1. Maggasaṃyuttaṃ1. 道相应
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · 礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
Saṃyuttanikāyo · 相应部
Mahāvaggo · 大品
1. Maggasaṃyuttaṃ1. 道相应
1. Avijjāvaggo
1. 无明品
1. Avijjāsuttaṃ1. 无明经
§1
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
如是我闻——一时,世尊住在沙瓦提城揭德林给孤独园。于此,世尊称呼诸比库:「诸比库。」「尊者。」彼诸比库回答世尊。世尊说此:
‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva ahirikaṃ anottappaṃ . Avijjāgatassa, bhikkhave, aviddasuno micchādiṭṭhi pahoti; micchādiṭṭhissa micchāsaṅkappo pahoti; micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti; micchāvācassa micchākammanto pahoti; micchākammantassa micchāājīvo pahoti; micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti; micchāvāyāmassa micchāsati pahoti; micchāsatissa micchāsamādhi pahoti.
「诸比库,无明是不善法之成就的先导,随后是无惭与无愧。诸比库,对于为无明所缠、无智者,邪见生起;对邪见者,邪思惟生起;对邪思惟者,邪语生起;对邪语者,邪业生起;对邪业者,邪命生起;对邪命者,邪精进生起;对邪精进者,邪念生起;对邪念者,邪定生起。」
‘‘Vijjā ca kho, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappaṃ. Vijjāgatassa, bhikkhave , viddasuno sammādiṭṭhi pahoti; sammādiṭṭhissa sammāsaṅkappo pahoti; sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti; sammāvācassa sammākammanto pahoti; sammākammantassa sammāājīvo pahoti; sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti; sammāvāyāmassa sammāsati pahoti; sammāsatissa sammāsamādhi pahotī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,明是善法之成就的先导,随后是惭与愧。诸比库,对于为明所缠、有智者,正见生起;对正见者,正思惟生起;对正思惟者,正语生起;对正语者,正业生起;对正业者,正命生起;对正命者,正精进生起;对正精进者,正念生起;对正念者,正定生起。」第一经。
2. Upaḍḍhasuttaṃ2. 半经
§2
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakyesu viharati nagarakaṃ nāma sakyānaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upaḍḍhamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
如是我闻——一时,世尊住在释迦人中,名为那噶喇咖的释迦人村落。时,具寿阿难前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊如此说:「尊者,此梵行之半,即是:善友、善伴、善同伴。」
‘‘Mā hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda! Sakalamevidaṃ, ānanda, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, ānanda, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati.
「阿难,勿如此说,阿难,勿如此说!阿难,此梵行之全部,即是:善友、善伴、善同伴。阿难,对于有善友、善伴、善同伴的比库,应当期待——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。」
‘‘Kathañcānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idhānanda, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ; sammāsaṅkappaṃ bhāveti vivekanissitaṃ …pe… sammāvācaṃ bhāveti …pe… sammākammantaṃ bhāveti…pe… sammāājīvaṃ bhāveti…pe… sammāvāyāmaṃ bhāveti…pe… sammāsatiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, ānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
「阿难,比库如何是善友、善伴、善同伴而修习圣八支道,多修习圣八支道?阿难,于此,比库修习依远离、依离贪、依灭、回向舍的正见;修习依远离、依离贪、依灭、回向舍的正思惟;修习正语……修习正业……修习正命……修习正精进……修习正念……修习依远离、依离贪、依灭、回向舍的正定。阿难,比库如此是善友、善伴、善同伴而修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Tadamināpetaṃ , ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, ānanda, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Dutiyaṃ.
「阿难,以此理趣也应当了知:此梵行之全部,即是:善友、善伴、善同伴。阿难,因为依止我为善友,有生法的众生从生解脱;有老法的众生从老解脱;有死法的众生从死解脱;有愁、悲、苦、忧、恼法的众生从愁、悲、苦、忧、恼解脱。阿难,以此理趣应当了知:此梵行之全部,即是:善友、善伴、善同伴。」第二经。
3. Sāriputtasuttaṃ3. 沙利子经
§3
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakalamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
沙瓦提因缘。尔时,具寿沙利子前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿沙利子对世尊如此说:「尊者,此梵行的全部,即是:善友、善伴、善同伴。」
‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sakalamidaṃ, sāriputta, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, sāriputta, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti?
「善哉!善哉!沙利子!沙利子,此梵行的全部,即是:善友、善伴、善同伴。沙利子,对于有善友、善伴、善同伴的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。沙利子,比库如何有善友、善伴、善同伴而修习圣八支道,多修圣八支道?」
‘‘Idha, sāriputta, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
「沙利子,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍的正见……(中略)……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍的正定。沙利子,比库如此有善友、善伴、善同伴而修习圣八支道,多修圣八支道。」
‘‘Tadamināpetaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, sāriputta, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Tatiyaṃ.
「沙利子,以此方法也应当了知:此梵行的全部,即是:善友、善伴、善同伴。沙利子,因为依止我这位善友,有生法的众生从生解脱;有老法的众生从老解脱;有死法的众生从死解脱;有愁、悲、苦、忧、恼法的众生从愁、悲、苦、忧、恼解脱。沙利子,以此方法应当了知:此梵行的全部,即是:善友、善伴、善同伴。」第三经。
4. Jāṇussoṇibrāhmaṇasuttaṃ4. 迦奴宋尼婆罗门经
§4
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā ānando jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ , setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’’ti!!
沙瓦提因缘。尔时,具寿阿难于上午时分着衣、持钵衣,进入沙瓦提托钵。具寿阿难看见佳奴索尼婆罗门以全白的骡车从沙瓦提出发。白马被套上,白色装饰,白色车,白色随从,白色缰绳,白色鞭杆,白色伞,白色头巾,白色衣服,白色鞋,以白色扇子扇风。众人见到他后如此说:「先生,确实是梵天的车乘!先生,确实是梵天车乘的形相!」
Atha kho āyasmā ānando sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
尔时,具寿阿难在沙瓦提托钵后,食后从钵食返回,前往世尊处;抵达后,礼敬世尊,坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊如此说:
‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ khvāhaṃ, bhante, jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ, setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’ti!! Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye brahmayānaṃ paññāpetu’’nti?
「尊者,于此,我于上午时分着衣、持钵衣,进入沙瓦提托钵。尊者,我看见佳奴索尼婆罗门以全白的骡车从沙瓦提出发。白马被套上,白色装饰,白色车,白色随从,白色缰绳,白色鞭杆,白色伞,白色头巾,白色衣服,白色鞋,以白色扇子扇风。众人见到他后如此说:『先生,确实是梵天的车乘!先生,确实是梵天车乘的形相!』尊者,在此法与律中,能否施设梵天车乘?」
‘‘Sakkā , ānandā’’ti bhagavā avoca – ‘‘imasseva kho etaṃ, ānanda, ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti.
世尊说:「阿难,能够。阿难,此圣八支道的同义语即是:『梵天车乘』,『法车乘』,『无上战胜』。」
‘‘Sammādiṭṭhi, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosavinayapariyosānā hoti, mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsaṅkappo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosavinayapariyosāno hoti, mohavinayapariyosāno hoti. Sammāvācā, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa…pe… mohavinayapariyosānā hoti. Sammākammanto, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāājīvo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti . Sammāvāyāmo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāsati, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa… mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsamādhi, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti.
「阿难,正见被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正思惟被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正语被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正业被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正命被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正精进被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正念被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。阿难,正定被修习、被多修,以调伏贪为终极,以调伏嗔为终极,以调伏痴为终极。」
‘‘Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā imassevetaṃ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
「阿难,以此方法应当了知,这圣八支道的同义语是『梵乘』,也是『法乘』,也是『无上战胜』。」世尊说此。说此已,善逝、导师又说:
‘‘Yassa saddhā ca paññā ca, dhammā yuttā sadā dhuraṃ;
「凡具足信与慧,诸法常轭于轭,」
Hirī īsā mano yottaṃ, sati ārakkhasārathi.
「惭为辕,意为轭绳,念为守护御者。」
‘‘Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo;
「车饰以戒,禅那为轴,轮为精进,」
Upekkhā dhurasamādhi, anicchā parivāraṇaṃ.
「舍为轭定,无欲为围护。」
‘‘Abyāpādo avihiṃsā, viveko yassa āvudhaṃ;
「无嗔恚、无害,远离为其武器,」
Titikkhā cammasannāho , yogakkhemāya vattati.
「忍辱为铠甲,行向离轭安稳。」
‘‘Etadattani sambhūtaṃ, brahmayānaṃ anuttaraṃ;
「此为依自己所生,无上的梵乘;
Niyyanti dhīrā lokamhā, aññadatthu jayaṃ jaya’’nti. catutthaṃ;
诸智者从世间出离,在他处征服者征服。」第四经。
5. Kimatthiyasuttaṃ5. 为何义经
§5
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu…pe… ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
沙瓦提因缘。尔时,众多比库前往世尊所在之处……(中略)……在一旁坐下。在一旁坐下的那些比库对世尊如此说:
‘‘Idha no, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe evaṃ pucchanti – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? Evaṃ puṭṭhā mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākaroma – ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Kacci mayaṃ, bhante, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva bhagavato homa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāma, dhammassa cānudhammaṃ byākaroma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti?
「尊者,在此,诸外道游方者如此问我们:『朋友们,为了什么目的在沙门果德玛座下修习梵行?』尊者,被如此问时,我们对那些外道游方者如此回答:『朋友,为了遍知苦,在世尊座下修习梵行。』尊者,被如此问而如此回答,我们是否为世尊之所说者,且不以非实诽谤世尊,是否如法地随法而解答,是否不会有任何如法的论说随行而来到应受呵责之处?」
‘‘Taggha tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva me hotha, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhatha, dhammassa cānudhammaṃ byākarotha, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. Dukkhassa hi pariññatthaṃ mayi brahmacariyaṃ vussati. Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’’’ti.
