(14) 4. Yodhājīvavaggo · (14) 4. 战士品复注
(14) 4. Yodhājīvavaggo（十四）第四 战士品
1. Yodhājīvasuttavaṇṇanā一、战士经注释
§134
134. Catutthassa paṭhame yujjhanaṃ yodho, so ājīvo etassāti yodhājīvo. Yuddhamupajīvatīti vā etasmiṃ atthe yodhājīvoti niruttinayena padasiddhi veditabbā. Tenāha ‘‘yuddhaṃ upajīvatīti yodhājīvo’’ti. Saha…pe… passatīti pubbabhāge vipassanāpaññāya sammasanavasena, maggakkhaṇe abhisamayavasena attapaccakkhena ñāṇena passati.
第四，第一，勇士的奋斗，谓此称为战斗谋生者。此处“战斗谋生者”之义，言其以战争为生也，此义理须从语义和辞义得知。故说“战斗谋生者”者，是也。与……等同视，如前文所述，依观智的正断与对境智的照见，在道之际由智慧照见其自身。
Yodhājīvasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 战士经注释完毕。
2. Parisāsuttavaṇṇanā二、众经注释
§135
135. Dutiye appaṭipucchitvā vinītāti ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’tiādinā appaṭipucchitvā kevalaṃ dhammadesanāvaseneva vinītaparisā. Dubbinītaparisāti dukkhena vinītaparisā. Pucchitvā vinītāti ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave’’tiādinā pucchitvā anumatiggahaṇavasena vinītā. Suvinītaparisāti sukhena vinītaparisā. Anumatiggahaṇavasena vinayanañhi na dukkaraṃ hoti.
第二，不再追问而收敛，谓「诸比库，当思此色法是常是无常」等，若不复追问，则仅以法的宣说作为收敛会集。所谓不善收敛会，是由苦而收敛会。所谓追问而收敛者，即「诸比库，当思此为何」之类追问，依妥洽的理解而收敛。所谓善收敛会，是由乐而收敛。因妥洽理解而使收敛，实无难处。
Parisāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 众经注释完毕。
4. Uppādāsuttavaṇṇanā四、生起经注释
§137
137. Catutthe uppādā vā tathāgatānanti tathāgatānaṃ uppādepi veneyyapuggalānaṃ maggaphaluppatti viya saṅkhārānaṃ aniccādisabhāvo na tathāgatuppādāyatto, atha kho tathāgatānaṃ uppādepi anuppādepi hotimevāti vuttaṃ hoti. Ṭhitāva sā dhātūti ṭhito eva so aniccasabhāvo byabhicārābhāvato na kadāci saṅkhārā aniccā na hoti. Kāmaṃ asaṅkhatā viya dhātu na nicco so sabhāvo, tathāpi sabbakālikoyevāti adhippāyo.
第四，有生起者称为如来的生起。即使如来的生起亦是由世间有情如同诸行生灭的无常之性所成，因此如来的生成不从生行而起，但如来的生起亦唯一成就无生。故以“此法常存”为立论者，谓恒常者，即此存在无常性，永不坏坏诸行，无时无际皆是无常之理。譬如以欲界非造作因缘法为常，其本体常存，故恒常之说是正确的。
Aparo nayo – ṭhitāva sā dhātūti ‘‘sabbe saṅkhārā aniccā’’ti esā dhātu esa sabhāvo tathāgatānaṃ uppādato pubbe uddhañca appaṭivijjhiyamāno na tathāgatehi uppādito, atha kho sabbakālaṃ sabbe saṅkhārā aniccā, ṭhitāva sā dhātu, kevalaṃ pana sayambhuñāṇena abhisambujjhanato ‘‘ayaṃ dhammo tathāgatena abhisambuddho’’ti pavedanato ca tathāgato dhammassāmīti vuccati apubbassa tassa uppādanato. Tena vuttaṃ ‘‘ṭhitāva sā dhātū’’ti.
另一种见解——谓“此法常存”，意即“诸所有行皆无常”，此法体即如来的本质。如来的生起亦非如前分析不可渗透，此乃说法者，如来正觉后以自悟智慧彻见法性后，于过去现法及未来皆不能破坏。故谓“此法常存”，是故名此。此法体者，唯以自觉智慧实证，从而宣说为“此法为如来所觉知”，故如来自觉法性。
Abhisambujjhatīti ñāṇena abhisambujjhati. Abhisametīti ñāṇena abhisamāgacchati. Ācikkhatīti katheti. Desetīti dasseti. Paññāpetīti jānāpeti. Paṭṭhapetīti ñāṇamukhe ṭhapeti. Vivaratīti vivaritvā dasseti. Vibhajatīti vibhāgato dasseti. Uttānīkarotīti pākaṭaṃ karoti.
“自觉知”谓以智慧而觉知；“来至”谓以智慧而至；“教学”谓言说；“宣示”谓显露；“启迪”谓令知；“建立”谓以智慧之门安立；“阐明”谓开示展显；“分明”谓分别显现；“明示”谓公开阐明。
Atha vā abhisambujjhatīti paccakkhakaraṇena abhimukhaṃ bujjhati, yāthāvato paṭivijjhati. Tato eva abhisameti abhimukhaṃ samāgacchati. Ādito kathento ācikkhati, uddisatīti attho. Tameva uddesaṃ pariyosāpento deseti. Yathāuddiṭṭhamatthaṃ nidassanavasena pakārehi ñāpento paññāpeti. Pakārehi etamatthaṃ patiṭṭhapento paṭṭhapeti. Yathāuddiṭṭhaṃ paṭinidassanavasena vivarati vibhajati. Vivaṭaṃ vibhattañca atthaṃ hetūdāharaṇadassanehi pākaṭaṃ karonto uttānīkaroti.
