(6) 1. Puggalavaggo(6) 1. 人品
(6) 1. Puggalavaggo(6) 1. 人品
§53
‘‘Dveme , bhikkhave, puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katame dve? Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho, rājā ca cakkavattī. Ime kho, bhikkhave, dve puggalā loke uppajjamānā uppajjanti bahujanahitāya bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti.
「诸比库,这两种人出现于世间时,是为了众人的利益、为了众人的快乐、为了众多人的利益、利益与快乐、为了天人的利益与快乐而出现。哪两种?如来、阿拉汉、正等正觉者,以及转轮王。诸比库,这两种人出现于世间时,是为了众人的利益、为了众人的快乐、为了众多人的利益、利益与快乐、为了天人的利益与快乐而出现。」
§54
‘‘Dveme, bhikkhave, puggalā loke uppajjamānā uppajjanti acchariyamanussā. Katame dve? Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho, rājā ca cakkavattī. Ime kho, bhikkhave, dve puggalā loke uppajjamānā uppajjanti acchariyamanussā’’ti.
「诸比库,这两种人出现于世间时,是稀有之人而出现。哪两种?如来、阿拉汉、正等正觉者,以及转轮王。诸比库,这两种人出现于世间时,是稀有之人而出现。」
§55
‘‘Dvinnaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kālakiriyā bahuno janassa anutappā hoti. Katamesaṃ dvinnaṃ? Tathāgatassa ca arahato sammāsambuddhassa, rañño ca cakkavattissa. Imesaṃ kho, bhikkhave, dvinnaṃ puggalānaṃ kālakiriyā bahuno janassa anutappā hotī’’ti.
「诸比库,这两种人的死亡,对众多人来说是悲伤的。哪两种?如来、阿拉汉、正等正觉者,以及转轮王。诸比库,这两种人的死亡,对众多人来说是悲伤的。」
§56
‘‘Dveme, bhikkhave, thūpārahā. Katame dve? Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho, rājā ca cakkavattī. Ime kho, bhikkhave, dve thūpārahā’’ti.
「诸比库,这两种人值得建塔。哪两种?如来、阿拉汉、正等正觉者,以及转轮王。诸比库,这两种人值得建塔。」
§57
‘‘Dveme, bhikkhave, buddhā. Katame dve? Tathāgato ca arahaṃ sammāsambuddho, paccekabuddho ca. Ime kho, bhikkhave, dve buddhā’’ti.
「诸比库,有这两种觉者。哪两种?如来、阿拉汉、正等正觉者,以及辟支佛。诸比库,这两种是觉者。」
§58
‘‘Dveme , bhikkhave, asaniyā phalantiyā na santasanti. Katame dve? Bhikkhu ca khīṇāsavo, hatthājānīyo ca. Ime kho, bhikkhave, dve asaniyā phalantiyā na santasantī’’ti.
「诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。哪两种?漏尽的比库,以及良种象。诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。」
§59
‘‘Dveme, bhikkhave, asaniyā phalantiyā na santasanti. Katame dve? Bhikkhu ca khīṇāsavo, assājānīyo ca. Ime kho, bhikkhave, dve asaniyā phalantiyā na santasantī’’ti.
「诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。哪两种?漏尽的比库,以及良种马。诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。」
§60
‘‘Dveme , bhikkhave, asaniyā phalantiyā na santasanti. Katame dve? Bhikkhu ca khīṇāsavo, sīho ca migarājā. Ime kho, bhikkhave, dve asaniyā phalantiyā na santasantī’’ti.
「诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。哪两种?漏尽的比库,以及狮子兽王。诸比库,这两种在雷电击落时不惊恐。」
§61
‘‘Dveme, bhikkhave, atthavase sampassamānā kiṃpurisā mānusiṃ vācaṃ na bhāsanti. Katame dve? Mā ca musā bhaṇimhā, mā ca paraṃ abhūtena abbhācikkhimhāti. Ime kho, bhikkhave, dve atthavase sampassamānā kiṃpurisā mānusiṃ vācaṃ na bhāsantī’’ti.
「诸比库,真人见到这两种利益,不说人类的语言。哪两种?『我们不应说妄语,我们不应以非真实诽谤他人。』诸比库,真人见到这两种利益,不说人类的语言。」
§62
‘‘Dvinnaṃ dhammānaṃ, bhikkhave, atitto appaṭivāno mātugāmo kālaṃ karoti. Katamesaṃ dvinnaṃ? Methunasamāpattiyā ca vijāyanassa ca. Imesaṃ kho, bhikkhave, dvinnaṃ dhammānaṃ atitto appaṭivāno mātugāmo kālaṃ karotī’’ti.
「诸比库,女人对两种法不满足、不厌足而命终。哪两种?交媾的成就与生产。诸比库,女人对这两种法不满足、不厌足而命终。」
§63
‘‘Asantasannivāsañca vo, bhikkhave, desessāmi santasannivāsañca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
「诸比库,我将为你们说非善共住与善共住。你们要听!你们要善作意!我要说了。」「是的,世尊。」那些比库回答世尊。世尊说此—
‘‘Kathañca, bhikkhave, asantasannivāso hoti, kathañca asanto sannivasanti? Idha, bhikkhave, therassa bhikkhuno evaṃ hoti – ‘theropi maṃ na vadeyya, majjhimopi maṃ na vadeyya, navopi maṃ na vadeyya; therampāhaṃ na vadeyyaṃ, majjhimampāhaṃ na vadeyyaṃ, navampāhaṃ na vadeyyaṃ. Thero cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī, noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ. Majjhimo cepi maṃ vadeyya…pe… navo cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī, noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ’ . Majjhimassapi bhikkhuno evaṃ hoti…pe… navassapi bhikkhuno evaṃ hoti – ‘theropi maṃ na vadeyya, majjhimopi maṃ na vadeyya, navopi maṃ na vadeyya; therampāhaṃ na vadeyyaṃ, majjhimampāhaṃ na vadeyyaṃ, navampāhaṃ na vadeyyaṃ. Thero cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ. Majjhimo cepi maṃ vadeyya…pe… navo cepi maṃ vadeyya ahitānukampī maṃ vadeyya no hitānukampī, noti naṃ vadeyyaṃ viheṭheyyaṃ passampissa nappaṭikareyyaṃ’. Evaṃ kho, bhikkhave, asantasannivāso hoti, evañca asanto sannivasanti.
