三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏增支部三法集部(12) 2. 恶趣品

(12) 2. Āpāyikavaggo(12) 2. 恶趣品

42 段 · CSCD 巴利原典
(12) 2. Āpāyikavaggo(12) 2. 恶趣品
1. Āpāyikasuttaṃ1. 恶趣经
§114
‘‘Tayome , bhikkhave, āpāyikā nerayikā idamappahāya. Katame tayo? Yo ca abrahmacārī brahmacāripaṭiñño, yo ca suddhaṃ brahmacariyaṃ carantaṃ amūlakena abrahmacariyena anuddhaṃseti, yo cāyaṃ evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi kāmesu doso’ti, so tāya kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Ime kho, bhikkhave, tayo āpāyikā nerayikā idamappahāyā’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,这三种人不舍此而堕恶趣、地狱。哪三种?不行梵行者自称行梵行者,以无根据的非梵行诽谤清净行梵行者,以及如此说、如此见者——『诸欲中无过患』,他因此而堕入诸欲的沉溺。诸比库,这三种人不舍此而堕恶趣、地狱。」第一经。
2. Dullabhasuttaṃ2. 难得经
§115
‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave, pātubhāvo dullabho lokasmiṃ. Katamesaṃ tiṇṇaṃ? Tathāgatassa, bhikkhave, arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṃ, tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṃ, kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇaṃ pātubhāvo dullabho lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.
「诸比库,三者的出现在世间难得。哪三者?诸比库,如来、阿拉汉、正等正觉者的出现在世间难得,宣说如来所宣说的法与律的人在世间难得,知恩、感恩的人在世间难得。诸比库,这三者的出现在世间难得。」第二经。
3. Appameyyasuttaṃ3. 无量经
§116
‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Suppameyyo, duppameyyo, appameyyo. Katamo ca, bhikkhave, puggalo suppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo uddhato hoti unnaḷo capalo mukharo vikiṇṇavāco muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākatindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo suppameyyo.
「诸比库,这三种人存在、见于世间。哪三种?易测度者、难测度者、不可测度者。诸比库,什么是易测度的人?诸比库,这里,某人掉举、轻浮、轻躁、饶舌、杂语、失念、不正知、不得定、心散乱、诸根不摄。诸比库,这称为易测度的人。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo duppameyyo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo anuddhato hoti anunnaḷo acapalo amukharo avikiṇṇavāco upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṃvutindriyo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo duppameyyo.
「诸比库,什么是难测度的人?诸比库,这里,某人不掉举、不轻浮、不轻躁、不饶舌、不杂语、念已现起、正知、得定、心一境、诸根已摄。诸比库,这称为难测度的人。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo appameyyo? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo appameyyo. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.
「诸比库,什么是不可测度的人?诸比库,这里,比库是阿拉汉、诸漏已尽者。诸比库,这称为不可测度的人。诸比库,这三种人存在、见于世间。」第三经。
4. Āneñjasuttaṃ4. 不动经
§117
‘‘Tayome , bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā.
「诸比库,这三种人存在、见于世间。哪三种?诸比库,这里,某人完全超越诸色想,诸有对想灭没,不作意诸种种想,『虚空无边』,证得虚空无边处而住。他味着它,欢喜它,因它而得满足,住于此,倾向于此,多住于此,不退失,命终时,生于虚空无边处天众的同伴中。诸比库,虚空无边处天众的寿量是二万劫。凡夫在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,去地狱,去畜生趣,去饿鬼界。但世尊的声闻在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,就在那一有中般涅槃。诸比库,这是差别,这是殊胜,这是区分——多闻圣弟子与无闻凡夫的,即关于趣向与再生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ cattārīsaṃ kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā.
「再者,诸比库,这里某人完全超越虚空无边处,『识无边』,证得识无边处而住。他味着它,欢喜它,因它而得满足,住于此,倾向于此,多住于此,不退失,命终时,生于识无边处天众的同伴中。诸比库,识无边处天众的寿量是四万劫。凡夫在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,去地狱,去畜生趣,去饿鬼界。但世尊的声闻在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,就在那一有中般涅槃。诸比库,这是差别,这是殊胜,这是区分——多闻圣弟子与无闻凡夫的,即关于趣向与再生。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco puggalo sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. So tadassādeti taṃ nikāmeti tena ca vittiṃ āpajjati, tatra ṭhito tadadhimutto tabbahulavihārī aparihīno kālaṃ kurumāno ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ, bhikkhave, devānaṃ saṭṭhi kappasahassāni āyuppamāṇaṃ. Tattha puthujjano yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā nirayampi gacchati tiracchānayonimpi gacchati pettivisayampi gacchati. Bhagavato pana sāvako tattha yāvatāyukaṃ ṭhatvā yāvatakaṃ tesaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ taṃ sabbaṃ khepetvā tasmiṃyeva bhave parinibbāyati. Ayaṃ kho, bhikkhave, viseso , ayaṃ adhippayāso idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanena, yadidaṃ gatiyā upapattiyā. ‘Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’’nti. Catutthaṃ.