「诸比库,确实你们被如此问而如此回答,是我之所说者,且不以非实诽谤我,如法地随法而解答,不会有任何如法的论说随行而来到应受呵责之处。诸比库,确实为了遍知苦,在我座下修习梵行。诸比库,如果诸外道游方者如此问你们:『朋友们,然而有道、有道迹能遍知此苦吗?』诸比库,被如此问时,你们应对那些外道游方者如此回答:『朋友,有道、有道迹能遍知此苦。』」
‘‘Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,什么是道、什么是道迹能遍知此苦?即此八支圣道,那就是:正见……(中略)……正定。诸比库,此是道、此是道迹能遍知此苦。诸比库,被如此问时,你们应对那些外道游方者如此回答。」第五经。
6. Paṭhamaaññatarabhikkhusuttaṃ6. 第一某比库经
§6
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti?
沙瓦提因缘。尔时,某位比库前往世尊所在之处……(中略)……在一旁坐下的那位比库对世尊如此说:「尊者,所谓『梵行、梵行』。尊者,什么是梵行,什么是梵行的究竟?」
‘‘Ayameva kho, bhikkhu, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Chaṭṭhaṃ.
「比库,即此八支圣道是梵行,那就是:正见……(中略)……正定。比库,贪尽、嗔尽、痴尽——此为梵行的究竟。」第六经。
7. Dutiyaaññatarabhikkhusuttaṃ7. 第二某比库经
§7
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
沙瓦提因缘。尔时,某位比库前往世尊处……(中略)……坐于一边的那位比库对世尊如此说:
‘‘‘Rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti, bhante, vuccati. Kissa nu kho etaṃ, bhante, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’’’ti? ‘‘Nibbānadhātuyā kho etaṃ, bhikkhu, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti. Āsavānaṃ khayo tena vuccatī’’ti.
「大德,被称为『贪的调伏、嗔的调伏、痴的调伏』。大德,这是什么的同义语——『贪的调伏、嗔的调伏、痴的调伏』?」「比库,这是涅槃界的同义语——『贪的调伏、嗔的调伏、痴的调伏』。这被称为诸漏的灭尽。」
Evaṃ vutte so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘amataṃ, amata’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, amataṃ, katamo amatagāmimaggo’’ti? ‘‘Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ vuccati amataṃ. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo amatagāmimaggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhī’’ti. Sattamaṃ.
如是所说已,那位比库对世尊如此说:「大德,被称为『不死、不死』。大德,什么是不死?什么是导向不死之道?」「比库,凡贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——这被称为不死。此圣八支道即是导向不死之道,即是——正见……(中略)……正定。」第七经。
8. Vibhaṅgasuttaṃ8. 分别经
§8
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ desessāmi vibhajissāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们教说、分别论圣八支道。你们要谛听,善加作意,我将说。」「是的,大德。」那些比库回答世尊。世尊如此说:
‘‘Katamo ca, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
「诸比库,什么是圣八支道?即是——正见……(中略)……正定。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammādiṭṭhi? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ , dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammādiṭṭhi.
「诸比库,什么是正见?诸比库,凡于苦之智、于苦集之智、于苦灭之智、于导向苦灭之道之智——诸比库,这被称为正见。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsaṅkappo? Yo kho, bhikkhave, nekkhammasaṅkappo , abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsaṅkappo.
「诸比库,什么是正思惟?诸比库,凡出离思惟、无嗔思惟、无害思惟——诸比库,这被称为正思惟。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāvācā? Yā kho, bhikkhave, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvācā.
「诸比库,什么是正语?诸比库,凡离妄语、离两舌、离粗恶语、离杂秽语——诸比库,这被称为正语。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammākammanto? Yā kho, bhikkhave, pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, abrahmacariyā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammākammanto.
「诸比库,什么是正业?诸比库,离杀生、离不与取、离非梵行——诸比库,这称为正业。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāājīvo? Idha, bhikkhave, ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvitaṃ kappeti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāājīvo.
「诸比库,什么是正命?诸比库,于此,圣弟子舍断邪命,以正命维持生活——诸比库,这称为正命。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāvāyāmo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvāyāmo.
「诸比库,什么是正精进?诸比库,于此,比库为了未生起的恶不善法不生起,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤;为了已生起的恶不善法断除,生起欲……(中略)……为了未生起的善法生起,生起欲……(中略)……为了已生起的善法住立、不忘失、增长、广大、修习、圆满,生起欲,努力,激发精进,策励心,精勤——诸比库,这称为正精进。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāsati? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsati.
「诸比库,什么是正念?诸比库,于此,比库于身随观身而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于受随观受而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于心随观心而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧;于法随观法而住,热诚、正知、具念,调伏世间的贪忧——诸比库,这称为正念。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsamādhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsamādhī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,什么是正定?诸比库,于此,比库离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜乐,具足初禅那而住。寻伺寂止,内净,心专一性,无寻、无伺,定生喜乐,具足第二禅那而住。喜的离去与住于舍,具念、正知,以身受乐,正如圣者们所说的『舍、具念、乐住』,具足第三禅那而住。舍断乐与舍断苦,先前喜忧已灭没,不苦不乐,舍念清净,具足第四禅那而住——诸比库,这称为正定。」第八经。
9. Sūkasuttaṃ9. 针经
§9
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati , lohitaṃ vā uppādessatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitāya diṭṭhiyā micchāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
沙瓦提因缘。「诸比库,譬如稻芒或麦芒被错误地放置,若被手或足踩踏,会刺破手或足,或会产生血——这是须跋的。那是什么原因?诸比库,因为芒被错误地放置。同样地,诸比库,那位比库以错误放置的见、错误放置的道修习,会破无明,会生起明,会现证涅槃——这是须跋的。那是什么原因?诸比库,因为见被错误地放置。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati, lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave , sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
「诸比库,譬如稻芒或麦芒被正确地放置,若被手或足踩踏,会刺破手或足,或会产生血——这是可能的。那是什么原因?诸比库,因为芒被正确地放置。同样地,诸比库,那位比库以正确放置的见、正确放置的道修习,会破无明,会生起明,会现证涅槃——这是可能的。那是什么原因?诸比库,因为见被正确地放置。
‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotīti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,比库如何以正确放置的见、正确放置的道修习而破无明、生起明、现证涅槃?诸比库,于此,比库修习正见,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣……(中略)……修习正定,依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣。诸比库,比库如此以正确放置的见、正确放置的道修习而破无明、生起明、现证涅槃。」第九经。
10. Nandiyasuttaṃ10. 难地亚经
§10
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho nandiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti?
沙瓦提因缘。尔时,难地游方者前往世尊处。抵达后,与世尊互相问候。交换了友好、值得忆念的谈话后,在一旁坐下。在一旁坐下的难地游方者对世尊如此说:「果德玛尊者,有多少法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极?」
‘‘Aṭṭhime kho, nandiya, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, nandiya, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti. Evaṃ vutte nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ , bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama …pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ.
「难地呀,这八法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极。哪八个?即:正见……(中略)……正定。难地呀,这八法被修习、被多修后,成为导向涅槃、以涅槃为彼岸、以涅槃为终极。」如此说时,难地游方者对世尊如此说:「果德玛尊者,太殊胜了!果德玛尊者,太殊胜了!……(中略)……愿果德玛尊者忆持我为近事男,从今日起终生归依。」第十经。
Avijjāvaggo paṭhamo. · 无明品第一
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Avijjañca upaḍḍhañca, sāriputto ca brāhmaṇo;
无明与半,沙利子与婆罗门;
Kimatthiyo ca dve bhikkhū, vibhaṅgo sūkanandiyāti.
为何义与二比库,分别论、针、难地。
2. Vihāravaggo
第二 住品
1. Paṭhamavihārasuttaṃ1. 第一住经
§11
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Icchāmahaṃ, bhikkhave, aḍḍhamāsaṃ paṭisalliyituṃ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
沙瓦提因缘。「诸比库,我想独处半月。任何人都不应前来见我,除了一位送食物者。」「是的,尊者。」那些比库回答世尊后,没有任何人前往世尊处,除了一位送食物者。
Atha kho bhagavā tassa aḍḍhamāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi – ‘‘yena svāhaṃ, bhikkhave, vihārena paṭhamābhisambuddho viharāmi, tassa padesena vihāsiṃ. So evaṃ pajānāmi – ‘micchādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ…pe… micchāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; sammāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; chandapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkapaccayāpi vedayitaṃ; saññāpaccayāpi vedayitaṃ; chando ca avūpasanto hoti, vitakko ca avūpasanto hoti, saññā ca avūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; chando ca vūpasanto hoti, vitakko ca vūpasanto hoti, saññā ca vūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; appattassa pattiyā atthi āyāmaṃ , tasmimpi ṭhāne anuppatte tappaccayāpi vedayita’’’nti. Paṭhamaṃ.
尔时,世尊在那半月过后,从独处出来,告诉诸比库:「诸比库,我以初正觉时所住的住处之一部分而住。我如此了知:『以邪见为缘也有所受;以正见为缘也有所受……(中略)……以邪定为缘也有所受;以正定为缘也有所受;以欲为缘也有所受;以寻为缘也有所受;以想为缘也有所受;欲未寂止、寻未寂止、想未寂止,以彼为缘也有所受;欲已寂止、寻已寂止、想已寂止,以彼为缘也有所受;为了未得之得,有努力,在那未达到的状态,以彼为缘也有所受。』」第一经。
2. Dutiyavihārasuttaṃ2. 第二住经
§12
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisalliyituṃ. Namhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti . ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
沙瓦提因缘。「诸比库,我想要独处三个月。除了一位送食物者之外,任何人都不应来见我。」「是的,尊者。」那些比库应诺世尊后,除了一位送食物者之外,没有任何人去见世尊。
Atha kho bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi – ‘‘yena svāhaṃ, bhikkhave, vihārena paṭhamābhisambuddho viharāmi, tassa padesena vihāsiṃ. So evaṃ pajānāmi – ‘micchādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; micchādiṭṭhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhipaccayāpi vedayitaṃ; sammādiṭṭhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ…pe… micchāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; micchāsamādhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ, sammāsamādhipaccayāpi vedayitaṃ; sammāsamādhivūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; chandapaccayāpi vedayitaṃ; chandavūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkapaccayāpi vedayitaṃ; vitakkavūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; saññāpaccayāpi vedayitaṃ; saññāvūpasamapaccayāpi vedayitaṃ; chando ca avūpasanto hoti, vitakko ca avūpasanto hoti, saññā ca avūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; chando ca vūpasanto hoti , vitakko ca vūpasanto hoti, saññā ca vūpasantā hoti, tappaccayāpi vedayitaṃ; appattassa pattiyā atthi āyāmaṃ , tasmimpi ṭhāne anuppatte tappaccayāpi vedayita’’’nti. Dutiyaṃ.
