(6) 1. Puññābhisandavaggo · (6) 1. 福德之流品义注
(6) 1. Puññābhisandavaggo（六）一、福流品
1. Paṭhamapuññābhisandasuttavaṇṇanā一、第一福流经注释
§51
51. Dutiyassa paṭhame puññābhisandāti puññassa abhisandā, puññappattiyoti attho. Kusalābhisandāti tasseva vevacanaṃ. Te panete sukhaṃ āharantīti sukhassāhārā. Suṭṭhu aggānaṃ rūpādīnaṃ dāyakāti sovaggikā. Sukho nesaṃ vipākoti sukhavipākā. Sagge upapatti saggo, saggāya saṃvattantīti saggasaṃvattanikā. Cīvaraṃ paribhuñjamānoti cīvaratthāya vatthaṃ labhitvā sūcisuttādīnaṃ abhāvena taṃ nikkhipantopi karontopi pārupantopi jiṇṇakāle paccattharaṇaṃ karontopi paccattharitumpi asakkuṇeyyaṃ bhūmattharaṇaṃ karontopi bhūmattharaṇassa ananucchavikaṃ phāletvā pādapuñchanaṃ karontopi ‘‘paribhuñjamāno’’tveva vuccati. Yadā pana ‘‘pādapuñchanampi na sakkā ida’’nti sammajjitvā chaḍḍitaṃ hoti, tadā paribhuñjamāno nāma na hoti. Appamāṇaṃ cetosamādhinti arahattaphalasamādhiṃ. Appamāṇo tassa puññābhisandoti iminā dāyakassa puññacetanāya appamāṇataṃ katheti. Tassa hi ‘‘khīṇāsavo me cīvaraṃ paribhuñjatī’’ti punappunaṃ anussaraṇavasena pavattā puññacetanā appamāṇā hoti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Piṇḍapātādīsu pana yo piṇḍapātaṃ paribhuñjitvā sattāhampi teneva yāpeti, aññaṃ na paribhuñjati, so sattāhampi taṃyeva piṇḍapātaṃ paribhuñjamāno nāma hoti. Ekasmiṃ pana senāsane rattiṭṭhānadivāṭṭhānādīsu caṅkamantopi yāva taṃ senāsanaṃ pahāya aññaṃ na gaṇhāti, tāva paribhuñjamāno nāma hoti. Ekena pana bhesajjena byādhimhi vūpasante yāva aññaṃ bhesajjaṃ na paribhuñjati, tāvadeva paribhuñjamāno nāma hoti.
51. 第二条中，‘布施善根’的意思是善根的积累，即善根的成就。所谓‘善根积累’，即此处所说的行为。善根积累是指能带来快乐的因缘，即所谓的‘快乐的所依’。诸色等众多的功德是善根所给予的利益。快乐是它们的果报。天上的升起是天，诸天是天的居所。衣服是用来穿戴的。获得衣服即取得布料。因缺少针线绣缝等而将衣服拆开或缝补，坐滥时更换，穿着及脱下时都能维持其地位，不被毁坏，若能护持且不致损坏，谓之“穿戴”。若因害怕而说“我连鞋脚都不能穿”，放弃穿着时，则不称为“穿戴”。所谓无量心专注，是指阿拉汉果位之禅定。所谓无量，是指凭借供养者的善根意念而无量。此以火灭三毒记忆不断故，供养的善根意念是无量的。对此应如此理解。至于托钵等的布施，若有人供养托钵，自身致力于维持一周且不供养他人，即称为维持该托钵一周的人。若一人在营房昼夜行走休憩时不借用他人之物，直至离开该营房，则称为穿戴者。又若一人因服药而病，期间不依赖他药，亦称为穿戴者。
Bahubheravanti bahūhi bheravārammaṇehi samannāgataṃ. Ratanavarānanti sattannampi vararatanānaṃ. Ālayanti nivāsaṭṭhānaṃ. Puthū savantīti bahukā hutvā sandamānā. Sesamettha uttānameva.