「再者,诸比库,这里某人完全超越识无边处,『无所有』,证得无所有处而住。他味着它,欢喜它,因它而得满足,住于此,倾向于此,多住于此,不退失,命终时,生于无所有处天众的同伴中。诸比库,无所有处天众的寿量是六万劫。凡夫在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,去地狱,去畜生趣,去饿鬼界。但世尊的声闻在那里住尽寿量,耗尽那些天人的全部寿量后,就在那一有中般涅槃。诸比库,这是差别,这是殊胜,这是区分——多闻圣弟子与无闻凡夫的,即关于趣向与再生。诸比库,这三种人存在、见于世间。」第四经。
5. Vipattisampadāsuttaṃ5. 失败与成就经
§118
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pisuṇavāco hoti, pharusavāco hoti, samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti.
「诸比库,这是三种失败。哪三种?戒失败、心失败、见失败。诸比库,什么是戒失败?诸比库,这里,某人是杀生者,是不与取者,是欲邪行者,是妄语者,是两舌者,是粗恶语者,是杂秽语者。诸比库,这称为戒失败。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti.
「诸比库,什么是心失败?诸比库,这里,某人有贪欲,有嗔恨心。诸比库,这称为心失败。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ , kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; cittavipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti; diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti.
「诸比库,什么是见失败?诸比库,这里,某人是邪见者,有颠倒见——『无布施,无供养,无祭祀,无善作恶作诸业的果报,无此世,无他世,无母,无父,无化生有情,于世间无正行正行道的沙门婆罗门,他们以自己的证智作证后宣说此世与他世』。诸比库,这称为见失败。诸比库,由于戒失败之因,有情身坏命终后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱;诸比库,由于心失败之因,有情身坏命终后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱;诸比库,由于见失败之因,有情身坏命终后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。诸比库,这是三种失败。」
‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Sīlasampadā, cittasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā.
「诸比库,这是三种成就。哪三种?戒成就、心成就、见成就。诸比库,什么是戒成就?诸比库,这里,某人离杀生,离不与取,离欲邪行,离妄语,离两舌,离粗恶语,离杂秽语。诸比库,这称为戒成就。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā.
「诸比库,什么是心成就?诸比库,这里,某人无贪欲,无嗔恨心。诸比库,这称为心成就。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti; cittasampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti ; diṭṭhisampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,什么是见成就?诸比库,这里,某人是正见者,有不颠倒见——『有布施,有供养,有祭祀,有善作恶作诸业的果报,有此世,有他世,有母,有父,有化生有情,于世间有正行正行道的沙门婆罗门,他们以自己的证智作证后宣说此世与他世』。诸比库,这称为见成就。诸比库,由于戒成就之因,有情身坏命终后投生到善趣、天界;诸比库,由于心成就之因,有情身坏命终后投生到善趣、天界;诸比库,由于见成就之因,有情身坏命终后投生到善趣、天界。诸比库,这是三种成就。」第五经
6. Apaṇṇakasuttaṃ6. 无疑经
§119
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Sīlavipatti, cittavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, sīlavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlavipatti.
「诸比库,这是三种失败。哪三种?戒失败、心失败、见失败。诸比库,什么是戒失败?诸比库,这里,某人是杀生者……乃至……是杂秽语者。诸比库,这称为戒失败。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco abhijjhālu hoti byāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittavipatti.
「诸比库,什么是心失败?诸比库,这里,某人有贪欲,有嗔恨心。诸比库,这称为心失败。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Sīlavipattihetu vā, bhikkhave…pe… diṭṭhivipattihetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavipattihetu vā sattā…pe… upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti.
「诸比库,什么是见失败?诸比库,于此,某人是邪见者,持颠倒见——『无布施,无供养……(中略)……那些以自己的证智作证后而宣说此世与他世者』。诸比库,这称为见失败。诸比库,由于戒失败之因……(中略)……或诸比库,由于见失败之因,众生身坏命终后投生到苦界、恶趣、堕处、地狱。诸比库,譬如纯净的宝珠向上抛掷,无论落到哪里都善安住;诸比库,同样地,由于戒失败之因,众生……(中略)……投生。诸比库,这些是三种失败。」
‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Sīlasampadā, cittasampadā, diṭṭhisampadā . Katamā ca, bhikkhave, sīlasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīlasampadā.