那时,世尊在三个月过后从独处出来,告诉诸比库:「诸比库,我以初正觉时所住的住处之一部分而住。我如此了知:『以邪见为缘也有所受;以邪见止息为缘也有所受;以正见为缘也有所受;以正见止息为缘也有所受……(中略)……以邪定为缘也有所受;以邪定止息为缘也有所受;以正定为缘也有所受;以正定止息为缘也有所受;以欲为缘也有所受;以欲止息为缘也有所受;以寻为缘也有所受;以寻止息为缘也有所受;以想为缘也有所受;以想止息为缘也有所受;欲未止息、寻未止息、想未止息,以彼为缘也有所受;欲已止息、寻已止息、想已止息,以彼为缘也有所受;对于未达者之达有努力,在那个未达的状态,以彼为缘也有所受。』」第二经。
3. Sekkhasuttaṃ3. 有学经
§13
Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sekkho, sekkho’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sekkho hotī’’ti?
沙瓦提因缘。那时,某位比库去见世尊……(中略)……坐在一边的那位比库对世尊如此说:「尊者,被称为『有学,有学』。尊者,到什么程度是有学呢?」
‘‘Idha, bhikkhu, sekkhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti…pe… sekkhena sammāsamādhinā samannāgato hoti. Ettāvatā kho, bhikkhu, sekkho hotī’’ti. Tatiyaṃ.
「比库,在此,具足有学的正见……(中略)……具足有学的正定。比库,到这个程度是有学。」第三经。
4. Paṭhamauppādasuttaṃ4. 第一生起经
§14
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassa. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassā’’ti. Catutthaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,这八法被修习、被多修后,若未生起则生起,除了如来、阿拉汉、正等正觉者的出现之外,不会有其他。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比库,这八法被修习、被多修后,若未生起则生起,除了如来、阿拉汉、正等正觉者的出现之外,不会有其他。」第四经。
5. Dutiyauppādasuttaṃ5. 第二生起经
§15
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Pañcamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,这八法被修习、被多修后,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比库,这八法被修习、被多修后,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。」第五经。
6. Paṭhamaparisuddhasuttaṃ6. 第一清净经
§16
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassa. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra tathāgatassa pātubhāvā arahato sammāsambuddhassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了如来、阿拉汉、正等正觉者的出现之外,不会有其他。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比库,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了如来、阿拉汉、正等正觉者的出现之外,不会有其他。」第六经。
7. Dutiyaparisuddhasuttaṃ7. 第二清净经
§17
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā anuppannā uppajjanti, nāññatra sugatavinayā’’ti. Sattamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比库,这八法清净、洁白、无垢、离随烦恼,若未生起则生起,除了善逝之律之外,不会有其他。」第七经。
8. Paṭhamakukkuṭārāmasuttaṃ8. 第一鸡园经
§18
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā ca ānando āyasmā ca bhaddo pāṭaliputte viharanti kukkuṭārāme. Atha kho āyasmā bhaddo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
如是我闻——一时,具寿阿难与具寿跋陀住在巴吒厘子城鸡园。尔时,具寿跋陀于傍晚时从独坐中起,去到具寿阿难处;到达后,与具寿阿难互相问候。交换了友好、值得忆念的谈话后,坐于一旁。坐于一旁的具寿跋陀对具寿阿难如此说——
‘‘‘Abrahmacariyaṃ, abrahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, abrahmacariya’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘abrahmacariyaṃ, abrahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, abrahmacariya’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho , āvuso, aṭṭhaṅgiko micchāmaggo abrahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「『非梵行,非梵行』,贤友阿难,如是说。贤友,什么是非梵行呢?」「善哉!善哉!贤友跋陀!贤友跋陀,你的思考是善的,你的辩才是善的,你的问是美妙的。你如此问:『非梵行,非梵行,贤友阿难,如是说。贤友,什么是非梵行呢?』」「是的,贤友。」「贤友,此八支邪道即是非梵行,即:邪见……乃至……邪定。」第八经。
9. Dutiyakukkuṭārāmasuttaṃ9. 第二鸡园经
§19
Pāṭaliputtanidānaṃ. ‘‘‘Brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘brahmacariyaṃ, brahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso , brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho, āvuso, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yo kho, āvuso, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Navamaṃ.
巴吒厘子城因缘。「『梵行,梵行』,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?什么是梵行的终极?」「善哉!善哉!贤友跋陀!贤友跋陀,你的思考是善的,你的辩才是善的,你的问是美妙的。你如此问:『梵行,梵行,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?什么是梵行的终极?』」「是的,贤友。」「贤友,此圣八支道即是梵行,即:正见……乃至……正定。贤友,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——此即是梵行的终极。」第九经。
10. Tatiyakukkuṭārāmasuttaṃ10. 第三鸡园经
§20
Pāṭaliputtanidānaṃ. ‘‘‘Brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamo brahmacārī, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti? ‘‘Sādhu sādhu, āvuso bhadda! Bhaddako kho te, āvuso bhadda, ummaṅgo, bhaddakaṃ paṭibhānaṃ, kalyāṇī paripucchā. Evañhi tvaṃ, āvuso bhadda, pucchasi – ‘brahmacariyaṃ, brahmacariyanti, āvuso ānanda, vuccati. Katamaṃ nu kho, āvuso, brahmacariyaṃ, katamo brahmacārī, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’’nti? ‘‘Evamāvuso’’ti. ‘‘Ayameva kho, āvuso, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yo kho, āvuso, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato – ayaṃ vuccati brahmacārī. Yo kho, āvuso, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Dasamaṃ.
巴吒厘子城因缘。「『梵行,梵行』,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?谁是梵行者?什么是梵行的终极?」「善哉!善哉!贤友跋陀!贤友跋陀,你的思考是善的,你的辩才是善的,你的问是美妙的。你如此问:『梵行,梵行,贤友阿难,如是说。贤友,什么是梵行?谁是梵行者?什么是梵行的终极?』」「是的,贤友。」「贤友,此圣八支道即是梵行,即:正见……乃至……正定。贤友,凡具足此圣八支道者——此称为梵行者。贤友,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——此即是梵行的终极。」第十经。
Tīṇi suttantāni ekanidānāni.Vihāravaggo dutiyo. · 三经同一因缘。住品第二
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Dve vihārā ca sekkho ca, uppādā apare duve;
二住与有学,生起另外二;
Parisuddhena dve vuttā, kukkuṭārāmena tayoti.
以清净说二,鸡园有三经。
3. Micchattavaggo
三、邪性品
1. Micchattasuttaṃ1. 邪性经
§21
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Micchattañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammattañca. Taṃ suṇātha. Katamañca , bhikkhave, micchattaṃ? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi . Idaṃ vuccati, bhikkhave, micchattaṃ. Katamañca, bhikkhave, sammattaṃ? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sammatta’’nti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说邪性与正性。你们听!诸比库,什么是邪性?即:邪见……乃至……邪定。诸比库,这称为邪性。诸比库,什么是正性?即:正见……乃至……正定。诸比库,这称为正性。」第一。
2. Akusaladhammasuttaṃ2. 不善法经
§22
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Akusale ca kho, bhikkhave, dhamme desessāmi, kusale ca dhamme. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, akusalā dhammā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ime vuccanti, bhikkhave, akusalā dhammā. Katame ca, bhikkhave, kusalā dhammā ? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime vuccanti, bhikkhave, kusalā dhammā’’ti. Dutiyaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说不善法与善法。你们听!诸比库,什么是不善法?即:邪见……乃至……邪定。诸比库,这些称为不善法。诸比库,什么是善法?即:正见……乃至……正定。诸比库,这些称为善法。」第二。
3. Paṭhamapaṭipadāsuttaṃ3. 第一道经
§23
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Micchāpaṭipadañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipadañca. Taṃ suṇātha. Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā’’ti. Tatiyaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说邪道与正道。你们听!诸比库,什么是邪道?即:邪见……乃至……邪定。诸比库,这称为邪道。诸比库,什么是正道?即:正见……乃至……正定。诸比库,这称为正道。」第三。
4. Dutiyapaṭipadāsuttaṃ4. 第二道经
§24
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā micchāpaṭipadaṃ na vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu nārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ’’.
沙瓦提因缘。「诸比库,我不赞叹在家者或出家者的邪道。诸比库,在家者或出家者行邪道,由于邪道之因,不能成就正确的善法。」
‘‘Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā. Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā micchāpaṭipadaṃ na vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā micchāpaṭipanno micchāpaṭipattādhikaraṇahetu nārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ.
「诸比库,什么是邪道?即:邪见……乃至……邪定。诸比库,这称为邪道。诸比库,我不赞叹在家者或出家者的邪道。诸比库,在家者或出家者行邪道,由于邪道之因,不能成就正确的善法。
‘‘Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā sammāpaṭipadaṃ vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave, pabbajito vā sammāpaṭipanno sammāpaṭipattādhikaraṇahetu ārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusalaṃ. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā. Gihino vāhaṃ, bhikkhave, pabbajitassa vā sammāpaṭipadaṃ vaṇṇemi. Gihi vā, bhikkhave , pabbajito vā sammāpaṭipanno sammāpaṭipattādhikaraṇahetu ārādhako hoti ñāyaṃ dhammaṃ kusala’’nti. Catutthaṃ.