众多拥有多种装饰的，即具有许多装饰品者。所谓宝饰，乃是七种珍宝。居所即住所之处。多则众多，聚集如众多相续。总之，此处意谓上文所述。
2. Dutiyapuññābhisandasuttavaṇṇanā二、第二福流经注释
§52
52. Dutiye ariyakantehīti maggaphalasampayuttehi. Tāni hi ariyānaṃ kantāni honti piyāni manāpāni. Sesaṃ suttante tāva yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ visuddhimagge (visuddhi. 1.124 ādayo) vuttameva.
52. 第二条中“圣者感所”，即指与道果相应的。圣者的感受是可爱且令人欢喜的。以上所说的内容，皆出自净道篇经文。
Gāthāsu pana saddhāti sotāpannassa saddhā adhippetā. Sīlampi sotāpannassa sīlameva. Ujubhūtañca dassananti kāyavaṅkādīnaṃ abhāvena khīṇāsavassa dassanaṃ ujubhūtadassanaṃ nāma. Āhūti kathayanti. Pasādanti buddhadhammasaṅghesu pasādaṃ. Dhammadassananti catusaccadhammadassanaṃ.
经偈中，‘信’指的是初果入流者之信心；‘戒’亦指初果入流者之戒律。‘觉知净’指烦恼已断者，由身体及诸念不起而显现的觉知；此觉知名为‘觉知净’。‘供养’意指供养佛法僧三宝生起欢喜；‘佛法显现’乃是四圣谛之显现。
3. Paṭhamasaṃvāsasuttavaṇṇanā三、第一共住经注释
§53
53. Tatiye sambahulāpi kho gahapatī ca gahapatāniyo cāti bahukā gahapatayo ca gahapatāniyo ca āvāhavivāhakaraṇatthāya gacchantā tameva maggaṃ paṭipannā honti. Saṃvāsāti sahavāsā ekatovāsā. Chavo chavāyāti guṇamaraṇena matattā chavo guṇamaraṇeneva matāya chavāya saddhiṃ. Deviyā saddhinti guṇehi devibhūtāya saddhiṃ. Dussīloti nissīlo. Pāpadhammoti lāmakadhammo. Akkosakaparibhāsakoti dasahi akkosavatthūhi akkosako, bhayaṃ dassetvā santajjanena paribhāsako. Evaṃ sabbattha attho veditabbo.
53. 第三条中，非常多的住持及其妻子，皆前往结婚事宜处，践行相同的道。‘共同居住’即同处一所屋檐下。“聚会”是指因善恶及生死缘起共同聚集。‘信女’即依信心成为天女的。‘不守戒’为失戒，通过懈怠所致。‘恶行法’是指恶劣行为方式。‘恶口及诽谤’意指多种恶口谤语，包括十种谩骂。此义应当在所有场合均明白。
Kadariyāti thaddhamaccharino. Jānipatayoti jayampatikā. Vadaññūti yācakānaṃ vacanassa atthaṃ jānanti. Saññatāti sīlasaṃyamena samannāgatā. Dhammajīvinoti dhamme ṭhatvā jīvikaṃ kappentīti dhammajīvino. Atthāsaṃ pacurā hontīti vaḍḍhisaṅkhātā atthā etesaṃ bahū honti. Phāsukaṃ upajāyatīti aññamaññaṃ phāsuvihāro jāyati. Kāmakāminoti kāme kāmayamānā.
‘能骑者’是指稳健有序之行者。‘用户名人’是指胜利保护者。‘明语者’是能理解乞求者言语含义者。‘约束者’是指具有戒律约束者。‘正法生活者’即持守正法生活。意涵甚广，且众多。‘轻薄起’之谓是彼此之间生起不正行为之状。‘爱欲者’是指随欲求欲的人。
4. Dutiyasaṃvāsasuttavaṇṇanā四、第二共住经注释
§54
54. Catutthe kammapathavasena desanā pavattitā. Sesaṃ tādisameva. Imesu pana dvīsupi suttesu agārikapaṭipadā kathitā. Sotāpannasakadāgāmīnampi vaṭṭati.
