三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏增支部三法集部5. 小品

5. Cūḷavaggo5. 小品

38 段 · CSCD 巴利原典
5. Cūḷavaggo5. 小品
1. Sammukhībhāvasuttaṃ1. 现前经
§41
‘‘Tiṇṇaṃ , bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Saddhāya, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Deyyadhammassa, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Dakkhiṇeyyānaṃ, bhikkhave, sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavatī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!由于三者的现前,有信的善男子产生许多福德。哪三者呢?诸比库!由于信的现前,有信的善男子产生许多福德。诸比库!由于应施之法的现前,有信的善男子产生许多福德。诸比库!由于应受供养者的现前,有信的善男子产生许多福德。诸比库!由于这三者的现前,有信的善男子产生许多福德。」第一
2. Tiṭhānasuttaṃ2. 住处经
§42
‘‘Tīhi , bhikkhave, ṭhānehi saddho pasanno veditabbo. Katamehi tīhi? Sīlavantānaṃ dassanakāmo hoti, saddhammaṃ sotukāmo hoti , vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi saddho pasanno veditabbo’’.
「诸比库!由三种情况,应知有信者的净信。哪三种呢?他乐于见具戒者,他乐于听正法,他以离垢离悭的心住于家中,是舍施者、手常施与者、乐于舍弃者、乞求的对象者、乐于分施布施者。诸比库!由这三种情况,应知有信者的净信。」
‘‘Dassanakāmo sīlavataṃ, saddhammaṃ sotumicchati;
「乐于见具戒者,希望听闻正法;
Vinaye maccheramalaṃ, sa ve saddhoti vuccatī’’ti. dutiyaṃ;
已调伏悭吝之垢,他确实被称为有信者。」第二
3. Atthavasasuttaṃ3. 义利经
§43
‘‘Tayo , bhikkhave, atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Katame tayo? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Ime kho, bhikkhave, tayo atthavase sampassamānena alameva paresaṃ dhammaṃ desetu’’nti. Tatiyaṃ.
「诸比库!见到三种利益,足以向他人说法。哪三种呢?说法者是义的体证者与法的体证者。听法者是义的体证者与法的体证者。说法者与听法者两者都是义的体证者与法的体证者。诸比库!见到这三种利益,足以向他人说法。」第三
4. Kathāpavattisuttaṃ4. 话题转起经
§44
‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi kathā pavattinī hoti. Katamehi tīhi? Yo dhammaṃ deseti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo dhammaṃ suṇāti so atthappaṭisaṃvedī ca hoti dhammappaṭisaṃvedī ca. Yo ceva dhammaṃ deseti yo ca dhammaṃ suṇāti ubho atthappaṭisaṃvedino ca honti dhammappaṭisaṃvedino ca. Imehi kho, bhikkhave, tīhi ṭhānehi kathā pavattinī hotī’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库!由三种情况,谈话得以进行。哪三种呢?说法者是义的体证者与法的体证者。听法者是义的体证者与法的体证者。说法者与听法者两者都是义的体证者与法的体证者。诸比库!由这三种情况,谈话得以进行。」第四
5. Paṇḍitasuttaṃ5. 智者经
§45
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattāni. Katamāni tīṇi? Dānaṃ, bhikkhave, paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ . Pabbajjā, bhikkhave , paṇḍitapaññattā sappurisapaññattā. Mātāpitūnaṃ, bhikkhave, upaṭṭhānaṃ paṇḍitapaññattaṃ sappurisapaññattaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi paṇḍitapaññattāni sappurisapaññattānī’’ti.
「诸比库!这三者是智者所施设的、善人所施设的。哪三者呢?诸比库!布施是智者所施设的、善人所施设的。诸比库!出家是智者所施设的、善人所施设的。诸比库!奉侍父母是智者所施设的、善人所施设的。诸比库!这三者是智者所施设的、善人所施设的。」
‘‘Sabbhi dānaṃ upaññattaṃ, ahiṃsā saṃyamo damo;
「布施为善者所施设,无害、自制、调伏;
Mātāpitu upaṭṭhānaṃ, santānaṃ brahmacārinaṃ.