「诸比库,我赞叹在家者或出家者的正道。诸比库,在家者或出家者行正道,由于正道之因,能成就正确的善法。诸比库,什么是正道?即:正见……乃至……正定。诸比库,这称为正道。诸比库,我赞叹在家者或出家者的正道。诸比库,在家者或出家者行正道,由于正道之因,能成就正确的善法。」第四。
5. Paṭhamaasappurisasuttaṃ5. 第一非善士经
§25
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Asappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi, sappurisañca . Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, asappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti, micchāsaṅkappo, micchāvāco, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappuriso’’.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说非善士与善士。你们听!诸比库,什么是非善士?诸比库,于此,某人具有邪见、邪思惟、邪语、邪业、邪命、邪精进、邪念、邪定——诸比库,这称为非善士。」
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti, sammāsaṅkappo, sammāvāco, sammākammanto , sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappuriso’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,什么是善士?诸比库,于此,某人具有正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定——诸比库,这称为善士。」第五。
6. Dutiyaasappurisasuttaṃ6. 第二非善士经
§26
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Asappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi, asappurisena asappurisatarañca. Sappurisañca vo, bhikkhave, desessāmi sappurisena sappurisatarañca. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, asappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappuriso’’.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说非善士,以及比非善士更非善士者。诸比库!我将为你们讲说善士,以及比善士更善士者。你们听!诸比库!什么是非善士?诸比库!在此,某人是邪见者……乃至……邪定——诸比库!这称为非善士。」
‘‘Katamo ca, bhikkhave, asappurisena asappurisataro? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi, micchāñāṇī, micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, asappurisena asappurisataro.
「诸比库!什么是比非善士更非善士者?诸比库!在此,某人是邪见者……乃至……邪定,邪智,邪解脱——诸比库!这称为比非善士更非善士者。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappuriso? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappuriso.
「诸比库!什么是善士?诸比库!在此,某人是正见者……乃至……正定——诸比库!这称为善士。
‘‘Katamo ca, bhikkhave, sappurisena sappurisataro? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi, sammāñāṇī, sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sappurisena sappurisataro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库!什么是比善士更善士者?诸比库!在此,某人是正见者……乃至……正定,正智,正解脱——诸比库!这称为比善士更善士者。」第六经。
7. Kumbhasuttaṃ7. 瓶经
§27
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho anādhāro suppavattiyo hoti, sādhāro duppavattiyo hoti; evameva kho, bhikkhave, cittaṃ anādhāraṃ suppavattiyaṃ hoti, sādhāraṃ duppavattiyaṃ hoti. Ko ca, bhikkhave, cittassa ādhāro? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ cittassa ādhāro. Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho anādhāro suppavattiyo hoti, sādhāro duppavattiyo hoti; evameva kho, bhikkhave, cittaṃ anādhāraṃ suppavattiyaṃ hoti, sādhāraṃ duppavattiyaṃ hotī’’ti. Sattamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!譬如瓶无支撑则易倾倒,有支撑则难倾倒;诸比库!同样地,心无支撑则易倾倒,有支撑则难倾倒。诸比库!什么是心的支撑?即此圣八支道,即是——正见……乃至……正定。这是心的支撑。诸比库!譬如瓶无支撑则易倾倒,有支撑则难倾倒;诸比库!同样地,心无支撑则易倾倒,有支撑则难倾倒。」第七经。
8. Samādhisuttaṃ8. 定经
§28
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, sammāsamādhiṃ desessāmi saupanisaṃ saparikkhāraṃ. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, ariyo sammāsamādhi saupaniso saparikkhāro? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsati . Yā kho, bhikkhave, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā saparikkhāratā – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi saparikkhāro itipī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说有近因、有资具的圣正定。你们听!诸比库!什么是有近因、有资具的圣正定?即是——正见……乃至……正念。诸比库!以这七支为资具的心一境性——诸比库!这称为有近因的圣正定,也称为有资具的。」第八经。
9. Vedanāsuttaṃ9. 受经
§29
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ pariññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi . Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ pariññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!有这三种受。哪三种?乐受、苦受、不苦不乐受——诸比库!这是三种受。诸比库!为了遍知这三种受,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?即是——正见……乃至……正定。诸比库!为了遍知这三种受,应当修习圣八支道。」第九经。
10. Uttiyasuttaṃ10. 伍帝亚经
§30
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho āyasmā uttiyo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā uttiyo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘pañca kāmaguṇā vuttā bhagavatā. Katame nu kho pañca kāmaguṇā vuttā bhagavatā’’’ti? ‘‘Sādhu sādhu, uttiya! Pañcime kho, uttiya, kāmaguṇā vuttā mayā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, uttiya, pañca kāmaguṇā vuttā mayā. Imesaṃ kho, uttiya, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Imesaṃ kho, uttiya, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
沙瓦提因缘。尔时,具寿伍帝亚去到世尊那里……乃至……坐在一边的具寿伍帝亚对世尊如此说:「尊者!在此,当我独自远离、独坐时,我心中生起这样的寻思:『世尊说五种欲功德。世尊所说的五种欲功德是哪些呢?』」「善哉!善哉!伍帝亚!伍帝亚!我说这五种欲功德。哪五种?眼识知的色,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染著的;耳识知的声……乃至……鼻识知的香……舌识知的味……身识知的触,可喜的、可爱的、合意的、可爱形状的、伴随着欲的、能引起染著的——伍帝亚!我说这五种欲功德。伍帝亚!为了断除这五种欲功德,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?即是——正见……乃至……正定。伍帝亚!为了断除这五种欲功德,应当修习这圣八支道。」第十经。
Micchattavaggo tatiyo. · 邪性品第三
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Micchattaṃ akusalaṃ dhammaṃ, duve paṭipadāpi ca;
邪性不善法,以及二种行;
Asappurisena dve kumbho, samādhi vedanuttiyenāti.
非善士二瓮,定受与第一。
4. Paṭipattivaggo
4. 行道品
1. Paṭhamapaṭipattisuttaṃ1. 第一行道经
§31
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Micchāpaṭipattiñca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipattiñca . Taṃ suṇātha. Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipatti? Seyyathidaṃ – micchādiṭṭhi…pe… micchāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipatti. Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipatti? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipattī’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说邪行道与正行道。你们听!诸比库!什么是邪行道?即:邪见……(中略)……邪定。诸比库!这称为邪行道。诸比库!什么是正行道?即:正见……(中略)……正定。诸比库!这称为正行道。」第一经。
2. Dutiyapaṭipattisuttaṃ2. 第二行道经
§32
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Micchāpaṭipannañca vo, bhikkhave, desessāmi, sammāpaṭipannañca. Taṃ suṇātha. Katamo ca, bhikkhave, micchāpaṭipanno? Idha, bhikkhave, ekacco micchādiṭṭhiko hoti…pe… micchāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave , micchāpaṭipanno. Katamo ca, bhikkhave, sammāpaṭipanno? Idha, bhikkhave, ekacco sammādiṭṭhiko hoti…pe… sammāsamādhi – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipanno’’ti. Dutiyaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说邪行道者与正行道者。你们听!诸比库!什么是邪行道者?诸比库!于此,某人是邪见者……(中略)……邪定——诸比库!这称为邪行道者。诸比库!什么是正行道者?诸比库!于此,某人是正见者……(中略)……正定——诸比库!这称为正行道者。」第二经。
3. Viraddhasuttaṃ3. 错失经
§33
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viraddho, viraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āraddho, āraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Katamo ca, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viraddho, viraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Yesaṃ kesañci, bhikkhave, ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āraddho, āraddho tesaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sammā dukkhakkhayagāmī’’ti. Tatiyaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!凡任何人舍弃了圣八支道,他们舍弃了正向苦灭尽的圣八支道。诸比库!凡任何人发起了圣八支道,他们发起了正向苦灭尽的圣八支道。诸比库!什么是圣八支道?即:正见……(中略)……正定。诸比库!凡任何人舍弃了此圣八支道,他们舍弃了正向苦灭尽的圣八支道。诸比库!凡任何人发起了此圣八支道,他们发起了正向苦灭尽的圣八支道。」第三经。
4. Pāraṅgamasuttaṃ4. 到彼岸经
§34
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā apārā pāraṃ gamanāya saṃvattanti. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā apārā pāraṃ gamanāya saṃvattantī’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!此八法已修习、已多修习,导向从此岸到彼岸。哪八个?即:正见……(中略)……正定。诸比库!此八法已修习、已多修习,导向从此岸到彼岸。」
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
世尊说了此。说了此之后,善逝、导师又说了这个:
‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
「在人类当中,到达彼岸的人很少;
Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
而其他的这些众生,只是沿着此岸奔走。
‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
「但是那些依善说之法而行法者,
Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
这些人将到达彼岸,越过极难越过的死魔境界。
‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
「舍弃黑法,智者应修习白法;
Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
从家来到无家,在难得的独居中。
‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
「应希求于彼处的喜乐,舍弃诸欲,成为无所有者;
Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
智者应以心的诸烦恼净化自己。
‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
「那些在诸觉支上,心已善修习者;
Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
在舍弃执取上,无取而喜乐者;
Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. catutthaṃ;
诸漏已尽、有光辉者,他们在世间已般涅槃。」第四。
5. Paṭhamasāmaññasuttaṃ5. 第一沙门性经
§35
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sāmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, sāmaññaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, sāmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, sāmaññaphalāni? Sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, sāmaññaphalānī’’ti. Pañcamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说沙门性与沙门果。你们听!诸比库!什么是沙门性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库!这称为沙门性。诸比库!什么是诸沙门果?入流果、一来果、不来果、阿拉汉果——诸比库!这些称为诸沙门果。」第五。
6. Dutiyasāmaññasuttaṃ6. 第二沙门性经
§36
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sāmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, sāmaññatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca kho, bhikkhave, sāmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññaṃ. Katamo ca, bhikkhave, sāmaññattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sāmaññattho’’ti. Chaṭṭhaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说沙门性与沙门义。你们听!诸比库!什么是沙门性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库!这称为沙门性。诸比库!什么是沙门义?诸比库!贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比库!这称为沙门义。」第六。
7. Paṭhamabrahmaññasuttaṃ7. 第一梵性经
§37
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmaññaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca kho, bhikkhave, brahmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, brahmaññaphalāni ? Sotāpattiphalaṃ , sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, brahmaññaphalānī’’ti. Sattamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说梵行性与梵行果。你们听!诸比库!什么是梵行性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库!这称为梵行性。诸比库!什么是诸梵行果?入流果、一来果、不来果、阿拉汉果——诸比库!这些称为诸梵行果。」第七。
8. Dutiyabrahmaññasuttaṃ8. 第二梵性经
§38
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmaññañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmaññatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmaññaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññaṃ. Katamo ca, bhikkhave, brahmaññattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, brahmaññattho’’ti. Aṭṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库!我将为你们讲说梵行性与梵行义。你们听!诸比库!什么是梵行性?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库!这称为梵行性。诸比库!什么是梵行义?诸比库!贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比库!这称为梵行义。」第八。
9. Paṭhamabrahmacariyasuttaṃ9. 第一梵行经
§39
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmacariyañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmacariyaphalāni ca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmacariyaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyaṃ. Katamāni ca, bhikkhave, brahmacariyaphalāni? Sotāpattiphalaṃ, sakadāgāmiphalaṃ, anāgāmiphalaṃ, arahattaphalaṃ – imāni vuccanti, bhikkhave, brahmacariyaphalānī’’ti. Navamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说梵行与梵行果。你们听此。诸比库,什么是梵行?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库,这称为梵行。诸比库,什么是梵行果?入流果、一来果、不来果、阿拉汉果——诸比库,这些称为梵行果。」第九。
10. Dutiyabrahmacariyasuttaṃ10. 第二梵行经
§40
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Brahmacariyañca vo, bhikkhave, desessāmi, brahmacariyatthañca. Taṃ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, brahmacariyaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Idaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyaṃ. Katamo ca, bhikkhave, brahmacariyattho? Yo kho, bhikkhave, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, brahmacariyattho’’ti. Dasamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我将为你们讲说梵行与梵行义。你们听此。诸比库,什么是梵行?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库,这称为梵行。诸比库,什么是梵行义?诸比库,贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽——诸比库,这称为梵行义。」第十。
Paṭipattivaggo catuttho. · 行道品第四
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Paṭipatti paṭipanno ca, viraddhañca pāraṃgamā;
道与行道者,以及失坏与到彼岸;
Sāmaññena ca dve vuttā, brahmaññā apare duve;
以沙门性说二,以婆罗门性另二;
Brahmacariyena dve vuttā, vaggo tena pavuccatīti.
