243
243. Pañcamassa paṭhame vivādādhikaraṇādīsūti vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇanti imesu catūsu. Tattha dhammoti vā adhammoti vā aṭṭhārasahi vatthūhi vivadantānaṃ bhikkhūnaṃ yo vivādo, idaṃ vivādādhikaraṇaṃ nāma. Sīlavipattiyā vā ācāradiṭṭhiājīvavipattiyā vā anuvadantānaṃ yo anuvādo upavadanā ceva codanā ca, idaṃ anuvādādhikaraṇaṃ nāma. Mātikāya āgatā pañca, vibhaṅge dveti sattapi āpattikkhandhā, idaṃ āpattādhikaraṇaṃ nāma. Saṅghassa apalokanādīnaṃ catunnaṃ kammānaṃ karaṇaṃ, idaṃ kiccādhikaraṇaṃ nāma. Sesamettha uttānameva.
243. 关于第五章第一条内容的争讼事项,谓之争讼事项、诽谤事项、牴触事项及责事事项这四种。在此教法中,所谓争讼事项,是指佛法僧中持戒者之间因十八种事由而辩论争讼者。所谓诽谤事项,是指因戒律堕失、行为见解及生活行为堕失,而诽谤他人、毁谤并责备挑拨的行为。所谓牴触事项,是指依据戒律集论传来的五种,以及律分中二种、七种牴触合计即为牴触事项。所谓责事事项,是指因出于对僧团的观察等四种行为所为的事责。以上诸项,均称为事项。各条之名称即以上所述。
Saṅghabhedakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 破僧经注释已毕。
2-3. Āpattibhayasuttādivaṇṇanā二至三、罪怖经等注释
§244-5
244-5. Dutiye bhassati niratthakabhāvena khipīyatīti bhasmaṃ, chārikā. Tassa puṭaṃ bhaṇḍikā bhasmapuṭaṃ. Tenāha ‘‘bhasmapuṭanti chārikābhaṇḍika’’nti. Tatiyaṃ uttānatthameva.
244-5. 第二条中述及无意义之言,即小碎末,称之为灰。其用具称为盛灰器。故有云‘灰盛器者即是小碎末之容器’。此为第三条释义。
Āpattibhayasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 罪怖经等注释已毕。
4-7. Seyyāsuttādivaṇṇanā四至七、卧坐经等注释
§246-9
246-9. Catutthe petāti peccabhāvaṃ gatā. Te pana yasmā idha katakālakiriyā kālena katajīvitucchedā honti, tasmā vuttaṃ ‘‘kālakatā vuccantī’’ti, matāti attho. Atha vā peccabhavaṃ gatā, petūpapattivasena nibbattiṃ upagatāti attho. Tenāha ‘‘atha vā petavisaye nibbattā petā nāmā’’ti. Ekena passena sayituṃ na sakkonti dukkhuppattito.
246-9. 第四条说的是穷鬼。因为此处施行杀业时,命终断绝现世寿命,故称‘死期已至’,此谓死期之意。又称若达穷鬼之境界,即生为穷鬼,是由穷鬼的缘起而得生。故有云‘又乃生于穷鬼界,谓之穷鬼’。凭此眼力不能卧具者,苦劳难安也。
Tejussadattāti iminā sīhassa abhīrukabhāvaṃ dasseti. Bhīrukā sesamigā attano āsayaṃ pavisitvā santāsapubbakaṃ yathā tathā sayanti, sīho pana abhīruko sabhāvato satokārī bhikkhu viya satiṃ upaṭṭhapetvāva sayati. Tenāha ‘‘dve purimapāde’’tiādi. Dakkhiṇe purimapāde vāmassa purimapādassa ṭhapanavasena dve purimapāde ekasmiṃ ṭhāne ṭhapetvā. Pacchimapāde vuttanayeneva idhāpi ekasmiṃ ṭhāne ṭhapanaṃ veditabbaṃ, ṭhitokāsasallakkhaṇaṃ abhīrukavaseneva. Sīsaṃ pana ukkhipitvātiādinā vuttasīhakiriyā anutrastappabujjhanā viya abhīrubhāvasiddhadhammatāvasenevāti veditabbā. Sīhavijambhanaṃ ativelaṃ ekākāre ṭhapitānaṃ sarīrāvayavānaṃ gamanādikiriyāsu yogyabhāvāpādanatthaṃ. Tikkhattuṃ sīhanādanadanaṃ appesakkhamigarājehi parittāsapariharaṇatthaṃ.