「诸比库,这些是三种成就。哪三种?戒成就、心成就、见成就。诸比库,什么是戒成就?诸比库,于此,某人离杀生……(中略)……诸比库,这称为戒成就。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, cittasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, cittasampadā.
「诸比库,什么是心成就?诸比库,于此,某人不贪婪,心无嗔恚。诸比库,这称为心成就。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Sīlasampadāhetu vā , bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Cittasampadāhetu vā…pe… diṭṭhisampadāhetu vā, bhikkhave, sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Seyyathāpi, bhikkhave, apaṇṇako maṇi uddhaṃ khitto yena yeneva patiṭṭhāti suppatiṭṭhitaṃyeva patiṭṭhāti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlasampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti, cittasampadāhetu vā sattā…pe… diṭṭhisampadāhetu vā sattā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,什么是见成就?诸比库,于此,某人是正见者,持不颠倒见——『有布施,有供养……(中略)……那些以自己的证智作证后而宣说此世与他世者』。诸比库,这称为见成就。诸比库,由于戒成就之因,众生身坏命终后投生到善趣、天界。或由于心成就之因……(中略)……或诸比库,由于见成就之因,众生身坏命终后投生到善趣、天界。诸比库,譬如纯净的宝珠向上抛掷,无论落到哪里都善安住;诸比库,同样地,由于戒成就之因,众生身坏命终后投生到善趣、天界,或由于心成就之因,众生……(中略)……或由于见成就之因,众生身坏命终后投生到善趣、天界。诸比库,这些是三种成就。」第六经。
7. Kammantasuttaṃ7. 业经
§120
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vipattiyo. Katamā tisso? Kammantavipatti, ājīvavipatti, diṭṭhivipatti. Katamā ca, bhikkhave, kammantavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti…pe… samphappalāpī hoti . Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantavipatti.
「诸比库,这些是三种失败。哪三种?业失败、活命失败、见失败。诸比库,什么是业失败?诸比库,于此,某人是杀生者……(中略)……是杂秽语者。诸比库,这称为业失败。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvavipatti? Idha, bhikkhave, ekacco micchāājīvo hoti, micchāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvavipatti.
「诸比库,什么是活命失败?诸比库,于此,某人是邪命者,以邪命维持生活。诸比库,这称为活命失败。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhivipatti? Idha , bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhivipatti. Imā kho, bhikkhave, tisso vipattiyoti.
「诸比库,什么是见失败?诸比库,于此,某人是邪见者,持颠倒见——『无布施,无供养……(中略)……那些以自己的证智作证后而宣说此世与他世者』。诸比库,这称为见失败。诸比库,这些是三种失败。」
‘‘Tisso imā, bhikkhave, sampadā. Katamā tisso? Kammantasampadā, ājīvasampadā, diṭṭhisampadā. Katamā ca, bhikkhave, kammantasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… samphappalāpā paṭivirato hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammantasampadā.
「诸比库,这些是三种成就。哪三种?业成就、活命成就、见成就。诸比库,什么是业成就?诸比库,于此,某人离杀生……(中略)……离杂秽语。诸比库,这称为业成就。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, ājīvasampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammāājīvo hoti, sammāājīvena jīvikaṃ kappeti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ājīvasampadā.
「诸比库,什么是命成就?诸比库,于此,某人具有正命,以正命维持生活。诸比库,这称为命成就。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, diṭṭhisampadā? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ…pe… ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhisampadā. Imā kho, bhikkhave, tisso sampadā’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,什么是见成就?诸比库,于此,某人具有正见,不颠倒见——『有布施,有供养……乃至……有诸沙门、婆罗门以自己的证智证悟后宣说此世与他世』。诸比库,这称为见成就。诸比库,这些是三种成就。」第七经。
8. Paṭhamasoceyyasuttaṃ8. 第一清净经
§121
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ.
「诸比库,有此三种清净。哪三种?身清净、语清净、意清净。诸比库,什么是身清净?诸比库,于此,某人离杀生,离不与取,离欲邪行。诸比库,这称为身清净。
‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati bhikkhave, vacīsoceyyaṃ.
「诸比库,什么是语清净?诸比库,于此,某人离妄语,离两舌,离粗恶语,离杂秽语。诸比库,这称为语清净。
‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto sammādiṭṭhiko. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,什么是意清净?诸比库,于此,某人不贪婪,心无嗔恨,具有正见。诸比库,这称为意清净。诸比库,这些是三种清净。」第八经。
9. Dutiyasoceyyasuttaṃ9. 第二清净经
§122
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, soceyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyasoceyyaṃ, vacīsoceyyaṃ, manosoceyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyasoceyyaṃ.
「诸比库,有此三种清净。哪三种?身清净、语清净、意清净。诸比库,什么是身清净?诸比库,于此,比库离杀生,离不与取,离非梵行。诸比库,这称为身清净。
‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīsoceyyaṃ.