以梵行说二,以此称为品。
5. Aññatitthiyapeyyālavaggo
5. 外道游方者重复品
1. Rāgavirāgasuttaṃ1. 贪离贪经
§41
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgavirāgatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā rāgavirāgāya ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā rāgavirāgāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,如果外道游方者这样问你们:『朋友们,为了什么义在沙门果德玛座下修习梵行?』诸比库,如此被问,你们应当这样回答那些外道游方者:『朋友,为了贪的离贪在世尊座下修习梵行。』诸比库,如果外道游方者这样问你们:『朋友,那么有道、有道迹通向贪的离贪吗?』诸比库,如此被问,你们应当这样回答那些外道游方者:『朋友,有道、有道迹通向贪的离贪。』诸比库,什么是道,什么是道迹通向贪的离贪?即此八支圣道,也就是:正见……乃至……正定。诸比库,这是道,这是道迹通向贪的离贪。诸比库,如此被问,你们应当这样回答那些外道游方者。」第一。
2-7. Saṃyojanappahānādisuttachakkaṃ2-7. 结断等六经
§42-47
‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘saṃyojanappahānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘anusayasamugghātanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘addhānapariññatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘āsavānaṃ khayatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘vijjāvimuttiphalasacchikiriyatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘ñāṇadassanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe…. Sattamaṃ.
「诸比库,如果其他外道游方者这样问你们:『朋友们,为了什么目的在沙门果德玛座下修习梵行?』诸比库,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者:『朋友,为了断除结之目的,在世尊座下修习梵行。』……『朋友,为了根除随眠之目的,在世尊座下修习梵行。』……『朋友,为了遍知道路之目的,在世尊座下修习梵行。』……『朋友,为了诸漏尽之目的,在世尊座下修习梵行。』……『朋友,为了现证明解脱果之目的,在世尊座下修习梵行。』……『朋友,为了智见之目的,在世尊座下修习梵行。』……」第七经。
8. Anupādāparinibbānasuttaṃ8. 无取般涅槃经
§48
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘anupādāparinibbānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti . Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā anupādāparinibbānāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā anupādāparinibbānāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,如果其他外道游方者这样问你们:『朋友们,为了什么目的在沙门果德玛座下修习梵行?』诸比库,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者:『朋友,为了无取般涅槃之目的,在世尊座下修习梵行。』诸比库,如果其他外道游方者这样问你们:『朋友,那么有道吗?有道迹能达到无取般涅槃吗?』诸比库,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者:『朋友,有道,有道迹能达到无取般涅槃。』诸比库,什么是道?什么是道迹能达到无取般涅槃?即此圣八支道,也就是:正见……正定。诸比库,这是道,这是道迹能达到无取般涅槃。诸比库,被这样问时,你们应该这样回答那些其他外道游方者。」第八经。
Aññatitthiyapeyyālavaggo pañcamo. · 外道广说品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Virāgasaṃyojanaṃ anusayaṃ, addhānaṃ āsavā khayā;
离贪、结、随眠,道路、诸漏尽;
Vijjāvimuttiñāṇañca, anupādāya aṭṭhamī.
明解脱与智,无取为第八。
6. Sūriyapeyyālavaggo
6. 太阳重诵品
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§49
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave , bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,太阳升起的前行相、前兆,即是曙光;同样地,诸比库,比库的圣八支道生起的前行相、前兆,即是善友性。诸比库,对于具善友的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库,具善友的比库如何修习圣八支道,如何多修习圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍遣的正定。诸比库,具善友的比库这样修习圣八支道,这样多修习圣八支道。」第一经。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§50-54
‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā. Sīlasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ… yadidaṃ – chandasampadā… yadidaṃ – attasampadā… yadidaṃ – diṭṭhisampadā… yadidaṃ – appamādasampadā…. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,太阳升起的前行相、前兆,即是曙光;同样地,诸比库,比库的圣八支道生起的前行相、前兆,即是戒具足。诸比库,对于具戒的比库,应当期待……即是欲具足……即是我具足……即是见具足……即是不放逸具足……」第六经。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§55
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimmittaṃ, yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比库!对于比库的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:如理作意的成就。诸比库!对于如理作意成就的比库,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、回向于舍的正见……(中略)……修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、回向于舍的正定。诸比库!比库如此如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第七。
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§56
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ , yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比库!对于比库的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:善友性。诸比库!对于具善友的比库,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何具善友而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……(中略)……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比库!比库如此具善友而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§57-61
‘‘Sūriyassa , bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库!对于太阳的升起,这是前行,这是前相,即:黎明。同样地,诸比库!对于比库的圣八支道的生起,这是前行,这是前相,即:戒的成就……(中略)……即:欲的成就……(中略)……即:自我的成就……(中略)……即:见的成就……(中略)……即:不放逸的成就……(中略)……。」第六。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§62
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「即:如理作意的成就。诸比库!对于如理作意成就的比库,这是可以期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……(中略)……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比库!比库如此如理作意成就而修习圣八支道,多修习圣八支道。」第七。
Sūriyapeyyālavaggo chaṭṭho. · 日广说品第六
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
善友与戒,以及欲与自我的成就;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
见与不放逸,如理作意为第七。
7. Ekadhammapeyyālavaggo
7. 非法品广说品
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§63
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ , bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,非法品对圣八支道的生起有大助益。什么是非法品?即:善友。诸比库,具善友的比库应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比库,比库如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§64-68
‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,非法品对圣八支道的生起有大助益。什么是非法品?即:戒具足……即:欲具足……即:自具足……即:见具足……即:不放逸具足……。」第六。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§69
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「即:如理作意具足。诸比库,具足如理作意的比库应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比库,比库如此具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§70
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ , bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,非法品对圣八支道的生起有大助益。什么是非法品?即:善友。诸比库,具善友的比库应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比库,比库如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§71-75
Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,非法品对圣八支道的生起有大助益。什么是非法品?即:戒具足……即:欲具足……即:自具足……即:见具足……即:不放逸具足……。」第六。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§76
‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「即:如理作意具足。诸比库,具足如理作意的比库应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比库,比库如此具足如理作意而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
Ekadhammapeyyālavaggo sattamo. · 一法广说品第七
Tassuddānaṃ –
其摄颂──
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
善友与戒,以及欲与自具足;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
见与不放逸,如理作意为第七。
8. Dutiyaekadhammapeyyālavaggo
8. 第二非法品重复品
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§77
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比库,正如善友。诸比库,对于具善友的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍离的正定。诸比库,比库如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§78-82
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ , bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比库,正如戒具足……诸比库,正如欲具足……诸比库,正如自具足……诸比库,正如见具足……诸比库,正如不放逸具足……。」第六。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§83
‘‘Yathayidaṃ , bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,正如如理作意具足。诸比库,对于如理作意具足的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、导向舍离的正定。诸比库,比库如此如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
1. Kalyāṇamittasuttaṃ1. 善友经
§84
‘‘Nāhaṃ , bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比库,正如善友。诸比库,对于具善友的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何具善友而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定。诸比库,比库如此具善友而修习圣八支道,多修圣八支道。」第一。
2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ2-6. 戒具足等五经
§85-89
‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ , bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,我不见有其他任何非法品,由此未生起的圣八支道得以生起,或已生起的圣八支道得以修习圆满,诸比库,正如戒具足……诸比库,正如欲具足……诸比库,正如自具足……诸比库,正如见具足……诸比库,正如不放逸具足……。」第六。
7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ7. 如理作意具足经
§90
‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho , bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,正如如理作意具足。诸比库,对于如理作意具足的比库,应当期待:他将修习圣八支道,他将多修圣八支道。诸比库,比库如何如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道?诸比库,于此,比库修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定。诸比库,比库如此如理作意具足而修习圣八支道,多修圣八支道。」第七。
Dutiyaekadhammapeyyālavaggo aṭṭhamo. · 第二一法广说品第八
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
善友与戒,欲与自成就;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
见与不放逸,如理为第七。
1. Gaṅgāpeyyālavaggo
1. 恒河广说品
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ1. 第一东倾经
§91
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave , bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,譬如恒河向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注呢?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。」第一。
2-5. Dutiyādipācīnaninnasuttacatukkaṃ2-5. 第二等东倾四经
§92-95
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi , bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi , bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe…. Pañcamaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库……譬如阿吉拉瓦帝河向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库……譬如沙拉浮河向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库……譬如摩希河向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库……」第五。
6. Chaṭṭhapācīnaninnasuttaṃ6. 第六东倾经
§96
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如凡是诸大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉浮河、摩希河,一切都向东低斜、向东倾斜、向东流注;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注呢?诸比库,于此,比库修习依止远离……的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。」第六。
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ1. 第一海倾经
§97
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向海低斜、向海倾斜、向海流注;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注呢?诸比库,于此,比库修习依止远离……的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃低斜、向涅槃倾斜、向涅槃流注。」第一。
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等海倾五经
§98-102
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi , bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向海倾斜、向海低斜、向海流注;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向海倾斜、向海低斜、向海流注;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如沙拉部河向海倾斜、向海低斜、向海流注;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如玛希河向海倾斜、向海低斜、向海流注;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如凡是诸大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、玛希河,一切这些都向海倾斜、向海低斜、向海流注;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注呢?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍遣的正定。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注。」第六经。
Gaṅgāpeyyālavaggo paṭhamo. · 恒河广说品第一
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
六向东倾斜,六倾斜向海;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
此二六成十二,以此称为品。
Gaṅgāpeyyālī pācīnaninnavācanamaggī, vivekanissitaṃ dvādasakī paṭhamakī.
