10. Abyākatasaṃyuttaṃ · 10. 无记相应复注
10. Abyākatasaṃyuttaṃ十、无记相应
1. Khemāsuttavaṇṇanā一、《柯玛经》注释
§410
410.Bimbisārassaupāsikāti bimbisārassa orodhabhūtā upāsikā. Paṇḍiccaṃ sikkhitabhāvena. Veyyattiyaṃ visāradabhāvena. Visāradā nāma tihetukapaṭisandhisiddhasābhāvikapaññā, tāya samannāgatā.
关于宾比萨拉近事女的说法,宾比萨拉的近事女乃是潜伏于宾比萨拉王宫中的女性。她经过严谨的学习而成其学养;又由于专精而具备娴熟才智。此处所说的“娴熟”是指能断三因缘而生的智慧,具有此智慧者方能称为娴熟。
Acchiddakagaṇanāya kusaloti navantagaṇanāya kusalo. Aṅgulimuddāya gaṇanāya kusaloti aṅgulikāya eva gaṇanāya kusalo seyyathāpi pādasikā. Piṇḍagaṇanāyāti saṅkalanapaṭuppannakārino piṇḍavasena gaṇanā. Tathāgatoti khīṇāsavo, tathāgataṃ sandhāya pucchatīti khīṇāsavoti cassa arahattaphalavasibhāvitakhandhe upādāya ayaṃ paññatti hoti. Tesu khandhesu sati khīṇāsavā sattasaṅkhātā hontīti vohārena paññapetuṃ sakkā bhaveyya, asantesu na sakkā, tasmā paraṃ maraṇāti vuttattā tesaṃ abhāvā ‘‘abyākatameta’’nti vuttaṃ. Yadi evaṃ tesaṃ abhāvato ‘‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti puṭṭhāya ‘‘āmā’’ti paṭijānitabbā siyā, taṃ pana sattasaṅkhātassa pucchitattā na paṭiññātanti daṭṭhabbaṃ. Yena rūpenāti sattatathāgate vuttarūpaṃ sabbaññutathāgate paṭikkhipituṃ ‘‘taṃ rūpa’’ntiādi vuttaṃ. Yaṃ upādāyāti yaṃ khandhapañcakaṃ upādāya. Tadabhāvenāti tassa khandhapañcakassa abhāvena. Tassā paññattiyāti sattapaññattiyā abhāvaṃ. Niruddhaṃ na nidasseti.
在断数计算上说“善”,即善于最小单位数的计算。以手指记数则称手指法的计算者,譬如脚趾之计亦属此类。所谓“集数者”,是能因聚集而生出聚合的计算,比如以集块作计算工具者。世尊即是已断烦恼者,对世尊的请问“已断烦恼者”意指是对他五蕴中已破烦恼的认识,这是一种约定俗成的说法。五蕴中悉已断烦恼者,能用表语述之;未断者则不能。因彼方言称之已灭,故称“未显者”。若问其已无,且陈称“世尊不死”,则可承认;但作为有之者问时,不作回答,如实见其诸蕴已灭,称之为“此形态”等语。所执着者即五蕴即诸法;其无者即是五蕴之无有;谓此约定俗成之名义。对此并不显示断绝。
Khemāya theriyā vuttaṃ paṭhamaṃ suttaṃ bhagavato seṭṭhatthadīpanato aggapadāvacaraṃva hotīti vuttaṃ ‘‘aggapadasmi’’nti.
这是给尊者吉梅阿说的,称其为世尊说第一部经,此为最上第一义之光明所昭示的根本教法,因此言“我为根本”。
Khemāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《柯玛经》注释终。
2. Anurādhasuttavaṇṇanā二、《阿努拉达经》注释
§411
411.Idha saḷāyatanavagge saṅgāyanavasena saṅgītikārehi vuttaṃ.
本处是对六根篇章的合唱般诵说。
3-8. Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasuttādivaṇṇanā三至八、《第一沙利子与果提德经》等注释
§412-417
412-417.Rūpamattanti ettha matta-saddo visesanivattiattho. Ko pana so visesoti? Yo bāhiraparikappito idha tathāgatoti vuccamāno attā. Anupalabbhiyasabhāvoti anupalabbhiyattā.
