(16) 6. Acelakavaggo · (16) 6. 裸行者品义注
(16) 6. Acelakavaggavaṇṇanā（十六）6. 裸行者品释义
§157-163
157-163. Ito paresu āgāḷhā paṭipadāti gāḷhā kakkhaḷā lobhavasena thiraggahaṇā. Nijjhāmāti attakilamathānuyogavasena suṭṭhu jhāmā santattā paritattā. Majjhimāti neva kakkhaḷā na jhāmā majjhe bhavā. Acelakoti niccelo naggo. Muttācāroti vissaṭṭhācāro, uccārakammādīsu lokiyakulaputtācārena virahito ṭhitakova uccāraṃ karoti, passāvaṃ karoti, khādati bhuñjati. Hatthāpalekhanoti hatthe piṇḍamhi niṭṭhite jivhāya hatthaṃ apalekhati, uccārampi katvā hatthasmiṃyeva daṇḍakasaññī hutvā hatthena apalekhati. Bhikkhāya gahaṇatthaṃ ‘‘ehi, bhadante’’ti vutto na etīti na ehibhadantiko. ‘‘Tena hi tiṭṭha, bhante’’ti vuttopi na tiṭṭhatīti na tiṭṭhabhadantiko. Tadubhayampi kira so ‘‘etassa vacanaṃ kataṃ bhavissatī’’ti na karoti. Abhihaṭanti puretaraṃ gahetvā āhaṭabhikkhaṃ. Uddissakatanti idaṃ tumhe uddissa katanti evamārocitabhikkhaṃ. Nimantananti ‘‘asukaṃ nāma kulaṃ vā vīthiṃ vā gāmaṃ vā paviseyyāthā’’ti evaṃ nimantitabhikkhampi na sādiyati na gaṇhāti. Na kumbhimukhāti kumbhito uddharitvā dīyamānaṃ bhikkhampi na gaṇhāti. Na kaḷopimukhāti kaḷopīti ukkhali vā pacchi vā, tatopi na gaṇhāti. Kasmā? ‘‘Kumbhikaḷopiyo maṃ nissāya kaṭacchunā pahāraṃ labhantī’’ti. Na eḷakamantaranti ummāraṃ antaraṃ katvā dīyamānaṃ na gaṇhāti. Kasmā? ‘‘Ayaṃ maṃ nissāya antarakaraṇaṃ labhatī’’ti. Daṇḍamusalesupi eseva nayo. Dvinnanti dvīsu bhuñjamānesu ekasmiṃ uṭṭhāya dente na gaṇhāti. Kasmā? Kabaḷantarāyo hotīti.
157-163节。此处说起对他人苛刻固执，此种固执以贪欲为本。所谓『平息』，是指对自我烦恼持续作用的消减，是善巧而有效的平息，是圆满的平息与包围。所谓『中道』，是不偏于刚硬也不偏于平息，而是在二者之间。所谓『不动摇』，是指坚定不移、毫无摇摆。所谓『远离不善行为』，是在言语行为等俗世世族子中与俗世俗行分别而立，如行使言语、咳嗽、饮食等。所谓『手不涂污』，是在手中盛饭时不染舌头，言语行为已作如棍棒之感，乃用手画而不涂污。关于乞食的接受，若有人以“请来，尊者”之语招呼，若不是该尊者，也不承认是对该尊者呼唤；若对被招呼者说“请站立，尊者”，若不是该尊者，也不站立。两者皆不作出回答。所谓『击打』，过去没有接受敲打乞食。所谓『为他人进行』，是说你们是为谁作的？此乞食言说乃如此疏导。所谓『邀请』，意思是“不要轻易入某家或村落”，此类受到邀请的乞食不被允许收受或接受。对于新提壶成满之乞食不接受；理由是担忧依附提壶者而受殴打。对新开糯米下锅煮的饭也不接受，理由是担忧依附这些人而被攻击。对开水也不接受，理由同上。对装酒的钵杵也有相似理由。对用牙齿取食之乞食也不接受，理由为夹杂干扰。总之，由于担心依附关系带来困扰，故不接受这些乞食。
Na gabbhiniyātiādīsu pana gabbhiniyā kucchiyaṃ dārako kilamati, pāyantiyā dārakassa khīrantarāyo hoti, purisantaragatāya ratiantarāyo hotīti na gaṇhāti. Na saṅkittīsūti saṅkittetvā katabhattesu. Dubbhikkhasamaye kira acelakasāvakā acelakānaṃ atthāya tato tato taṇḍulādīni samādapetvā bhattaṃ pacanti, ukkaṭṭhācelako tato na paṭiggaṇhāti. Na yattha sāti yattha sunakho ‘‘piṇḍaṃ labhissāmī’’ti upaṭṭhito hoti, tattha tassa adatvā āhaṭaṃ na gaṇhāti. Kasmā? Etassa piṇḍantarāyo hotīti. Saṇḍasaṇḍacārinīti samūhasamūhacārinī . Sace hi acelakaṃ disvā ‘‘imassa bhikkhaṃ dassāmā’’ti manussā bhattagehaṃ pavisanti, tesu ca pavisantesu kaḷopimukhādīsu nilīnā makkhikā uppatitvā saṇḍasaṇḍā caranti, tato āhaṭaṃ bhikkhaṃ na gaṇhāti. Kasmā? ‘‘Maṃ nissāya makkhikānaṃ gocarantarāyo jāto’’ti.