恒河中略,东倾斜句道,依止远离十二经第一。
2. Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo
2. 第二恒河中略品
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ1. 第一东倾经
§103
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向东倾斜、向东低斜、向东流注;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注呢?诸比库,于此,比库修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃低斜、向涅槃流注。」第一经。
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等东倾五经
§104
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向东倾斜、向东低斜、向东流注;同样地,诸比库,比库……」第二经。
§105
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
「诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向东倾斜、向东倾注、向东流;同样地,诸比库,比库……第三。
§106
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
「诸比库,譬如沙拉普河向东倾斜、向东倾注、向东流;同样地,诸比库,比库……第四。
§107
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
「诸比库,譬如玛希河向东倾斜、向东倾注、向东流;同样地,诸比库,比库……第五。
§108
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如凡是诸大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉普河、玛希河,它们全都向东倾斜、向东倾注、向东流;同样地,诸比库,比库……第六。
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ1. 第一海倾经
§109
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向海倾斜、向海倾注、向海流;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流?诸比库,于此,比库修习正见,以离贪为终极、以离嗔为终极、以离痴为终极……修习正定,以离贪为终极、以离嗔为终极、以离痴为终极。诸比库,比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流。」第一。
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等海倾五经
§110
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向海倾斜、向海倾注、向海流;同样地,诸比库,比库……第二。
§111
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
「诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向海倾斜、向海倾注、向海流;同样地,诸比库,比库……第三。
§112
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
「诸比库,譬如沙拉普河向海倾斜、向海倾注、向海流;同样地,诸比库,比库……第四。
§113
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
「诸比库!譬如大河倾向于海、趣向于海、流向于海;同样地,诸比库!比库……第五。
§114
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库!譬如凡是那些大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉浮河、大河,一切都倾向于海、趣向于海、流向于海;同样地,诸比库!比库修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。诸比库!比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃呢?诸比库!于此,比库修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比库!比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。」第六。
(Rāgavinayadvādasakī dutiyakī samuddaninnanti).
(贪调伏十二组第二组倾向于海)
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ1. 第一东倾经
§115
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!譬如恒河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比库!比库修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。诸比库!比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃呢?诸比库!于此,比库修习以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比库!比库如此修习圣八支道、多修习圣八支道,倾向于涅槃、趣向于涅槃、流向于涅槃。」第一。
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等东倾五经
§116
Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
「诸比库!譬如亚穆那河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比库!比库……第二。
§117
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
「诸比库!譬如阿吉拉瓦帝河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比库!比库……第三。
§118
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
「诸比库!譬如沙拉浮河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比库!比库……第四。
§119
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
「诸比库!譬如大河倾向于东、趣向于东、流向于东;同样地,诸比库!比库……第五。
§120
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库……第六。
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ1. 第一海倾经
§121
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极……修习正定,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等海倾五经
§122-126
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā , yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如沙拉部河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如摩希河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极……修习正定,以不死为归趣、以不死为彼岸、以不死为终极。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第六。
(Amatogadhadvādasakī tatiyakī).
(不死归趣十二品第三品)。
1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ1. 第一东倾经
§127
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等东倾五经
§128-132
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如沙拉部河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如摩希河向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向东倾斜、向东倾注、向东流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第六。
1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ1. 第一海倾经
§133
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第一。
2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ2-6. 第二等海倾五经
§134-138
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi , bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,譬如亚穆那河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如阿吉拉瓦帝河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如沙拉部河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如摩希河向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库……诸比库,譬如任何大河,即:恒河、亚穆那河、阿吉拉瓦帝河、沙拉部河、摩希河,一切都向海倾斜、向海倾注、向海流去;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道者,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去呢?诸比库,于此,比库修习正见,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去……修习正定,向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道而向涅槃倾斜、向涅槃倾注、向涅槃流去。」第六。
(Gaṅgāpeyyālī). · (恒河广说)
Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo dutiyo. · 第二恒河广说品第二
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
六向东倾斜,六倾向大海;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
这两个六成为十二,因此称为品;
Nibbānaninno dvādasakī, catutthakī chaṭṭhā navakī.
倾向涅槃十集,四集、六集、九集。
5. Appamādapeyyālavaggo
5. 不放逸广说品
1. Tathāgatasuttaṃ1. 如来经
§139
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正等正觉者;同样地,诸比库!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
「诸比库!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正等正觉者;同样地,诸比库!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正见……修习以贪的调伏为终极、以嗔的调伏为终极、以痴的调伏为终极的正定。诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
「诸比库!凡诸有情,无足或二足或四足或多足,有色或无色,有想或无想或非想非非想,如来被称为他们当中的最上者、阿拉汉、正等正觉者;同样地,诸比库!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇集于不放逸;不放逸被称为那些法当中的最上者。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习汇入不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习汇入不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Yāvatā , bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!凡任何众生——无足的、二足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的,如来被称为他们当中的第一,阿拉汉、正等正觉者;同样地,诸比库!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇归于不放逸;不放逸被称为那些法当中的第一。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习倾向于涅槃、趣向于涅槃、朝向于涅槃的正见……(中略)……修习倾向于涅槃、趣向于涅槃、朝向于涅槃的正定。诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
2. Padasuttaṃ2. 足迹经
§140
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti; hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – mahantattena; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库!譬如凡任何林栖动物的足迹,一切都汇入象足之中;象足被称为它们当中的第一,即:以其巨大性;同样地,诸比库!凡任何善法,一切都以不放逸为根本,汇归于不放逸;不放逸被称为那些法当中的第一。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!于此,比库修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、导向于舍遣的正见……(中略)……修习依止于远离、依止于离贪、依止于灭、导向于舍遣的正定……(中略)……诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第二。
3-7. Kūṭādisuttapañcakaṃ3-7. 屋顶等五经
§141
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā; kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati ; evameva kho, bhikkhave…pe… tatiyaṃ.
「诸比库!譬如尖顶屋的凡任何椽,一切都趣向于屋顶、倾向于屋顶、汇归于屋顶;屋顶被称为它们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第三。
§142
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… catutthaṃ.
「诸比库!譬如凡任何根香,黑沉香被称为它们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第四。
§143
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… pañcamaṃ.
「诸比库!譬如凡任何心材香,红栴檀被称为它们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第五。
§144
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… chaṭṭhaṃ.
「诸比库!譬如凡任何花香,茉莉被称为它们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第六。
§145
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci kuṭṭarājāno, sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavatti aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… sattamaṃ.
「诸比库!譬如凡任何小王,一切都成为转轮王的随从,转轮王被称为他们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第七。
8-10. Candimādisuttatatiyakaṃ8-10. 月等三经
§146
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candimappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… aṭṭhamaṃ.
「诸比库!譬如凡任何星辰的光辉,一切都不及月光的十六分之一,月光被称为它们当中的第一;同样地,诸比库……(中略)……」第八。
§147
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave…pe… navamaṃ.
「诸比库!譬如在秋季时分,当天空晴朗、无云时,太阳升上天空,驱散一切空中的黑暗,照耀、发热、光辉;同样地,诸比库!……第九。
§148
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kāsikavatthaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave , bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库!譬如在一切织成的布中,咖西咖布被称为其中最上;同样地,诸比库!一切善法,全都以不放逸为根本,以不放逸为会合处;不放逸被称为那些法中最上。诸比库!对于不放逸的比库,这是应当期待的——他将修习圣八支道,他将多修习圣八支道。诸比库!比库如何不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!在此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此不放逸地修习圣八支道,多修习圣八支道。」第十。
(Yadapi tathāgataṃ, tadapi vitthāretabbaṃ). · (凡是如来,也应详说)
Appamādapeyyālavaggo pañcamo. · 不放逸广说品第五
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Tathāgataṃ padaṃ kūṭaṃ, mūlaṃ sāro ca vassikaṃ;
如来、足迹、屋顶,根、心材与茉莉;
Rājā candimasūriyā ca, vatthena dasamaṃ padaṃ.
王、月与日,以布为第十足迹。
6. Balakaraṇīyavaggo
6. 力作品
1. Balasuttaṃ1. 力经
§149
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库!譬如一切需要力作的工作被做时,全都依止于地、依立于地,如此这些需要力作的工作被做;同样地,诸比库!比库依止于戒、依立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比库!比库如何依止于戒、依立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道呢?诸比库!在此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……诸比库!比库如此依止于戒、依立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」
(Paragaṅgāpeyyālīvaṇṇiyato paripuṇṇasuttanti vitthāramaggī).