第五十四条。第四，按照业道所宣说的教义展开说法。其余条目亦复如是。在这些两部经中，还讲述了居士的修行方法。连初果、二果阿拉汉的修行也会展开。
5-6. Samajīvīsuttadvayavaṇṇanā五—六、两部同生活经注释
§55-56
55-56. Pañcame tenupasaṅkamīti kimatthaṃ upasaṅkami? Anuggaṇhanatthaṃ. Tathāgato hi taṃ raṭṭhaṃ pāpuṇanto imesaṃyeva dvinnaṃ saṅgaṇhanatthāya pāpuṇāti. Nakulapitā kira pañca jātisatāni tathāgatassa pitā ahosi, pañca jātisatāni mahāpitā, pañca jātisatāni cūḷapitā. Nakulamātāpi pañca jātisatāni tathāgatassa mātā ahosi, pañca jātisatāni mahāmātā, pañca jātisatāni cūḷamātā. Te satthu diṭṭhakālato paṭṭhāya puttasinehaṃ paṭilabhitvā ‘‘hantāta, hantātā’’ti vacchakaṃ disvā vacchagiddhinī gāvī viya viravamānā upasaṅkamitvā paṭhamadassaneneva sotāpannā jātā. Nivesane pañcasatānaṃ bhikkhūnaṃ āsanāni sadā paññattāneva honti. Iti bhagavā tesaṃ anuggaṇhanatthāya upasaṅkami. Aticaritāti atikkamitā. Abhisamparāyañcāti paraloke ca. Samasaddhāti saddhāya samā ekasadisā. Sīlādīsupi eseva nayo. Chaṭṭhaṃ kevalaṃ bhikkhūnaṃ desitaṃ. Sesamettha tādisameva.
第五十五至五十六条。所谓第五，前来接近的意思为何？是为了跟随及侍奉的缘故。正如如来成就国家之后，也是为了集聚这二者而到达此地。所谓纳俱罗父者，是指如来的父亲，有五个世代的父亲；五个世代的祖父；五个世代的曾祖父。纳俱罗母者，指如来的母亲，也有五个世代的母亲，五个世代的祖母，五个世代的曾祖母。他们在见证佛陀出家之前，放弃儿女之情，看见唤马如牦牛般悲哀地前来，因此第一次亲眼目睹就成就了斯陀含果。一百五十座供养僧团比库的座位，始终以布置妥帖为准。此乃世尊为众生跟随及侍奉而前来。所谓超过，谓超越世间拘限。所谓涅槃，乃指彼岸境界。所谓同信，谓信心相同一致。戒律等亦如是。第六，完全是针对比库所讲法说。其余方面亦与此同理。
7. Suppavāsāsuttavaṇṇanā七、《苏巴瓦萨经》注释
§57
57. Sattame pajjanikanti tassa nigamassa nāmaṃ. Koliyānanti kolarājakulānaṃ. Āyuṃ kho pana datvāti āyudānaṃ datvā. Āyussa bhāginī hotīti āyubhāgapaṭilābhinī hoti, āyuṃ vā bhajanikā hoti, āyuppaṭilābhinīti attho. Sesapadesupi eseva nayo.