然而对于怀孕妇女等，如孕妇腹部臃肿的孩子摇动，对哺乳孩子的乳汁中断，或男人遭遇性爱阻碍等则不计入拒绝范围。所谓『不标记』，指的是集合并标记在饭食中的小米等，饥荒时有说苛刻追随者为彼等利益各自收集粮食煮食，而对暴动苛刻者则不接受。若在有人守护并期望『能得供食』之处，却因不响应而发生争执，则不接受其饭食。原因是供食中存在纷扰打斗。所谓『群聚纷争』即指群体中相互冲突。一旦对苛刻者说“我们把这饭给你看”，人们便会进入伙食之中，而进入者又会因在开水中藏有昆虫而产生纷争，故不接受被纷扰环境影响的供食。理由是：我因昆虫等的干扰无法受食。
Thusodakanti sabbasassasambhārehi katasovīrakaṃ. Ettha ca surāpānameva sāvajjaṃ, ayaṃ pana sabbesu sāvajjasaññī. Ekāgārikoti yo ekasmiṃyeva gehe bhikkhaṃ labhitvā nivattati. Ekālopikoti ekeneva ālopena yāpeti. Dvāgārikādīsupi eseva nayo. Ekissāpi dattiyāti ekāya dattiyā. Datti nāma ekā khuddakapāti hoti, yattha aggabhikkhaṃ pakkhipitvā ṭhapenti. Ekāhikanti ekadivasantarikaṃ. Addhamāsikanti addhamāsantarikaṃ. Pariyāyabhattabhojananti vārabhattabhojanaṃ, ekāhavārena dvīhavārena sattāhavārena addhamāsavārenāti evaṃ divasavārena ābhatabhattabhojanaṃ. Sākabhakkhotiādīni vuttatthāneva.
所谓『洗涤水』即以杂物尽除作为清洁。此处还提及饮酒行为为污秽，此为所有污秽中之污秽。所谓『独居修行者』是指在一所房屋中仅得乞食而还的比库。所谓『单量』，即只以一器盛装食物。所谓『二人住』等，皆为此类说明。所谓『一回』是单次的义。所谓『小份饭食』，指将头食抛入饭中而置放。所谓『独守一日』，指单日独守。所谓『半月』，即半个月。所谓『变更供食』，指以谷类饭为主的变更饭食。其他相关此类用词如实翻译。
Ubbhaṭṭhakoti uddhaṃ ṭhitako. Ukkuṭikappadhānamanuyuttoti ukkuṭikavīriyamanuyutto, gacchantopi ukkuṭikova hutvā uppatitvā uppatitvā gacchati. Kaṇṭakāpassayikoti ayakaṇṭake vā pakatikaṇṭake vā bhūmiyaṃ koṭṭetvā tattha cammaṃ attharitvā ṭhānacaṅkamādīni karoti. Seyyanti sayantopi tattheva seyyaṃ kappeti. Sāyaṃ tatiyamassāti sāyatatiyakaṃ. Pāto majjhanhike sāyanti divasassa tikkhattuṃ ‘‘pāpaṃ pavāhessāmī’’ti udakorohanānuyogaṃ anuyutto viharati.
所谓『直立者』，即指直立站立者。所谓『专注于前进』，指如同专注攀登斜坡一般前进，虽行走时仍保持在斜坡上。所谓『刺草修整』，是指将刺草或地面上的荆棘割除，取下树皮，在该处行走并留下足迹等行为。所谓『卧寝』，指在原地卧具上休息。所谓『黄昏』，即傍晚时分。三月份初头称为斜月。六月中称为夏季卧期。六月三旬时称为“将要过恶月”，指夏季水灾带来不吉利之时，修行者恪守戒律度过此时。
Kāye kāyānupassītiādīni heṭṭhā ekakanipātavaṇṇanāyaṃ vuttanayeneva veditabbāni. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, majjhimā paṭipadāti, bhikkhave, ayaṃ kāmasukhallikānuyogañca attakilamathānuyogañcāti dve ante anupagatā, sassatucchedantehi vā vimuttā majjhimā paṭipadāti veditabbā.
“观身观身”等内容在本处作一段讲解，便于理解。此处称为中道修行法，带有二端：一是淫欲执着的苦恼，一是对苦恼无常的远离，是断尽苦恼得解脱，从而称为中道修行法。
Acelakavaggo chaṭṭho. · 裸行者品为第六。