奉侍父母,供养寂静的梵行者。
‘‘Sataṃ etāni ṭhānāni, yāni sevetha paṇḍito;
「这些是百种处,智者应亲近;
Ariyo dassanasampanno, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. pañcamaṃ;
具足圣者之见的圣者,他享受安乐的世间。」第五经。
6. Sīlavantasuttaṃ6. 具戒者经
§46
‘‘Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavanti. Katamehi tīhi? Kāyena , vācāya , manasā. Yaṃ, bhikkhave, sīlavanto pabbajitā gāmaṃ vā nigamaṃ vā upanissāya viharanti. Tattha manussā imehi tīhi ṭhānehi bahuṃ puññaṃ pasavantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,凡持戒的出家者依止村或镇而住。在那里,人们以三处生起许多福德。哪三处?以身、以语、以意。诸比库,凡持戒的出家者依止村或镇而住。在那里,人们以这三处生起许多福德。」第六经。
7. Saṅkhatalakkhaṇasuttaṃ7. 有为相经
§47
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Uppādo paññāyati, vayo paññāyati, ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi saṅkhatassa saṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,有行法的这三种有行之相。哪三种?生起被了知,灭坏被了知,住立者的变异被了知。诸比库,这些是有行法的三种有行之相。」第七经。
8. Asaṅkhatalakkhaṇasuttaṃ8. 无为相经
§48
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni. Katamāni tīṇi? Na uppādo paññāyati, na vayo paññāyati, na ṭhitassa aññathattaṃ paññāyati. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,无行法的这三种无行之相。哪三种?生起不被了知,灭坏不被了知,住立者的变异不被了知。诸比库,这些是无行法的三种无行之相。」第八经。
9. Pabbatarājasuttaṃ9. 山王经
§49
‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi tīhi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti, tacapapaṭikāya vaḍḍhanti , pheggusārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti.
「诸比库,依止雪山王,大树以三种增长而增长。哪三种?以枝叶增长,以树皮增长,以树心增长。诸比库,依止雪山王,大树以这三种增长而增长。
‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulapatiṃ nissāya anto jano tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi tīhi? Saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulapatiṃ nissāya anto jano imāhi tīhi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti.
「诸比库,正是如此,依止有信的家主,家中的人以三种增长而增长。哪三种?以信增长,以戒增长,以慧增长。诸比库,依止有信的家主,家中的人以这三种增长而增长。」
‘‘Yathāpi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane;
「犹如山岩石,在林中大林;
Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī.
依靠那些树木,那些林树增长。
‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulapatiṃ idha;
「如是具戒者,此处有信的家主;
Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā;
依靠而增长,子女妻子及亲族;
Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino.
大臣亲戚众,以及那些依他而活者。
‘‘Tyāssa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca;
「他们见那持戒者的戒,布施及善行;
Passamānānukubbanti, attamatthaṃ vicakkhaṇā.
贤智者仿效,为了自己的利益。
‘‘Idha dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ;
「在此行法后,通往善趣之道;
Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. navamaṃ;
在天界中欢喜,欲求诸欲者欢乐。」第九经。
10. Ātappakaraṇīyasuttaṃ10. 应勤作经
§50
‘‘Tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ. Katamehi tīhi? Anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ , anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karaṇīyaṃ, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ karaṇīyaṃ. Imehi tīhi, bhikkhave, ṭhānehi ātappaṃ karaṇīyaṃ.
「诸比库,应在三处作热诚。哪三处?为了未生起的恶不善法不生起,应作热诚;为了未生起的善法生起,应作热诚;为了忍受已生起的身体的诸受——苦的、激烈的、粗重的、辛辣的、不可意的、不合意的、夺命的,应作热诚。诸比库,应在这三处作热诚。
‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya ātappaṃ karoti, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya ātappaṃ karoti, uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsanāya ātappaṃ karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ātāpī nipako sato sammā dukkhassa antakiriyāyā’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,当比库为了未生起的恶不善法不生起而作热诚,为了未生起的善法生起而作热诚,为了忍受已生起的身体的诸受——苦的、激烈的、粗重的、辛辣的、不可意的、不合意的、夺命的而作热诚。诸比库,这被称为热诚、精勤、具念的比库,为了正确地作苦的终结。」第十经。
11. Mahācorasuttaṃ11. 大盗经
§51
‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, mahācoro visamanissito ca hoti, gahananissito ca hoti, balavanissito ca hoti. Kathañca, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro nadīviduggaṃ vā nissito hoti pabbatavisamaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro visamanissito hoti.