关于色法的浓淡感应,此处“法浓”这个词特指出有区别的特性。那么何谓区别?即外在可观察的“如来”称号,是以身显现之状态,无法被他法发见之性,称为“不可觉察性”。
Paṭhamasāriputtakoṭṭhikasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā. · 《第一沙利子与果提德经》等注释终。
9. Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā9.《好奇堂经》注释
§418
418.Nānāvidhanti taṃtaṃdiṭṭhivādapaṭisaṃyuttaṃ aññampi vā nānāvidhaṃ tiracchānakathaṃ. Bahūnaṃ kutūhaluppattiṭṭhānatoti yojanā. Yāva ābhassarabrahmalokā gacchatīti agginā kappavuṭṭhānakāle gacchati, taṃ sandhāya vuttaṃ. Imañca kāyanti imaṃ rūpakāyaṃ. Cuticittena nikkhipatīti cuticittena bhijjamānena nikkhipati. Cuticittassa hi oraṃ sattarasamassa cittassa uppādakkhaṇe uppannaṃ kammajarūpaṃ cuticittena saddhiṃ nirujjhati, tato paraṃ kammajarūpaṃ na uppajjati. Yadi uppajjeyya, maraṇaṃ na siyā, cuticittaṃ rūpaṃ na samuṭṭhāpeti, āhārajassa ca asambhavo eva, utujaṃ pana vattateva. Yasmā paṭisandhikkhaṇe satto aññataraṇāya upapajjati nāma, cutikkhaṇe paṭisandhicittaṃ aladdhaṃ aññataraṇāya, tasmā vuttaṃ ‘‘cutikkhaṇe…pe… hotī’’ti.
众多各种偏见见解相互对立,且有他种杂乱多样的邪说。因人多起疑心和好奇心。譬如以燃烧的火作为基准说法,能辩明其上升至光明梵天界。为此目的而说。此及身的概念,指此色法之所成。所谓睡眠心结成团状而沉睡。睡眠时,七十七脉中于生起时刻以睡眠心伴行的业力被断尽,故之后不再生起业力。若业力再生,则无死亡,且睡眠心不生色法,饮食亦不和合。因仅有遇续时再生新有称存者,睡眠时遇续心未得,故言“睡眠时……如此运转”。
Kutūhalasālāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《好奇堂经》注释完毕。
10. Ānandasuttavaṇṇanā10.《阿难经》注释
§419
419.Tesaṃ laddhiyāti tesaṃ sassatavādānaṃ laddhiyā saddhiṃ etaṃ ‘‘atthattā’’ti vacanaṃ ekaṃ abhavissa. Tato eva anulomaṃ taṃ nābhavissa ñāṇassāti asāraṃ etanti adhippāyo. Api nu metassāti me etassa anattāti vipassanāñāṇassa anulomaṃ api nu abhavissa, vilomakameva tassa siyāti attho.
关于“它们的所得”(tesaṃ laddhiyāti),这是针对那些常见永恒论者的所谓所得而言。按照他们的看法,与此“真实存在”之语相应的唯一说法将不存在。由此之故,与正理相顺的情况不会发生,称之为“不生(不存在)认知”,即无效的假设。不过,难道这个说法,我认为这不存在的“无我”,即内观慧的正理相顺之认知也会不存在吗?如果是反过来,这个表意才成立。
Ānandasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《阿难经》注释完毕。
11. Sabhiyakaccānasuttavaṇṇanā11.《萨毗耶咖吒那经》注释
§420
420. Yassapa’ssāti pāṭhassa ayaṃ piṇḍattho ‘‘āvuso’’tiādi. Tatthāyaṃ sambandho – āvuso, yassapi puggalassa tīṇi vassāni vuṭṭho, ettakena kālena ‘‘hetumhi sati rūpītiādipaññāpanā hoti, asati na hotī’’ti ettakaṃ byākaraṇaṃ bhaveyya, tassa puggalassa ettakameva bahu, ko pana vādo atikkante! Ito atikkante dhammadesanānaye vādoyeva vattabbameva natthīti therassa pañhabyākaraṇaṃ sutvā paribbājako pītisomanassaṃ pavedesi.
对于“yassapa’ssāti”这段经文,这短语的本义是“朋友”等词。这里的语境是说:若某人已过三年,却称“有因”的观察——“色等因有而显现智慧,非无”,这就是对该人物这段时间的说明,仅仅如此而已,谈不上什么其他论证冲突。至于其余冲突,则属于教法宣讲上的争论而已,不必执着为真。听闻这长老的问题解释后,游方比库满怀欢喜地宣说。
Sabhiyakaccānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《萨毗耶咖吒那经》注释完毕。
Abyākatasaṃyuttavaṇṇanā niṭṭhitā. · 《无记相应》的注释结束。
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya · 《显扬精义》,即《相应部》注释。
Saḷāyatanavaggavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā. · 《六处品》注释中的隐义阐明圆满完成。