「诸比库,如何是非善共住?如何非善者共住?诸比库,这里,长老比库如此想:『长老不应对我说,中座不应对我说,新学不应对我说;我不应对长老说,我不应对中座说,我不应对新学说。若长老对我说,他会以不利益悲悯对我说,不会以利益悲悯,我会对他说「不」,我会恼害他,即使见到过失我也不会改正。若中座对我说……若新学对我说,他会以不利益悲悯对我说,不会以利益悲悯,我会对他说「不」,我会恼害他,即使见到过失我也不会改正。』中座比库也如此想……新学比库也如此想:『长老不应对我说,中座不应对我说,新学不应对我说;我不应对长老说,我不应对中座说,我不应对新学说。若长老对我说,他会以不利益悲悯对我说,不会以利益悲悯,我会对他说「不」,我会恼害他,即使见到过失我也不会改正。若中座对我说……若新学对我说,他会以不利益悲悯对我说,不会以利益悲悯,我会对他说「不」,我会恼害他,即使见到过失我也不会改正。』诸比库,如此是非善共住,如此非善者共住。
‘‘Kathañca, bhikkhave, santasannivāso hoti, kathañca santo sannivasanti? Idha, bhikkhave, therassa bhikkhuno evaṃ hoti – ‘theropi maṃ vadeyya, majjhimopi maṃ vadeyya, navopi maṃ vadeyya; therampāhaṃ vadeyyaṃ, majjhimampāhaṃ vadeyyaṃ, navampāhaṃ vadeyyaṃ. Thero cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī, sādhūti naṃ vadeyyaṃ na viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ. Majjhimo cepi maṃ vadeyya…pe… navo cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī, sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ’. Majjhimassapi bhikkhuno evaṃ hoti…pe… navassapi bhikkhuno evaṃ hoti – ‘theropi maṃ vadeyya, majjhimopi maṃ vadeyya, navopi maṃ vadeyya; therampāhaṃ vadeyyaṃ, majjhimampāhaṃ vadeyyaṃ, navampāhaṃ vadeyyaṃ. Thero cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī, sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ. Majjhimo cepi maṃ vadeyya…pe… navo cepi maṃ vadeyya hitānukampī maṃ vadeyya no ahitānukampī, sādhūti naṃ vadeyyaṃ na naṃ viheṭheyyaṃ passampissa paṭikareyyaṃ’. Evaṃ kho, bhikkhave, santasannivāso hoti, evañca santo sannivasantī’’ti.
「诸比库,如何是善共住?如何善者共住?诸比库,这里,长老比库如此想:『长老应对我说,中座应对我说,新学应对我说;我应对长老说,我应对中座说,我应对新学说。若长老对我说,他会以利益悲悯对我说,不会以不利益悲悯,我会对他说「善哉」,我不会恼害他,见到过失我会改正。若中座对我说……若新学对我说,他会以利益悲悯对我说,不会以不利益悲悯,我会对他说「善哉」,我不会恼害他,见到过失我会改正。』中座比库也如此想……新学比库也如此想:『长老应对我说,中座应对我说,新学应对我说;我应对长老说,我应对中座说,我应对新学说。若长老对我说,他会以利益悲悯对我说,不会以不利益悲悯,我会对他说「善哉」,我不会恼害他,见到过失我会改正。若中座对我说……若新学对我说,他会以利益悲悯对我说,不会以不利益悲悯,我会对他说「善哉」,我不会恼害他,见到过失我会改正。』诸比库,如此是善共住,如此善者共住。」
§64
‘‘Yasmiṃ, bhikkhave, adhikaraṇe ubhato vacīsaṃsāro diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi ajjhattaṃ avūpasantaṃ hoti, tasmetaṃ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ – ‘dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati, bhikkhū ca na phāsuṃ viharissanti’. Yasmiñca kho, bhikkhave, adhikaraṇe ubhato vacīsaṃsāro diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi ajjhattaṃ suvūpasantaṃ hoti, tasmetaṃ, bhikkhave, adhikaraṇe pāṭikaṅkhaṃ – ‘na dīghattāya kharattāya vāḷattāya saṃvattissati, bhikkhū ca phāsuṃ viharissantī’’’ti.
「诸比库,在那种诤事中,双方有言语的往返、见的纠缠、心的击打、不信任、不喜悦,内在未善寂止,诸比库,对于那种诤事应当预期:『它将导向长久、粗恶、激烈,诸比库将不安乐而住。』诸比库,而在那种诤事中,双方有言语的往返、见的纠缠、心的击打、不信任、不喜悦,内在已善寂止,诸比库,对于那种诤事应当预期:『它将不导向长久、粗恶、激烈,诸比库将安乐而住。』」
Puggalavaggo paṭhamo. · 人品第一