(从恒河广说的方式,作为完整经的详说道。)
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca , bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
「诸比库!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比库!比库依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比库!比库如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比库!在此,比库修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正见……修习以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极的正定。诸比库!比库如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
「诸比库!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比库!比库依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比库!比库如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比库!在此,比库修习趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正见……修习趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极的正定。诸比库!比库如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
「诸比库!譬如凡是需要力量的工作被做,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些需要力量的工作被做;同样地,诸比库!比库依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。诸比库!比库如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道?诸比库!在此,比库修习倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃的正见……修习倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃的正定。诸比库!比库如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道。」第一。
2. Bījasuttaṃ2. 种子经
§150
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave , bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库!譬如凡是这些种子类、植物类达到增长、生长、广大,一切都是依靠大地、建立于大地,如此这些种子类、植物类达到增长、生长、广大;同样地,诸比库!比库依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大。诸比库!比库如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大?诸比库!在此,比库修习依止远离……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到增长、生长、广大。」第二。
3. Nāgasuttaṃ3. 龙经
§151
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, himavantaṃ pabbatarājaṃ nissāya nāgā kāyaṃ vaḍḍhenti, balaṃ gāhenti; te tattha kāyaṃ vaḍḍhetvā balaṃ gāhetvā kusobbhe otaranti, kusobbhe otaritvā mahāsobbhe otaranti, mahāsobbhe otaritvā kunnadiyo otaranti, kunnadiyo otaritvā mahānadiyo otaranti, mahānadiyo otaritvā mahāsamuddaṃ otaranti, te tattha mahantattaṃ vepullattaṃ āpajjanti kāyena; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库!譬如依靠雪山王,龙增长身体,获得力量;它们在那里增长身体、获得力量后,下到小池,下到小池后下到大池,下到大池后下到小河,下到小河后下到大河,下到大河后下到大海,它们在那里以身达到伟大性、广大性;同样地,诸比库!比库依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性。诸比库!比库如何依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性?诸比库!在此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此依靠戒、建立于戒,修习圣八支道,多修习圣八支道,在诸法上达到伟大性、广大性。」第三。
4. Rukkhasuttaṃ4. 树经
§152
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro. So mūlacchinno katamena papateyyā’’ti? ‘‘Yena , bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库!譬如树倾向东方、趣向东方、临入东方。它被切断根后会倒向何处?」「尊者!倾向之处、趣向之处、临入之处。」「同样地,诸比库!比库修习圣八支道,多修习圣八支道,倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃。诸比库!比库如何修习圣八支道,多修习圣八支道,倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃?诸比库!在此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此修习圣八支道,多修习圣八支道,倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃。」第四。
5. Kumbhasuttaṃ5. 瓶经
§153
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, kumbho nikkujjo vamateva udakaṃ, no paccāvamati; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamatī’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库!譬如倒置的水瓶只会倾出水,不会倒回;同样地,诸比库!比库修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回。诸比库!比库如何修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回?诸比库!在此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此修习圣八支道,多修习圣八支道,只会倾出诸恶不善法,不会倒回。」第五。
6. Sūkasuttaṃ6. 谷经
§154
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库!譬如稻芒或麦芒被正确放置,被手或足踩踏,会刺穿手或足,或会产生血——这是可能的。那是什么原因?诸比库!因为芒被正确放置。同样地,诸比库!比库以正确放置的见、正确放置的道修习,会刺穿无明,会产生明,会现证涅槃——这是可能的。那是什么原因?诸比库!因为见被正确放置。诸比库!比库如何以正确放置的见、正确放置的道修习,刺穿无明,产生明,现证涅槃?诸比库!在此,比库修习依止远离……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍遣的正定……诸比库!比库如此以正确放置的见、正确放置的道修习,刺穿无明,产生明,现证涅槃。」第六。
7. Ākāsasuttaṃ7. 虚空经
§155
‘‘Seyyathāpi , bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti – puratthimāpi vātā vāyanti, pacchimāpi vātā vāyanti, uttarāpi vātā vāyanti, dakkhiṇāpi vātā vāyanti, sarajāpi vātā vāyanti, arajāpi vātā vāyanti, sītāpi vātā vāyanti, uṇhāpi vātā vāyanti, parittāpi vātā vāyanti, adhimattāpi vātā vāyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāparipūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,譬如在虚空中,种种的风吹动——东风也吹动,西风也吹动,北风也吹动,南风也吹动,有尘的风也吹动,无尘的风也吹动,冷风也吹动,热风也吹动,微风也吹动,强风也吹动;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,须跋也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,须跋也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,须跋也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。」第七经。
8. Paṭhamameghasuttaṃ8. 第一云经
§156
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ rajojallaṃ, tamenaṃ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,譬如在夏季最后一个月,尘土飞扬,大时节云立即使它消失、平息;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,立即使已生起的恶不善法消失、平息。」第八经。
9. Dutiyameghasuttaṃ9. 第二云经
§157
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uppannaṃ mahāmeghaṃ, tamenaṃ mahāvāto antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,譬如已生起的大云,大风在中途使它消失、平息;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,在中途使已生起的恶不善法消失、平息。」第九经。
10. Nāvāsuttaṃ10. 船经
§158
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabandhāya cha māsāni udake pariyādāya hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni bandhanāni tāni pāvussakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti . Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavantī’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,譬如海船以藤绳捆绑,在水中浸泡六个月后,在冬季被拖上岸,那些绳索受风吹日晒,被雨季的云雨淋湿后,不费力地就松弛了、腐烂了;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,不费力地诸结就松弛了、腐烂了。」第十经。
11. Āgantukasuttaṃ11. 客经
§159
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āgantukāgāraṃ. Tattha puratthimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, pacchimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, khattiyāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, vessāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, suddāpi āgantvā vāsaṃ kappenti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti , ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti.
「诸比库,譬如客舍。在那里,从东方来的也住宿,从西方来的也住宿,从北方来的也住宿,从南方来的也住宿,刹帝利来了也住宿,婆罗门来了也住宿,吠舍来了也住宿,首陀罗来了也住宿;同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,那些应以证智遍知的法,他以证智遍知那些法,那些应以证智断除的法,他以证智断除那些法,那些应以证智作证的法,他以证智作证那些法,那些应以证智修习的法,他以证智修习那些法。
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto, ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti…pe… ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāvetī’’ti. Ekādasamaṃ.
「诸比库,什么是应以证智遍知的法?应该说是五取蕴。哪五种?即:色取蕴……(中略)……识取蕴。诸比库,这些是应以证智遍知的法。诸比库,什么是应以证智断除的法?无明和有渴爱——诸比库,这些是应以证智断除的法。诸比库,什么是应以证智作证的法?明和解脱——诸比库,这些是应以证智作证的法。诸比库,什么是应以证智修习的法?止和观——诸比库,这些是应以证智修习的法。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道时,那些应以证智遍知的法,他以证智遍知那些法……(中略)……那些应以证智修习的法,他以证智修习那些法?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道时,那些应以证智遍知的法,他以证智遍知那些法,那些应以证智断除的法,他以证智断除那些法,那些应以证智作证的法,他以证智作证那些法,那些应以证智修习的法,他以证智修习那些法。」第十一经。
12. Nadīsuttaṃ12. 河经
§160
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Atha mahājanakāyo āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya – ‘mayaṃ imaṃ gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ karissāma pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so mahājanakāyo gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ kareyya pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Gaṅgā, bhante, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Sā na sukarā pacchāninnaṃ kātuṃ pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāraṃ. Yāvadeva pana so mahājanakāyo kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāventaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarontaṃ rājāno vā rājamahāmattā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā ñātisālohitā vā bhogehi abhihaṭṭhuṃ pavāreyyuṃ – ‘ehambho purisa, kiṃ te ime kāsāvā anudahanti, kiṃ muṇḍo kapālamanusaṃcarasi! Ehi, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī’ti. So vata, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Yañhi taṃ, bhikkhave, cittaṃ dīgharattaṃ vivekaninnaṃ vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ taṃ vata hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha , bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. (Yadapi balakaraṇīyaṃ, tadapi vitthāretabbaṃ.) Dvādasamaṃ.
「诸比库,譬如恒河向东流、趋向东、倾向东。这时,有大群人带着锄头和篮子来,说:『我们要使这恒河向西流、趋向西、倾向西。』诸比库,你们认为如何?那大群人能使恒河向西流、趋向西、倾向西吗?」「不能,世尊。」「那是什么原因?」「世尊,恒河向东流、趋向东、倾向东。它不容易被造成向西流、趋向西、倾向西。那大群人只会得到疲劳和困扰的份。」「同样地,诸比库,比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,国王或王大臣、朋友或同僚、亲戚或血亲,会以财富来劝诱说:『来吧,善男子,这些袈裟对你有什么用?为什么剃了头拿着钵游行?来吧,还俗后享受财富,也做功德吧!』诸比库,那位比库修习圣八支道、多修习圣八支道时,会舍弃学处而还俗——这是须跋的。那是什么原因?诸比库,因为那心长夜倾向于远离、趋向于远离、倾向于远离,它会还俗——这是须跋的。诸比库,比库如何修习圣八支道、多修习圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见,依止于远离……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,比库如是修习圣八支道、多修习圣八支道。」(凡是应该详述的,也应该详细阐述。)第十二经。
Balakaraṇīyavaggo chaṭṭho. · 力所作品第六
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Balaṃ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
力、种子、龙、树、瓶与针,
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
虚空与二云、船、来客与河。
7. Esanāvaggo
7. 寻求品
1. Esanāsuttaṃ1. 寻求经
§161
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
沙瓦提因缘。「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这是三种寻求。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见,依远离……修习正定,依远离、依离贪、依灭、转向舍离。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这是三种寻求。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见……修习正定,以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho , bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这是三种寻求。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见……修习正定,深入不死、趣向不死、终极不死。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这是三种寻求。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见……修习正定,倾向涅槃、趣向涅槃、流向涅槃。诸比库,为了证知这三种寻求,应当修习此圣八支道。」
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pariññāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pariññāya vitthāretabbaṃ.)
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这是三种寻求。诸比库,为了遍知这三种寻求……应当修习此圣八支道。」(凡是证知,也应以遍知来详述。)
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ parikkhayāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi parikkhayāya vitthāretabbaṃ.)
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这三种寻求。诸比库,为了这三种寻求的遍尽……(中略)……应修习此八支圣道。」(凡是为了证知的,也应为了遍尽而详说。)
‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pahānāya vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
「诸比库,这三种寻求。哪三种?欲寻求、有寻求、梵行寻求——诸比库,这三种寻求。诸比库,为了这三种寻求的断除,应修习八支圣道。什么是八支圣道?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,为了这三种寻求的断除,应修习此八支圣道。」(凡是为了证知的,也应为了断除而详说。)第一。
2. Vidhāsuttaṃ2. 施设经
§162
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vidhā. Katamā tisso? ‘Seyyohamasmī’ti vidhā, ‘sadisohamasmī’ti vidhā, ‘hīnohamasmī’ti vidhā – imā kho, bhikkhave, tisso vidhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ vitthāretabbaṃ). Dutiyaṃ.