「诸比库,具足三支的大盗破门而入,掠夺财物,作单家劫掠,也拦路抢劫。哪三支?诸比库,于此,大盗依止险处,依止密林,依止有力者。诸比库,大盗如何依止险处?诸比库,于此,大盗依止河流险地或依止山岳险地。诸比库,大盗如此依止险处。
‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, mahācoro tiṇagahanaṃ vā nissito hoti, rukkhagahanaṃ vā rodhaṃ vā mahāvanasaṇḍaṃ vā. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro gahananissito hoti.
「诸比库,大盗如何依止密林?诸比库,于此,大盗依止草丛密林,或依止树木密林,或依止灌木丛,或依止大森林丛。诸比库,大盗如此依止密林。
‘‘Kathañca, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti? Idha , bhikkhave, mahācoro rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, mahācoro balavanissito hoti. Ime kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato mahācoro sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti, paripanthepi tiṭṭhati.
「诸比库,大盗如何依止有力者?诸比库,于此,大盗依止诸王或王大臣。他如此想:『如果有人对我说什么,这些王或王大臣将为我辩护说明。』如果有人对他说什么,那些王或王大臣为他辩护说明。诸比库,大盗如此依止有力者。诸比库,具足这三支的大盗破门而入,掠夺财物,作单家劫掠,也拦路抢劫。
‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito ca hoti gahananissito ca balavanissito ca.
「诸比库,如是,具足三支的恶比库带着被破坏、被损害的自己而行,他有罪且应受智者呵责,并且产生许多非福。哪三支?诸比库,于此,恶比库依止险处,依止密林,依止有力者。
‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu visamena kāyakammena samannāgato hoti, visamena vacīkammena samannāgato hoti, visamena manokammena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu visamanissito hoti.
「诸比库,恶比库如何依止险处?诸比库,于此,恶比库具足险恶的身业,具足险恶的语业,具足险恶的意业。诸比库,恶比库如此依止险处。
‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti, antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu gahananissito hoti.
「诸比库!恶比库如何依止于执取?诸比库!于此,恶比库是邪见者,具有边执见。诸比库!恶比库如此依止于执取。
‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti? Idha, bhikkhave, pāpabhikkhu rājānaṃ vā rājamahāmattānaṃ vā nissito hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace maṃ koci kiñci vakkhati, ime me rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇissantī’ti. Sace naṃ koci kiñci āha, tyāssa rājāno vā rājamahāmattā vā pariyodhāya atthaṃ bhaṇanti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpabhikkhu balavanissito hoti. Imehi kho , bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato pāpabhikkhu khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti. Ekādasamaṃ.
「诸比库!恶比库如何依止于势力?诸比库!于此,恶比库依止于国王或大臣。他如此想:『如果有人对我说什么,这些国王或大臣将为我辩护说明。』如果有人对他说什么,那些国王或大臣就为他辩护说明。诸比库!恶比库如此依止于势力。诸比库!具足这三法的恶比库,行持已毁坏、已损害的自己,是有罪的、应受责备的智者,且造作许多非福。」第十一经。
Cūḷavaggo pañcamo. · 小品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Sammukhī ṭhānatthavasaṃ, pavatti paṇḍita sīlavaṃ;
当面、立场、义利、流转、贤者、具戒,
Saṅkhataṃ pabbatātappaṃ, mahācorenekādasāti .
有为、山、热诚、大盗,为十一。
Paṭhamo paṇṇāsako samatto. · 第一个五十完
2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ
2. 第二个五十