或谓“自觉知”谓由对境缘起而面向而明了，依正值洞悉。同时“来至”谓面向而到来；“启迪”谓教导；“所指”为说法之意。对所指内容，遍说显露其因果关系和方式，以实例说明所要义理。于是以所示所依方式使之明了即为“启迪”。用所示方式使之立定即为“建立”。用所示之对照因果解说即为“阐明”“分明”。以因缘及例证阐发其义理，公开显著完成即谓“明示”。
Uppādāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《生起经》注释终。
5-10. Kesakambalasuttādivaṇṇanā5—10. 《毛毯经》等注释。
§138-143
138-143. Pañcame tantāvutānaṃ vatthānanti idaṃ ‘‘yāni kānicī’’ti iminā samānādhikaraṇanti āha ‘‘paccatte sāmivacana’’nti. Vāyitānanti vītānaṃ. Lāmakoti nihīno, makkhali moghapurisoti ettha makkhalīti tassa nāmaṃ. Taṃ kira sakaddamāya bhūmiyā telaghaṭaṃ gahetvā gacchantaṃ, ‘‘tāta, mā khalī’’ti sāmiko āha. So pamādena khalitvā patitvā sāmikassa bhayena palāyituṃ āraddho. Sāmiko upadhāvitvā naṃ dussakaṇṇe aggahesi, sāṭakaṃ chaḍḍetvā acelako hutvā palāyi. So paṇṇena vā tiṇena vā paṭicchādetumpi ajānanto jātarūpeneva ekaṃ gāmaṃ pāvisi. Manussā taṃ disvā ‘‘ayaṃ samaṇo arahā appiccho, natthi iminā sadiso’’ti pūvabhattādīni gahetvā upasaṅkamanti. So ‘‘mayhaṃ sāṭakaṃ anivatthabhāvena idaṃ uppanna’’nti tato paṭṭhāya sāṭakaṃ labhitvāpi na nivāsesi, tadeva ca pabbajjaṃ aggahesi. Tassa santike aññepi aññepīti pañcasatā manussā pabbajiṃsu. Taṃ sandhāyāha ‘‘makkhali moghapuriso’’ti. Chaṭṭhādīni uttānatthāni eva.
第138至143节。“第五节经文的条理”谓此为“某些条目”，因它们属于相同教范，故称“因缘释义”。所谓“风行者”即远离者。拉摩迦称为卑贱者，魔迦是无明愚人，本处魔迦即指此名。传说有一时，他从地上取起油罐，行走时主人大喊“儿子，莫放下！”因疏忽放下后跌倒，惧怕主人的责备，便起意逃走。主人追赶，将其捕获，弃掉油罐后变得赤裸逃离。他因无知，甚至用树叶或稻草遮盖身体，进入一村庄。人们见其形，谓“此为比库阿拉汉，非同他类”，便携带前食等物趋近。他言“因被追逐，不得不脱去袈裟而至此”，即便接受供养袈裟亦不久住，旋即出家。附近五百人随之出家。此处结论称“此人为魔迦无明愚人”。第六节及以后为升华义。
Kesakambalasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 《毛毯经》等注释终。
11-13. Paṭhamamoranivāpasuttādivaṇṇanā11—13. 《第一孔雀饲养处经》等注释。
§144-146
144-146. Ekādasame akuppadhammatāya khayavayasaṅkhātaṃ antaṃ atītāti accantā, evaṃ aparihāyanasabhāvattā accantā niṭṭhā assāti accantaniṭṭho. Tenāha ‘‘antaṃ atikkantaniṭṭho’’tiādi. Na hi paṭividdhassa lokuttaradhammassa dassanaṃ kuppanaṃ nāma atthi. Dhuvaniṭṭhoti satataniṭṭho. Accantameva catūhi yogehi khemo etassa atthīti accantayogakkhemī, niccayogakkhemīti attho. Maggabrahmacariyassa vusitattā tassa avihāyanasabhāvattā accantaṃ brahmacārīti accantabrahmacārī, niccabrahmacārīti attho. Pariyosānanti brahmacariyapariyosānaṃ vaṭṭadukkhapariyosānañca . Accantaṃ pariyosānamassāti accantapariyosāno. Dvādasamaterasamāni uttānatthāneva.
第144至146节。“第十一节援引‘无憾境’语”谓年老至极，即尽头，故称“极尽无损之境”，是谓终极。此所以说“超越终极者”之义。实无对彼出世法教示有“愤怒”之称。所谓“恒终”者即恒久终极。终极者谓彼之安全稳固，而此乃无常风险之中的不变安稳，故名“恒常安全”。就修道生涯而言，因其持戒不失，性无毁坏，故称极致清净的修行者，即“终极修行者”，这是终极之义。所谓“终结”即修行之完满，且断除轮回之苦，名为终极完满。第十二节至第十三节均是升华义。
Paṭhamamoranivāpasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 《第一孔雀饲养处经》等注释终。
Yodhājīvavaggavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《战士品》注释终。
§147-156
147-156. Maṅgalavaggo uttānatthoyeva.
第147至156节。“吉祥品”即所有升华义也。
Tatiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ. · 第三个五十已完结。