「诸比库,这三种慢。哪三种?『我较胜』之慢、『我相等』之慢、『我较劣』之慢——诸比库,这三种慢。诸比库,为了这三种慢的证知、遍知、遍尽、断除,应修习八支圣道。什么是八支圣道?诸比库,于此,比库修习正见……(中略)……修习正定,依止于远离、依止于离贪、依止于灭、转向于舍……(中略)……诸比库,为了这三种慢的证知、遍知、遍尽、断除,应修习此八支圣道。」(如寻求,应如是详说。)第二。
3. Āsavasuttaṃ3. 漏经
§163
‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ āsavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库,这三种漏。哪三种?欲漏、有漏、无明漏——诸比库,这三种漏。诸比库,为了这三种漏的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第三。
4. Bhavasuttaṃ4. 有经
§164
‘‘Tayome, bhikkhave, bhavā. Katame tayo? Kāmabhavo , rūpabhavo, arūpabhavo – ime kho, bhikkhave, tayo bhavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ bhavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库,这三种有。哪三种?欲有、色有、无色有——诸比库,这三种有。诸比库,为了这三种有的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第四。
5. Dukkhatāsuttaṃ5. 苦性经
§165
‘‘Tisso imā, bhikkhave, dukkhatā. Katamā tisso? Dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā – imā kho, bhikkhave, tisso dukkhatā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ dukkhatānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,这三种苦性。哪三种?苦苦性、行苦性、变易苦性——诸比库,这三种苦性。诸比库,为了这三种苦性的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习八支圣道。」第五。
6. Khilasuttaṃ6. 荒地经
§166
‘‘Tayome , bhikkhave, khilā. Katame tayo? Rāgo khilo, doso khilo, moho khilo – ime kho, bhikkhave, tayo khilā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ khilānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,这三种荒芜地。哪三种?贪是荒芜地、嗔是荒芜地、痴是荒芜地——诸比库,这三种荒芜地。诸比库,为了这三种荒芜地的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第六。
7. Malasuttaṃ7. 垢经
§167
‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, malāni. Katamāni tīṇi? Rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi malāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ malānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,这三种垢。哪三种?贪是垢、嗔是垢、痴是垢——诸比库,这三种垢。诸比库,为了这三种垢的证知、遍知、遍尽、断除……(中略)……应修习此八支圣道。」第七。
8. Nīghasuttaṃ8. 恼害经
§168
‘‘Tayome, bhikkhave, nīghā. Katame tayo? Rāgo nīgho, doso nīgho, moho nīgho – ime kho, bhikkhave, tayo nīghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ nīghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,这三种恼害。哪三种?贪是恼害,嗔是恼害,痴是恼害——诸比库,这些是三种恼害。诸比库,为了对这三种恼害的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第八。
9. Vedanāsuttaṃ9. 受经
§169
‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,有这三种受。哪三种?乐受、苦受、不苦不乐受——诸比库,这些是三种受。诸比库,为了对这三种受的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第九。
10. Taṇhāsuttaṃ10. 渴爱经
§170
‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave , bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,有这三种渴爱。哪三种?欲爱、有爱、无有爱——诸比库,这些是三种渴爱。诸比库,为了对这三种渴爱的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。什么是八支圣道?诸比库,于此,比库修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、回向舍的正定。诸比库,为了对这三种渴爱的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第十。
11. Tasināsuttaṃ11. 渴经
§171
‘‘Tisso imā, bhikkhave, tasinā. Katamā tisso? Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Ekādasamaṃ.
「诸比库,有这三种渴求。哪三种?欲渴求、有渴求、无有渴求。诸比库,为了对这三种渴求的证知、遍知、遍尽、断除……以贪调伏为终极、以嗔调伏为终极、以痴调伏为终极……趣向不死、以不死为彼岸、以不死为终极……倾向涅槃、趣向涅槃、临入涅槃。诸比库,为了对这三种渴求的证知、遍知、遍尽、断除……应当修习此八支圣道。」第十一。
Esanāvaggo sattamo. · 寻求品第七
Tassuddānaṃ –
其摄颂——
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā khilā;
寻求、执取与漏,有与苦性、荒地;
Malaṃ nīgho ca vedanā, dve taṇhā tasināya cāti.
垢与恼害及受,二渴爱与渴求。
8. Oghavaggo
8. 暴流品
1. Oghasuttaṃ1. 暴流经
§172
Sāvatthinidānaṃ . ‘‘Cattārome , bhikkhave, oghā. Katame cattāro? Kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho – ime kho, bhikkhave, cattāro oghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ oghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ sabbaṃ vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
沙瓦提因缘。「诸比库,有这四暴流。哪四种?欲暴流、有暴流、见暴流、无明暴流——诸比库,这是四暴流。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这四暴流……(中略)……应修习此圣八支道。」第一。
2. Yogasuttaṃ2. 轭经
§173
‘‘Cattārome, bhikkhave, yogā. Katame cattāro? Kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo avijjāyogo – ime kho, bhikkhave, cattāro yogā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ yogānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dutiyaṃ.
「诸比库,有这四轭。哪四种?欲轭、有轭、见轭、无明轭——诸比库,这是四轭。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这四轭……(中略)……应修习此圣八支道。」第二。
3. Upādānasuttaṃ3. 取经
§174
‘‘Cattārimāni , bhikkhave, upādānāni. Katamāni cattāri? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri upādānāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ upādānānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
「诸比库,有这四取。哪四种?欲取、见取、戒禁取、我论取——诸比库,这是四取。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这四取……(中略)……应修习此圣八支道。」第三。
4. Ganthasuttaṃ4. 身系经
§175
‘‘Cattārome , bhikkhave, ganthā. Katame cattāro? Abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho – ime kho, bhikkhave, cattāro ganthā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ganthānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
「诸比库,有这四结。哪四种?贪欲身结、嗔恚身结、戒禁取身结、此实执取身结——诸比库,这是四结。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这四结……(中略)……应修习此圣八支道。」第四。
5. Anusayasuttaṃ5. 随眠经
§176
‘‘Sattime, bhikkhave, anusayā. Katame satta? Kāmarāgānusayo, paṭighānusayo, diṭṭhānusayo , vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo – ime kho, bhikkhave, sattānusayā. Imesaṃ kho, bhikkhave, sattannaṃ anusayānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
「诸比库,有这七随眠。哪七种?欲贪随眠、嗔恚随眠、见随眠、疑随眠、慢随眠、有贪随眠、无明随眠——诸比库,这是七随眠。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这七随眠……(中略)……应修习此圣八支道。」第五。
6. Kāmaguṇasuttaṃ6. 欲功德经
§177
‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
「诸比库,有这五欲功德。哪五种?眼识知的色,可喜、可爱、可意、可爱之色、与欲相应、能引染;耳识知的声……(中略)……鼻识知的香……(中略)……舌识知的味……(中略)……身识知的触,可喜、可爱、可意、可爱之色、与欲相应、能引染——诸比库,这是五欲功德。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这五欲功德……(中略)……应修习此圣八支道。」第六。
7. Nīvaraṇasuttaṃ7. 盖经
§178
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
「诸比库,有这五盖。哪五种?欲欲盖、嗔恨盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比库,这是五盖。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这五盖……(中略)……应修习此圣八支道。」第七。
8. Upādānakkhandhasuttaṃ8. 取蕴经
§179
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho , vedanupādānakkhandho , saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
「诸比库,有这五取蕴。哪五种?即是:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比库,这是五取蕴。诸比库,为了证知、遍知、灭尽、断除这五取蕴……(中略)……应修习此圣八支道。」第八。
9. Orambhāgiyasuttaṃ9. 下分经
§180
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
「诸比库,这五种下分结。哪五种?身见、疑、戒禁取、欲欲、嗔恨——诸比库,这些是五种下分结。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种下分结……应当修习此圣八支道。」第九经。
10. Uddhambhāgiyasuttaṃ10. 上分经
§181
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
「诸比库,这五种上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比库,这些是五种上分结。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习依止远离……的正见……修习依止远离、依止离贪、依止灭、转向舍离的正定。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习此圣八支道。」
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
「诸比库,这五种上分结。哪五种?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比库,这些是五种上分结。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习圣八支道。什么是圣八支道?诸比库,于此,比库修习正见……修习以调伏贪为终极、以调伏嗔为终极、以调伏痴为终极的正定……趣向不死、导向不死、终极不死的……倾向涅槃、趣向涅槃、流向涅槃的。诸比库,为了证知、遍知、遍尽、断除这五种上分结,应当修习此圣八支道。」第十经。
Oghavaggo aṭṭhamo. · 暴流品第八
Tassuddānaṃ –
其摄颂:
Ogho yogo upādānaṃ, ganthaṃ anusayena ca;
暴流、轭、取、结、随眠,
Kāmaguṇā nīvaraṇaṃ, khandhā oruddhambhāgiyāti.
欲功德、盖、蕴、下分与上分。
Vagguddānaṃ –
品摄颂:
Avijjāvaggo paṭhamo, dutiyaṃ vihāraṃ vuccati;
无明品为第一,第二称为住。
Micchattaṃ tatiyo vaggo, catutthaṃ paṭipanneneva.
邪性为第三品,第四为正行。
Titthiyaṃ pañcamo vaggo, chaṭṭho sūriyena ca;
外道为第五品,第六以太阳;
Bahukate sattamo vaggo, uppādo aṭṭhamena ca.
多作为第七品,生起为第八。
Divasavaggo navamo, dasamo appamādena ca;
日品为第九,第十以不放逸;
Ekādasabalavaggo, dvādasa esanā pāḷiyaṃ;
第十一为力品,第十二为寻求在巴利;
Oghavaggo bhavati terasāti.
暴流品为第十三。
Maggasaṃyuttaṃ paṭhamaṃ. · 道相应第一