第五十七条。所谓第七，即为"帕吉那"，是其著作名称。所谓迦利耶人，是指迦利耶王族。所谓给予生命，是指捐赠生命之物。因受此生命而得其分享，即得取生命。简言之，即为得享生命。其余条目亦如是。
Rasasā upetanti rasena upetaṃ rasasampannaṃ. Ujjugatesūti kāyavaṅkādirahitattā ujukameva gatesu khīṇāsavesu. Caraṇūpapannesūti pañcadasahi caraṇadhammehi samannāgatesu. Mahaggatesūti mahattaṃ gatesu. Khīṇāsavānaññevetaṃ nāmaṃ. Puññena puññaṃ saṃsandamānāti puññena saddhiṃ puññaṃ ghaṭayamānā. Mahapphalā lokavidūna vaṇṇitāti evarūpā dānasaṅkhātā dakkhiṇā tividhalokaṃ viditaṃ katvā ṭhitattā lokavidūnaṃ buddhānaṃ vaṇṇitā, buddhehi pasatthāti attho. Yaññamanussarantāti yaññaṃ dānaṃ anussarantā. Vedajātāti tuṭṭhijātā.
所谓味为调味品，能令人享有味觉之美。"没有平直形态"，谓身体无曲折，以平直而行，于希求新道者虽已有断烦恼者亦属此名。"步足到达者"，谓具十五种脚底特征且已成就者。"大疾驰者"，谓走路快速者。此即无烦恼者别名。所谓以福报相应增长，即以福德相辅相成。所谓大众福报，乃由三界中备受尊敬的佛陀所赞叹，佛陀是具足纯洁者。所谓持续施舍者，是指不断行施之人。所谓满足于此施者，即得以满足。
8. Sudattasuttavaṇṇanā八、《须达多经》注释
§58
58. Aṭṭhame saññatānanti kāyavācāhi saṃyatānaṃ. Paradattabhojinanti parehi dinnameva bhuñjitvā yāpentānaṃ. Kālenāti yuttappattakālena. Sakkacca dadātīti sahatthā sakkāraṃ katvā dadāti. Cattāri ṭhānāni anuppavecchatīti cattāri kāraṇāni anuppaveseti dadāti. Yasavā hotīti mahāparivāro hoti. Navamaṃ kevalaṃ bhikkhūnaṃ kathitaṃ. Sesamettha tādisameva.
第五十八条。所谓第八，谓以身语等约束之意。所谓施他食者，是指专以布施他人而得饮食者。"按时"，即适当且约定的时间内。"持重布施"，即在恰当场所心怀敬重而布施。共有四处不可侵犯者，谓上具、下衣、坐具、饭器四种。"盛大口碑"，意指有很大的随从众。第九，专为比库宣说。其余亦同。
10. Gihisāmīcisuttavaṇṇanā十、《在家适宜经》注释
§60
60. Dasame gihisāmīcipaṭipadanti gihīnaṃ anucchavikaṃ paṭipattiṃ. Paccupaṭṭhito hotīti atiharitvā dātukāmatāya patiupaṭṭhito hoti upagato, bhikkhusaṅghassa cīvaraṃ detīti attho.
第六十条。所谓第十，谓居士须遵守的正道。所谓细心护持，是指为布施给予做好细心准备，来奉献给比库僧团供养僧衣者之意。
Upaṭṭhitāti upaṭṭhāyako. Tesaṃ divā ca ratto cāti ye evaṃ catūhi paccayehi upaṭṭhahanti, tesaṃ divā ca rattiñca pariccāgavasena ca anussaraṇavasena ca sadā puññaṃ pavaḍḍhati. Saggañca kamatiṭṭhānanti tādiso ca bhaddakaṃ kammaṃ katvā saggaṭṭhānaṃ upagacchati. Imesu catūsupi suttesu āgāriyapaṭipadā kathitā. Sotāpannasakadāgāmīnampi vaṭṭati.
「Upaṭṭhita」者，义为「侍奉者」。「Tesaṃ divā ca ratto ca」指的是那些以此四种条件侍奉他者，无论白天或夜晚，放弃享乐亦不离念持而恒常增长善业。所谓「saggañca kamatiṭṭhānaṃ」者，是指这类人因造如此善业而得生天界。此乃四种条件之教法中所述行者之修习法。如来入流果及一往果之人亦遵行此道。
Puññābhisandavaggo paṭhamo. · 第一《福德流品》。