所谓光盛者,是指此处狮子的勇猛威猛之状。害怕者等群类,如同猛兽进入自己所栖之地,心生恐怖,要入睡时自然保持警觉,而狮子本性勇猛如勇士,似比库生起之觉念而安然安坐。故有云‘二前肢等语’,意指狮子因前肢之动作如同设立之标志。南方前肢,北方前肢,如此次序分别并存于一处。后肢处亦应如前言所示,有独一独处之伏卧标志,若勇猛之状。头顶被扬起之状,乃狮子威猛行为之表显及不畏火焰之征兆。狮吼长时间独自施展,是身体肢节之运动适合,且可驱避敌狮及猛虎,从而防护避难。
Ayaṃvuccati, bhikkhave, tathāgataseyyāti iminā catutthajjhānaseyyā tathāgataseyyā nāmāti dasseti. Seti abyāvaṭabhāvena pavattati etthāti seyyā, catutthajjhānameva seyyā catutthajjhānaseyyā. Kiṃ pana taṃ catutthajjhānanti? Ānāpānacatutthajjhānaṃ. Tattha hi ṭhatvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā bhagavā anukkamena aggamaggaṃ adhigantvā tathāgato jātoti. Tayidaṃ padaṭṭhānaṃ nāma na seyyā, tathāpi yasmā ‘‘catutthajjhānasamanantarā bhagavā parinibbāyī’’ti mahāparinibbāne (dī. ni. 2.219) āgataṃ, tasmā lokiyacatutthajjhānasamāpatti eva tathāgataseyyāti keci. Evaṃ sati parinibbānakālikāva tathāgataseyyā āpajjati, na ca bhagavā lokiyacatutthajjhānasamāpajjanabahulo vihāsi. Aggaphalavasena pavattaṃ panettha catutthajjhānaṃ veditabbaṃ. Tattha yathā sattānaṃ niddūpagamalakkhaṇā seyyā bhavaṅgacittavasena hoti, sā pana nesaṃ paṭhamajātisamanvayā yebhuyyavuttikā, evaṃ bhagavato ariyajātisamanvayaṃ yebhuyyavuttikaṃ aggaphalabhūtaṃ catutthajjhānaṃ tathāgataseyyāti veditabbaṃ. Pañcamādīni uttānatthāni.
此谓,诸比库,当知此为如来卧榻,即第四禅定之床榻,名为如来卧榻。所谓“床榻”,谓平坦无轨之处,由此可知此为第四禅之床,第四禅床也。那么第四禅为何?谓之入出息念第四禅。于此比库站立修习正见,增长观慧,世尊由此依次证得最高正道而成无上正觉。此所谓立足之所,非难床榻,然因所谓‘第四禅之后世尊即般涅槃’记载于大般涅槃经,故少数解释以世俗第四禅至此为如来卧榻。但此时世尊非频繁入世俗第四禅所住。依佛果证之理,应知此处乃第四禅。由此推断众生入睡时,其认知欲欲脱碍之标志即为床榻伏卧之灵识。此床乃众生初世相随附觉醒时之表征,佛之圣觉觉醒使此第四禅成为殊胜功德之如来卧榻。以上即第五章节诸条之释义。
Seyyāsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 《卧经》等的注释已终了。
8. Paṭhamavohārasuttavaṇṇanā8.《第一言说经》注释
§250-253
250-253. Aṭṭhame anariyānanti asādhūnaṃ nihīnānaṃ. Vohārāti saṃvohārā abhilāpā vā, ‘‘diṭṭhaṃ mayā’’ti evaṃvāditā. Ettha ca taṃtaṃsamuṭṭhāpakacetanāvasena attho veditabbo. Navamādīsu natthi vattabbaṃ.
250-253. 第八条谓非圣者,即不善人、不善行者,谓其心意非正道。所谓行为,即恶行、争论、辩论,亦指妄语之复述。佛法中所称‘见我所见’,乃妄言执见之表现。此处当明了言语起伏者是因慧根未达,故不得广泛讨论此类条目。自第九条起无相关章节述及。
Paṭhamavohārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《第一言说经》的注释已终了。
Āpattibhayavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《犯过怖畏品》的注释已终了。
Pañcamapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ. · 第五五十集已终了。