「诸比库,什么是语清净?诸比库,于此,比库离妄语,离两舌,离粗恶语,离杂秽语。诸比库,这称为语清净。
‘‘Katamañca, bhikkhave, manosoceyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu santaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ kāmacchando’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṃ hoti , tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ byāpādaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ byāpādo’ti pajānāti; yathā ca anuppannassa byāpādassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa byāpādassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa byāpādassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ thinamiddhaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ thinamiddha’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa thinamiddhassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa thinamiddhassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa thinamiddhassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ uddhaccakukkuccaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ uddhaccakukkucca’nti pajānāti; yathā ca anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannassa uddhaccakukkuccassa pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti; santaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘atthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; asantaṃ vā ajjhattaṃ vicikicchaṃ – ‘natthi me ajjhattaṃ vicikicchā’ti pajānāti; yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti, tañca pajānāti; yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṃ hoti, tañca pajānāti; yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṃ anuppādo hoti, tañca pajānāti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manosoceyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi soceyyānīti.
「诸比库,什么是意清净?诸比库,于此,比库于内有欲欲时,他了知『我于内有欲欲』;于内无欲欲时,他了知『我于内无欲欲』;他了知未生起的欲欲如何生起;他了知已生起的欲欲如何舍断;他了知已舍断的欲欲如何于未来不再生起;于内有嗔恨时,他了知『我于内有嗔恨』;于内无嗔恨时,他了知『我于内无嗔恨』;他了知未生起的嗔恨如何生起;他了知已生起的嗔恨如何舍断;他了知已舍断的嗔恨如何于未来不再生起;于内有昏沉睡眠时,他了知『我于内有昏沉睡眠』;于内无昏沉睡眠时,他了知『我于内无昏沉睡眠』;他了知未生起的昏沉睡眠如何生起;他了知已生起的昏沉睡眠如何舍断;他了知已舍断的昏沉睡眠如何于未来不再生起;于内有掉举追悔时,他了知『我于内有掉举追悔』;于内无掉举追悔时,他了知『我于内无掉举追悔』;他了知未生起的掉举追悔如何生起;他了知已生起的掉举追悔如何舍断;他了知已舍断的掉举追悔如何于未来不再生起;于内有疑时,他了知『我于内有疑』;于内无疑时,他了知『我于内无疑』;他了知未生起的疑如何生起;他了知已生起的疑如何舍断;他了知已舍断的疑如何于未来不再生起。诸比库,这称为意清净。诸比库,这些是三种清净。」
‘‘Kāyasuciṃ vacīsuciṃ, cetosuciṃ anāsavaṃ;
「身清净、语清净、心清净、无漏,
Suciṃ soceyyasampannaṃ, āhu ninhātapāpaka’’nti. navamaṃ;
清净、具足牟尼法,他们称为已洗净恶者。」第九经
10. Moneyyasuttaṃ10. 牟尼经
§123
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, moneyyāni. Katamāni tīṇi? Kāyamoneyyaṃ, vacīmoneyyaṃ, manomoneyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ ? Idha, bhikkhave, bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, abrahmacariyā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyamoneyyaṃ.
「诸比库!有这三种牟尼法。哪三种?身牟尼法、语牟尼法、意牟尼法。诸比库!什么是身牟尼法?诸比库!在此,比库离杀生、离不与取、离非梵行。诸比库!这称为身牟尼法。
‘‘Katamañca, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpā paṭivirato hoti. Idaṃ vuccati, bhikkhave, vacīmoneyyaṃ.
「诸比库!什么是语牟尼法?诸比库!在此,比库离妄语、离两舌、离粗恶语、离杂秽语。诸比库!这称为语牟尼法。
‘‘Katamañca, bhikkhave, manomoneyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, manomoneyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi moneyyānī’’ti.
「诸比库!什么是意牟尼法?诸比库!在此,比库以诸漏尽故,于现法中以自己的上智证得、作证、具足住于无漏的心解脱、慧解脱。诸比库!这称为意牟尼法。诸比库!这些是三种牟尼法。」
‘‘Kāyamuniṃ vacīmuniṃ, cetomuniṃ anāsavaṃ;
「身牟尼、语牟尼、意牟尼、无漏,
Muniṃ moneyyasampannaṃ, āhu sabbappahāyina’’nti. dasamaṃ;
牟尼、具足牟尼法,他们称为舍断一切者。」第十经
Āpāyikavaggo dvādasamo. · 恶趣品第十二
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Āpāyiko dullabho appameyyaṃ, āneñjavipattisampadā;
恶趣难得不可量,不动的失败与成就;
Apaṇṇako ca kammanto, dve soceyyāni moneyyanti.
无过失的业,两种应忧虑与应默然。