三藏之路 Tipitaka Path
巴利三藏 · 玛欣德尊者标准中译
首页经藏相应部大品部9. 禅那相应

9. Jhānasaṃyuttaṃ9. 禅那相应

20 段 · CSCD 巴利原典
9. Jhānasaṃyuttaṃ9. 禅那相应
1. Gaṅgāpeyyālavaggo
1. 恒河重复品
1-12. Jhānādisuttadvādasakaṃ1-12. 禅那等经十二
§923-934
Sāvatthinidānaṃ ‘‘cattāro me, bhikkhave, jhānā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ime kho, bhikkhave, cattāro jhānā’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,这四种禅那。哪四种?诸比库,于此,比库离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,证得初禅而住。寻伺寂止,内净,心专一性,无寻、无伺,定生喜乐,证得第二禅而住。离喜之故,住于舍,具念、正知,以身受乐,正如诸圣者所说——『舍、具念、乐住』,证得第三禅而住。舍断乐与舍断苦,先前喜忧已灭没,不苦不乐,舍念清净,证得第四禅而住。诸比库,这些是四种禅那。」
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu cattāro jhāne bhāvento cattāro jhāne bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cattāro jhāne bhāvento cattāro jhāne bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu cattāro jhāne bhāvento cattāro jhāne bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Dvādasamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向东低斜、向东倾斜、向东趣入;诸比库,如是,比库修习四禅那、多修习四禅那者,向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃趣入。诸比库,比库如何修习四禅那、多修习四禅那而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃趣入?诸比库,于此,比库离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,证得初禅而住。寻伺寂止……第二禅……第三禅……证得第四禅而住。诸比库,比库如是修习四禅那、多修习四禅那者,向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃趣入。」第十二经。
Gaṅgāpeyyālavaggo paṭhamo. · 恒河广说品第一
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
六种向东低斜,六种向海低斜;
Dvete cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti.
此二六成十二,故称此品。
Appamādavaggo vitthāretabbo. · 不放逸品应详说
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Tathāgataṃ padaṃ kūṭaṃ, mūlaṃ sāro ca vassikaṃ;
如来、足迹、屋顶,根、心材、茉莉;
Rājā candimasūriyā, vatthena dasamaṃ padanti.
国王以日月,以衣为第十足。
Balakaraṇīyavaggo vitthāretabbo. · 力所作品应详说
Tassuddānaṃ –
其颂曰——
Balaṃ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
力与种子及龙,树以瓶与针,
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
以虚空及二云,船、客人、河。
Esanāvaggo vitthāretabbo. · 寻求品应详说
Tassuddānaṃ –
其颂曰——
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā tisso;
寻求、种类、漏,有及苦性三;
Khilaṃ malañca nīgho ca, vedanā taṇhā tasinā cāti.
荒地、垢及缚,受、渴爱、渴。
5. Oghavaggo
5. 暴流品
1-10. Oghādisuttaṃ1-10. 暴流等经
§967-976
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya cattāro jhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ime cattāro jhānā bhāvetabbā’’ti vitthāretabbaṃ. Dasamaṃ. (Yathā maggasaṃyuttaṃ tathā vitthāretabbaṃ).
「诸比库,这五上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比库,这些是五上分结。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应当修习四禅那。哪四种?诸比库,于此,比库离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,具足住于初禅那。由于寻、伺的止息,内净,心专一性,无寻、无伺,定生喜乐,具足住于第二禅那……第三禅那……具足住于第四禅那。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应当修习这四禅那。」应当详说。第十。(应当如道相应那样详说)。
Oghavaggo pañcamo. · 暴流品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Ogho yogo upādānaṃ, ganthā anusayena ca;
暴流、轭、取、结、随眠,
Kāmaguṇā nīvaraṇā, khandhā oruddhambhāgiyāti.
欲功德、盖、蕴、下与上分。
Jhānasaṃyuttaṃ navamaṃ. · 禅那相应第九